Доктор Раджкумар (1929-2006) – атақты үнді киноактері, әнші. Каннада киносының мәдени иконы, «Актерлер императоры» атанған, «Алтын адам» ретінде танымал. 🎬🎤🏆
Синганаллуру Путтасвамая Мутурадж (24 сәуір 1929 – 12 сәуір 2006), көбінесе доктор Раджкумар деген сахналық атымен танымал, үнді актері және әншісі, Каннада киносында жұмыс істеген. Үнді кино тарихындағы ең ұлы және жан-жақты актерлердің бірі саналады, ол мәдени икона ретінде қарастырылады және Каннада диаспорасында таңғы құдай мәртебесіне ие. Ол «Ната Саарвабхума» (Актерлер императоры), «Бангарада Манушья» (Алтын адам), «Вара Ната» (Дарынды актер), «Гаана Гандарва» (Көктегі әнші), «Расикара Раджа» (Танымдылардың патшасы), «Каннада Кантерава» және «Раджанна/Аннавру» (Аға, Радж) аттарымен белгілі. 1983 жылы «Падма Бхушан» және 1995 жылы «Дадасахеб Пхалке» сыйлықтарымен марапатталған. Ол әнші ретінде Ұлттық сыйлықты жеңіп алған жалғыз актер. Оның 39 фильмі 9 тілде 63 рет қайта өңделді, ал 34 актер оны 50 реттен астам қайта өңдеген алғашқы актер және 9 тілде қайта өңделген алғашқы актер атанды. Ол Джеймс Бонд кейіпкерін толыққанды бейнелеген алғашқы актер. Оның «Джедара Бале» фильмінің табысы басқа үнді киноиндустрияларында Дези бонд жанрының кең тарауына ықпал етті. 2013 жылы сәуір айында «Үнді киносының жүз жылдығы» мерекесінде Forbes журналы «Бангарада Манушья» фильміндегі оның рөлін «Үнді киносының 25 ең ұлы актерлік жұмысы» тізіміне енгізді. Оның қазасынан кейін The New York Times газеті оны Үндістандағы ең танымал киножұлдыздарының бірі деп сипаттады. Раджкумар 1954 жылы «Бедара Каннаппа» фильмінде басты рөлге ие болғанға дейін сегіз жасында Губби Вераннаның Губби драма компаниясына қосылып, ұзақ жылдар бойы драматург ретінде жұмыс істеді. Ол 205-тен астам фильмде әртүрлі рөлдерді ойнап, «Бхакта Канакадаса» (1960), «Рандахира Кантерава» (1960), «Сатья Харишчандра» (1965), «Иммади Пуликеши» (1967), «Шри Кришнадеварая» (1970), «Бхакта Кумбара» (1974), «Майура» (1975), «Бабрувахана» (1977) және «Бхакта Прахлада» (1983) сияқты фильмдерде мифологиялық және тарихи кейіпкерлерді бейнелеуде шеберлік танытты. Оның 13 фильмі 1954 жылдан 1968 жылға дейінгі 15 жыл ішінде Каннададағы ең үздік көркем фильм үшін Ұлттық кино сыйлығын (Раджат Камал) алды. Оның 17 фильмі бес түрлі номинация бойынша Карнатака мемлекеттік кино сыйлығына ие болды. Театр сахнасындағы кезінде классикалық музыкамен шұғылданып, Раджкумар сонымен қатар талантты әншіге айналды. 1974 жылдан бастап ол көбінесе өзінің фильмдеріне ән шырқады. «Яаре Когадали», «Хутидаре Каннада», «Эй Динакара», «Хрудайя Самудра», «Маникьявиена» және «Надамайя» әндері кеңінен танымал болды. Соңғы әнді орындағаны үшін ол ең үздік еркек әншісі үшін Ұлттық кино сыйлығымен марапатталды. Ол АҚШ-тағы Кентукки штатының ең жоғары наградасы – Кентукки полковнигінің орденімен марапатталған жалғыз үнді актері. Жеке және кәсіби өмірінде жоғары тәртіпті және қарапайым өмір салтымен танымал болған Раджкумар сонымен қатар йога, пранаяма және карнатикалық музыканы орындауда шебер болды. 2000 жылы ол Гаджанурдағы фермасынан Вераппанның қолына түсіп, 108 күннен кейін босатылды. 2006 жылдың 12 сәуірінде 76 жасында Бангалордағы үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның соңғы тілегі бойынша көзі қайырымдылыққа тапсырылды. Кино өмірінде Раджкумар он бір Карнатака мемлекеттік кино сыйлығын алды, соның ішінде тоғыз үздік актер және екі үздік әнші сыйлығы, сегіз Filmfare Awards South және бір Ұлттық кино сыйлығы. Ол Filmfare сыйлығын ең үздік актер ретінде және Карнатака мемлекеттік кино сыйлығын ең үздік актер ретінде ең көп рет алған рекордты иеленеді. 2002 жылы «НТР» ұлттық сыйлығымен марапатталды. Ол Майсур университетінің құрметті докторы атағын алды, сондай-ақ «Падма Бхушан» (1983) және «Дадасахеб Пхалке» (1995) сыйлықтарының иегері атанды. Ол актерлік өнері үшін құрметті докторлық дәрежесін алған алғашқы үнді актері болды. Каннаданың әлеуметтік-мәдени символы саналатын ол Каннада киносын қайта анықтап, оны ұлттық деңгейге көтерді. Ол 100 және 200 Каннада фильмдерінде басты рөлді ойнаған алғашқы актер болды. Оның 1986 жылы түсірген «Анурага Аралиту» фильмі жеті тілде қайта түсірілген алғашқы үнді фильмі болды. Ол ең көп құлшылық, мифологиялық және тарихи кейіпкерлерді ойнаған актер ретінде танылды.
Singanalluru Puttaswamaiah Muthuraj (24 April 1929 – 12 April 2006), better known by his stage name Dr. Rajkumar, was an Indian actor and singer who worked in Kannada cinema. Regarded as one of the greatest and versatile actors in the history of Indian cinema, he is considered a cultural icon and holds a matinée idol status in the Kannada diaspora, among whom he is popularly called as Nata Saarvabhouma (Emperor of Actors), Bangarada Manushya (Man of Gold), Vara Nata (Gifted actor), Gaana Gandharva (Celestial singer), Rasikara Raja (King of connoisseurs), Kannada Kanteerava and Rajanna/Annavru (Elder brother, Raj). He was honoured with Padma Bhushan in 1983 and Dadasaheb Phalke Award in 1995. He is the only lead actor to win National Award for Playback singing. His 39 movies have been remade 63 times in 9 languages by 34 actors making him the first actor whose movies were remade more than fifty times and the first actor whose movies were remade in nine languages. He was the first actor in India to enact a role which was based on James Bond in a full fledged manner. The success of his movie Jedara Bale is credited to have widely inspired a Desi bond genre in other Indian film industries. On the occasion of the "Centenary of Indian Cinema" in April 2013, Forbes included his performance in Bangaarada Manushya on its list of "25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema". Upon his death, The New York Times had described him as one of India's most popular movie stars. Rajkumar entered the film industry after his long stint as a dramatist with Gubbi Veeranna's Gubbi Drama Company, which he joined at the age of eight before he got his first break as a lead in the 1954 film Bedara Kannappa. He went on to work in over 205 films essaying a variety of roles and excelling in portraying mythological and historical characters in films such as Bhakta Kanakadasa (1960), Ranadheera Kanteerava (1960), Satya Harishchandra (1965), Immadi Pulikeshi (1967), Sri Krishnadevaraya (1970), Bhakta Kumbara (1974), Mayura (1975), Babruvahana (1977) and Bhakta Prahlada (1983). 13 of his films have received National Film Award for Best Feature Film in Kannada (Rajat Kamal) within a span of 15 years from 1954 to 1968. 17 of his films have received Karnataka State Film Awards in five different categories. Trained in classical music during his theatre days, Rajkumar also became an accomplished playback singer. He mostly sang for his films since 1974. The songs Yaare Koogadali, Huttidare Kannada, Hey Dinakara, Hrudaya Samudra, Manikyaveena and Naadamaya became widely popular. For his rendition of the latter song, he was awarded the National Film Award for Best Male Playback Singer. He is the only Indian actor to be awarded the Kentucky Colonel, the highest honour bestowed by the Commonwealth of Kentucky in the United States. Well known for his highly disciplined and simple lifestyle in both personal and professional fronts, Rajkumar was also an avid Yoga, Pranayama, and Carnatic music performer. In 2000, he was kidnapped from his farmhouse at Gajanur by Veerappan and was released after 108 days. He died of cardiac arrest at his residence in Bangalore on 12 April 2006 at the age of 76. His eyes were donated as per his last wish. In his film career, Rajkumar received eleven Karnataka State Film Awards, including nine Best Actor and two Best Singer awards, eight Filmfare Awards South and one National Film Award. He holds the record of receiving Filmfare Award for Best Actor – Kannada and Karnataka State Film Award for Best Actor the highest number of times. He received the NTR National Award in 2002. He was awarded an honorary doctorate from the University of Mysore, and is a recipient of the Padma Bhushan (1983) and the Dadasaheb Phalke Award (1995) for lifetime contribution to Indian cinema. He was also the first Indian actor to be bestowed with an honorary doctorate for acting. A mega icon and a socio cultural symbol of Kannada, he has been credited with redefining Kannada cinema and also putting the Kannada cinema on the national map. He was the first actor to play the lead role in 100 as well as 200 Kannada movies. His 1986 movie Anuraga Aralithu was the first Indian movie to be remade in seven other languages. He has the distinction of having played the highest number of devotional, mythological and
historical characters (combined).
Ерте өмір
Синганаллуру Путтасвамая Мутхарадж 1929 жылғы 24 сәуірде Талавади талугіндегі Додда Гаджанур ауылында, каннада тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Путтасвамайя мен анасы Лакшмамма Синганаллурудан шыққан, жағдайы төмен театр актері болған. Оның ана тілі – каннада тілі. Путтасвамайя Камса, Равана және Хираньякашипу сияқты мифологиялық кейіпкерлерді ойнауда шебер болған. Мутхарадж сегіз жасында мектепті бітірмей, кейін кино өндірушілердің назарына ілігіп, 25 жасқа дейін эпизодтық рөлдерде ойнады.
