Кіріспе

Кубалық музыкалық топ Los Van Van – революциядан кейінгі Кубаның басты музыкалық топтарының бірі. Ол 1969 жылы бассист Хуан Формель құрған, ол 2014 жылы қайтыс болғанға дейін топты басқарды. Формель және бұрынғы топ мүшелері Чангито мен Пупи – қазіргі кубалық музыканың ең ірі тұлғалары, олар сонго және тимба есімді екі танымал би музыкасы жанрының қалыптасуына үлес қосты.

Тарих

1967 жылы Формелл Элио Ревенің шаранга оркестрінің музыкалық директоры болды. Ол кездегі "Orquesta Revé" дыбысы кубалық сон мен 60-шы жылдардың соңындағы рок музыкасының бірегей үйлесімі болды. Формелл топты "Чанги '68" деп қайта құрды, содан кейін 1969 жылдың 4 желтоқсанында өзінің "Лос Ван Ван" тобын құрды. [Хуан Формелл] Ревенің аранжировкаларын Солтүстік Америка рок-н-ролл элементтерімен үйлестіріп, "changüí 68" деп атаған жаңа стиль арқылы Кубаның жас буынының қиялын оятуға сенімді болды. Келесі жылдың басында, Реве тобы "Ритмо Ориентал" [Оркестра] құру үшін кемеден қашып кеткеннен тура он жыл өткен соң, Формелл Реведегі ең белгілі көтеріліске бастама берді және музыканттардың көп бөлігін алып, өз елінің музыкасындағы көшбасшылық позицияны ұзақ сақтап тұрған топты құрды. Бастапқыда Формелл бұрынғы жұмысындағы Ревемен байланысты әндер мен стильдік ерекшеліктерге көп сүйенді. Куба музыкасында бұрын естілмеген гармониялар Солтүстік Америка поп музыкасынан алынған, кейде тіпті өтпелі Солтүстік Америка поп музыкасынан. Олардың күрт коммерциялық сәттілігі кубалық халық музыкасының көп жылдар бойы сақтаған үйлесімділік шектеулерін бұзды. Ритм жағынан 1969 жылғы топ "changüí 68" стилінен Формелл "сонго" деп атаған стильдің алғашқы нұсқасына көшті (Moore 2011). "Лос Ван Ван" тобының алғашқы құрамы: Хуан Формелл (жетекші, бас-гитара, вокал); Орландо Канто (флейта); Рауль "Эль Юло" Карденас (конга); Блас Эгуес (барабан жиынтығы); Луис Марсили (виолончель); Хосе Луис Мартинес (электр гитара, вокал); Хулио Нороня (гуиро); Пупи Педросо (пернелік аспаптар); Мигель Анхель "Леле" Расалпс (вокал); Уильям Санчес (электр гитарасы) және Герардо Миро, Хесус Линаре, Фернандо Лейва және Иван Роча (скрипкалар). Хуан Формелл "La lucha" (1969) әнінің монтуно бөлімінің негізгі фортепиано гуахеосы афро-кубалық фольклорлық бата барабанының "чачалокефун" ырғағынан шабыттандырғанын айтады.

1970 жылдар

1970 жылы Хосе Луис "Чангито" Кинтана Егуестің орнын басты. Чангито сонгоның шегін кеңейтіп, сонда сонда барабанның элементтерін пайдалану арқылы конга мен тимбальде революциялық техника енгізді. Чангито – ХХ ғасырдың соңындағы ең ықпалды кубалық перкуссионист. Чангитоның ырғақтық үлесі Формелдің ән жазушы ретінде қалыптасуымен бірге жүрді, соның арқасында LVV алты жылдық өрісқадам жасады, бұл оларды Кубаның ең маңызды топтарының бірі ретінде танытуға жетерлік болды. 1970-1976 жылдар аралығында LVV жазған әндер сонгоның құпиялы жанры туралы білуге ниеттенген әркім үшін бастау нүктесі болып табылады (Moore 2011). "Pero a mi manera" (шамамен 1972 ж.) атты алғашқы сингл латын музыкасында бұрын естілмеген гармония мен аранжировкалық идеяларды ұсынды. Мур аккордтардың өзгеруін былай сипаттайды: "Монтуно бөлімінің барлығы үшін тартымды және гармониялық тұрғыдан түсініксіз. Әртүрлі тональностьтарға қатысты аргументтер келтірілуі мүмкін, бірақ менің ойымша, ол A тональностьында bIII – IV – I – bVI сияқты естіледі. Ең жақсы рок-вамптар сияқты, ол толыққанды шешілмейді, энергиясын жоғалтпай, қайта-қайта ойнауға мүмкіндік береді". 1974 жылы Los Van Van өзінің танымал "Tránsito" (LD 3421) [Los Van Van v. II] пластинкасын шығарды. Сол жылы әнші Педро Кальво "Orquesta Ritmo Oriental" тобынан келіп, Los Van Van құрамына қосылды. Кальво екі он жыл бойы топқа жетекшілік етті. Los Van Van v. V (Areíto LD 378) (1979) Педро Кальво, Хосе Луис "Эль Тоско" Кортес және Формелден кейін топтың екінші ең өнімді композиторы атанған Пупи Педросоның жаңа шығармаларын таныстырды. Формелдің сонг өнертабыстарының кейбіреулерінде рокқа ұқсас гуахеолар мен рок гармониялары болды. Солардың бірі – "Con el bate de aluminio" (1979) әні. Оң қол тұрақты ырғақпен ойнайды, рок әсері бар imi – bVII – bVI аккордық тізбегін шығарады.

