Кіріспе
Британдық тамақ және қонақ үй конгломераты
J. Lyons & Co. – 1884 жылы Джозеф Лайонс және оның құдалары Исидор мен Монтегю Глюкштейн құрған британдық мейрамханалар желісі, тамақ өндірісі және қонақ үй конгломераты. Лионның алғашқы шайханасы 1894 жылы Лондонның Пикадиллиде ашылды, ал 1909 жылдан бастап олар шайханалар желісіне дамыды, бұл фирма Ұлыбританияда кеңінен танымал болды. Өркендеген шағында желіде 200-ге жуық кафе болды. Шайханаларда шай мен кофе ұсынылды, сондай-ақ ыстық және суық тағамдар, тәттілер, сонымен қатар нан, торттар мен бөлшектер таңдауға болатын. 1894 жылы алғашқы торттары мен пасталарын жасаған Лионның бірнеше торт өнімдері бүгінгі күнге дейін азық-түлік дүкендерінің сөрелерінде сатылуда, олардың ішінде Лионның қарамелді торттары, Лионның Бэйквелл торттары, Лионның Баттенберг торттары және Лионның бисквиттік десерттері бар, оларды Premier Foods сатады. Компания кеңседе компьютерлерді алғашқылардың бірі болып қолданғанымен де танымал.
Шығуы және ерте тарихы
Компания кәсіпкерлер тобының, кәсіби суретші Джозеф Лайонс және оның құдалары Исидор мен Монтег Глюкштейннің бірлестігі ретінде Salmon & Gluckstein темекі компаниясынан бөлініп шықты. 1894 жылы компания Пикадиллиде (Лондон) шайхана ашты, ал 1909 жылдан бастап оны 200-ге жуық орны бар шайханалар желісіне дамытты. 1930 жылдардан бастап Лайонс әлемдік бакалея дүкендерінде сатылатын шай, печенье және торттардың инновациялық ассортиментін жасауды бастады. Лайонс компанияны басқаруға тағайындалды және компания оның атымен аталады. J. Lyons & Co. бизнеске компьютерлерді енгізуде алғашқылардың бірі болды. 1951 және 1963 жылдар аралығында компания LEO (Lyons Electronic Office) компьютерлерін өндіріп, сатты.
Өнімдер мен имидж
Компания Хэммерсмит қаласындағы Кэдби Холл және 1921 жылдан бастап Гринфорд қаласындағы фабрикалары бар маңызды азық-түлік өндіруші болды, онда нан, торттар, пирогтар, шай, кофе және мұзқаймақ өндірілді. Лионс брендінің торттарына қарамелді торттар, Лионс Бэйквелл торттары, Лионс Баттенберг және Лионс трайфл бисквиті кірді. Көпшілік үшін J. Lyons & Co. ең көп танымал болғандары – 1894 жылдан бастап ашылған және 1981 жылы жабылған шайханалар желісі, сондай-ақ Лондонның Вест-Эндіндегі Лионс бұрыштық үйлері еді. Шайханалар шай мен кофе, ыстық тағамдар мен тәттілер, салқын тағамдар мен тәттілер, сондай-ақ нан, торттар мен бөлкелер ұсынды. Лионс шайханалары ABC (Aerated Bread Company) компаниясынан сәл жоғары деңгейде болды. Олар 1920 жылдары Оливер П. Бернардтың көркемдік директор кеңесшісі болғаннан бастап интерьер дизайнымен ерекшеленді. 1940 жылдарға дейін олар жұмысшы табының белгілі бір сәнін сақтады, бірақ 1950 және 1960 жылдары асығыс жатқан саудагерлер үшін шай ішіп, шағын тағам немесе арзан тамақ жеуге болатын жылдам тоқтау орнына айналды. Шайханалардың кіреберісінде әрқашан нан пісіру стенді орналасқан, ал олардың ақ түсті алтын әріптерімен жазылған таңбалары жақсы танымал болатын. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін официанттар – «Ниппи» деп аталған униформа киген қыздар үстелге қызмет көрсетті; соғыстан кейін шайханалар асхана жүйесіне көшті.
Бұрыштық үйлер
Лионның бұрыштық үйлері 1909 жылы алғаш пайда болып, 1977 жылға дейін сақталды және арт-деко стилімен ерекшеленді. Ковентри-стрит, Странд және Тоттенхэм-Корт-роуд көшелерінің бұрыштарында немесе жанында орналасқан бұл үйлер мен Марбл-Арк және Шафтсбери даңғылындағы Мэйсонс Лайонс төрт немесе бес қабаттан тұратын ірі ғимараттар болатын. Олардың бірінші қабатында деликатес, тәттілер мен шоколад, торттар, жеміс-жидектер, гүлдер және басқа да тауарлар сатылатын асхана орналасқан. Бұдан өзге, оларда шаштараздық салондар, телефон кабиналары, театр билеттерін брондау агенттіктері және бір кезде күніне екі рет тамақ жеткізіп беру қызметі де болды. Жоғарғы қабаттарда әртүрлі тақырыптардағы бірнеше мейрамханалар орналасқан, әрқайсысының өз музыканттары болған. Бір кезде бұрыштық үйлер тәулігіне 24 сағат жұмыс істеді, ал өркендеген кезеңінде әр филиалда 400-ге жуық адам жұмыс істеді. Олардың терезелері әдемі безенділген, ал соғыстан кейінгі жылдары бұрыштық үйлер жергілікті шайханалардан гөрі әлдеқайда сәнді және кеңірек болды. Суретші Кей Липтон соғыстан кейінгі директор Норман Джозефтің жетекшілігімен бұрыштық үйлердің барлық терезелерін жасады. 1896 жылдан 1965 жылға дейін Лион Trocadero иесі болды, ол бұрыштық үйлермен салыстырылатын өлшем мен стильге ие еді.