Singanalluru Puttaswamaiah Muthuraj was born in a Kannada speaking family on 24 April 1929 in Dodda Gajanur, a hamlet in the Talavady taluk. His father Puttaswamayya and mother Lakshmamma were impoverished theatre artists from Singanalluru. His mother tongue was Kannada. Puttaswamayya was good at playing mythological roles such as Kamsa, Ravana, and Hiranyakashipu. Muthuraj left school at eight and was later discovered by film producers, who cast him in small roles that he played till he was 25.
Актер ретінде
Мүсүрәдж актерлік карьерасын әкесі Гүбби Верана басқарған драма труппасында бастады, кейін Суббайя Найдудың драмалық компаниясына қосылды. 1953 жылы режиссер Х. Л. Н. Симха оны байқады, ол «Бедара Каннаппа» фильміндегі басты рөлге жақсы дене бітімі мен сұлу жүзі бар адам іздеп жүрген. Бұл рөл өте маңызсыз болды, тіпті ол өзін танымай тұрып-ақ сахнасы аяқталды. Ол өмірі бойында тек канада тіліндегі фильмдерде ойнады, тек бір ғана телугу фильмі – «Калахасти Махатям», ол оның дебюттік канадалық фильмі «Бедара Каннаппаның» ремейкі болды. Ол 205 фильмде басты рөлдерді сомдады. Оның «Шри Ваджрешвари Комбайнз» атты, «Dakshayani Combines» тақырыбымен өндіріс компаниясы болды. «Бәғида бағилу» – оның 100-ші, «Девта-мануша» – 200-ші, ал «Шабдаведи» – соңғы фильмі болды. Оның кейіпкерлері мифологиялық, тарихи, діни, Джеймс Бонд стиліндегі тыңшылардан бастап, романтикалық, ауылдық, әрекетке толы рөлдерге және бес онжылдықтан астам уақыт ішінде қазіргі заманғы әлеуметтік мәселелерді бейнелеуге дейін жетті. «Ранадхира Кантерава», «Иммади Пуликеши», «Шри Кришнадеварая» және «Майура» сияқты тарихи фильмдері Карнатака тарихының халыққа жақын нұсқасын ұсынды, Мэйсур патшалығы, Чалкуялар, Виджаянагара империясы және Кадамбалар сияқты Карнатака патшалықтарына назар аударды. Осылайша, ол Үндістан тарихындағы төрт көрнекті патша – Кантирава Нарсаража I, Пулакешин II, Кришнадеварая және Майурашарма рөлін сомдаған жалғыз үнді актері болды. Сондай-ақ, ол «Жағаджыотти Басешвара» фильмінде Биджала II және «Киттур Ченнамма» фильмінде Раджа Малласаржа рөлінде ойнады. Оның басқа да танымал тарихи кейіпкерлері: «Навакоти Нараянадағы» Пурандар Даса, «Бхакта Канакадасадағы» Канака Даса, «Санта Тукарамдағы» Тукарам, «Махатма Кабирдегі» Кабир Дас, «Кавиратна Калидасадағы» Калидаса, «Бхакта Кумбарадағы» Гора Кумбар, «Мантралая Махатмадағы» Шри Рагавендра Свами, «Сарвагна Муртидегі» Сарважна, «Бхакта Четадағы» Чета, «Кайвара Махатмадағы» Каивара Нараянапа, «Бхактадағы» Пундарика, «Санаади Аппаннадағы» Аппанна және «Бхакта Виджаядағы» Сантоба Павар. Ол сонымен қатар экрандағы үнді мифологиялық кейіпкерлері – девалар мен асуралардың рөлін шамамен бірдей ойнаған сирек актер. Ол «Шри Раманжания Юддхада» Рама, «Шри Шриниваса Кальянада» Вишну, «Шри Кришна Рукмини Сатьябхамада» Кришна, «Гангге Гоуриде» Шива, «Муроуваре Ваджрагалуда» Нарада, ал «Бхукаиласада» Равана, «Бхакта Прахладада» Хираньякашипу, «Дашхаватарада» Шишупала, «Мохини Бхасмасурада» Бхасмасура және «Махишасура Мардиниде» Махишасура рөлінде ойнады. Оның басқа да танымал мифологиялық кейіпкерлері: «Бедара Каннапта» Каннаппа, «Чандрахасада» Чандрахаса, «Сатья Харишчандрада» Харишчандра, «Сати Савитриде» Сатьяван, «Махасати Арундатиде» Васишта, «Вальмикиде» Вальмики, «Сати Сукняда» Чьявана Махарши және «Кавиратна Калидасада» Душиянта. Бұдан өзге, ол Арджуна мен оның екі ұлының рөлін ойнаған жалғыз актер. «Шри Кришна Гаарудиде» Арджуна, «Нагарджунада» Нагарджуна және «Бабруваханада» Бабрувахана рөлінде ойнады. Оның фильмдерінде драмалық эпизодтар да болды, онда ол Әммадағы Ромео мен Бабрувахана (1968), Уяледегі Гаутама Будда (1969), Бхале Джодидегі Эччаманаяка (1970) және Хавина Хедедегі Бхима (1981) сияқты түрлі мифологиялық, тарихи немесе әдеби кейіпкерлерді сомдады. Оның фильмдерінде арман және ән эпизодтары да бар, онда ол Дхрува Таредегі Камадева, Эмме Тхамманнадағы Кришна, Дари Тәппида Магада және Бхагиада Лакшми Барамма сияқты әртүрлі кейіпкерлерде көрінеді. Ол роман, пьеса және әңгімелер негізінде 50-ге жуық фильм түсірген, бұл Үндістандағы актерлер арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Ол каннада романдарынан фильмдер жасады және «Жиуана Чайтра» (алкогольдің зияны туралы) және «Шабдаведи» (наркотиктер қолдану туралы) сияқты фильмдерде әлеуметтік жамандықтарға қарсы фильмдер түсірді. 1954-1969 жылдар аралығында каннада киноиндустриясы 15 жыл ішінде 207 фильм түсірді, ал Раджкумар олардың 100-інде ойнады. 60-шы жылдардың басында ол «Рәни Хоннамама» (1960), «Аша Сундари» (1960), «Девасундари» (1962), «Бала Нагамма» (1966) және «Девара Гедда Манава» (1967) сияқты фантастикалық жанрдағы фильмдерде ойнады. Сонымен қатар, ол «Видивиласа» (1962), «Вера Кесари» (1963), «Катари Вера» (1966), «Маду Малати» (1966), «Раджашекара» (1967), «Раджадургада Рахасия» (1967), «Симха Свапна» (1968), «Жаға Меччида Мага» (1972), «Бахаддур Ганду» (1976) және «Хулиялина Меу» (1979) сияқты фильмдерде де белгілі болды. Раджкумар «Джедара Бейл» фильмінде CID 999 рөлін ойнаған кезде, ол Джеймс Бонд стиліндегі тыңшы рөлін толыққанды ойнаған алғашқы үнді актері болды және оған Үндістанның Джеймс Бонды деген ат берілді. Бұл фильмнің сәттілігінен кейін үш жалғасы шықты: «Гоа Далли CID 999», «Operation Jackpot Nalli C. I. D 999» және «Operation Diamond Racket». CID 999 франшизасы – Үндістандағы төрт бөлімнен тұратын алғашқы фильм франшизасы және CID 999 – Үндістандағы алғашқы кейіпкерге негіделген трилогия. Ол Жаянти (38 фильм), Пандарибай (18 фильм), Лилавати (28 фильм), Бхарати (26 фильм), Калпана (19 фильм), Арати (13 фильм), Б. Сароджа Деви (12 фильм), Раджашри (10 фильм), Харини (11 фильм), Кришна Кумари (8 фильм), Мадхави (7 фильм), Манжула (7 фильм), Джаямала (6 фильм), Лакшми (5 фильм), Канчана (5 фильм), Гита (5 фильм), Сарита (5 фильм) және Джая Прада (4 фильм) сияқты оңтүстік киноның актрисаларымен бірге ойнады. Актриса Рекха «Operation Jackpot Nalli C. I. D 999» фильмінде басты рөлде дебют жасады. Шри-Ланкалық актриса Сабита Перера да «Гоа Далли CID 999» фильмінде үнді киносында дебют жасады. Чи. Удая Шанкар оның 85 фильмі үшін әңгімелер мен әндер жазды. Г. К. Венкатеш оның 50-ден астам фильміне музыка жазды. Ол 75-тен астам режиссермен жұмыс істеген. Оның «Operation Diamond Racket» фильмі Непалда түсірілді және Үндістаннан тыс жерде түсірілген алғашқы каннада фильмі болды. Оның «Ondu Muttina Kathe» фильмінде Үндістаннан тыс мұхит суында оттегі маскасынсыз түсірілген алғашқы су астындағы әрекет эпизоды бар екені хабарланды. Раджкумардың 1971 жылғы «Kasturi Nivasa» фильмі түсті форматқа аударылып, 2014 жылы қайта шығарылды. Оның қайтысынан біршама уақыт өткен соң да, фильм актердің толық мөлшердегі мүсініне сүт құйылып, салтанатты түрде көрсетілді. Түсті форматтағы фильм сол кезде шыққан басқа каннада фильмдерін де озып, кассада жақсы нәтижелер көрсетті. Оның 35 фильмі тоғыз тілде 34 актермен 58 рет қайта түсірілді.
