Моравски-Вагов аймағында 80 мың жылдық тарих! Мамонт сүйегінен жасалған, 22 800 ж.б. дауірына жатқан "Венера" мүсіні және ежелгі қоныстар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Тарих
Бұл аймақтағы алғашқы адам қоныстары шамамен 80 000 жыл бұрын, тарихқа дейінгі дәуірде пайда болған. Адамдарды бұл жерге жылы су бұлақтарының маңындағы көптеген аң-малдың молдығы тартып келген, бұл сулар қыста мұздап қалмайтын. Жақын орналасқан Моравны-над-Вахом ауылында әйелдердің ұрықтығын бейнелейтін шағын мүсін, «Моравны Венерасы» табылған. Ол мамонт пілінің сүйегінен жасалған және б.з.д. 22 800 жылға жатады. Қазіргі уақытта ол Братислава қамалының мұражайында сақталуда. Тағы бір жақын ауыл, Краковны-Стражеде, 200-300 жылдарға жататын үш қабірде шыны, қола, күміс және алтыннан жасалған құнды заттар табылған. Пещань аймағында сондай-ақ Ұлы Моравияның Дукове қалысы да орналасқан. Piešťany алғаш рет 1113 жылы (Pescan атымен) жазбаларда кездеседі. Ол кезде ол бірнеше кішігірім елді мекендерден тұрған. Емдік бұлақтар орта ғасырларда да танымал болған. Оларды Венгрия королі Матьяш Корвин де барып емделген. Piešťany бұлақтарын алғаш рет Георгий Вернердің 1549 жылы Базельде жарық көрген «De admirandis Hungariae aquis hypomnemation» («Венгрия монархиясының таңғажайып сулары туралы») кітабында айтылған. 16 ғасырда Пиещань шипажайы екі көрнекті дәрігер – Иоганн Крато де Крафхайм (бірнеше Киелі Рим императорларына қызмет еткен) және Андреа Бакциус Эльпидиан (Папаның жеке хирургы) туралы да мәлімделген. Алғашқы монография 1745 жылы жарық көрген. Бірақ 16-17 ғасырларда Пиещань түрік шапқыншылығы мен Габсбургтерге қарсы көтерілістерден зардап шекті. Ғасырлар бойы Пиещань бірнеше ақсүйек отбасыларға тиесілі болды, соңғысы – Эрдодилер 1720 жылдан 1848 жылға дейін аймаққа, ал шипажайға 1940 жылға дейін ие болды. Эрдодилер отбасы 1778 жылы алғашқы шипажай ғимараттарын салды. Олар 1813 жылы болған су тасқынынан зардап шекті. 1820 жылы шипажай ғимараттары кеңейтіліп, неоклассикалық стильде қайта жаңартылып, Наполеон шипажайы деп аталды. Эрдодилер отбасы осы кезеңде Спа паркін де құрды. 1889-1940 жылдары Винтерлер отбасы Эрдодилерден шипажайды жалға алып, оны халықаралық деңгейде танымал етті. Олар емдеу әдістерін, тұру және ойын-сауық мүмкіндіктерін жақсартты. Олар бірнеше шипажай ғимараттары мен қонақүйлер салды. Шипажайға Людвиг ван Бетховен сияқты көптеген аристократтар да келді.
The first human settlement in the area is dated to the prehistoric times, about 80,000 years ago. People were attracted to the site by abundance of game in the vicinity of the thermal springs that did not freeze in winter. A small female statue representing female fertility called Venus of Moravany was found in the nearby village Moravany nad Váhom. It is made of mammoth ivory and is dated to 22,800 BC. It currently resides in the Bratislava Castle museum. In another nearby village, Krakovany Stráže, a treasure consisting of luxury items made of glass, bronze, silver, and gold was discovered in three graves from 200 to 300 AD. The surroundings of Piešťany also include the Great Moravian castle of Ducové. Piešťany was first mentioned in written records in 1113 (under the name Pescan). At that time it consisted of several smaller settlements. The medicinal springs were already popular in the Middle Ages. They were visited by the Hungarian king Matthias Corvinus. The first book mentioning the Piešťany springs was De admirandis Hungariae aquis hypomnemation (About the Miraculous Waters of the Hungarian Monarchy) by Georgius Wernher, published in 1549 in Basel. In the 16th century, the Piešťany spa was also mentioned by two prominent physicians, Johann Crato de Crafheim (who served to several Holy Roman Emperors) and Andrea Baccius Elpidianus (a personal surgeon of the Pope). The first monography (Schediasma de Thermis Postheinsibus by sk was published in 1745. But in the 16th and 17th centuries, Piešťany also suffered from Turkish raids and anti Habsburg uprisings. Throughout the centuries Piešťany was owned by several noble families; the last of them, the Erdődys, owned the area from 1720 to 1848, and the spa until 1940. The Erdődy family built the first spa buildings in 1778. They were damaged by a destructive flood in 1813. In 1820 the spa buildings were expanded and remodeled in neo classical style and named Napoleon spa. The Erdődy family also established the Spa park in this period. In the years 1889 to 1940 the Winter family rented the spa from the Erdődys and brought it to international fame. de improved spa treatment as well as accommodation and entertainment for visitors. They built several spa buildings and hotels. The spa attracted many aristocratic visitors, including Ludwig van Beethoven.
