Дон Хуан Австрия: Испан әскери қолбасшысының өмірі мен қызметі
John of Austria
Дон Жуан Австрия (1547-1578) – испандық әскери қолбасшы, император Карл V-тің заңды емес ұлы. Лепанто шайқасындағы жеңісімен танымал, Филип II-нің ірі қызметшісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испанияның әскери басшысы (1547–1578)
Spanish military leader (1547–1578)
Австрияның Дон Иоанны (lang es, Иоганн фон Остеррайх; 24 ақпан 1547 – 1 қазан 1578) – Киелі Рим императоры Карл V-нің заңсыз ұлы. Карл V ұлын бір рет қана кездестірді және оны өсиетінің қосымшасында мойындады. Иоанн өзінің жартылай ағасы, Испания королі Филипп II, Карл V-нің мұрагерінің қызметінде әскери басшы болды және Лепанто шайқасындағы Киелі Лига флотының адмиралы ретінде ең жақсы танылды.
Don John of Austria (lang es, Johann von Österreich; 24 February 1547 – 1 October 1578) was the illegitimate son of Charles V, Holy Roman Emperor. Charles V met his son only once, recognizing him in a codicil to his will. John became a military leader in the service of his half brother, King Philip II of Spain, Charles V's heir, and is best known for his role as the admiral of the Holy League fleet at the Battle of Lepanto.
Алғашқы жылдар
Иоанн Австрия Регенсбургте, Жоғарғы Пфальц аймағында дүниеге келді. Оның анасы Барбара Бломберг, қала тұрғынының қызы, ал әкесі 1539 жылдан бері жесір қалған Карл V, Киелі Рим императоры болды. 1554 жылдың жазында оны Вальядолидтегі Виллагарсия-де-Кампос қаласындағы Луис де Кихаданың сарайына әкелді. Де Кихаданың әйелі Магдалена де Улоа оның тәрбиесін өз қолына алды, латын тілінің мұғалімі Гийлен Прието, капеллан Гарсия де Моралес және сквайр Хуан Галарза оған көмектесті. Карл V 1554 жылғы 6 маусымда жазған өсиетнамасында: «Мен Германияда жесір қалғаннан кейін, үйленбеген әйелден Джеронимо есімді заңды емес бала тудырдым» деп мойындады. 1558 жылдың жазында Карл де Кихада, де Улоа және Иоаннға Куакос-де-Юсте ауылына көшіп баруды бұйырды. Карл жақын жердегі Юсте монастырында тұрды және сол жылдың қыркүйек айында қайтыс болғанға дейін ұлын бірнеше рет көрді. 1558 жылғы өсиетімен ол Иоаннды өзінің ұлы деп ресми түрде мойындады, сондай-ақ Иоаннның дін қызметкері болуын және шіркеу мансабын атқаруын қамтамасыз етті. Карлдың жалғыз заңды ұлы және мұрагері, Испанияның Филипп II сол кезде Испаниядан тыс жерде болды. Иоаннның кімнің баласы екені туралы әңгімелер тарады, бірақ де Кихада оны жоққа шығарды және Шарлға нұсқау сұрап хат жазды. Карл жеке хатшысы Эрасо жазған жауап хатында Филипп Испанияға оралғанға дейін күтіп отыруды ұсынды. Португалияның жесір ханшайымы және ағасы Филипп болмағанда регенттік қызметін атқаратын Жоанна баланы көруді сұрады. Ол оны 1559 жылғы мамыр айында Вальядолидте кездестірді, сол кезде авто-да-фе өтіп жатты. Филипп II 1559 жылы әкесінің өсиеті туралы біліп, Брюссельден оралды. Вальядолидке келген соң, ол де Кихаданы шақырып, Иоаннды аң аулауға алып келді. Филипп пен Иоаннның алғашқы кездесуі 28 қыркүйекте Санта-Мария-де-Ла-Санта-Эспина монастырында өтті. Патша келгенде де Кихада Иоаннга құрмет көрсету үшін аттан түсуге бұйырды. Иоанн оны орындағанда, Филипп одан әкесінің кім екенін білесіз бе деп сұрады; ол білмеді, сонда Филипп олардың әкесі бір екенін және осылайша ағайын екенін түсіндірді. Филипп Иоанн Габсбургтер әулетінің мүшесі болғанымен, оған «Сіздің Шаңырағыңыз» деп атауға болмайтынын, бұл атақ патшалар мен тәуелсіз княздарға ғана арналғанын талап етті. Иоанн «Дон Хуан де Австрия» деп танылды, ал оған «Сіздің Жоғарылығыңыз» деп сөз сөйледі, бұл испан ақсүйектеріне арналған атақ. Ол сарайда тұрмады, бірақ де Кихада басқаратын жеке үйді ұстады. Филипп Иоаннга Карл бөлген кірісті алуға рұқсат берді. Ресми шараларда Иоанн патша отбасының артында, бірақ ақсүйектердің алдында тұрып, жүріп немесе атпен өтті.