Muthuraj started his acting career with his father in a drama troupe led by Gubbi Veeranna and later joined the drama company of Subbaiah Naidu. In 1953, he was spotted by film director H. L. N. Simha, who was on the lookout for well built, pleasant faced man for the starring role in film, Bedara Kannappa. It was an insignificant role in which his scene was over even before he recognised himself. He acted only in Kannada movies throughout his career apart from one Telugu movie, Kalahasti Mahatyam, which was a remake of his debut Kannada movie Bedara Kannappa. He had lead roles in 205 movies. He owned a production company called Sri Vajreshwari Combines under the banner Dakshayani Combines. Bhagyada Bagilu was his 100th film, Devatha Manushya was his 200th film and Shabdavedhi was his last film. His character depictions ranged from mythological, historical, devotional, James Bond styled spies to romantic, rural, action roles and portrayals of contemporary social causes in the span of over five decades. His historical movies such as Ranadheera Kanteerava, Immadi Pulikeshi, Sri Krishnadevaraya and Mayura presented a populist version of Karnataka's history, focusing on the Karnataka kingdoms such as Mysore royalty, The Chalukyas, The Vijayanagara Empire and The Kadambas respectively thereby making him the only Indian actor to have portrayed the role of four prominent kings of Indian history Kanthirava Narasaraja I, Pulakeshin II, Krishnadevaraya and Mayurasharma. He also appeared as Bijjala II in Jagajyothi Basveshwara and as Raja Mallasarja in Kittur Chennamma. The other prominent historical characters portrayed by him include Purandara Dasa in Navakoti Narayana, Kanaka Dasa in Bhakta Kanakadasa, Tukaram in Santha Thukaram, Kabir Das in Mahathma Kabir, Kālidāsa in Kaviratna Kalidasa, Gora Kumbhar in Bhakta Kumbara, Sri Raghavendra Swamy in Mantralaya Mahatme, Sarvajna in Sarvagna Murthy, Chetha in Bhakta Chetha, Kaivara Narayanappa in Kaiwara Mahathme, Pundarika in Hari Bhakta, Appanna in Sanaadi Appanna and Santhoba Pavar in Bhakta Vijaya. He also has the rare distinction of having portrayed the mythological roles of both Devas and Asuras in an almost equal number on the Indian on screen. While he has played Lord Ram in Sri Ramanjaneya Yuddha, Lord Vishnu in Sri Srinivasa Kalyana, Lord Krishna in Sri Krishna Rukmini Satyabhama, Lord Shiva in Gange Gowri, Narada in Mooroovare Vajragalu, he has also played the role of Ravana in Bhookailasa, Hiranyakashipu in Bhakta Prahlada, Shishupala in Dashavathara, Bhasmasura in Mohini Bhasmasura and Mahishasura in Mahishasura Mardini. His other prominent mythological characters include Kannappa in Bedara Kannappa, Chandrahasa in Chandrahasa, Harishchandra in Satya Harishchandra, Satyavan in Sathi Savithri, Vasishtha in Mahasathi Arundathi, Valmiki in Valmiki, Chyavana Maharshi in Sathi Sukanya and Dushyanta in Kaviratna Kalidasa. Further, he also holds the distinction of being the only actor to play the role of Arjuna and his two sons. While he appeared as Arjuna in Shree Krishna Gaarudi, he appeared in the role of Nagarjuna in Nagarjuna and as Babruvahana in Babruvahana. His movies were also noted to include drama sequences where he performs various mythological, historical or literary characters such as Romeo and Babruvahana in Amma (1968), Gautama Buddha in Uyyale (1969), Echchamanayaka in Bhale Jodi (1970) and as Bhima in Havina Hede (1981). His movies also have dream and song sequences where he appears in various characters such as Kamadeva in Dhruva Thare, as Krishna in Emme Thammanna, Daari Tappida Maga and Bhagyada Lakshmi Baramma. He has acted in around 50 movies based on novels, plays and short stories, which is the highest for any actor in India. He made movies from Kannada novels and made movies against perceived social evils in movies like Jeevana Chaitra (on evils of alcohol) and Shabdavedhi (on drug abuse). Between 1954 and 1969, Kannada film industry produced 207 movies within a span of 15 years and Rajkumar starred in 100 of those. While the early 60s saw him appearing in fantasy genre movies such as Rani Honnamma (1960), Aasha Sundari (1960), Devasundari (1962), Bala Nagamma (1966) and Devara Gedda Manava (1967), he was also noted for doing swashbuckler films such as Vidhivilasa (1962), Veera Kesari (1963), Katari Veera (1966), Madhu Malathi (1966), Rajashekara (1967), Rajadurgada Rahasya (1967), Simha Swapna (1968), Jaga Mecchida Maga (1972), Bahaddur Gandu (1976) and Huliya Haalina Mevu (1979) at regular intervals in the 1960s and the 1970s. When Rajkumar appeared as CID 999 in Jedara Bale, he became the first Indian actor to enact a spy role modelled on James Bond in a full fledged manner and was called the James Bond of India. The success of this movie led to three sequels: Goa Dalli CID 999, Operation Jackpot Nalli C. I. D 999 and Operation Diamond Racket. The CID 999 Franchise was the first Indian movie franchise to have four instalments and CID 999 was the first character based trilogy in India. He acted with heroines of southern cinema such as Jayanti (38 films), Pandaribai (18 films), Leelavathi (28 films), Bharati (26 films), Kalpana (19 films), Aarathi (13 films), B. Saroja Devi (12 films), Rajasree (10 films), Harini (11 films), Krishna Kumari (8 films), Madhavi (7 films), Manjula (7 films), Jayamala (6 films), Lakshmi (5 films), Kanchana(5 films), Geetha (5 films), Saritha (5 films) and Jaya Prada (4 films). Actress Rekha made her debut in a lead role with his movie Operation Jackpot Nalli C. I. D 999. Sri Lankan based actress Sabeetha Perera also made her Indian movie debut with his film Goa Dalli CID 999. Chi. Udaya Shankar has written dialogues and songs for 85 of his movies. G. K. Venkatesh has scored music for over 50 of his movies. He also has the distinction of having worked with more than 75 directors. His movie Operation Diamond Racket was shot in Nepal and became the first Kannada movie to be shot outside India. His movie Ondu Muttina Kathe was reported to be the first ever Indian film to have an underwater action sequence shot in an ocean outside India without the help of oxygen mask. Rajkumar's 1971 movie Kasturi Nivasa was colorised and released in 2014. Even close to a decade after his death, the movie garnered a grand opening with the actor's life size cutout being immersed in milk. The colorised release also performed well at the box office over taking other Kannada movies released at the time. His 35 movies have been remade 58 times in nine languages by 34 actors.
Әнші ретінде
Раджкумар Губби Вераннаның театр труппасында болған кезінде классикалық музыканы оқыды. 1956 жылы түсірілген «Охилешвара» фильміндегі «Ом Намаха Шивайя» әні оның киноға алғашқы әні болды. Кейіннен ол «Махишасура Мардини» (1959) фильмі үшін С. Жаникимен дуэтте «Thumbithu Manava» әнін орындады. Алайда, ол 1974 жылы П. Б. Сринивасқа ауырғандықтан, «Сампатиге Савал» фильмінде оның орнына ән салғанда толыққанды әншіге айналды. Сол кезге дейін Раджкумардың суретке түскен көптеген әндерін Савал орындаған. Раджкумар фильмдегі көңіл-күйге сәйкес әртүрлі жанрларда ән салып, әр әнді өзгеше орындады. «Бабрувахна» (1977) фильмі үшін «Яару Тилиару Нинна» әні, сарказм мен ашудың үйлесімін қажет ететін канад поэзиясының прозодикалық түрі, ол театрлық және музыкалық шеберлікті біріктірді. «Не Нанна Геллаларе» (1981) үшін ол «Жиева Ховагиде» және «Анурага Енайту» есімді екі ән орындады, екеуі де карнатик гамакаларына толы «Мен сені жақсы көремін» деген рефренмен басталды. Рефрендегі бірдей үннен кейін, олар махаббат пен бақытқа толы біріншісінде және махаббатқа, бірақ келіспеушілікке толы екіншісінде өмірге келеді. Раджан-Нагендра композиторлық дуэтімен ынтымақтастығы «Бангарада Хуву» (1967), «Ньяяве Девару» (1971), «Сваямвара» (1973), «Шри Шриниваса Кальяна» (1974), «Нанобба Калла» (1979) және «Чалисува Модагалу» (1982) сияқты музыкалық хиттерді сыйлады. Раджкумардың дуэттері көбінесе С. Жаники мен Вани Жайраммен жазылған. Онымен бірге ән айтқан басқа әйел әншілер: П. Сушила, Бангалор Лата, Х. П. Гита, К. С. Читра, Сварналата, Манжула Гурурадж, Б. Р. Чайя, Кастури Шанкар, Ратнамала Пракаш, Сулочана және тағы да басқалар. Мансабында Раджкумар Каннадигалар, каннада тілі мен мәдениеті туралы «Чалисува Модагалудан» «Женина Холейо», «Живана Чайтрадан» «Маанаванаги Хуттидмеле» және «Аакасмика» фильмінен «Хуттидаре Каннада» сияқты әндер орындады. Ол 1978 жылы «Диамонд Ракет» операциясы фильмінде «Егер бүгін келсең» («Тик-тик-тик») атты толық ағылшын тіліндегі әнді орындады. Бұл ән 2006 жылы Раджкумардың қайтыс болғаннан кейін Үндістанда интернет-мемге айналды. «Мүддина Маавадан» ол С. П. Баласубрахманямға ән жазды. Бұл сирек оқиға болды. «Ашвамедадан» «Хрудайя Самудра Калаки» және «Омнан» «Эй Динакара» әндері де Раджкумардың басқа актерлерге арнап орындаған танымал әндері. Сондай-ақ, ол «Мааникия Вена» сияқты Калидаса шлокаларын және «Сада Каннале», «Каннера Дааре» және «Яава Кавию» сияқты ғазалға негізделген әндерді орындады. Раджкумар 1970-ші жылдардың басынан бастап «Колумбия Рекординг Компанисі» үшін «Мантралаякке Хогона» (1972) әнімен бастап көптеген діни әндерді жазды. Оның кеңінен танымал «Гурувара Бантамма» LP-жазбасы да сол кезде жазылды. 1979 жылы «Сангита Кассетс» Үндістандағы алғашқы лицензиялық алдын ала жазылған кассета болды. Раджкумар Рагавендра және Хануман қасиетті тұлғаларын мадақтаған діни әндер орындады. 75-ке жуық музыкалық түндерде өнер көрсеткеннен басқа, ол 300 кино әнін және 200-ге жуық халықтық және діни әндерді орындады, олардың табысы қайырымдылыққа жұмсалды. Оның әртүрлі стильдегі әндерді орындау шеберлігі, әртүрлі жанрлардағы күйлерін орындау қабілеті, романтика, құлшыныс, сарказм сияқты эмоцияларды жеткізе білуі оның әнші ретіндегі танымалдығына үлкен үлес қосты.
