Кіріспе

Spelljammer – бастапқыда Advanced Dungeons & Dragons (2-ші басылым) ролдік ойыны үшін жарияланған кампаниялық орта, онда ғарыш кеңістігінің фантастикалық (ғылыми емес) ортасы бар. Кейінгі басылымдарда Spelljammer мазмұны кірістірілді; Dungeons & Dragons 5-ші басылымына арналған жаңарту 2022 жылдың 16 тамызында жарық көрді. Spelljammer AD&D әлеміне фантастикалық астрофизиканың толыққанды жүйесін енгізді, соның ішінде Птолемейдің кристалл сфералар туралы ұғымын. Кристалл сфераларда бірнеше әлемдер болуы мүмкін және олар "сиқырлық рульдермен" жабдықталған кемелерді пайдалана отырып, шарлануға болады. Сиқырлық рульдермен қозғалатын кемелер аспанға ғана емес, ғарышқа да ұша алады. Өздерінің гравитациялық өрісі мен атмосферасымен кемелердің ашық палубалары бар және олар ғылыми фантастикадағы ғарыш кемелеріне емес, керісінше галеондарға, жануарларға, құстарға, балықтарға немесе тіпті одан да фантастикалық пішіндерге ұқсайды. Spelljammer ортасы Dungeons & Dragons-тың әдеттегі қылыш пен сиқыршылыққа толы оқиғаларының ғарыш кеңістігінің аясында өтуіне арналған. Ұшатын кемелер ғарыш кеңістігінде саяхаттап, айлар мен планеталарға және басқа жұлдыздық нысандарға барады. Planescape ортасы сияқты, Spelljammer көптеген басқа AD&D орталарын біріктіреді және бір ортадағы кейіпкерлердің (мысалы, Dragonlance) екіншісіне (мысалы, Ұмытылған Әлемдер) саяхаттауына мүмкіндік беретін канондық әдіс ұсынады. Алайда, Planescape-тен айырмашылығы, ол барлық оқиғаны Басты Материалдық Жарнада (Prime Material Plane) өткізеді және кристалл сфераларды және олардың арасындағы "флогистонды" пайдаланып, әр түрлі орталар арасында табиғи кедергілер жасайды. Космология негізінен Птолемейдің астрономиялық жүйесінен алынған болса да, көптеген идеялар Жюль Верн мен оның замандастарының еңбектеріне, сондай-ақ стимпанк немесе планеталық романтикалық үлгідегі ойындар мен көркем әдебиеттерге көп қарыз. Сонымен қатар, Теңізшілер дәуірінің (Age of Sail) әсері де байқалады.

