Кіріспе

Bentley Motors Limited – Volkswagen Group компаниясына тиесілі британдық сәнді автомобильдерді жасаушы, өндіруші және сатушы. Штаб-пәтері Англияның Крю қаласында орналасқан компания 1919 жылы Солтүстік Лондонның Криклвуд қаласында У.О. Бентли (1888–1971) құрған. 1924, 1927, 1928, 1929 және 1930 жылдары Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп, әйгілі болған. Bentley 1998 жылдан бері Volkswagen Group компаниясының еншілес кәсіпорны, ал 2022 жылдан бастап VW-нің премиум брендтері тобына біріктірілген. Танымал модельдер қатарына тарихи спорттық жарыс машиналарын – Bentley 4½ Litre және Bentley Speed Six; сондай-ақ, жақындағы Bentley R Type Continental, Bentley Turbo R және Bentley Arnage модельдері кіреді. Қазіргі модельдері – Flying Spur, Continental GT, Bentayga және Mulsanne автомобильдері бүкіл әлемде сатылады, ал 2012 жылдың қараша айына қарай Қытай олардың ең ірі нарығы болып табылады. Бүгінде Bentley автомобильдерінің көп бөлігі компанияның Крю зауытында құрастырылады, ал қалғандары Volkswagen компаниясының Дрезден зауытында (Германия), Continental модельдері Zwickau қаласында, ал Bentayga модельдері Volkswagen Bratislava зауытында жиналады. Bentley мен Rolls Royce компанияларының бірігуі және кейіннен бөлінуі 1931 жылы Rolls Royce компаниясының банкротқа жақын тұрған Bentley компаниясын сатып алуынан бастау алды, одан кейін бірнеше бірігулер мен сатып алулар орын алды. 1971 жылы Rolls Royce өзі де банкротқа ұшырады, соның салдарынан Ұлыбритания үкіметі компанияны мемлекеттік меншікке алды – оны әуе-ғарыш компаниясына (Rolls Royce Plc) және автомобиль компаниясына (Rolls Royce Motors Limited, Bentley де оның құрамында болды) бөліп берді. Кейін Rolls Royce Motors Vickers инженерлік концерніне сатылды, ал 1998 жылы Vickers Rolls Royce компаниясын Volkswagen AG-ге, Bentleyмен бірге оның таңбасы мен логотипін (бірақ "Rolls Royce" атауын емес) сатты.

Криклвуд (19191931)

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Уолтер Оуэн Бентли мен оның ағасы Хорас Миллнер Бентли Солтүстік Лондонның Криклвуд қаласында француз DFP автомобильдерін сатқан, бірақ Уолтер, W.O. деп белгілі болған, әрқашан өз машиналарын жобалап, құрастыруды қалаған. 1913 жылы DFP зауытында алюминийден жасалған қағаз салмағын көріп, алюминийдің құйма темірге қарағанда жеңіл поршеньдер жасауға қолайлы материал болуы мүмкін деп ойлады. Бірінші алюминийлі Бентли поршеньдері Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Sopwith Camel авиациялық қозғалтқыштарына орнатылды. Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтау үшін Париж бейбітшілік конференциясы басталған күні, Уолтер Оуэн ("W.O.") Бентли 1919 жылдың 18 қаңтарында Bentley Motors Limited компаниясын құрды және 1919 жылдың тамызында Bentley Motors Ltd. компаниясын тіркеді. Қазан айында ол Лондон автосалонында автомобиль шассиін (макет қозғалтқышымен) көрсетті. Бұрынғы Корольдік әуе күштері офицері Клайв Галлоп шасси үшін жаңаша төрт клапанды цилиндрлі қозғалтқыш жасады. Желтоқсанға қарай қозғалтқыш құралып, іске қосылды. Бірінші автомобильдерді жеткізу 1920 жылдың маусымына жоспарланған еді, бірақ даму күтілгеннен ұзаққа созылды, сондықтан мерзім 1921 жылдың қыркүйегіне дейін шегерілді. Бентлидің алғашқы маңызды іс-шарасы 1922 жылғы Индианаполис 500 жарысы болды, онда Дюзенберг жарыс шассиі бар мамандандырылған автомобильдер басымдық танытты. Олар өз жүргізушісі Дуглас Хоукс басқаратын, механик Х.С. "Берти" Браунингпен бірге өзгертілген автомобильге қатысты. Хоукс 805 км қашықтықты толық аяқтап, 19-шы орында старт алып, орташа жылдамдығымен 13-ші орынды иеленді. Команда содан кейін 1922 жылғы RAC Tourist Trophy жарысына қатысу үшін Англияға асығыс оралды.