Rajkumar trained in classical music when he was with Gubbi Veeranna's theatre troupe. The track "Om Namaha Shivaya" from the 1956 film Ohileshwara, which he also starred in, was his first song for a film. He subsequently sang "Thumbithu Manava", a duet with S. Janaki, for the movie Mahishasura Mardini (1959). However, he became a full fledged singer only in 1974 when he sang in place of P. B. Sreenivas for Sampathige Savaal, who had till then sung for most songs picturised on Rajkumar, fell ill. Rajkumar sang the energetic "Yaare Koogadali" for the film which became widely popular during the time and is considered one of his best songs. Rajkumar has been credited for having sung across various genres and each rendition according to the mood of the scene in the film. In "Yaaru Tiliyaru Ninna" for Babruvahana (1977), a prosodic form of Kannada poetry that required the tone to be a combination of sarcasm and anger, he blended the twin skills of theatrics and music. For Nee Nanna Gellalare (1981), he sang two songs—"Jeeva Hoovagide" and "Anuraga Enaytu"—beginning both with the refrain "I love you", that is full of Carnatic gamakas. After the same tone in the refrain, they take on a life of their own with the form according to love and happiness in the former and love but a discord in the latter. His frequent collaboration with the composer duo of Rajan–Nagendra gave musical hits such as Bangarada Hoovu (1967), Nyayave Devaru (1971), Swayamvara (1973), Sri Srinivasa Kalyana (1974), Nanobba Kalla (1979) and Chalisuva Modagalu (1982). Rajkumar's duets are mostly recorded with S. Janaki and Vani Jairam. Other female singers who sang with him are P. Susheela, Bangalore Latha, H. P. Geetha, K. S. Chitra, Swarnalatha, Manjula Gururaj, B. R. Chaya, Kasturi Shankar, Rathnamala Prakash, Sulochana and others. During his career, Rajkumar sang and performed for songs about Kannadigas, the Kannada language and culture, such as "Jenina Holeyo" from Chalisuva Modagalu, "Maanavanagi Huttidmele" from Jeevana Chaitra and "Huttidare Kannada" from the film Aakasmika. He sang a complete English song called "If You Come Today" ("Tick Tick Tick") in the movie Operation Diamond Racket in 1978. This song became an internet meme in India following Rajkumar's demise in 2006. from Muddina Maava, he provided playback to S. P. Balasubrahmanyam. This was a rare occasion. "Hrudaya Samudra Kalaki" from Ashwamedha and "Hey Dinakara" from Om are the two other popular songs sung by Rajkumar for other actors. He also sang Kalidasa shlokas such as "Maanikya Veena" and ghazal based songs such as "Sadaa Kannale", "Kanneera Dhaare" and "Yaava Kaviyu". Rajkumar recorded many devotional songs beginning in the 1970s for Columbia Recording Company starting with "Mantralayakke Hogona" in 1972. His widely popular LP record "Guruvara Bantamma" was also recorded during the time. In 1979, Sangeetha Cassettes became India's first licensed pre recorded cassettes. Rajkumar sang the devotional songs glorifying the saint Raghavendra and the Hindu deity Hanuman. Apart from performing in about 75 musical nights, he has sung 300 movie songs and about 200 folk and devotional songs, the proceeds of which were given away to charity. It was also noted that his versatility and diction contributed immensely to his popularity as a singer since he was able to sing songs of any style be it qawwali, ghazal, bhajan or English songs apart from handling a range of emotions vivacious, romance, devotion or sarcasm.
Отбасы
24 жасында, 1953 жылғы 25 маусымда Нажангудта 14 жасар туысы Парватаммаға үйленді. Бұл олардың әкелері оның туғанынан кейін жасаған шарттасуларына сәйкес болды. Олардың бес баласы болды: ұлдары Шива, Рагавендра және Пунеет, қыздары Лакшми және Пурнима. Мадрастағы 24 баладан тұратын бірлескен отбасында некеден кейін қиын өмір кешіп, азын-аузын күн көріп жүрген отбасы, Раджкумар бірнеше фильмнен ұсыныс алғаннан кейін 1972 жылы Бангалорға көшіп келді.
At the age of 24, Rajkumar married his 14 year old cousin, Parvathamma, on 25 June 1953 in Nanjangud. This was in accordance with the betrothal that their fathers made following the latter's birth. Together, they had five children: sons Shiva, Raghavendra and Puneeth, and daughters Lakshmi and Poornima. Having lived a "hand to mouth existence" after marriage in a joint family that included 24 children in Madras, the family moved to Bangalore in 1972, after Rajkumar began getting multiple film offers.
Ұшып кету
2000 жылдың 30 шілдесінде Раджкумар, оның күйеу баласы Говиндараджу және тағы екі адам Вераппанның қолынан Гаджанурдағы актердің сарайынан ұрланды. Вераппан бұрын қолданыстан шыққан терроризмге қарсы заң бойынша түрмеде отырған өзінің топ мүшелерін босатуды талап етті. Оқиға кең ауқымды іздеу жұмысына алып келді және Карнатака үкіметін дағдарысқа ұшыратты. Үндістанның Жоғарғы Соты Тамил Наду үкіметінің Раджкумарға қауіпсіздік қамтамасыз етпегенін, тіпті бір жыл бұрын Вераппан оны ұрлауы мүмкін деген ақпарат болғанын "кешіруге болмайтын" жайт деп атады. Вераппанды ұстау үшін құрылған Арнайы топ (СТФ) Раджкумарды шаруашылыққа бармауға ескерткен еді, ал оның ұлы Рагавендра кейіннен әкесі бұл қауіпті жеңілдеп қабылдағанын мойындады. 108 күндік тұтқындықтан кейін Раджкумар 2000 жылдың 15 қарашасында ешқандай зиянсыз босатылды. Оның қалай ұрлануы және босатылу жолы әлі де құпия болып қалуда.
On 30 July 2000, Rajkumar, his son in law Govindaraju and two others were abducted by Veerappan from the actor's palatial house at Gajanur. Veerappan demanded the release of his gang members who were being held in jail under a defunct anti terrorism law. The event prompted a massive manhunt and threw the Karnataka government into crisis. The Supreme Court of India opined that it was "unpardonable" on the part of the government of Tamil Nadu for not providing security to Rajkumar, although they had information a year earlier that he faced a threat of being kidnapped by Veerappan. A Special Task Force (STF) set up to capture Veerapan had earlier warned Rajkumar against visiting the farmhouse, and his son Raghavendra later acknowledged that his father had not taken the threat seriously. After a total of 108 days in captivity, Rajkumar was released unharmed on 15 November 2000. His abduction and the manner in which his release was secured remains a mystery.
Өлім және ескерткіш
2006 жылдың 12 сәуірінде Раджкумар 20 минут серуендеп, Садашиванагардағы үйіне оралды. Сағат 13:50-де (үнділік стандарттық уақыт бойынша) ол диванға отырып, отбасының бір мүшесінен желдеткішті баяулатуын сұрады, содан кейін бірден құлап түсті. Оның жеке дәрігері Рамана Рао шақырылды, ол үш минут ішінде жетіп келіп, жүрекке сыртқы массаж жасады және ауыздан ауызға тыныс берді. Раджкумар М.С. Рамаяя еске алу ауруханасына жеткізіліп, жүрекке инъекция жасалды. Оны қайта тірілту әрекеттері сәтсіз аяқталып, сағат 14:05-те (үнділік стандарттық уақыт бойынша) қайтыс болды. Ол 77 жасқа толуға 12 күн қалғанда көз жұмды. Сол күні оның көзі көру қабілеті нашар екі адамға сыйланды. Раджкумардың қазасы үлкен қайғыға ұласты. Бенгалуру қаласында ірі тоқтау болды. Барлық дүкендер мен мекемелер жабылды. Жаңалықты естіген бірнеше адам өз-өзіне қол жұмсауға тырысты, көптегендері құтқарылды. Ертеңіне жерлеу шеруі Шри Кантерава стадионынан Кантерава студиясына басталды. Кришна Раджа айналымы, Палас жолы, Т. Чоудхари жолы, Садашиванагар, Йесвантпур және Горагунтепалия аудандарынан өткен шеру сағат 16:45-те студияға жетті. Оның денесі сағат 17:45-те студия аумағында мемлекеттік салтанатпен жерленді. Соңғы рәсімді оның үлкен ұлы Шива қалалық ИСККОН және Гаятри храмдарының дін қызметкерлерінің басшылығымен орындады. 19 сәуірде Карнатака үкіметі Кантерава студиясында Раджкумардың құрметіне 100 миллион рупийлік ескерткіш салынатынын, бұл жұмысты Карнатака кино палатасымен бірлесіп атқарылатынын жариялады. Ескерткіш жобасы Раджкумар отбасының мүшелері, каннада кино индустриясының өкілдері және мемлекеттік үкімет өкілдерінен тұратын комиссиямен бекітілді. Қаржыландыру және жер бөлудегі кешігулерден кейін, ол 2014 жылдың қараша айында ашылды, дамытуға 70 миллион рупий жұмсалды, ауданы 2,5 гектарды құрады. Онда "ашық ауадағы амфитеатр, кішкентай су нысаны, ландшафттық дизайн және бюст" орналасқан. Салтанатты ашылуда Раджкумардың таңдалған фильмдерінен 40 фотосурет қойылды. Оның фотосуреттері, кубоктары және естелік заттары, сондай-ақ оның диалогтары, сценарийлері, әндері және басқа да естеліктерінен тұратын Раджкумардың фильмографиясының тұрақты көрмесі ұйымдастырылды. 2012 жылға арналған жылдық күнтізбеде Раджкумардың суреттері мен оның фильмдерінен алынған кадрлар жарияланды. Оның жанкүйерлер клубы жыл сайын туған және қайтыс болған күндері қан мен көз донорлық акцияларын өткізеді. Оның қазасынан кейін, "Сарегама Индия Лимитед" және "Марс Рекординг Приват Лимитед" екі аудио компаниясы 1957 жылғы Авторлық құқық туралы заңның 52(j) бабына сәйкес оның әндерінің авторлық құқығы үшін күресті.