Жариялану тарихы

Шэннон Аппелклайн "Дизайнерлер мен айдаһарлар" (2011) кітабында 1989 жылы "Spelljammer" TSR баспасынан шыққан жаңа кампаниялардың алғашқысы болғанын атап өтті. Оны Джефф Грабб жасаған және "жердегі барлық AD&D кампаниялық әлемдерін қамтитын 'кристалл сфералар' арқылы саяхаттайтын сиқырлы ғарыш кемелерінің әлемін енгізді. Ол TSR-дің барлық әлемдерін байланыстыру әдісін ұсынды және сонымен бірге ойынға бұрын-соңды көрінбеген, Жюль Верн романдарынан еске түсетін жаңа технологияны әкелді. Бұл жаңашыл және танымал болды". Аппелклайн Spelljammer "әрбір D&D фэнтези әлемін байланыстыруға мүмкіндік берді, сондықтан ол рөлдік ойындардағы алғашқы нағыз кроссоверлердің бірі болды" деді. TSR-дің басқа да бірнеше кампаниялық әлемдерінің өз бөлімдері болды: "Spelljammer" жинағында "Realmspace" - Forgotten Realms үшін, "Krynnspace" - Dragonlance үшін және "Greyspace" - Greyhawk үшін. Жаңа сфералық кластерлік кеңістікпен бірге олар "Үш үлкен және Астромунди" деп аталды. Dark Sun, Ravenloft және Mystara кірмеді, өйткені алғашқы екеуі әлемге үйлеспеді, ал Mystara тек D&D ережелерін ғана қолданды, AD&D ережелерін емес. Өнімдер желісі бірнеше жинақтар мен аксессуарлармен кеңейтілді, мысалы "Lost Ships" (1990), "Realmspace" (1991) және "The Astromundi Cluster" (1993). Аппелклайн "The Astromundi Cluster" "Spelljammer желісінің жұмсақ қайта іске қосылуы" ретінде әрекет еткенін және бұрынғы "Spelljammer" кітаптарынан өзгеше, ол "басқа барлық AD&D әлемдері арасындағы көпір" емес, әлемге шолу жасайтын анықтамалық болды деп түсіндірді. Алғашқы оқиға модулі "Wildspace" 1990 жылы жарық көрді, одан кейін төрт байланысты оқиға модулі жарық көрді. 1992 жылы "Жау жүрегі" атты ұзақ науқан модулі, ал 1993 жылы "Ғарыш қоршаулары" атты оқиғалар антологиясы жарық көрді. "Spelljammer" монстрлары "Monstrous Compendium" сериясының екі томында егжей-тегжейлі сипатталды: "Spelljammer Appendix" (1990) және "Spelljammer Appendix II" (1991). 1993 жылы "Space Lairs" және "The Astromundi Cluster" желінің соңғы өнімдері болды. 2002 жылдың мамырында Paizo "Dungeon" журналының #92 санында "Spelljammer: Shadow of the Spider Moon" мақаласын жариялады. D20 жүйесін пайдалана отырып, ол атыс қарулары мен "spelljamming" үшін жаңа ережелерді, сондай-ақ дағдыларды, қабілеттерді және беделді сыныптарды ұсынды. "Spelljammer" монстрлары, мысалы неоги және гиф қолданылмады. Оның орнына, онда "Monster Manual" сияқты дров, формиан және юань ти сияқты жаратылыстар болды. 2005 жылдың мамырында Wizards of the Coast "Lords of Madness" (2005) толықтыруында неогиді 3.5 нұсқасының ережелеріне сәйкес жаңартты. Кітапта құлаған "Spelljamming" кемесінің картасы, неогилердің мәдени әдеттері және монстрдің статистикалық көрсеткіштері бар тарау кірді.

Dungeons & Dragons (4-шы басылым)

Spelljammer-ге жасалған сілтеме 4-ші басылымдағы Ұшақтар нұсқаулығында кездеседі; деректер жинағында Spelljammer кемелері ұшақтар арасында саяхаттаудың бір жолы ретінде көрсетіледі және ойын барысында Spelljammer кемелерін қолдану туралы мәліметтер ұсынылады.

Dungeons & Dragons (5-шы басылым)

Spelljammer мазмұны сондай-ақ 5-ші нұсқадағы оқиғалық модульде де кездеседі: «Сулы тереңдік: Ашулы сиқыршының тұмсығы» (2018). Оқиға барысында, сиқырмен жүретін кеме мен оның иллитид капитаны атақты түрмедегі 19-шы деңгейде қиын жағдайда қалып қояды. 2021 жылдың қазан айында Wizards компаниясы «Unearthed Arcana» ашық сынақ сериясының бөлігі болып табылатын «Мультивселім саяхатшылары» PDF нұсқасын жариялады. Ондағы алты ойыншы нәсілінің төртеуі (автоном, гифф, хадозе және плазмоид) Spelljammer әлемімен тығыз байланысты. Polygon және Bleeding Cool бұл сынақтың Spelljammer қайта жаңартылуының мүмкін екенін көрсететінін атап өтті. Жинаққа Dungeon Master экраны, екі жақты карта және үш 64 беттік қатты мұқабалы кітап кіреді: «Astral Adventurer's Guide» (Dungeon Master нұсқаулығы), «Boo's Astral Menagerie» (жануарлар жинағы) және «Light of Xaryxis» (оқиғалық модуль). Hydro74 салған суреті бар арнайы басылым да жарық көрді. «Monstrous Compendium» 1-том: «Spelljammer Creatures» 2022 жылдың сәуір айында Spelljammer әлемінен он түрлі жаратылысты 5-ші нұсқаға енгізді.

