Кіріспе

Швед боксшысы (1932–2009)
шведтік жүргіш Йоханссон екі рет Еуропа ауыр салмақ чемпионы атанды, 1956 жылдан 1958 жылға дейін және 1962 жылдан 1963 жылға дейін. Әуесқой бокста ол 1952 жылғы Жазғы Олимпиадада ауыр салмақ бойынша күміс медаль жеңіп алды. Ол өте күшті оң қолына "дүрбі және шаңқайнау" (сондай-ақ "Ингоның лотосы" және "Тордың балғасы") деген лақап ат қойды, ал 2003 жылы "The Ring" журналының барлық уақыттағы 100 ең үздік соққы соққан боксшылар тізімінде 99-шы орынға ие болды.

Алғашқы жылдар

Жохансонның спорттың жоғарғы сатысына қадамы сәтті болмады. Он тоғыз жасында ол 1952 жылы Хельсинкиде өткен жазғы Олимпиада ойындарында ауыр салмақтағы жарыста, болашақ Олимпиада чемпионы Эд Сандерске қарсы өткен жекпе-жекте пассивтілік танытқаны үшін дисквалификацияланды. Йоханссон Сандерстен (оған да пассивтілік ескертуі жасалған) қашып жүрген жоқ, керісінше оны шаршатуға тырысқанын айтты. Йоханссонның айтуынша, оның жаттығу лагері 10 күнге ғана созылған, ол жаңадан келгендермен ғана жаттыққан, ал жаттықтырушысы Сандерске бастама беруге рұқсат берген. Дегенмен, нашар өнер көрсеткені үшін күміс медалінен айырылып, ол 1982 жылы ғана табыс етілді. Йоханссон сол жылы, 1952 жылы Швеция чемпионатында финалда қарсыласын бірінші раундта нокаутқа жіберіп, Олимпиадаға қатысу құқығын жеңіп алды. Олимпиададан кейін Йоханссон алты ай бойы уақытты жеке өткізіп, бокстан бас тартуды ойлады. Бірақ ол рингке оралып, швед баспагері және бокс промоутері Эдвин Ахквисттің жетекшілігімен кәсіпқой бокска көшті, содан кейін алғашқы 21 кәсіби жекпе-жегін жеңіп алды. Даниялық Эрик Дженсенді нокдаунға жіберіп, одан жоғары ұпай жинап, Скандинавия чемпионатының титулын жеңіп алды (осы кезде оның оң қолы сынды). Қолдың сынуы мен бір жылдық әскери қызмет оны 1954 жылдың соңына дейін рингтен шеттетіп тұрды. 1955 жылдың тамызында өзінің он екінші кәсіби жекпе-жегінде Йоханссон бұрынғы Еуропа чемпионы Хайн тен Хоффты бірінші раундта нокаутқа жіберді. 1953 жылы Скандинавия чемпионы атанды, ал 1956 жылдың 30 қыркүйегінде Миланда италиялық Франко Кавиккиді 13-ші раундта нокаутқа жіберіп, Еуропа чемпионы атанды. Йоханссон өзінің Еуропа титулын рейтингілі ауыр салмақтағы Генри Куперге (1957 жылдың 19 мамырында 5-ші раундта нокаутпен) және Джо Эрскинге (1958 жылдың 21 ақпанында 13-ші раундта техникалық нокаутпен) қарсы сәтті қорғады.