On 12 April 2006, Rajkumar returned to his Sadashivanagar residence after his regular 20 minute walk and had a general medical check up by 11:30 a. m. (IST). At 1:50 pm (IST), as he sat on a sofa, he asked a member of his family to slow the fan down and immediately collapsed. His personal physician Ramana Rao was called for, who rushed within three minutes, and performed external cardiac massage and mouth to mouth resuscitation. Rajkumar was then taken to MS Ramaiah Memorial Hospital and was administered intracardiac injections. Efforts to revive him failed and he was pronounced dead at 2:05 pm (IST). His death occurred 12 days before his 77th birthday. His eyes were donated to two visually impaired persons the same day. Rajkumar's death triggered an outpouring of grief. There was major shutdown in the city of Bengaluru. An unofficial bandh (closure of all shops and other establishments) was observed. Several people attempted suicide after hearing the news; most of them were rescued. The funeral cortège the next day started from Sree Kanteerava Stadium to Kanteerava Studios a few minutes before 12:30 pm (IST), a distance of Around two million people followed his remains. Passing through Krishna Raja Circle, Palace Road, T. Chowdiah Road, Sadashivanagar, Yeswanthpur and Goraguntepalya localities, the cortège reached the Studios at 4:45 pm (IST). His body was buried with State honours at 5:45 p. m (IST) at the premises of the studios. The last rites were performed by his eldest son Shiva, guided by priests from the city's ISKCON and the Gayathri Temples. On 19 April, the government of Karnataka announced that a memorial would be made in Rajkumar's honour at Kanteerava Studios in association with the Karnataka Film Chamber of Commerce at the cost 100 million. The blueprint of the memorial was cleared by a panel comprising members of Rajkumar's family, representatives of the Kannada film industry and the state government. After a delay over allocation of funds and land, it was finally opened in November 2014, after a sum of 70 million was used in developing it over an area of It included "an open air auditorium, mini water body, landscaping and a bust" of Rajkumar. 40 photographs of selected films of Rajkumar were kept on display at the inauguration. A permanent exhibition on the history of Rajkumar's films that included his photographs, trophies and souvenirs, alongside a stock of dialogue, scripts, songs and other memorabilia associated with him were put on display. An annual calendar for 2012 was released containing photographs of Rajkumar and stills from his films. His fan clubs conduct blood donation and eye donation camps on the occasion of his birth and death anniversaries every year. After his death, two audio companies Saregama India Limited and Mars Recording Private Limited were pitted against each other over the copyright of his songs as per Section 52(j) of The Copyright Act, 1957.
Әсер етудің көпжақтылығы
15 жылдық актерлік мансабынан кейін, 60-шы жылдардың ортасында жас режиссерлер театрлық емес актерлерді іздеген кезде, Раджкумар актерлік стилін өзгертуге мәжбүр болды және театрлық қимыл-қозғалыстарға мұқтаж болмай, нәзік, жұмсақ және тыныш рөлдерді орындай алатынын дәлелдеді. Ол шеберлікпен түрлі рөлдерді сомдағаны үшін танылды. Сондай-ақ, ол актерлердің қасиеттерін супержұлдыздың күшімен үйлестіре білгендігі үшін мақталды, бірінің есесінен бірін жоймай, коммерциялық және көркем фильмдер арасында байланыс құрды. Оның актерлік шеберлігі, табиғи стилі және экрандық кейіпкерлерге шынайы сенімділік беру қабілеті оны ең жоғары деңгейге көтеріп, уақыт, жас және кино әлемінің өзгеретін талаптарына төтеп беру арқылы жарыстан шығуға көмектесті. «Жнянапитх» сыйлығының иегері У.Р. Анантамурти Раджкумардың фильмдері сол кездегі басқа тілдердегі әріптестері – М.Г.Р., Шиваджи Ганесан және Н.Т.Р. фильмдерінен гөйшілдік жағынан азырақ екенін атап өткен. Амитабх Баччан Раджкумардың қарапайымдылығын және кез келген рөлді мінсіз орындай алу қабілетін жоғары бағалады. Анил Капур оны «барлық актерлердің императоры» және үнді киноиндустриясының мақтанышы деп атады. Гириш Касаравалли оны кез келген стандарт бойынша ұлы актер деп сипаттады. Жаянт Кайкини Раджкумар актер ретінде көрсеткен әртүрлілігі мен қарқындылығы әлемде теңдессіз екенін айтты. Раджкумар каннада тіліндегі фильмдерде басты рөлде 200 фильмде ойнағаннан кейін П. Ланкеш 1988 жылы «Ланкеш Патрике» журналының арнайы санын шығарды және оны «Иннору Читргала Раджа» деп атады.
It was observed that after 15 years into his career, in the mid sixties, when new young filmmakers were searching for actors who were less theatrical, Rajkumar had to undergo a transformation in his acting style and succeeded in proving that he could handle roles which were subtle, mellow and soft without the need for theatrical histrionics. He went on to be known for portraying versatile roles with elan. He was also praised for his ability to integrate actors' virtues with the power of a superstar without letting one erase the other by acting as a gulf between mainstream popular movies and artistic cinemas. It was also noted that it was his subtle acting prowess, spontaneous style and his flair to give the reel characters a real credibility which singled him out to the top and helped him to never be out of the running by withstanding the onslaught of time, age and the ever changing demands of celluloid world. Jnanapith awardee U. R. Ananthamurthy had noted that movies of Rajkumar were less melodramatic than the movies of his counterparts at that time in other languages—MGR, Sivaji Ganesan and NTR. Amitabh Bachchan had praised Rajkumar's simplicity and his ability to perform any role to perfection. Anil Kapoor called him the "emperor of all the actors" and a pride of Indian film industry. Girish Kasaravalli had called him a great actor by any standards. Jayanth Kaikini had said that the variety and intensity which Rajkumar had managed as an actor was unmatched world over. When Rajkumar completed 200 movies in lead roles in Kannada films, P. Lankesh edited a special issue of Lankesh Patrike in 1988 titled Innooru Chitragala Raja dedicating to him.
Фильмдердің әлеуметтік тақырыптары
Раджкумар өзінің мансабы бойында әлеуметтік жамандықтарға қарсы фильмдер түсірді. Оның дебюттік фильмі «Бедара Каннаппа» (1954) әлеуметтік кемсітушілік мәселесіне арналған. 1957 жылы түсірілген «Райара Сосе» фильмі қалыңмал берудің зиянды әдетіне қарсы айтылады. 1958 жылғы «Шри Кришна Гааруди» фильмі пандалардың лауазымдар үшін талас-тартыс жасауын көрсетеді, бұл сол кезде жаңадан құрылған Майсур штатындағы саясатты бейнелейді. 1962 жылғы «Бхудана» фильмі Виноба Бхаведің «Бхудан» қозғалысына негізделген, маргиналды топтардың дінге көшуі туралы айтады. 1964 жылғы «Наанди» фильмі есту қабілеті бұзылған адамдардың қиындықтарын шынайы бейнелегені үшін мақтауға ие болды. 1967 жылғы «Бангарада Хууву» фильмі жалғандықтың қате түсініктері туралы, әсіресе, оның өткен күнәларының салдарынан пайда болған деген пікірді жоққа шығарады. 1968 жылғы «Ханнеле Чигуридага» фильмі білім беру және жесірлердің қайта үйленуі арқылы әйелдердің мүмкіндіктерін кеңейту туралы. 1968 жылғы «Маннина Мага» фильмі қаладағы қоғамдық өмірді сақтаудың қиындығын көрсетеді, нәтижесінде ауылға қайтуға ұмтылыс туындайды. 1969 жылғы «Уйяле» фильмі күйеуінен тастап кетілген әйелдің некеден тыс махаббаты туралы нәзік оқиғаны баяндайды, бұл некедегі әлеуметтік және моральдық заңдарды көрсетеді. 1969 жылғы «Мэр Мутханна» фильмінде нашар сапалы астықты сақтау және қара нарыққа сату туралы айтылады. 1971 жылғы «Кастури Ниваса» фильмі заманауи өндіріс техникасының пайда болуын және технологияны жаңартуға консервативті көзқарасқа байланысты жағымсыз әсерлерді көрсетеді. 1971 жылғы «Сакшаткара» фильмі ырым-жырымдар мен сенімдерді манипуляциялау туралы айтады. 1972 жылғы «Бангарада Манушья» фильмінің басты тақырыбы – туған ауылға оралу, бұл жастарды ауыл шаруашылығымен айналысуға шабыттандырды. Фильм сондай-ақ ауылды дамыту, қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы тәсілдері және кооперативтік қозғалыс сияқты маңызды мәселелерді қамтиды. 1973 жылғы «Бидугаде» фильмі жағдайлық дәлелдерге негізделген өлім жазасын жою туралы айтады. 1973 жылғы «Гандада Гуди» фильмі орманды және жануарлар дүниесін қорғау тұжырымдамасы бойынша түсірілген алғашқы үнді фильмі болып есептеледі, бұл құрып бара жатқан жануарларды браконьерлікпен аулауға экономикалық ынталандыруды азайту мақсатында CITES келісімшартына қол қойылған кездегі флора мен фаунаны сақтау қажеттілігіне баса назар аударады. 1974 жылғы «Сампатиге Саваал» фильмі заминдарлық жүйені жою туралы, ауылдық аймақта байлар мен кедейлердің арасындағы қақтығысты бейнелейді. 1985 жылғы «Жуаламухи» фильмінде үлгерім карточкаларын жалғандау туралы айтылады. 1985 жылғы «Дхрува Таре» фильмі жоғары таптың қанаушылығы мен ең төменгі жалақының қажеттілігі туралы. 1986 жылғы «Анурага Аралиту» фильмінде зауыттағы еңбек реформасының жүзеге асырылуы туралы айтылған. 1992 жылғы «Живана Чайтра» фильмі көптеген ауылдарды арак дүкендеріне тыйым салуға итермеледі. 1993 жылғы «Аакасмика» фильмі әйелдерді сату және жезөкшелік туралы. Оның соңғы «Шабдаведи» (2000) фильмі есірткі және оның жастарға тигізетін зиянды әсері туралы. Ол өзін тек канада киносына арнағаны үшін де мақтауға ие болды. Ол сондай-ақ әдептілік құндылықтарын сақтап, жек көрушілікті таратудан аулақ болғанымен танымал болды. Оның қатысуы штат пен ұлт арасындағы үзілісті толтырды, бұл әдебиетшілер мен саясаткерлердің күшіне жетпеді. Кейбір сарапшылар оның жұлдызды күші Карнатаканың әртүрлі аймақтарын біріктіруге көмектескенін айтады. 1956 жылы штат құрылды, бұл Хайдарабад Низамы басқарған Хайдарабад Карнатакасы, Маратхи тілінің күшті ықпалына ие Мумбай Карнатакасы, Майсур патшалық отбасы басқарған Ескі Майсур аймағы және таулы аймақтар мен жағалау жолағы сияқты әртүрлі аймақтарды біріктірді. Әр аймақтың өзіндік ерекшелігі бар, ал Раджкумар барлық аймақтарда канадалық икона ретінде қабылдалды. Ол ерекше түрде сөйлегендіктен бүкіл штат бойынша жұрттың сүйіспеншілігіне бөенді. Бұл оның мансабының маңызды аспектісі болды, өйткені оның мансабы штаттың жекелігі қалыптасып келе жатқан кезде өтті. Раджкумардың фильмдері штат құрылғаннан кейін біртұтас канада мәдени кеңістігін құруға үлкен үлес қосты. Штаттардың тілдік қайта ұйымдастырылуынан бұрын, канада тілінде сөйлейтін халық үшін штат шекарасы Раджкумар фильмдерінің таратылатын соңғы нүктесі болды. Ол қазақтың күшті символы ретінде танылды. Болливуд актері Притхирадж Капур Раджкумарды хинди тіліндегі фильмде түсуге шақырған, бірақ Раджкумар ұсыныстан бас тартқан, өйткені хинди фильмдерінің нарығы канада фильмдерінен гөрі кеңірек болған. Кейін Притхирадж Капур Путтанна Канагал режиссерлік еткен «Сакшаткара» канада фильмінде онымен бірге түсті. Ол сондай-ақ Амитабх Баччанның 1983 жылғы «Кули» хинди фильмінде эпизодтық рөлде түсуден бас тартты, өйткені ол канада емес фильмде түскім келеді деп ойлады. Сонымен қатар, ол актердің екінші актерді кемсіртуі дұрыс емес деп ойлады, өйткені сахнада Амитабх Раджкумардың кейіпкерінің аяқтарын иеді, бұл Амитабхтың кейіпкерін таныстыратын ән алдында орын алады. Тек канада фильмдерінде ойнағанына қарамастан, ол канада емес көрермендердің арасында да танымал болды. Оның фильмдері көптеген канада емес адамдарды тілді үйренуге шабыттандырды. Оның фильмдерінде қазақтың консервативтілігі күшті болғанына қарамастан, олар тілдік кедергілерді жеңіп, ұлттың рухани құндылықтарымен байланыс жасады. Кувемпу оны әмбебап адам (Vishwamanava) идеясын таратуға ең лайықты елші деп санады. Болливуд актері Анил Капур оны «Барлық актерлердің императоры» деп атады. Рана Даггубати 1983 жылғы «Бхакта Прахлада» фильміндегі Раджкумардың ойнаған рөлін Хираньякашипу рөліне дайындалу үшін пайдаланғанын айтты. «2.0» фильмінің ілгерілеуі кезінде берген сұхбатында Раджиникант 10 МГР Раджкумарға тең екенін айтты. Ол сондай-ақ өмірінде Раджкумардың ғана автографы бар екенін айтты. Раджиникант Раджкумар МГР мен Сиваджи Ганесанның біріктірілгені екенін де айтты. Вишнувардхан Раджкумардың ең жақын адамы екенін айтты. Б. Сароджа Деви қазіргі буынның өнершілерінен актердің құндылықтары мен идеалдарын қабылдап, канада киноиндустриясын дамытуға үлгі алуға шақырды. Каннада әдебиеті үшін Pampa сыйлығы Раджкумардың тілегі бойынша Каннада үкіметімен құрылды. Ол Дадасахеб Пхалке сыйлығымен бірге алған 1,00,000 рупийлік ақшалай сыйлықты Каннада Сахитья Паришатқа қайырымдылыққа берді. Ол 57 музыкалық кештен түскен табысты Каннаданың 21 ауданында стадиондар салуға жұмсады. 