Сиқырлауды бұзатын қалқандар

Spelljamming шлемдері – бұл кемелерді, әдетте ғарышқа жарамсыз кемелерді, планетааралық және жұлдызаралық ғарыш саяхатына мүмкіндік беретін, шлем түріндегі негізгі идея. Кез келген сиқыршы кемені қозғалысқа келтіру үшін Spelljamming шлеміне отыра алады. Бұл жиынтыққа Spelljamming кемелері, ғарыш және атмосфералық ландшафттар, сондай-ақ монстрлар мен NPC-лер кіреді, бәрі Spelljammer кампаниясының әлемінде орналасқан.

Веб сериалдар

Legends of the Multiverse – Dungeons & Dragons арналарында көрсетілетін ресми «нақты ойын» ағынды сериалы, ол 2022 жылдың 27 сәуірінде тұңғыш рет эфирге шықты және Spelljammer кампаниясы әлемінде өтеді. Басты рөлдерде Дебора Энн Волл, Б. Дейв Уолтерс, Джина Дарлинг, Меган Кенрек және Тодд Кенрек. Сонымен қатар, Бреннан Ли Маллиган, Абриа Айенгар, Джинни Ди, Анна Проссер, Диджей Найт, Эмме Монтгомери, Трэвис МакЭлрой, СонгВон Чо және Джим Зуб сияқты арнайы қонақ жұлдыздар да қатысады.

Қабылдау

1990 жылдың қаңтар айында Games International журналының (№12 саны) басылымында Джеймс Уоллис Spelljammer: AD&D Adventures in Space алғашқы нұсқасының жанкүйері емес еді, ол ұрыс ережелеріндегі үйлесімсіздіктерді анықтады және осы үйлесімсіздіктердің жиынтық әсері ғарыш шайқасын ойнау мүмкін емес ететінін айтты. Ол фонды «қияли және дәйекті» деп тапты, бірақ оның өте аз екенін атап өтті. Компоненттердің өндіріс сапасына риза болғанымен, кітаптың «жағдайсыздық пен шатасу» деңгейіне жеткенін байқады. Ол ойынға 5 балдық шкала бойынша бар болғаны 2 балл беріп, «Spelljammer физикалық тұрғыдан жақсы баға ала алады, бірақ ақыл-ойымен сәтсіз аяқталады [ ] Өліп бара жатқан ойындардың қалдықтарынан қызықты идеяларды іздеуге бейім AD&D ойыншылары үшін бұл қызығушылық тудыруы мүмкін, бірақ мен оны басқаларға ұсына алмаймын» деп қорытындылады. Александр Сова 2021 жылдың қазан айында CBR үшін жазған мақаласында Spelljammer-дің Wizards of the Coast 5-ші басылымға қайта оралатын классикалық әлемдердің бірі болуы керек екенін айтты. Сова былай деп жазды: «Ойыншылар алғашқы әлем туралы анықтамалық шыққаннан бері Spelljammer-ді 5e-ге енгізуді сұрап келеді. Wizards оларға Tasha's Cauldron of Everything кітабындағы «Көк көрімнің арманы» сиқыры арқылы жақсы мүмкіндік берді, бірақ ол бұрынғы Spelljammer-дің орнын толыққанды алмастыра алмайды. Бұл тек әртүрлі кампаниялық орталар арасында саяхаттаудың ғана жолы емес, сонымен қатар ғылыми фантастика мен қиял-фантастика армандарының бір мезгілде орындалуы, беймәлім тереңдіктерге бару және ерекше және керемет нәрселермен күресу». Spelljammer The Gamer журналының 2022 жылғы «Барлық уақыттағы ең жақсы 8 Dungeons & Dragons әлемі» тізімінде 3-орынды иеленді — мақалада «Spelljammer бұл тізімдегі ең ерекше әлемдердің бірі, оның планеталар арасындағы әлемінде шексіз мүмкіндіктер бар. Spelljammer әлемін «пираттар ғылыми фантастикамен кездеседі» деп түйіндеуге болады, өйткені ол сиқырлы әлемдер мен галактиканы кезіп өтетін галеондардың үйлесімінен тұрады». The Gamer журналының 2022 жылдың ақпан айындағы жеке мақаласында Пол ДиСальво «D&D-нің екінші басылымында Spelljammer кітаптарының көптеген нұсқалары, соның ішінде бірнеше оқиғалық модульдер болды, бірақ ол содан бері ұмытылған, өйткені ол ойынның үшінші, төртінші және бесінші басылымдарында маңызды орын алған жоқ» деп мәлімдеді.