Ауыр салмақтағы әлем чемпионы

Йоханссон 1958 жылғы 14 қыркүйекте өткен іріктеу кезеңіндегі бірінші раундтағы Эдди Махенді нокаутқа жіберіп, ауыр салмақтағы әлем чемпионы атағына қол жеткізді. «Ульеви» футбол стадионында 53 615 жанкүйердің алдында Йоханссон Махенді үш рет құлатты, содан кейін бірінші раундтың 2:16 минутында соққылармен жеңіске жеткізді. Осыдан кейін Йоханссон чемпион Флойд Паттерсонмен жұдырықтасуға келісті. Йоханссон Нью-Йорк қаласында жаттығу кезінде көпке танылды. Паттерсон және басқа да боксшылар ұстанған қатаң тәртіпті жаттығу режимінен бас тартып, Йоханссон «Гроссингерс» Катскилл курортында дайындық жасады. Ол аса жаттыққандай көрінбеді және көбінесе өзінің әдемі досы Элейн Слоанмен түнгі клубтарда көрінетін. Ол оны «Sports Illustrated» журналында жұмыс істеген кезде кездесуге шақырған еді. 1959 жылғы 26 маусымда «Янки» стадионында рингке 5:1 есебімен шықты. Йоханссон кездесудің алғашқы екі раундында чемпионнан қашып, жеңіл сол жақ соққыларды жіберді. Үшінші раундта Йоханссон кең сол жақ соққысын жасады, бірақ Паттерсон оны оң қолымен қабылдады. Оң қолын иегінен қорғайтын қалқан қалпынан шешіп алғанда, Йоханссон оған күшті оң соққысын тигізді. Паттерсон құлады, шатқақты аяқтарымен тұрды және тепе-теңдігін жоғалтты. Йоханссон артықшылығын пайдаланып, рефери Руби Голдштейн жекпе-жекті тоқтағанға дейін Паттерсонды тағы алты рет құлатты. Йоханссон Швецияға оралғанда тікұшақпен ұшып келді және туған қаласы Гётеборгтағы футбол стадионына қонды, онда 20 000 адам оны қарсы алды. Осы кезде зейнеткер ауыр салмақ чемпионы Рокки Марчано, ринг жанында отырып, Йоханссонның Паттерсонды нокаутқа жібергенін көрді, ол Йоханссонмен чемпионат үшін қайта рингке шығу мүмкіндігін қарастырды. Ол жаттығу лагеріне қатысты, бірақ бұрынғыдай жақсы формаға келмейтінін сезініп, титул үшін күресуге өзінің тым ескі екенін түсінген соң, бұл идеядан бас тартты.

Паттерсонмен қайта кездесу

Йоханссон 1960 жылғы сәуірде Мысырға сапардан оралған соң, әйеліне үйлену ұсынысы жасады. Содан кейін ол Флойд Паттерсонға қарсы титулын қорғауға назар аударды. Екеуі 1960 жылғы 20 маусымда реванш жекпе-жегіне келісім жасады. Паттерсон секіріп соққан сол тізесімен Йоханссонды бес раундта нокаутқа жіберіп, әлемнің бірінші ауыр салмақтағы абсолюттік чемпионы атағын қайта жеңіп алды. Соққы Йоханссонның иегіне тиді, ол қатты құлап, тік сыртқа жатып қалды. Аузынан қан тамшылап, көздері шошып, ринг шамдарына қарап, сол аяғы дірілдеп тұрды. Санақтан кейін Паттерсон Йоханссонға деген қайырымдылығын көрсетіп, оның қимылсыз денесін құшақтап, екінші реванш өткізуге уәде берді. Йоханссон рингке әкелінген орындыққа отырғызғанша бес минут бойы арқасымен жерде жатты. Нокауттан кейін он бес минут өткен соң да ол әлі де басы ауырып, тепе-теңдігін жоғалтқандықтан рингтен шығуға көмектесті.

Үшінші жекпе-жек Паттерсонмен

Паттерсон мен Йоханссон соңғы жекпе-жегін 1961 жылғы 13 наурызда өткізді. Йоханссонның дене күйі Паттерсонмен өткен үш жекпе-жектен ең нашар болды. А. Дж. Либлинг The New Yorker журналында жазған мақаласында, нәтиже бұрыннан белгілі болғандай көрінді және Йоханссон жекпе-жектің алдында диета ұстамай, қаймақ қосылған тауық, құлпынайлы торт және вишнялы сырлы торт жегенін айтты. Дегенмен, жекпе-жек тартысты болды. Йоханссон Паттерсонды бірінші раундта өзіне секіріп келе жатқанда ұстап алып, оны еденге құлатты. Ол артынан тағы бір нокаут жасап, өзінің басымдығын күшейтті, бірақ ол ашық тұрғанда Паттерсонның сол жақ соққысына түсіп, өзі нокаутқа ұшырады. Жекпе-жек барысында Йоханссонның шаршағаны анық көрінді. Йоханссон тағы да еденге құлағаннан кейін, төреші алтыншы раундта жекпе-жекті дереу тоқтатты, соның нәтижесінде Паттерсон жеңіске жетті.