2021 жылғы «Акши» канада фильмінің режиссері, 67-ші Ұлттық кинофестивальде «Каннада тіліндегі үздік фильм» жүлдесін жеңіп алды, Раджкумардың көз донорлығы оның фильмінің сюжетіне шабыттандырғанын айтты. Каннада киносының операцияларын Мадрастан Бангалорға көшіруге жасалған алғашқы қадам Раджкумардың жеке өндірісіне байланысты деп есептеледі. 2016 жылдың сәуір айына қарай Раджкумар туралы 71 кітап және 9 сувенир жарық көрді. 2015 жылы 15 жылдық зерттеуден кейін Доддахуллуру Руккоджи Раджкумардың өмірі мен жетістіктерін баяндайтын екі томдық, 2148 беттік кітап шығарды. 2023 жылдың мамыр айына қарай Бангалор қаласында ғана Раджкумардың 100-ге жуық мүсіні табылды. Раджкумардың 90 жылдығына орай, Бостон аймағында зейнеткерлер үйіне көмек көрсету мақсатында «Радж Вайбхава» атты әуенді-көрнекі кеш өткізілді. 2012 жылы оның құрметіне Кувейтте «Доктор Радж Вайбхава» атты ойын-сауық бағдарламасы ұйымдастырылды. 2018 жылы Jawa мотоциклінің қайта іске қосылуына байланысты, Mahindra & Mahindra маркетингтік тобы оның 1976 жылғы «Наа Нинна Мареяларе» фильмінің соңғы мотоциклдік трюк сахнасын өнімділігінің бір бөлігі ретінде пайдаланды. 2021 жылғы Дели Республика күні шеруіндегі Кришнадеварая бейнесі Раджкумардың бейнесіне ұқсас болды. «Daredevil Musthafa» канада фильмінің командасы Раджкумарға құрмет көрсету мақсатында оның танымал театрлық...
Rajkumar made movies against perceived social evils throughout his career. His debut movie Bedara Kannappa (1954) addressed social discrimination. The 1957 movie Rayara Sose speaks against the evil practice of dowry. The 1958 movie Shree Krishna Gaarudi, which narrates the bickering and squabbling among the Pandavas for portfolios, allegorises the politics in the then newly formed Mysore state. The 1962 movie Bhoodana was based Vinoba Bhave's Bhoodan movement and speaks about the religious conversion of the marginalised. The 1964 movie Naandi was acclaimed for capturing the real time plights of those with hearing impairments. The 1967 movie Bangarada Hoovu spoke about misconceptions about leprosy especially the notion that leprosy is a consequence of one's past sins. The 1968 movie Hannele Chiguridaga deals with the empowerment of women in education and widow marriage. The 1968 movie Mannina Maga depicted the difficulty of sustaining community life in a city resulting in turn away from it in favour of a village. The 1969 movie Uyyale presents a delicate tale of the extra marital love of a woman neglected by her husband reflecting the social and moral laws of married life. The 1969 movie Mayor Muthanna had a sub plot of salvaging of the sub standard grain and black marketing. The 1971 movie Kasturi Nivasa charts the rise of modern manufacturing techniques and the ill effects of orthodox approach towards upgradation of technology. The 1971 movie Sakshatkara speaks about superstitions and manipulation of beliefs. The central theme of 1972 movie Bangaarada Manushya returning to one's ancestral village inspired youth to take up agriculture. The film also touched on very important topics like rural development, modern agricultural practices and co operative movement. The 1973 movie Bidugade speaks about capital punishment based on circumstantial evidence be done away with. The 1973 movie Gandhada Gudi was reported to be the first Indian movie made on the concept of protection of forest and wildlife conservation with a focus on the need to preserve the flora and fauna at a time when the CITES treaty was signed with an aim to reduce the economic incentive to poach endangered species. The 1974 movie Sampathige Savaal speaks subtely about the abolishment of Zamindar system by portraying the rich versus poor in a rural backdrop. The 1985 movie Jwaalamukhi speaks about marks card forgery. The 1985 movie Dhruva Thare speaks about the oppression by the higher class and the need for the minimum wages. The 1986 movie Anuraga Aralithu speaks about the implementation of labour reforms in factory. The 1992 movie Jeevana Chaitra instigated many villages to ban arrack shops. The 1993 movie Aakasmika was about woman trafficking and prostitution racquet. His last movie Shabdavedhi (2000) was about drug abuse and its ill effects on the youth. He was also praised for confining himself to the Kannada cinema through a conscious decision. They were also noted for holding up the value of civility and refrain from peddling hatred. His presence was reported to have filled the void between the state and the nation which neither the littérateurs nor the politicians could accomplish. Some observers are of the opinion that his star appeal helped bring together the diverse regions of Karnataka. The state was carved out in 1956, bringing together different regions like Hyderabad Karnataka, which were areas ruled by the erstwhile Nizam of Hyderabad; Mumbai Karnataka, which has a strong Marathi influence; Old Mysore region ruled by the Mysore royal family and the hilly regions and coastal belt. Each region has a distinct identity within the state and Rajkumar was accepted as a Kannada icon across all regions. He spoke Kannada in a distinct way which had a universal appeal across the state. This was an important aspect since his career played out when the state's identity was still evolving. Rajkumar's movies were largely credited for creating a unified Kannada cultural space after the formation of the state. It was reported that before linguistic reorganisation of the states, the default state border for the Kannada speaking population was the last point where Rajkumar films were distributed. He was considered as a strong symbol of Kannada identity. Bollywood actor Prithviraj Kapoor had requested Rajkumar to act with him in a Hindi movie but Rajkumar had refused the offer in spite of Hindi movies having wider market than Kannada. Later, Prithviraj Kapoor went on to share the screen with him in the Kannada movie Sakshatkara directed by Puttanna Kanagal. He had also refused to appear in a cameo for Amitabh Bachchan's 1983 Hindi movie Coolie as he did not want to appear in a non Kannada movie. Further, he thought that it would not be good for an actor to look down on another actor as the scene involved Amitabh touching the feet of Rajkumar's character a sequence which appeared before the introduction song of Amitabh's character. In spite of having appeared only in Kannada movies, he was reasonably popular amongst the non Kannadigas too. His films have inspired many non Kannadigas to learn the language. In spite of strong Kannada conservatism in his movies, they were noted to have transcended the barriers of language to connect with the ethos of the nation. Kuvempu considered him to be the most suitable ambassador to propagate his idea of Universal Human (Vishwamanava). Bollywood actor Anil Kapoor had called him "The emperor of all actors". Rana Daggubati had revealed that he had referred Rajkumar's performance in the 1983 movie Bhakta Prahlada for his preparation for the role of Hiranyakashipu. During the interview for promotions of 2.0, Rajinikanth had said that 10 MGRs were equal to 1 Rajkumar. He has also remarked that the only autograph he has ever taken in his life is of Rajkumar. Rajinikanth had also said that Rajkumar was a combination of MGR and Sivaji Ganesan. Vishnuvardhan said he was biggest worshipper of Rajkumar. B. Saroja Devi called upon the present generation artistes to adopt and emulate the values and ideals cherished by the actor for the growth of the Kannada film industry. The Pampa Award for writers was instituted by the Government of Karnataka on his behest. The cash prize of ₹1,00,000 which he received with the Dadasaheb Phalke Award was given as donation to Kannada Sahitya Parishat. He gave away the proceeds of 57 musical night programmes as donations to build stadiums in 21 districts of Karnataka. The director of the 2021 Kannada movie Akshi which won the National Film Award for Best Feature Film in Kannada at the 67th National Film Awards had revealed that the act of eye donation by Rajkumar was the inspiration for the plot of his movie. The initial move to shift the operations of the Kannada cinema gradually from Madras to Bangalore has been credited to Rajkumar's home productions. As of April 2016, 71 books and 9 souvenirs have been published on Rajkumar. In 2015, after 15 years of research, Doddahulluru Rukkoji released a two volume, 2,148 page book chronicling Rajkumar's life and achievements. As of May 2023, close to 100 statues of Rajkumar were found in Bangalore alone. On the occasion of Rajkumar's 90th birthday, an audio visual musical extravaganza fund raiser programme titled Raj Vaibhava was conducted in Greater Boston for the benefit of a retirement home in Mumbai. In 2012, an entertainment programme called Dr. Raj Vaibhava based on his movies and songs was conducted in Kuwait in his honour. In 2018, in the run up to the relaunch of Jawa motorbikes, the marketing team of Mahindra & Mahindra used the climax bike stunt sequence of his 1976 movie Naa Ninna Mareyalare as a part of their promotion strategy. The tableau of Krishnadevaraya at the 2021 Delhi Republic Day parade was reported to be modelled on Rajkumar. The team of the Kannada movie Daredevil Musthafa released an animation song as a tribute to Rajkumar based on the popular theatre song Ninnanthor Yaaru Ilvallo composed by B. V. Karanth in the honour of Mysore King Kanthirava Narasaraja I whose role was portrayed by Rajkumar in the 1960 movie Ranadheera Kanteerava. Flower show conducted at Lal Bagh as a tribute to him on the occasion of 75th Independence Day in August 2022 was attended by 8.34 lakh people generating a revenue of ₹3.33 crore.