1980 жылдар

Los Van Van v. 6 (1980) альбомында Формелл өзінің шаранга форматына тромбондарды қосудың ерекше қадамын жасады. Orquesta Revé де сол кезде осыған ұқсас қадам жасады.

2010 жылдар

2011 жылы олар Карлинхос Браунмен бірлесіп Red Hot ұйымының ең соңғы қайырымдылық альбомы Red Hot + Rio 2 үшін "Soy Loco por Tí, América" әнін жазды. Бұл альбом 1996 жылғы Red Hot + Rio альбомының жалғасы болып табылады. Сатудан түскен түсімдер АҚСҚ/ВИЧ және оған байланысты денсаулық және әлеуметтік мәселелерге қарсы күреске көмектесу үшін қайырымдастыққа берілді.

Музыкалық стиль

Шарангалық құрамына (флейта, скрипкалар және ырғақ секциясы) негізделген Los Van Van тобы тромбондарды қосты және синтезаторлар мен барабан автоматтарын қолданған алғашқы кубалық топ болды. Бастапқыда олардың дыбысы сон-монтуно, румба және Солтүстік Американың рок және поп музыкасының қосылысынан құралды. Кейіннен топ фанк, диско, хип-хоп, сондай-ақ сальса элементтерін енгізді. Осы ықпалдардың нәтижесінде алдымен соңго, ал кейін тимба деп аталатын стиль пайда болды. Los Van Van өз стилін үнемі заманға бейімдеп келеді және 35 жылдан кейін Кубаның ең танымал би тобы болып қала береді. Пианист Сезар "Пупи" Педросомен бірге Хуан Формель танымал би музыкасындағы ең қызықты өлеңдердің авторы болды, олардың ішінде бірнеше альбомға созылатын әңгімелер бар, және тимбадағы бағыттарға қайшы, әлеуметтік мәселелерге қатысты түрлі пікірлерді қамтиды. Екі музыкант та музыкалық мәдениетте мәтіндердің көп мағыналы болуы кең таралғандықтан, екіұштылықта шеберлік танытады. Шындығында, топтың аты Формелл тобының жаңа дыбысының ерекше және тартымды ырғақтарын білдіруі мүмкін, себебі испан тілінде "van" сөзі "олар барады" дегенді білдіреді, сондықтан топтың атын "олар барады, олар барады" деп аударуға болады (кейбір ұсыныстар бойынша, оны "the go gos!" деп те аударуға болады). 2002 жылы олардың пианисті және негізін қалаушы мүшесі Сезар "Пупи" Педросо топтан кетіп, өзінің "Pupy y los que son son" тобын құрды, бұл атау үш мағыналы болуы мүмкін. "Son" сөзі "олар" дегенді білдіреді, сонымен қатар Кубаның шығыс провинцияларында пайда болған дәстүрлі музыканың түрі – сонға (латын түбірі "дыбыс") және одан туындаған кубалық сальса стиліне сілтеме жасайды. Бұл сондай-ақ испан тіліндегі "біліктілер істейді" деген мақалға жасырын сілтеу болуы мүмкін, яғни "біреулер [біреуге] үйрете алмайды, өйткені өздері істей алмайды".

Марапаттар

Топтың 2000 жылы "Грэмми" сыйлығы "Van Van is Here" альбомына ("Llegó Van Van") берілді. 2010 жылдың қаңтар айында Ван Ванның соңғы альбомындағы "А Кали" әні Колумбияның "салса астанасы" деп аталатын Кали қаласында (Колумбия) өткен 2009 жылғы Кали жәрмеңкесінің жеңімпаздарының бірі ретінде таңдалды. Бұл таңдау 30 742 дауыс жинаған халыққа ашық дауыс беру арқылы жасалды. Ван Ванның "А Кали" әні 7 905 дауысқа ие болды, бұл дауыстардың жалпы санының 26% құрайды. Кубалық топ 2013 жылы WOMEX жәрмеңкесінің ұйымдастыру комитетінен "Суретші сыйлығымен" марапатталды. "Куба музыкасының пойзы" деп аталған топқа бұл сыйлық Кубадағы ең маңызды және танымал би тобы ретінде төрт он жылдан астам уақыт бойы сақтап келгені үшін берілді. Қазылар алқасы режиссер Хуан Формеллдің шығармашылық тәсілдері Куба би музыкасына жаңа дыбыстар мен идеялар әкелгенін, оның нәтижесінде скрипкалар, флейта шаранга стилі, тромбон секциясы, барабандар, электрогитара кіріспесі, бас және пернетақта аспаптары үйлесім тапқандығын атап өтті. Хуан Формель 2013 жылғы 20 қарашада Лас-Вегаста өткен салтанатты шарада басқа да танымал испан музыканттарымен бірге Латын "Грэмми" сыйлығының "Үздік жетістіктері" номинациясымен марапатталды.

Топ мүшелері

Лос-Ван-Ван – көрнекті әншілер мен музыканттардың мектебі болған. Жеке әртіс ретінде сәтті мансапқа қол жеткізген бұрынғы мүшелерінің қатарында Педро Кальво, Анхель Бонне, Чангито, Хосе Луис "Эль Тоско" Кортес (алғашқы тимба тобы NG La Banda-ның негізін қалаушы), Сесар "Пупи" Педросо және тағы да басқалар бар. 2006 жылғы мәлімет бойынша, Los Van Van әншілерінің құрамы: Майито Ривера, Роберто Эрнандес "Робертон", Йени Вальдес және Леле Росалес. 2011 жылы Майито Ривера жеке мансапты бастау үшін топтан кетіп, оның орнына Манди Кантеро келді. 2017 жылдың қаңтар айының басынан бастап Йени Вальдес топтан шықты.