География
Piešťany Словакияның батыс бөлігінде, Вах өзенінің аңғарында, Поважский Иновец тауларының етегінде орналасқан. Осы таулардың ең биік нүктесі – Иновец, қаладан шамамен солтүстікке қарай орналасқан. Қаланың шығысындағы төбелер (шамамен) 6 км биіктікке жетеді. Батыс жағынан аңғардың шекарасын Кіші Карпат таулары құрайды, олар қаладан біршама төмен және алыс жатыр. Аңғар оңтүстікке қарай ашық болғандықтан, жылы және күннөлді орташа климатқа ие. Қаланың көп бөлігі өзеннің оң жағалауында орналасқан. Қаланың оңтүстігінде Вах өзеніндегі бөгет арқасында құрылған Слюньява су қоймасы жатыр. Қалада жасанды Biskupický kanál каналы мен өзеннің негізгі тармағы бірігеді. Өзеннің тағы бір қысқа тармағы (Обтокове рамено) Спа аралын қалыптастырады. Поважский Иновец тауларының көп бөлігі жапырақты ормандармен жабылған. Олар төменгі бөліктерде емен мен шағаннан, ал биік бөліктерде – буктан тұрады. Вах аңғары ауыл шаруашылығына пайдаланылады. Басты өнімдер: дәнді дақылдар, қант қызылшасы, мал азығы және шошқа еті. Piešťany Словакияның астанасы Братиславадан солтүстік-шығысқа қарай және аймақтық орталық Trnava қаласынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Вах өзені бойында, Piešťany қаласынан жоғары қарай Nové Mesto nad Váhom (Piešťany-дан солтүстікке қарай) және Trenčín (солтүстік-шығысқа қарай) қалалары орналасқан, ал төмен қарай – Hlohovec қаласы жатыр. Piešťany Братиславадан Жилинаға дейінгі D1 тас жолында, Вена және Брно қалаларымен байланысты орналасқан. Братиславадан Жилина және Кошице қалаларына баратын негізгі теміржол да осы қала арқылы өтеді. Қалада халықаралық чартерлік рейстерді, әсіресе емдеуге келген клиенттерді тасымалдауға арналған әуежай бар (2007 жылы 10 000 жолаушы). Қала әкімдігі 11 автобус маршруты бар жергілікті қоғамдық көлік жүйесін басқарады (2008 жылғы мәлімет бойынша).
Piešťany is situated in the western part of Slovakia, in the valley of the Váh river, at an elevation of The Považský Inovec mountains form the eastern boundary of this part of the Váh valley. The highest hill of these mountains, Inovec , is about north of the town. The hills immediately east of the town ( away) reach a height of about On the western side, the valley boundary is formed by the Little Carpathians, which are somewhat lower and further away from the town. The valley is open to the south, and thus has a warm and sunny temperate climate. Most of the town is located on the right bank of the river. South of the town is the Sĺňava water reservoir created by a dam on the Váh river. The artificial canal Biskupický kanál and the main river branch join in the town. Another short branch of the river (Obtokové rameno) creates the Spa Island. The hills of Považský Inovec are mostly covered with deciduous forests. These consist of oak and hornbeam in the lower elevations, and beech in the higher elevations. The Váh valley is used for agriculture. The main products are cereals, sugar beet, animal feed, and pork. Piešťany is located north east of Bratislava, the capital of Slovakia, and north east of the local regional seat Trnava. Upstream from Piešťany on the Váh river are the towns Nové Mesto nad Váhom ( north of Piešťany) and Trenčín ( north east); downstream is Hlohovec. Piešťany is located on the route of the D1 motorway from Bratislava to Žilina with connections to Vienna and Brno. The main railway route from Bratislava to Žilina and Košice also goes through the town. The town has an airport, mostly used for international charter flights for spa clients (10,000 passengers in 2007). The municipality operates a local public transport system with 11 bus routes (as of 2008).