Капитан Вулф Барнато

Ауыр салмақтағы боксшының бойына ирониялық сілтеме жасай, капитан Вулф Барнато "Бейб" деген лақап атымен танылды. 1925 жылы ол өзінің алғашқы Bentley 3 литрлік көлігін сатып алды. Осы көлікпен ол Бруклендсте көптеген жарыстарда жеңіске жетті. Бір жыл өткен соң, ол тікелей Bentley бизнесін иеленді. Bentley кәсіпорны әрдайым жеткіліксіз қаржыландырылған, бірақ 1924 жылы Джон Дафф пен Франк Клементтің Ле-Мандағы жеңісіне шабыттанған Барнато, Bentley бизнесін қаржыландыруға келісті. Барнато 1922 жылы Baromans Ltd компаниясын құрған, ол оның қаржы және инвестициялық құралы ретінде жұмыс істеді. Baromans арқылы Барнато бастапқыда 100 000 фунт стерлингтен астам инвестиция салды, осылайша бизнесті және оның қызметкерлерін сақтап қалды. Bentley компаниясының қаржылық қайта ұйымдастырылуы жүзеге асырылды және барлық қолданыстағы кредиторларға 75 000 фунт стерлинг төленді. Бар акциялардың құны 1 фунттан 1 шиллингке дейін, яғни бастапқы құнының 5% -ына дейін төмендетілді. Барнато жаңа акциялардың 149 500-ін иеленді, бұл оған компанияны басқару құқығын берді және ол төраға болды. Барнато бизнеске қосымша қаржы құйды: 1927 жылдың шілдесінде облигациямен қамтамасыз етілген 35 000 фунт стерлинг; 1928 жылы 40 000 фунт стерлинг; 1929 жылы 25 000 фунт стерлинг. Жаңа қаржылық инвестициялардың арқасында В. О. Бентли жаңа буын көліктерді жобалауға мүмкіндік алды.

Бентли жігіттері

Bentley Boys – британдық автокөлік энтузиастерінің тобы, құрамына Барнато, сэр Генри "Тим" Биркин, тік жарға қашқыш Джордж Даллер, авиатор Глен Кидстон, автожурналист С. С. Х. "Сэмми" Дэвис және Дадли Бенджафилд кірді. Bentley Boys Bentley көліктерін ұнатты. Олардың көптегені жеке байлыққа ие болды және көптегені әскери қызметтен өтті. Олар марканың жоғары өнімділік репутациясын сақтап қалды; Bentley 1927 жылдан 1930 жылға дейін Ле-Манның 24 сағатындағы төрт жеңісімен танымал болды. Биркин 1929 жылы Уэлвин Гарден Ситиде 4½ литрлік жеңіл Blower Bentley-ді жасады және Бруклендс жарыс трассасына бейімделген Bentley Blower No.1-ден бастап бес жарысқа арналған машина жасады. Биркин Bentley-дің қарсылығына қарамастан, модельді толық дамымай тұрып нарыққа шығарды. Оның нәтижесінде, ол сенімсіз болды. 1930 жылдың наурыз айында өткен «Көк пойыз» жарысында Барнато Rover және оның Rover Light Six машинасымен жарысып, алғаш рет Le Train Bleu-ді жеңіп, £100 төлеммен 6½ литрлік Bentley Speed Six машинасымен бұл көрсеткішті жақсартты. Ол Канннан Кале қаласына дейін пойызға қарсы, содан кейін пароммен Доверге, соңында Лондонға, жалпы қолданыстағы жолдармен жүріп жеңіске жетті. Барнато H. J. Mulliner жасаған салтанатты седанын «Көк пойызға» қарсы жарыста пайдаланды. Екі айдан кейін, 1930 жылдың 21 мамырында, ол Гурни Наттингтің жылдамдығымен ерекшеленетін «спортты купе» стиліндегі Speed Six көлігін алды. Екі көлік те «Көк пойыз Bentley» деп аталды; кейінгісі көбінесе «Көк пойызбен» жарысқан көлік деп жаңылыс жатады, бірақ шындығында Барнато оны жарысының құрметіне атады. Теренс Кунеоның салған суретінде Gurney Nutting купесі «Көк пойызға» параллель жолмен жүгіріп бара жатқан көрінеді, бірақ мұндай жағдай болған емес, себебі жол мен теміржол бір бағыттан жүрмеген.