Саясат
Саяси сарапшы М.К. Бхаскар Рао 1978 жылғы Чиккамагалуру округінде өткен сайлауда Индира Гандиге қарсы тұру үшін Ж.Х. Пател мен Джордж Фернандестің Раджкумарға ұсыныс жасағанын, бірақ ол саяси қатыспауды қалағанын айтып бас тартқанын хабарлады. "The Hindu" газеті Раджкумар кез келген сайлауда оңай жеңіске жете алатынын, бірақ халықтың махаббаты мен құрметін билікке жетіп, пайдалануға дұрыс емес деп шешкенін жазды. Сондай-ақ, Раджкумар зор қысымға қарамастан саясатқа қатысудан бас тартқаны, өйткені ол тек біреуді жеңу үшін ғана емес, жақсылыққа қызмет ету үшін қолданылғысы келмегені хабарланды. Ол өмірі бойы жарнамадан және саясаттан қашып жүрді. Саяси мансапты таңдамай, қанада тілін қорғап, дамытуға үлкен үлес қосканы үшін де ол құрметке ие болды.
Political analyst MK Bhaskar Rao had revealed that the Janata Party's J. H. Patel and George Fernandes had approached Rajkumar to contest against Indira Gandhi in the 1978 Chikkamagaluru Lok Sabha byelection but he refused saying he wanted to remain apolitical. The Hindu had reported that Rajkumar could have swept any poll effortlessly but had decided that the affection and love of the people should not be used to attain power. It was also reported that Rajkumar declined to enter politics despite immense pressure as he did not want to be used only as a weapon to defeat anyone and not for any positive contribution. He shunned publicity and politics all his life. He was also credited for protecting and promoting the Kannada language without opting for a political career.
Өмір салты
Раджкумар жеке және кәсіби өмірінде жоғары тәртіпті адам ретінде танымал болды. Ол күн сайын таңертең және кешке бір сағат бойы карнаттық музыкамен шұғылданды. Оны Ганагандхарва (аудармасы: көктегі әнші) деп атады. Оның уақтылылығы да ерекше көзге түсетін қасиеті. Әр таңда сағат 4-те тұрып, йога мен пранаяма жасады, бұл оның дене және психикалық денсаулығының себебі болды. Оның йогамен айналысқандағы бейнелерін «Қаманай Білу» фильмінің алғашқы кадрларында көруге болады. Өлген кезде оның бел өлшемі 32 болды. Бұл жағдайға йогамен айналысуы себеп болды. Актер Джон Коккен Раджкумардың күнделікті йога жасауына шабыт бергенін айтты. Ол экранда да, одан тыс жерде де темекі шегуден және ішімдік ішуден бас тартты. 1961 жылы ол құрғақшылықтан зардап шеккендерге көмектесу үшін қаржы жинау науқанына жетекшілік етті. Ол өз фильмінің продюсерлерін әрдайым Анна Даатару (тамақпен қамтамасыз етушілер) деп атаса, жанкүйерлерін Әбімани Деваругалу (жанкүйер құдайлары) деп құрметтеді. Ол Рагхавендра Свамиға адал жандаушы болды. 1966 жылы Т. В. Сингх Такурдың «Мантралая Махатме» фильміне доктор Раджкумарды қасиетті Рагхавендра Свами рөліне таңдағанда, Мадхва қауымы наразылық білдірді. Олар бей-вегетарианшыл адамның Мантралаяның жоғары рухани тұлғасының рөлін сомдауына қарсы болды. Алайда, доктор Раджкумар бей-вегетариандық тағамдардан бас тартып, фильм түсірілімінің барлық кезеңінде қасиетті адам сияқты өмір сүрді. Гириш Касаравалли оның қарапайымдылығын, кішіпейілділігін, әдемілігін және тура сөйлейтінін жоғары бағалады. Сингетам Шриниваса Рао оны өмірінде кездескен ең қызықты адамдардың бірі деп атады. С. П. Баласубрахманьям оның сыпайылығы мен қарапайым мінезін мақтады. Каннада режиссері Дж. Г. Кришна естелік айта келіп, Раджкумардың фильм түсірілім алаңындағы жарық берушілерге тамақ берілуін қамтамасыз еткенін, себебі олар тамақтандырылмайтынын анықтағаннан кейін, барлық Каннада фильмдерінің продюсерлеріне жарық берушілердің тамақ шығындарын өндіріс тобының қызметкерлерімен теңестіруді міндетті етуді ұсынғанын жеткізді. 2001 жылы ол 800 мұқтаж әйелді жыныстық қызметтен құтқарып, оларды қайта оңалту үшін «Шактидама» орталығын құрды. Ол «Карнатака сүт федерациясының» «Нандини» сүт тауарын тегін насихаттады. Оның үлгілі іс-әрекетінің жарқын мысалы – 1994 жылы доктор Раджкумардың көз банкін ашқан кезде көзін сыйға беруге уәде бергені және 2006 жылы қайтыс болғаннан кейін де осы уәдесін орындағаны. Оның көздерін сыйға беруі дебюттік «Бедара Каннаппа» фильміндегі рөлімен салмақтастырылды, онда ол Шивалинганың қанды көзін ауыстыру үшін өзінің көзін жұлып алады.
Rajkumar was known for being a highly disciplined man in both his personal and professional lives. He practised Carnatic music for an hour each day in the morning and in the evening. He was referred to as Gaanagandharva (translation: a heavenly singer). His punctuality is another noted aspect. Waking up every morning at 4 am, he performed Yoga and Pranayama, which is said to be the reason behind his physical and mental fitness. His Yoga performances can be seen in the first clips of his film Kaamana Billu. His waist size was 32 at the time of his death. This fitness is attributed to his practice of Yoga. Actor John Kokken had revealed that Rajkumar was the inspiration behind him performing Yoga every day. He shunned smoking and drinking both on screen and off. In 1961, he led a movement to collect funds for drought relief. He would always refer to his movie producers as Anna Daataru (food providers) and adored fans as Abhimaani Devarugalu (Fan Gods). He was a devotee of Raghavendra Swami. When Dr. Rajkumar was chosen for the role of saint Raghavendra Swamiji for Mantralaya Mahatme by T. V. Singh Thakur in 1966, there was an objection from the Madhwa community. They were against a non vegetarian playing the role of Mantralaya seer. However, Dr. Rajkumar gave up non vegetarian food and lived like a saint during the entire shoot of the film. Girish Kasaravalli had praised his simplicity, humility, innocence and straight forwardness. Singeetam Srinivasa Rao called him as one of the two funniest people he has come across in his life. S. P. Balasubrahmanyam had praised his courteous and down to earth nature. Reminiscing his old days, Kannada director J. G. Krishna had revealed that Rajkumar was responsible for light boys being served food by the film production team after he discovered that they were not being served food on the sets and took initiative to make it mandatory for all Kannada film producers to bear the food cost of the light boys treating them on par with the employees of the production house. In 2001, he started Shaktidhaama a rehabilitation home for 800 destitute women who were rescued from prostitution. He endorsed Karnataka Milk Federation's Nandini brand of milk for free. A touching testimonial to his commitment to lead by example was that he had pledged his eyes in 1994 at the time of inauguration of Dr. Rajkumar Eye Bank and he rightly did so after his death in 2006. His act of eye donation was likened to the role in his debut movie Bedara Kannappa where he plucks his eyes in the climax to replace the bleeding eyes of the Shivalinga.