Кейінгі мансабы мен зейнеткерлік демалысы

Ол кезде 29 жастағы Йоханссон Еуропаға оралды. 1962 жылғы 17 маусымда ол сегіз раундтық нокаутпен Дик Ричардсоннан Еуропа чемпиондық белбеуін қайтарып алды. Осы кезде Сонни Листон Паттерсоннан ауыр салмақта жеңіске жеткен еді, және Йоханссонды Листонмен жұптастыруға әрекеттер жасалып жатты. Алайда, Йоханссон 1963 жылғы 21 сәуірде ауыр салмақтағы Брайан Лондонмен 12 раундтық титулсыз жекпе-жек өткізді. Йоханссон раундтардың көп бөлігінде жеңіске жетті, бірақ жетінші раундтан басқа, күшті оң соққы берген жоқ, онда Йоханссонның қысқа оң соққысы Лондонды теңселтті (Las Vegas Sun, 22 сәуір 1963, 24 б.). 12-раундта, жекпе-жек аяқталуға төрт секунд қалғанда, Лондон Йоханссонды күшті оң соққымен құлатты. Йоханссон төртке дейін санағанда тұрды, дәл сол кезде жекпе-жекті аяқтау үшін қоңырау соқты. Йоханссонның басы ауырған, бірақ ол ұпай бойынша жеңіске жетті. UPI жекпе-жекті 11–1 есебімен Йоханссонның пайдасына шешті (Las Vegas Sun, 22 сәуір 1963, 24 б.). Ертесі күні Стокгольм газеттерінің бірінші бетінде оның басы ауырып, арқанға көтеріліп бара жатқан суреті жарияланды, ал тақырыбы: "Оян, Инго – сен жеңдіңсің!". Мұны көргеннен кейін ол Еуропалық бокс одағына хат жазып, титулынан бас тарды және 30 жасында бокстан зейнеткерлікке шықты.

Бокстан кейінгі өмір

Ингемар Йоханссон мен Флойд Паттерсон жақсы дос болып, жыл сайын Атлантика мұхитын кесіп, бір-бірін көру үшін ұшып баратын. Йоханссон Швецияда бірнеше фильмде түсті және «Барлық жас жігіттер» (1960) Корея соғысы туралы фильмде теңізші рөлінде ойнады. 1960 жылдары, өзге де бизнес мүдделерімен қатар, Йоханссон Швецияда бокс кештерін ұйымдастырды, оның ішінде бұрынғы чемпион Сонни Листонмен бірнеше рет (1966 және 1967 жылдары). 1966 жылдың 22 сәуірінде ол өзінің алғашқы ұйымдастыруы аясында Еуропа ауыр салмақ чемпионы Карл Милденбергермен бес раундтық көрмеске қатысты. Ол сонымен қатар балық аулайтын қайыққа және «Инго» аталған барға ие болды. 1970 жылдары ол Флорида штатының Помпано Бич қаласына қоныстанды, онда ол қонақүй иесі болды. 1980 жылдардың ортасына дейін ол әлемнің түкпір-түкпірінде марафондарда қатысты (соның ішінде Нью-Йорк және Бостон марафондары). 1985 жылы Стокгольм марафонын сәтті аяқтады. 1990 жылдары Йоханссон мен Паттерсон бокс конвенцияларына қатысып, боксқа қатысты естеліктерге қол қойды. Альцгеймер ауруы екеуінің де қабілеттерін шектегенге дейін олар достықтарын сақтап қалды. Оның мансабы кейбір чемпиондармен салыстырғанда қысқа болғанымен, бұл ауру бокспен байланысты типте деп есептеледі. 1990 жылдары Швециядағы Йоханссонның бизнес мүдделеріне спорттық киім-кешек және оның соққы қуатын еске түсіретін «Хаммер» аталған жеңіл пиво кірді. 2000 жылы Швеция спорт академиясы Йоханссонды 20 ғасырдың Швецияның үшінші үздік спортшысы деп таныды, тенниске шебер Бьорн Борг пен тау шаңғысына шебер Ингемар Стенмарктен кейін. 2002 жылы ол Халықаралық бокс даңқы залына енгізілді. 1990 жылдардың ортасынан бері Альцгеймер ауруы мен деменциядан зардап шеккен ол денсаулығы нашарлаған кезде Кунгсбакадағы зейнеткерлер үйінде тұрды. Аурудың соңғы сатыларында ол екінші әйелі Биргитпен қайта қосылды, ол 2009 жылдың 30 қаңтарында пневмонияның салдарынан қайтыс болған кезде оның жанында болды. Ол қайтыс болған кезде 76 жасқа толып, ауыр салмақтағы ең қарт чемпион атанды. 2011 жылдың қаңтарында 1959 жылғы Паттерсонмен болған жекпе-жекті баяндайтын 1959 жылғы Джонни Лайонның «Ингемар Йоханссон» әні «From The Vault: The Coed Records Lost Master Tapes, Volume 1» жинақ альбомында қайта жарияланды.