Тарату

1929 жылғы Уолл-стрит құлауы және одан кейінгі Ұлы депрессия Бентлидің қымбат автомобильдеріне деген сұранысты қысымға ұшыратты. 1931 жылдың шілдесінде компания да, кепілгер Барнато да төлей алмаған екі ипотекалық төлем мерзімі келді. 1931 жылдың 10 шілдесінде тараптандырушы тағайындалды. Нейпир Бентлиді сатып алуды ұсынды, алайда сатып алу 1931 жылдың қарашасында аяқталуға тиіс болған. Оның орнына, Британдық Орталық Теңгерімдік Траст 125 000 фунт стерлингтік жабық бәсекеде жеңіске жетті. Кейіннен Британдық Орталық Теңгерімдік Траст Rolls Royce Limited үшін жасырын компания екені анықталды. Тіпті Бентлидің өзі де келісім аяқталғанға дейін сатып алушының кім екенін білмеді. Ол Derby қаласындағы Rolls Royce зауытына қайта оралды. Rolls Royce-дегі өзінің рөлінен наразы болған W.O. Bentley 1935 жылдың сәуір айының соңында келісім-шарты аяқталғаннан кейін Lagonda компаниясына жұмысқа түсті. 1933 жылы жаңа Bentley 3½ литрлік үлгі пайда болғанда, ол Rolls Royce 20/25 машинасының спорттық түрі болды, бұл кейбір тұрақты клиенттерді көңілсіздікке ұшыратса, көптеген басқалары жақсы қабылдады. W.O. Bentley: "Барлық жағдайды ескере отырып, мен осы Бентлиді осы атпен шығарылған кез келген басқа машинадан артық жақсы көремін" деді. Бұл сөздер Rolls Royce 1950 жылдарға дейін Bentley машиналары үшін ұран ретінде қолданды. 1931 жылдан 2004 жылға дейін жасалған барлық Bentley машиналары Rolls Royce шассиін мұраға алды немесе бөлісті, сондай-ақ Rolls Royce қозғалтқыштарын бейімдеді. Сыншылар оларды "фирмалық таңбасы бар Rolls Royce" деп сипаттайды.

Крю

Соғысқа дайындық кезінде Rolls Royce компаниясы мен британ үкіметі авиациялық қозғалтқыштар өндірісін қамтамасыз ететін көлеңкелі зауыт орнын іздеді. Крю, тамаша жол және теміржол байланыстарымен, сондай-ақ Еуропаның материгінде бомбалау басталғаннан алыс солтүстік-батыста орналасқандықтан, логикалық таңдау болды. Крюде кең аумақты егістік жерлер де болды. Зауыттың құрылысы 1938 жылдың шілдесінде Меррилл фермасының картоп егісіндегі 60 акрлық жерде басталды, ал алғашқы Rolls Royce Merlin авиациялық қозғалтқышы бес айдан кейін конвейерден түсті. 25 000 Merlin қозғалтқышы Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін және жаңа реактивтік қозғалтқыштарға бет бұрумен, Rolls Royce авиациялық қозғалтқыштар операцияларын Дербиге шоғырландырды, ал автомобиль өндірісін Крюге көшірді. Бірнеше жылдан кейін, бастапқыда тек экспортқа арналған Rolls Royce Silver Dawn ұсынылды – стандартты болаттан жасалған Bentley, бірақ шағын қосымша төлем үшін Rolls Royce радиаторлы торымен, және бұл дәстүр жалғасты. Шасси Bentley S3 өндірісі тоқтағанша көлікті құрастырушыларға қолжетімді болды, ол 1965 жылдың қазанында шассисіз монокок конструкциясы бар T сериясымен алмастырылды.

Bentley Continental (Бентель Континентал)

Continental fastback купе Ұлыбритания нарығына бағытталған, көбісі – 164 дана және прототип – оң рульді болып жасалған. Шасси Крю зауытында өндірілді және стандартты R типтің көптеген бөліктерін бөлісті. Стандартты R типті болаттан жасалған седаннан өзгеше, R типті Continental шассилер таңдалған кузов жасаушыға дөңгелек түрінде жеткізілді. Бұл машиналардың көпшілігі үшін кузов жұмыстарын H. J. Mulliner & Co. компаниясы аяқтады, олар негізінен оларды fastback купе түрінде жасады. Басқа кузовтар Park Ward (Лондон) компаниясынан келді, ол алты дана, содан кейін ашық купе нұсқасын жасады. Franay (Париж) бес, Graber (Вихтрах, Швейцария) үш, олардың біреуі кейіннен Köng (Базель, Швейцария) компаниясымен өзгертілді, ал Pininfarina бір дана жасады. James Young (Лондон) 1954 жылы James Young компаниясының иесі Джеймс Баркли үшін спортты седан жасады. R типті Continental-дың алғашқы үлгісі стандартты R типтің қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ өзгертілген карбюраторлармен, индукция және шығарындыс коллекторларымен, сондай-ақ жоғарырақ беріліс қатынастарымен. 1954 жылдың шілдесінен бастап машинаға үлкен цилиндр диаметрі бар және жалпы көлемі бар қозғалтқыш орнатылды. Сығылу қатынасы 7.25:1 дейін арттырылды.

Автоспорт

M Sport зауыттық командасының қатысуымен шыққан Bentley Continental GT3 2014 жылғы Blancpain Endurance Series-тің Сильверстоун кезеңінде жеңіске жетті. Бұл Bentley-дің 1930 жылғы RAC Tourist Trophy-дан бергі алғашқы ресми британдық жарысына қатысуы болды.