Каннада тілінің қозғалысы
Раджкумар саяси мантияны киюге көптеген ұсыныстарды қабылдамаса да, ол ешқашан ресми түрде саясатқа араласпай-ақ, штаттың саяси тағдырына әсер ете алды. Саяси көзқарасы болмауына қарамастан, ол каннада тілі мен Карнатаканың мүддесін қорғап, қолдады. Одан "Гокак есебі" негізінде бастауыш білім беруде каннада тілін міндетті ету үшін қозғалысты жетекшілік етуі сұралды, бұл қозғалыс "Гокак Вардхи" деп танымал болды. Ол белсенді түрде қозғалысқа қатысып, көп ұзамай "Гокак" қозғалысының күшіне айналды. Ол Белагавиден Бенгалуруға дейін шерулер ұйымдастырды және каннада тілінің маңыздылығы туралы сөздер сөйледі. Миллиондаған адам Раджкумарды көруге және оның сөздерін тыңдауға жиналды. Бұл қозғалыстың күші үкіметті Карнатакада каннада тілін білім берудің міндетті тілі ретінде бекітуге мәжбүр етті. 1995 жылы ол каннада кино индустриясына қосқан үлесі үшін Дадасахеб Пхалке сыйлығын алды. 2011 жылы Раджкумардың 83-ші туған күнінде Карнатаканың бас министрі оның кино индустриясына қосқан еңбегі үшін елдегі ең жоғары азаматтық награда – "Бхарат Ратна" сыйлығына ұсынылғанын жариялады. Ол алғашқы фильмі үшін Ұлттық сыйлықты (Ең үздік фильм үшін сертификат) жеңіп алған алғашқы актер болды. Сондай-ақ, ол каннада тілінде басты рөлде ойнаған 100 фильмге жеткен алғашқы актер еді. Ол – ең үздік актерлік шеберлігі үшін марапатталған жалғыз үнді актер. Британдық "The Guardian" газеті оның нәзік актерлік шеберлігін жоғары бағалап, оны кішіпейіл, қарапайым мінезді және каннада санасының символы деп сипаттады. Нью-Йоркте жарық көретін "The New York Times" газеті оны "тек фильмде ғана емес, өмірде де жақсы мінездің үлгісі" деп жазды. Калифорниялық "East Bay Times" газеті ол экранда темекі тартпағаны және жас кезінен бастап маскүнемдікке бой алдырмағаны үшін мақтады. ABC News телеарнасының жаңалықтар бөлімі оны замандастарының ең ұлы актерлерінің бірі деп мойындап, "Карнатаканың мейірімді алып есі" деп атады. Римде орналасқан Inter Press Service (IPS) халықаралық ақпарат агенттігі Раджкумардың тамил киносының Оңтүстік Үндістандағы үстемдігінен каннада киносын ажыратуға атсалысқандығын атап өтті. Вашингтондағы NPR американдық медиа ұйымы оны "үлгілі тұлға, қоғамдық лидер және әдемі талғам иесі" деп сипаттады. Ирландияның "The Irish Times" газеті оны "таңғы сеанстардың көрнекті жұлдызы" және баршаның сүйікті мәдени иконы деп атады. Дубайда шығатын Gulf News газеті оны "әдепті, қайырымды және қарапайым өмір салған адам" деп сипаттады. Британдық BBC телеарнасы оны Оңтүстік Үндістандағы ең сүйікті тұлғалардың бірі болған үнді киносының аңызы деп атады. АҚШ-та орналасқан Voice of America (VOA) мультимедиалық агенттігі оны Оңтүстік Үндістанның ең танымал актерлерінің бірі деп атады, ол экранда темекі тартпағаны және маскүнемдікке бой алдырмағанымен танымал. WarnerMedia-ға тиесілі CNN оны Оңтүстік Үндістанның ең танымал кино жұлдыздарының бірі деп мойындады. Британдық "The Independent" газеті оны Үндістанның ең сүйікті актерлерінің бірі және каннада кино индустриясының ең ірі жұлдызы деп атады. Пунэт Раджкумар құрастырған Раджкумарға арналған өмірбаяндық кітап – "Доктор Раджкумар: Тұлғаның артындағы адам" ресми түрде Лондонның Британ кітапханасына тапсырылды.
Although Rajkumar rejected numerous offers to don the political mantle, he was able to influence the State's political fortunes without ever being officially involved in politics. Despite his apolitical outlook, he was able to protect and espouse the cause of Kannada and Karnataka. was asked to lead a movement to make Kannada a compulsory language for primary education based on the "Gokak report", popularly known as Gokak Varadhi. He became actively involved in the movement and soon became the force behind the Gokak movement. He led rallies from Belagavi to Bengaluru and gave speeches about the importance of Kannada Gokak agitation. Millions of people gathered for the opportunity to have a glimpse of Rajkumar and listen to his speeches. The power of this movement caused the government to relent and make Kannada a compulsory language of education in Karnataka. In 1995, he received the Dadasaheb Phalke Award for his outstanding contributions to the Kannada film industry. In 2011, during the 83rd birth anniversary of Rajkumar, the Chief Minister of Karnataka announced that the state government recommended that he be awarded a Bharat Ratna, the highest civilian award of the country, for his outstanding contributions to the film industry. He was reported to be the first actor whose first movie won the National Award for Best Picture ( Certificate of Merit). He was also the first actor to complete 100 movies in the lead role in Kannada. the only Indian actor to receive the award. The British daily newspaper The Guardian praised him for his subtle acting and described him as a humble, modest being who was a symbol of Kannada consciousness. The New York based American newspaper The New York Times described him as "an epitome of good character not just in movies but also in real life". The California based daily newspaper East Bay Times praised him for never having smoked cigarettes on screen and never playing a drunkard after his early days. ABC News the news division of Walt Disney Television acknowledged him as one of the greatest actors of his time and called him The Gentle Giant of Karnataka. The Rome headquartered global news agency Inter Press Service(IPS) observed that Rajkumar epitomised the breaking away of the Kannada cinema from the older Tamil cinema which then had an overarching influence in the southern India. The Washington, D. C. based American media organisation NPR called him "a role model, community leader and an aesthete". The Irish daily newspaper The Irish Times called him a veteran matinee idol and a cultural icon beloved by all. The Dubai based English daily newspaper Gulf News called him "a polite man, a philanthropist, who led a simple life". The British broadcaster BBC called him an Indian film legend who was one of the best loved figures in southern India. The U. S. based multimedia agency Voice of America (VOA) called him one of southern India's most famous actors known for never smoking cigarettes or playing a drunkard on screen. WarnerMedia owned CNN recognised him as one of southern India's most famous film stars. The British news publisher The Independent called him one of India's best loved actors and the biggest star the Kannada film industry has ever produced. A biographical book on Rajkumar compiled by Puneeth Rajkumar titled Dr. Rajkumar:The Person Behind The Personality was officially handed over to British Library, London.
Ұлттық деңгейдегі тану
1983 жылы «Падма Бхушан» марапатына ие болған алғашқы каннада актері. 2009 жылдың 1 қарашасында актердің суреті салынған пошта маркасын Үндістанның Орталық үкіметі шығарды. 2013 жылдың сәуір айында Forbes India журналы Раджкумардың «Бангарада Манушья» фильміндегі ойынын үнді киносының 100 жылдығын мерекелеу қарсаңындағы үнді киносының 25 ең ұлы актерлік жұмысының тізіміне қосты. «Др. Раджкумар Самагара Чартире» – киносыншы Д. Руккоджидің Раджкумардың өмірі мен жетістіктері туралы екі томдық кітабы, 63-ші Ұлттық кино марапаттарында «Кино саласындағы үздік кітап» номинациясы бойынша «Сверна Камал» сыйлығын жеңіп алды. 2016 жылы Махараштра штатының үкіметі VIII сынып оқушылары үшін актердің өмірбаянын «Натасарвабхума» деген тақырыппен оқу бағдарламасына енгізіп, оның жетістіктері мен каннада мәдениетіне қосқан үлесін толық баяндады. 2017 жылдың 24 сәуірінде Google India оның құрметіне Google Doodle арнады. Бұл құрметке ие болған екінші үнді актері.
1983 – Padma Bhushan First Kannada actor to receive it. On 1 November 2009, postal stamp bearing the actor's likeness was issued by the Central Government of India First Kannada actor to receive that honour. In April 2013, Forbes India had included Rajkumar's performance in Bangarada Manushya in its list of 25 Greatest Acting Performances of Indian Cinema on the eve of the centenary celebrations of Indian cinema. Dr. Rajkumar Samagra Charithre a two volume book by film critic D. Rukkoji on the life and achievements of Rajkumar won the Swarna Kamal Award at the 63rd National Film Awards under the National Film Award for Best Book on Cinema category. In 2016, the Maharashtra State Government had prescribed the biography of the actor for its class VIII students detailing his achievements and contributions to the Kannada culture under the title Natasarvabhouma. On 24 April 2017, Google India dedicated a Google Doodle in his honour. Second Indian actor to receive that honour.
Сартаха Суварна
2005 жылдың шілдесінде Карнатаканың бас министрі Н. Дарам Сингх басқарған Карнатака үкіметі, Бангалор сарайында – «Сартака Суварна» (Маңызды алтын) аталған салтанатты шара өткізіп, Раджкумарды Карнатакаға 50 жылдық қызметі үшін құрметтеді. Бұл шараға бүкіл каннада киноиндустриясы қатысып, осы легендаға құрмет пен салық белгіледі, және оны Раджкумардың каннада киноиндустриясына сіңірген еңбегінің алтын мерейтойының ресми тойлануы деп атауға болады. Осы оқиғада А.Н. Прахлада Рао жазған Раджкумардың өмірбаяны жарияланды.
In July 2005, the government of Karnataka captioned by N. Dharam Singh, the Chief Minister of Karnataka conducted a felicitation ceremony for honouring Rajkumar for his (50 years of) service to Karnataka at Bangalore Palace named Sarthaka Suvarna (Significant Gold). This ceremony was attended by the entire Kannada film industry marking respect and tribute to the legend, and could be called an official celebration of Golden Jubilee of Rajkumar's works and services to the Kannada film industry. A Biography on Rajkumar, written by A. N. Prahlada Rao, was released on the occasion.