Мұра

Флойд Паттерсонды жеңгені сол кезде сенсация болғанмен, ауыр салмақтағы тарихында Йоханссонның орны көңіл көншілік. Ол өте жақсы оң қолы бар, бірақ жалпы алғанда қарапайым боксшы саналды, шведтің Паттерсонмен кездесуіне шынымен сәттілік орасан зор болды, өйткені Паттерсон тарихындағы ең осал ауыр салмақ чемпиондарының бірі еді. Паттерсон да Йоханссонның сынағын жеңіл қабылдады, шведтің жаттығуларға салғыш көзқарасын ескерсек. Бұл сонымен қатар еуропалық ауыр салмақтағы боксшының америкалық чемпионды АҚШ-та жеңуі мүмкін емес деп саналған дәуірде болды. Сонымен қатар, Паттерсон осыдан 56 күн бұрын британдық Брайан Лондонға қарсы титулды қорғаған еді және Йоханссонды Еуропадан келген тағы бір әлсіз қарсылас деп санады. Йоханссонның әлем чемпионы атағын жеңгені Еуропа боксының тарихында маңызды оқиға, өйткені ол ауыр салмақта чемпион атанған төртінші еуропалық боксшы болды, ал 1933 жылы титулды Макс Бэрге жоғалтқан Примо Карнерадан кейін бірінші болды, бұл Йоханссонның жеңісінен шамамен 25 жыл бұрын болған. Йоханссон ауыр салмақтағы титулды жеңген соңғы еуропалық боксшы болды, ал 1989 жылы мамыр айында италиялық Франческо Дамиани WBO ауыр салмақтағы чемпионы атанды. WBO сол кезде жаңадан құрылған ұйым болғандықтан және толыққанды әлем чемпионаты деп саналмағандықтан, Ұлыбританиялық Леннокс Льюиске 1992 жылы WBC титулы берілгенге дейін, Йоханссонның Паттерсонды жеңгенінен 33 жыл өткен соң ғана еуропалық боксшы ауыр салмақтағы танылған титулды иеленді. 1999 жылы Льюис Эвандер Холифилдке қарсы титулдарды біріктірген кезде ғана еуропалық боксшы қайтадан даусыз ауыр салмақтағы чемпиондық атақты иеленді, Йоханссон бұл жетістікке 40 жыл бұрын қол жеткізген еді. Йоханссон сондай-ақ 1983 жылы Оңтүстік Африкалық Герри Коэтзи WBA титулын жеңгенге дейін ауыр салмақтағы титулды ұстаған соңғы американдық емес боксшы болды. Титулды сәтті қорғамаса да, Йоханссон екі онжылдық (1950-ші және 1960-шы жылдар) ауыр салмақтағы чемпион болды деп айта алады. Ол 1951 жылы Джерси Джо Уолкоттқа Еззард Чарльз жеңілгеннен бері чемпиондық атағын жеңген бірінші боксшы болды. Бұл жағдай 1978 жылдың қыркүйегіне дейін қайталанбады, Леон Спинкс сол жылдың ақпан айында Мұхаммед Алиді жеңіп, титулды қайтарып алды. Еуропадан тыс жерлерде Йоханссон Паттерсонды жеңіп, ауыр салмақтағы чемпиондық атақты қайтадан иеленген алғашқы боксшы ретінде есте қалады. Бұл жеңіліс және үшінші жекпе-жекте американдыққа ұшыраған жеңіліс оның кәсіби мансабындағы жалғыз жеңілістері болғандықтан, Йоханссон кәсіби рингте кездескен барлық қарсыластарын жеңген төрт ауыр салмақ чемпионының бірі. Басқалары – Рокки Марчиано, Джин Тунни және Леннокс Льюис. Паттерсонды жеңіп, ауыр салмақтағы чемпиондық атақты жеңгені оның ең танымал жеңісі болғанымен, 1958 жылы жеңіліссіз америкалық Эдди Махенді бірінші раундта жеңгені де маңызды, бұл шведтің оң қолындағы күштің дәлелі. Махен 1960 жылы Сони Листонмен 12 раундқа дейін төзіп, 1966 жылы Джо Фрейзерге қарсы 10-шы раундқа дейін созылды. Йоханссон сонымен қатар екі рет Еуропалық бокс одағының ауыр салмақтағы чемпионы атанды, Генри Купер, Дик Ричардсон және Джо Эрскин сияқты белгілі боксшыларды жеңді.