John of Austria was born in Regensburg, Upper Palatinate. His mother was Barbara Blomberg, the daughter of a burgher, and his father was Charles V, Holy Roman Emperor, who had been widowed since 1539. In the summer of 1554, he was taken to the castle of Luis de Quijada in Villagarcía de Campos, Valladolid. Magdalena de Ulloa, de Quijada's wife, took charge of his education, assisted by Latin teacher Guillén Prieto, chaplain García de Morales, and Juan Galarza, a squire. Charles V wrote a codicil, dated 6 June 1554, in which he recognized: "For since I was in Germany, after being widowed, I had a natural child of one unmarried woman, named Geronimo". In the summer of 1558, Charles ordered de Quijada, de Ulloa, and John to relocate to the village of Cuacos de Yuste. Charles resided nearby at the Monastery of Yuste, and until his own death in September of that year, he saw his son several times. In his last will of 1558, he officially recognized John as his son; he also arranged for John to enter the clergy and pursue an ecclesiastical career. Charles's only surviving legitimate son and heir, Philip II of Spain, was then outside of Spain. Rumors had spread about John's paternity, which de Quijada denied, and he wrote to Charles asking for instructions. Charles replied with a note written by his personal secretary Eraso, in which he recommended to wait for Philip's return to Spain. Joanna, Dowager Princess of Portugal and regent during the absence of her brother Philip, asked to see the child. She met him in Valladolid in May 1559, coinciding with an auto da fé then taking place. Philip II returned from Brussels in 1559, aware of his father's will. Once he had settled in Valladolid, he summoned de Quijada to bring John to a hunt. The first meeting between Philip and John took place on 28 September in the Monastery of Santa María de La Santa Espina. When the king appeared, de Quijada told John to dismount as a sign of respect. When John did so, Philip asked him if he knew the identity of his father; he did not, so Philip explained that they had the same father and thus were brothers. Philip insisted that, although John was a member of the House of Habsburg, he was not to be addressed as "Your Highness", the form reserved for royals and sovereign princes. John was known as "Don Juan de Austria", and his manner of address was "Your Excellency", the title used for a Spanish grandee. He did not live in a palace, but maintained a separate household with de Quijada as the head. Philip allowed John to have the income allocated to him by Charles. In public ceremonies, John stood, walked, or rode ahead of the grandees, but behind the royal family.