Ресторандар
Лионс шайханалар мен «Бұрыштық үйлерден» басқа, Ислингтондағы «Angel Cafe» мейрамханасы және Лондон қаласындағы Throgmorton көшесіндегі «Throgmorton» сияқты тағы да көп үлкен мейрамханаларды басқарды. Оның желілеріне «Steak Houses» (1961–1988), «Wimpy Bars» (1953–1976), «Baskin Robbins» (1974 жылдан қазірге дейін) және «Dunkin' Donuts» (1989 жылдан қазірге дейін) кірді.
Қонақ үйлер
Regent Palace Hotel, Glasshouse Street, Лондон қонақ үйін Strand Hotels Limited компаниясы, J. Lyons and Company компаниясының еншілес кәсіпорны басқарды және ол 1915 жылдың 16 мамырында ашылды. Strand Hotels сондай-ақ Камберленд қонақ үйін (Марбель Арк, Лондон), Кингсли қонақ үйін, Парк Корт қонақ үйін, Виндзор қонақ үйін, Уайтс қонақ үйін және Strand Palace қонақ үйін Strand Hotels Limited құрылғаннан кейін басқарды. Топтың 1970-ші жылдардың ортасында таратылуына дейін басқарған соңғы лондондық қонақ үйі – Лондонның Тауэр көпірінің жанында орналасқан Тауэр қонақ үйі болды.
Бисквит компаниясы
1938 жылы Лионс Блэкпулдағы фабрикаларында бисквит өндіретін Bee Bee Biscuit Company компаниясын сатып алды. Алты жыл өткен соң Лионс компанияның атын Symbol Biscuits Ltd. деп өзгертіп, Symbol және Lyons таңбаларымен бисквиттерді сата бастады: олардың инновацияларының бірі 1956 жылы Maryland печеньелерін шығару болды. 1990 жылы Лионс Symbol Biscuits компаниясының атауын Lyons Biscuits Ltd. деп өзгертті.
Соғыс күшін қолдау
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі қайта қарулану кезеңінде британ үкіметіне тиесілі Корольдік қару-жарақ фабрикаларының (ROF) саны күрт өсті. Бірақ, басқару ресурстарының жетіспеуіне байланысты, кейбір ROF агенттік фабрикалар ретінде жұмыс істеді, және J. Lyons and Co. кем дегенде біреуін, ROF Elstow-ты басқарды. ROF-тарда шикізатты және "тез бүлінетін" дайын өнімдерді бақылауға қатысты қажетті басқару және қорды бақылау жүйелері, тамақ өндірісі саласында қолданылатын жүйелерге ұқсас болды; ал J. Lyons осы міндетті атқаруға өте жарамды болды. 1945 жылдан кейін, ROF-тар құлдырауға басталғанда, олардың басқаруына қатысқан жоқ.
Елизавета мен Филип Маунтбеттеннің торттары
Елизавета ханшайым мен Филипп Маунтбеттенге 1947 жылғы 20 қарашада өткен тойларына бүкіл әлемнен құттықтаушылар көптеген торттар сыйлады. Олардың ішінде тек 12-сі ғана қабылданды, соның ішінде J. Lyons and Co. жасаған торт та болды. Олар күміс тұғырға орнатылған үш қабатты торт жасады, оны J Lyons компаниясының сәндік бөлімінің бас сәндеушісі F E Jacobs жасады. Оның биіктігі 1,8 метр, салмағы 63 кг. Бірінші және екінші қабаттарында күміс тіреулердің артындағы ойыстарда арнайы тапсырыспен жасалған 10 см көгілдір және ақ Wedgwood Jasper вазалары орналастырылған, ал үшінші қабатта кішкентай вазалар болды. Торттың панельдерінде Елизавета ханшайымның елтаңбасы, жұбайлардың бас әріптері және теңізшінің тәжі бейнеленген. Үшінші қабаттың үстінде жаңа гүлдермен және апельсин гүлдерімен толтырылған үлкен Jasper вазасы тұрды. Google компаниясының төрағасы Эрик Шмидт оны 1951 жылы салынған "әлемдегі алғашқы кеңсе компьютері" деп атады. 1954 жылы LEO Computers Ltd еншілес компаниясы құрылды және бүкіл әлемде сатылған 11 Leo II және 94 Leo III компьютерін жасады. J. Lyons & Co. құжаттары қазір Лондон Метрополитен мұрағатында сақталады. Глюкштейн ағайындыларының немересі мен шөбересі – суретші Глюк және консервативті саясаткер Луи Глюкштейн. Алғашқы серіктестіктің Салмон тарапынан шыққан ұрпағы – Найджела Лоусон.
Белгілі қызметкерлері
Бұрынғы британ премьер-министрі Маргарет Тэтчер адвокат және Консервативтік партияның депутаты болмас бұрын, компанияда химик болып жұмыс істеген. Компанияда жұмыс істеген кезінде ол мұзжұмсақты сақтау әдістерін жетілдіруге көмектесті. Питер Бёрд LEO компьютерімен жұмыс істей бастап, кейін Lyons Computer Services директоры болды. Ол соңынан компанияның және оның компьютерлерінің тарихын жазды.