Кәсіби бокс жазбасы

Жоқ. (Нөмір)НәтижеЖазуOpponentTypeРаунд, уақытКүніОрынЕскертулер28Жеңіс26–2Брайан ЛондонPTS1221 сәуір 196327Жеңіс25–2Дик РичардсонKO8 (15), 17 маусым 196226Жеңіс24–2Вим СноекKO5 (10), 15 сәуір 196225Жеңіс23–2Джо БайгравесTKO7 (12), 9 ақпан 196224Жеңіліс22–2Флойд ПаттерсонKO6 (15), 13 наурыз 196123Жеңіліс22–1Флойд ПаттерсонKO5 (15), 20 маусым 196022Жеңіс22–0Флойд ПаттерсонTKO3 (15), 26 маусым 195921Жеңіс21–0Эдди МакхенKO1 (12), 14 қыркүйек 195820Жеңіс20–0Хайнц НойхаусTKO4 (12), 13 шілде 195819Жеңіс19–0Джо ЭрскинTKO13 (15)21 ақпан 195818Жеңіс18–0Арчи МакбрайдPTS1013 желтоқсан 195717Жеңіс17–0Генри КуперKO5 (15), 19 мамыр 195716Жеңіс16–0Питер БейтсKO2 (10), 28 желтоқсан 195615Жеңіс15–0Франко КавиччиKO13 (15), 30 қыркүйек 195614Жеңіс14–0Ханс ФридрихPTS1015 сәуір 195613Жеңіс13–0Джо БайгравесPTS824 ақпан 195612Жеңіс12–0Хейн тен ХоффKO1 (8), 28 тамыз 195511Жеңіс11–0Гюнтер НурнбергKO7 (8)12 маусым 195510Жеңіс10–0Убер БачилиериUD (Бірауыз шешім)83 сәуір 19559Жеңіс9–0Альдо ПеллегриниDQ (Дисквалификация)5 (8)4 наурыз 19558Жеңіс8–0Курт ШиеглTKO5 (8), 13 ақпан 19557Жеңіс7–0Анселл АдамсPTS8 6 қаңтар 19556Жеңіс6–0Вернер ВигандTKO (Техникалық нокаут)5 (8), 5 қараша 19545Жеңіс5–0Раймонд Дегль'ИнночентиKO2 (6)3 желтоқсан 19534Жеңіс4–0Эрик ЙенсенPTS612 наурыз 19533Жеңіс3–0Ллойд БарнеттPTS (Ұпай бойынша шешім)86 наурыз 19532Жеңіс2–0Эмиль БенцKO2 (6), 6 ақпан 19531Жеңіс1–0Роберт МассонKO (Нокаут)4 (8), 5 желтоқсан 1952

Көрмелік бокс рекорды

Жоқ. (Номер) НәтижеЖелдеушінің атыТүріРаунд, уақытКүніОрынЕскертулер10–0 Мұхаммед Әли3 1961 жылғы 6 ақпан