Кіріспе

Канадалық ғарышкер, дәрігер және публицист (1954 жылы туған)

Даффид Рис "Дэвид" Уильямс (16 мамыр, 1954 жылы туған) – канадалық дәрігер, публицист, автор және зейнеткер ғарышкер. Уильямс екі ғарыш миссиясында маман ретінде қатысқан. Оның алғашқы ғарыш сапары, 1998 жылғы STS-90 миссиясы, 16 күндік миссия болды, ол «Колумбия» ғарыш кемесінде нейроғылымдарды зерттеуге арналған. Оның екінші ұшуы, 2007 жылдың тамызындағы STS-118, «Эндевор» ғарыш кемесімен Халықаралық ғарыш станциясына бағытталды. Бұл миссия барысында ол үш рет ашық ғарышқа шықты, бұл оны ашық ғарышқа шыққан үшінші канадалық азамат етті және ашық ғарыштағы жалпы уақыт бойынша Канада рекордын орнатты. Осы ашық ғарышқа шығулардың жалпы ұзақтығы 17 сағат 47 минутты құрады. 2011 жылдың 18 мамырында Уильямс Онтарио штатының Ньюмаркет қаласындағы аймақтық аурухана – «Саутхлэк» аймақтық денсаулық сақтау орталығының президенті және бас директоры болды, оның мақсаты осы мекемені толыққанды оқу және ғылыми-зерттеу орталығына айналдыру болды. Ол 2017 жылдың қазан айына дейін осы қызметін атқарды, содан кейін «Саутхлэк» қызметін тастап, денсаулық сақтау және аэроғарыш саласында кеңесші болып жұмыс істеді.

Ғарышкер мансабы

Уильямс 1992 жылғы маусым айында Канада ғарыш агенттігі таңдады. Ол негізгі оқуын аяқтады және 1993 жылғы мамырда астронавттар бағдарламасы шеңберінде Миссиялар және ғарыш медицинасы тобының басшысы болып тағайындалды. Оның қосымша міндеттеріне астронавттар бағдарламасындағы жедел ғарыш медицинасы қызметін бақылау және Канада астронавттар бағдарламасының Ғарыш бөлімшесінің Өмірді модельдеу (CAPSULS) жобасын үйлестіру кірді. 1994 жылғы ақпанда ол 7 күндік ғарыш миссиясын модельдеуге қатысты. Осы CAPSULS жобасы барысында ол медициналық білімі жоқ астронавттардың алғашқы оқуын және жан сақтау дағдыларын бағалауға арналған зерттеудің жетекшісі болды. Ол сондай-ақ экипаж мүшесі ретінде тағайындалды және экипаждың медициналық қызметкерінің міндетін атқарды. 2008 жылғы 29 ақпанда ол 2008 жылғы 1 наурыздан бастап астронавт қызметінен зейнетке шығатынын хабарлады.

НАСА тәжірибесі

1995 жылдың қаңтар айында Уильямс 1995 жылғы халықаралық НАСА-ның миссия маманы ғарышкер кандидатының құрамына қосылу үшін таңдалды. 1995 жылдың наурыз айында Джонсон ғарыш орталығына келді және 1996 жылдың мамыр айында оқуын және бағалауын аяқтады. Негізгі дайындықты аяқтағаннан кейін, ол астронавттар кеңсесінің жүктер/қоныстану бөліміндегі техникалық мәселелермен жұмыс істеді. 1998 жылдың шілдесінен 2002 жылдың қарашасына дейін Уильямс Джонсон ғарыш орталығында (JSC) физикалық және биомедициналық ғарыш ғылымдары саласындағы зерттеулерге жауапты Ғарыш және өмір ғылымдары дирекциясының директоры болып қызмет етті. Осы тағайындамамен ол НАСА-дағы жетекші басқарушы лауазымды алғаш рет американдық емес адам иеленді. Осы миссия барысында ол канадалық су асты зерттеушісі Джо МакИнниспен су астында қол алысып, қуанды. Уильямс бастапқыда 2004 жылдың қазанында NEEMO 7 миссиясын басқаруға жоспарланған, бірақ Уильямстың уақытша медициналық мәселесін қарау қажет болғандықтан, оның орнына резерв экипаж мүшесі және CSA ғарышкері Роберт Тирск тағайындалды. 2006 жылдың сәуірінде Уильямс NEEMO 9 миссиясына басшылық етті. Осы он сегіз күндік миссия кезінде алты адамнан тұратын экипаж Ай бетін зерттеу процедураларын және телемедициналық технологияларды әзірледі.

STS-90

Уильямс 1998 жылдың 17 сәуірі мен 3 мамыры аралығында STS-90 «Нейролаб» миссиясында 3-ші маман ретінде қатысты. 16 күндік Spacelab ұшуы барысында «Space Shuttle Columbia» ғарыш кемесіндегі жеті адамнан тұратын экипаж 26 жеке өмір ғылымы эксперименттерінің қатысушылары және операторлары болды, бұл эксперименттердің басты назары микрогравитацияның ми мен жүйке жүйесіне тигізетін әсеріне арналған. STS-90 ұшуы Жер шамасын 256 рет айналып өтті, 6,3 миллион мильді бақылады және Уильямс 381 сағаттан астам уақытын ғарышта өткізді.

STS-118

Уильямс Халықаралық ғарыш станциясына арналған құрастыру миссиясы STS-118 экипажына тағайындалды (2007 жылдың 8-21 тамызы). Ол осы миссия барысында үш рет ашық ғарышқа шықты және 18 тамыздағы соңғы ашық ғарышқа шығуында екі жаңа рекорд орнатты: ол ашық ғарышқа ең көп шыққан (3) канадалық астронавт, ал Уильямс сенбі күнгі ашық ғарышқа шығуын 17 сағат 47 минуттық ғарыштан тыс жұмыс уақытымен аяқтады. Ол ашық ғарышқа шығуды басқарған екінші канадалық және ашық ғарышқа шыққан төрт канадалық астронавттың бірі.

Марапаттар мен құрметтер

Уильямс Онтарио дәрігерлер мен хирургтар колледжінің, Онтарио медициналық қауымдастығының, Канада отбасылық дәрігерлер колледжінің, Канада дәрігерлер мен хирургтар корольдік колледжінің, Канада шұғыл медициналық көмек дәрігерлері қауымдастығының, Ғарыш медицинасы қауымдастығының, Канада Ғарыш медицинасы қоғамының және Канада аэронавтика және ғарыш институтының мүшесі. Алдыңғы мүшеліктеріне Нейробиология қоғамы, Нью-Йорк ғылым академиясы және Монреаль физиологиялық қоғамы кіреді. Ол сол жылы Елизавета II Алмаз мерейтойы медалін алды, ал келесі жылы 2013 жылы ғарыш зерттеулеріндегі еңбегі үшін Канада орденінің офицері атанды. 2015 жылы Онтарио орденін және сол жылы Канада отбасылық дәрігерлер колледжінен Үздік сыйлықты алды. 2020 жылы Уильямс тұратын Онтарио штатының Оквил қаласындағы жаңа бастауыш мектепке доктор Дэвид Р. Уильямс аты берілді. Олардың үш баласы бар.