Негізгі көрікті жерлер
Бұрын су тасқыны жиі болғандықтан, ғимараттардың көпшілігі 19 және 20 ғасырларға жатады. Ең көзге түсетін ерекшелік – 13 ғасырдағы ортағасырлық монастырдың қираған қалдықтары. Наполеон шипажайы – 1822 және 1862 жылдар аралығында салынған неоклассицизм стиліндегі шипажай ғимараттарының кешені. Қаладағы католик шіркеуі де сол кезеңге жатады. 1930-33 жылдары Эмил Белуш салған Колонадный көпірі – көптеген құнды өнер туындылары бар көрнекті функционалисттік құрылыс. Жергілікті әуежайда Пиещтяни әскери тарих мұражайы орналасқан.
Because of frequent floods in the past, most buildings are dated to the 19th and 20th century. The most notable exception are the ruins of a medieval monastery from the 13th century. The Napoleon Spa is a complex of Neoclassicist spa buildings built between 1822 and 1862. The town's Catholic church dates from the same era. The Kolonádový most bridge, constructed by Emil Belluš in 1930–33, is a preeminent functionalist construction with many precious art objects. The local airport is home to the Military History Museum Piešťany.
Сабақ
Piešťany шипажайының сыйымдылығы екі мың төсек (2005 жылғы мәлімет бойынша) және жылына қырық мыңнан астам науқасты емдейді. Клиенттердің 60%-дан астамы шетелдіктер (көбінесе Германия, Чехия, Израиль, Австрия және Араб елдерінен). Шипажайда созылмалы ревматизм және артрит ауруларын, сондай-ақ жарақаттан кейінгі буын және сүйек зақымдануларын емдеуге мамаздандырылған. Діни құрамы: 72,65% - Рим католиктері, 16,71% - дінге жатпайтындар және 5,96% - лютерандар. Автокөлік, мотоцикл және жүк көлігі жарыстары да тұрақты түрде өткізіліп тұрады. 1967 және 1993 жылдар аралығында қаладағы Spa Park-та жыл сайынғы мүсін көрмесі ұйымдастырылды. Бұл дәстүр 2005 және 2008 жылдары қайта жаңартылды. Piešťany-де бірнеше мұражай бар. Аймақтағы жалғыз мұражай археология, тарих және этнографияға, сондай-ақ Словакияның шипажайлары тарихына арналған. Ол 1933 жылы Винтер отбасымен құрылды. Бальнеологиялық мұражайға қарасты тағы бір шағын мұражай словак ақыны Иван Красконың өмірін еске сақтауға арналған, ол 1945 жылдан 1958 жылға дейін Piešťany-де тұрды. Соңында, әуежайдағы жаңа мұражай (2004 жылдан бері жұмыс істейді) 1945 жылдан 1992 жылға дейінгі словак әскери тарихына қатысты коллекцияны көрсетеді. Өнер үйі – Братиславадан тыс жердегі соғыстан кейінгі алғашқы словак театры, ол архитектордың жобасы бойынша салынған. Қыркүйектің бірінші жартысында Piešťany-нің әртүрлі аймақтарында жыл сайынғы Халықаралық кинофестиваль Cinematik өтеді. Қазіргі уақытта бұл Словакиядағы екінші ірі кинофестиваль болып табылады.
The Piešťany spa has a capacity of two thousand beds (as of 2005) and treats over forty thousand patients a year. More than 60% of the clients are foreigners (mostly from Germany, the Czech Republic, Israel, Austria and Arab Countries). The spa specializes in treatment of chronic rheumatic and arthritic diseases and post accident lesions of joints and bones. The religious makeup was 72.65% Roman Catholics, 16.71% people with no religious affiliation and 5.96% Lutherans. There were also regular car , motorcycle and truck races. Between 1967 and 1993 the city was the site of an annual sculpture exhibition in the Spa Park. This tradition was renewed in 2005 and 2008. Piešťany also has several museums. The sk, the only one of its type in the region, focuses on archeology, history and ethnography of the region, as well as the history of Slovakia's spas in general. It was established in 1933 by the Winter family. Another small museum belonging to Balneological Museum commemorates the life of the Slovak poet Ivan Krasko, who lived in Piešťany from 1945 to 1958. Finally, a new museum at the airport (active since 2004) exhibits a collection related to the Slovak military history from 1945 to 1992. The House of Arts is the first postwar Slovak theatre building outside Bratislava, being project of architect it. In first half of September, the annual International Film Festival Cinematik is held in various areas of Piešťany. It is currently the second largest film festival in Slovakia.