Кіріспе

Wickes класының эсминшісі

USS Gregory (DD 82/APD 3) – Бірінші дүниежүзілік соғыс және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминші, ал Екінші дүниежүзілік соғыста APD 3 ретінде тасымалдау кемесіне айналдырылды. Ол адмирал Фрэнсис Грегори (1780–1866) құрметіне аталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол жылдам тасымалдау кемесіне түрлендіріліп, жапондық әскери кемелерімен батырылды.

Құрылыс және іске қосу

Грегори 1917 жылғы 25 тамызда Массачусетс штатындағы Квинси қаласында «Фор Ривер» кеме құрылысы компаниясы салды. 1918 жылғы 27 қаңтарда адмирал Грегоридің шөбересі Джордж С. Тревордың әйелі суға түсірді, ал 1 маусымда «Грегори» комиссияға қабылданды, капитан Артур П. Фэрфилд басқарушы болып тағайындалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Нью-Йорктегі конвойге қосылып, Грегори 1918 жылғы 25 маусымда Францияның Брест қаласына аттанды. Соғыстың соңғы жазында ол француз портынан Ұлыбритания мен Францияның әртүрлі одақтас порттарына конвойларды сүйемелдеді. Соғыс аяқталуға жақын келгенде, Грегори 1918 жылғы 2 қарашада Гибралтардағы патрульдік эскадрильяға бекітілді. Атлантика және Жерорта теңізінде патрульдеуден басқа, Грегори Адриатика теңізіне жолаушылар мен жабдықтарды тасымалдады және Австрияның келісімшартының орындалуына көмектесті. Алты айлық қызметтен кейін, флуш палубалық эсминец 1919 жылғы 28 сәуірде Батыс Жерорта теңізіндегі көмекші миссияларға қатысқан теңіз күштеріне қосылды. "Аризона" линкорлық кемесімен бірге Грегори Смирна, Константинополь және Батум қалаларына жабдықтар мен жолаушыларды жеткізді. Содан кейін ол Тифлис қаласынан келген американдық консулмен және бірнеше британдық әскери офицерлермен бірге Гибралтарға бағыт алды. Ол жолаушыларын тас қамалға түсірді; Грегори Нью-Йоркке қарай жол тартты және 1919 жылғы 13 маусымда АҚШ-қа жетті.