қалыптасу жылдары
Джон білімін Алькала-де-Энарес университетінде (қазіргі Мадридтің Комплутенс университеті) аяқтады, онда ол екі жүрегі жақын немере інісімен бірге оқыды: Филипп II-нің ұлы және мұрагері Карлос пен V Карлдың тағы бір мойықталған заңды емес баласы Маргарет Австрияның Парма герцогинясының ұлы Алессандро Фарнезе. Үшеуі де ғалым Хуан Луис Вивестің шәкірті Онорато Гюгодан сабақ алды. Университетте оқып жүрген кезінде Карлос бас сүйегіне жарақат алып, мінез-құлқы өзгерді. 1562 жылы корольдік үй Джонға 15 000 дукат бөлді, дәл осы сома оның жартылай қарындасы, Португалияның жесір ханшайымы Жоаннаға да берілді, олар Джонмен тығыз қарым-қатынаста болды. 1565 жылы Фарнезе Алькала-де-Энарестен Брюссельге көшіп, анасы Испан Нидерландында билік жүргізді. Ол Брюссельде Португалияның Мариясына үйленді. Серон бекінісіне шабуыл жасағанда Джонға оқ тиді, ал оның асырап алған әкесі Луис де Кихада жараланды. Де Кихада жарақаттарынан бір апта өткен соң, 25 ақпанда Канилесте қайтыс болды. Джон Альмерия өзенінің орталық аңғарын бақылайтын Терке қаласын жаулап алды. 1570 жылдың мамыр айында Джон Эль-Хабакимен бейбіт келісімге келді. 1570 жылдың жазы мен күзінде көтерілісшілерді бағындыру үшін соңғы науқандар жүргізілді. 1571 жылдың ақпан айында Филипп Гранада патшалығынан барлық мористерді қуу туралы жарлыққа қол қойды. Джонның хаттарында олардың мәжбүрлі түрде жер аударылуы ең ауыр "адам қайғысы" деп сипатталған.
John completed his education at the University of Alcalá de Henares (now the Complutense University of Madrid), where he attended with his two nephews: Prince Carlos, son and heir of Philip II, and Alessandro Farnese, the son of Charles V's other acknowledged illegitimate child, Margaret of Austria, Duchess of Parma. All three were taught by Honorato Hugo, the disciple of scholar Juan Luis Vives. While at the university, Carlos sustained a skull fracture, resulting in personality changes. In 1562, the royal house assigned John 15,000 ducats, the same amount allocated to his half sister Joanna, Dowager Princess of Portugal, with whom John had a close relationship. In 1565, Farnese left Alcalá de Henares to reside in Brussels, where his mother governed the Spanish Netherlands. He married Maria of Portugal while in Brussels. When he marched on the fortress of Serón, John was shot in the head, and his foster father Luis de Quijada was wounded. De Quijada died of his injuries a week later, on 25 February, in Caniles. John took the town of Terque, which dominated the middle valley of the Almería River. In May 1570, John negotiated a peace with El Habaquí. In the summer and fall of 1570, the last campaigns to subdue the rebels were carried out. In February 1571, Philip signed a decree expelling all Moriscos from the Kingdom of Granada. John's letters described their forced exile as the greatest "human misery" that can be portrayed.
Өлім
Рижмендегі жеңіліске ұшырағаннан кейін екі ай өткен соң, Австриялық Иоанн қызбаға шалдығып, 1578 жылғы 1 қазанда 31 жасында қайтыс болды. Испанияның жаулары оның денесін теңізде қолға түсірмеу үшін, оны төрт мүйізді қалтаға салып құрлық жолымен Мадридке жеткізіп, сонда қайта жинады. Иоанн Эскориалға жерленді, ол құрметке ие болған жалғыз заңды емес Габсбург болды.
Two months after his defeat at Rijmenam, John of Austria contracted a fever and died on 1 October 1578, at the age of 31. To avoid his body being captured at sea by Spain's enemies, it was returned to Madrid overland in four saddle bags and reassembled once there. John was buried in the Escorial, the only illegitimate Habsburg to be so honored.
Елтаңба
Жохан Австрия Карл V-нің заңсыз ұлы болғандықтан, оның әкесінің гербінің бөліктері оның жеке гербі үшін өзгертілді. Жоханның гербі бөлінген қалқаннан тұрады: оң жағында (сол жақта) Кастилия мен Леонның гербтері әдеттегідей төрт бөлікке бөлінбеген, біріктірілген күйде бейнеленген; сол жағында (оң жақта) Арагон мен Арагон Сицилиясы орналасқан; ал ортадағы бөлінген кішкентай қалқанда (inescutcheon) Австрия мен Бургундия герцогтығының гербтері көрсетілген.
As John of Austria was the illegitimate son of Charles V, the partitions of the armories of his father's coat of arms were modified for his own. John's coat of arms consisted of a divided shield; on the dexter (left) side, the arms of Castile and León were placed in a cut and not quartered (repeated in four quarters), as usual; on the sinister (right) side were Aragon and Aragon Sicily; and on the divided inescutcheon (center) were Austria and Duchy of Burgundy.