Соғыс аралығы

Томпкинсвилл, Нью-Йорк, Бруклин теңіз кемежайы және Филадельфия теңіз кемежайындағы қысқа мерзімді қызметтен кейін, Грегори 1921 жылғы 4 қаңтарда Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына аттанды. Оңтүстік портынан бір жылдық жергілікті жаттығу операциялары 1922 жылғы 12 сәуірде Грегори Филадельфия теңіз кемежайына кірген кезде аяқталды. 1922 жылғы 7 шілдеде кеме қызметтен босатылып, резервке жіберілді. Еуропада соғыс қайта басталғанда, ол АҚШ-ты да қамти алатын қауіп туғанда, Грегори және тағы үш "төрт мұржалы" кемелер консервациядан шығарылып, жоғары жылдамдықты көліктерге айналдырылды. Кемерлер қайықтарға орын ашу үшін дерлік барлық қару-жарағынан айырылды, сондай-ақ әскер мен жүк тасымалы үшін маңызды өзгерістер енгізілді (мысалы, екі алдыңғы қазандық бөлімі мен олардың мұржалары алынып тасталды). Грегори 1940 жылғы 4 қарашада APD 3 ретінде қайтадан қолданысқа енгізіліп, Литтл, Колхун және Маккинмен бірігіп, Транспорттық 12-ші дивизияны (TransDiv 12) құрды. Грегори және оның бауырлас APD кемелері келесі жыл бойы Шығыс жағалауында әртүрлі теңізшілер дивизияларымен қону техникасын жетілдіретін жаттығулар жасады. Бұл кемелердің барлығы, Маккиннен басқасы, Соломон аралдары шайқасында жойылды, Тынық мұхитындағы соғыстан ешқайсысы аман қалған жоқ.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың 27 қаңтарында ол Чарльстоннан Перл-Харборға аттанды. Гавайи суларындағы жаттығулар TransDiv 12-ні көктем бойы Тынық мұхитында ұстады, содан кейін олар жөндеу үшін Сан-Диегоға оралды. 7 маусымда тағы да Тынық мұхитына бағыт алды, бір аптадан соң Перл-Харборға жетіп, Гуадалканалға шабуылға дайындалды. Бұл Американың Тынық мұхитындағы алғашқы шабуылдық әрекеті болды. 1942 жылдың 31 шілдесінде Нумеадан шығып, Грегори 62-ші жедел топқа (TF 62) (адмирал Фрэнк Джек Флетчердің басшылығымен) қосылды және Гуадалканалға қарай жүзді. 7 тамыздағы алғашқы шабуылда теңізшілерді жағаға түсіргеннен кейін Грегори және оның бірдей APD кемелері аймақта қалды. Кемелер қатысуы қызу болған аралдардың маңындағы суды күзетті, бұл сулар кейіннен "Темір түп" деп аталып, жаман даңққа ие болды, және Эспириту-Сантодан оқ-дәрілер мен жабдықтар жеткізді. 4 қыркүйекте Грегори мен Литтл Саво аралына теңізшілер батальонын жеткізгеннен кейін Тулагидегі бекінісіне қайтып келді. Түн қараңғы болды, көлеңке барлық бағдаршамдарды жасырды, сондықтан капитан қауіпті каналдан өтудің орнына патрульде қалуға шешім қабылдады. Гуадалканал мен Саво аралы арасында жүзіп келе жатқанда, жапондық эсминец Юдачи, жапондық эсминец Хацуюки және жапондық эсминец Муракумо "Токио экспресі" арқылы Гуадалканалға әскер мен жабдық жеткізу үшін Есікке байқалмай кірді. Жеткізілімді аяқтағаннан кейін, экипаждар Лунга-Пойнттағы Хендерсон алаңына оқ атуға дайындалды. 5 қыркүйекте сағат 00:56-да Грегори мен Литтл жапондық суасты қайығынан келген деп ойлаған оқ атылғанын көрді, бірақ радар төрт нысанды көрсетті; көрінеді, үш эсминецке крейсер қосылған. Екі қарулы кеме шайқасқа кірісуге, немесе тыныш және байқалмай кетуге шешім қабылдап жатқанда, шешім олардың қолынан шығып кетті. Әскери-теңіз күштерінің ұшқышы да оқ атылғанын көрді және оны жапондық суасты қайығынан деп ойлап, екі APD-нің үстіне бес шамды тастады. Қараңғылықта көзге түскен Грегори мен Литтлді жапондық эсминецтері бірден байқап, сағат 01:00-де атыс ашты. Грегори барлық қаруларын қолданды, бірақ олардың күші жетпеді және шамдар тасталғаннан кейін үш минуттан соң кеме суға батып, суға түсе бастады. Екі қазан жарылып, палубалар отқа толы болды. Кеме командирі, ауыр жарақат алған лейтенант-коммандер Гарри Ф. Бауэр кемеден кетуге бұйрық берді, ал Грегоридің экипажы суға түсті. Бауэр екі серігіне көмекке шақырып, дауыстап көмек сұрап тұрған басқа экипажға көмектесуге бұйрық берді және оны ешқашан көрген жоқ; оның көрсеткен батылдығы үшін ол өлімнен кейін күміс жұлдызбен марапатталды. АҚШ Әскери-теңіз күштері кейіннен оның ерлігін құрметтеу үшін кемеге Гарри Ф. Бауэр деген ат берді. 01:23-те Грегоридің және Литтлдің көп бөлігінің экипажы суда болғанда, жапондық кемелер қайтадан оқ атуды бастады - зақымдалған кемелерге емес, судың үстіндегі көмексіз экипаждарға. Грегори атыс басталғаннан кейін 40 минуттан соң кор жағымен суға батты, екі сағаттан соң Литтл оны ілесіп кетті. Флот адмиралы Честер Нимиц, олардың жоғалуынан кейін батыл экипаждарды мақтап, "осы екі кішкентай кеме де мүмкіндігінше үлкен қарсылыққа қарсы күресті. Аз қаражатпен олар науқанның сәттілігі үшін маңызды міндеттерді орындады" деп жазды. Грегориден 24 офицер мен сарбаз, оның ішінде командир де қаза тапты. Бірінші сыныпты старшина Чарльз Френч Гуадалканал маңындағы акулалар көп суларда 6-8 сағат жүзіп, Грегоридің 15 аман қалғандарымен бірге құтқару салсын сүйреп, жапондық күштердің тұтқындауынан және мүмкін жазалануынан қашуға тырысты. Грегоридің аты 1942 жылдың 2 қазанында Әскери-теңіз тізімінен шығарылды.

Марапаттар

Грегори екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызын алды.