Кіріспе

Үндістанның каннада тіліндегі киноиндустриясы

Каннада киносы, сондай-ақ Сандал ағашы немесе Чанданавана деп те аталады, бұл Карнатака штатында кең таралған каннада тілінде фильмдер өндіруге арналған үнді киносының бір бөлігі. Каннада киносы Бангалордың Ганди Нагар қаласында орналасқан. 1934 жылы Й. В. Рао режиссері түсірген «Сати Сулочана» фильмі – каннада тіліндегі алғашқы дыбысты фильм. Бұл Суббайя Найду мен Трипурамба бас рөлде ойнаған алғашқы фильм, сонымен қатар бұрынғы Майсур патшалығында көрсетілген тұңғыш фильм болды. Оны 1932 жылы Бангалор қаласында «Оңтүстік Үндістан Мувитонының» негізін қалаған Шаманлал Дунгаджи өндірген. Ірі әдеби туындылар каннада экранына бейімделді, мысалы Б. В. Каранттың «Чомана Дуди» (1975) (Шиварама Каранттың «Чомана Дуди» романы негізінде), Гириш Карнадтың «Кааду» (1973) (Шрикришна Аланахаллидің «Кааду» романы негізінде), Паттабхирама Реддидің «Самскара» (1970) (У. Р. Анантамуртидің «Самскара» романы негізінде), Локарно халықаралық кинофестивалінде қола леопардты жеңіп алған, және Т. С. Нагабхарананың «Миссуру Маллиге» (1992) (ақын К. С. Нарасимхасвамидің туындылары негізінде). Каннада киносы эксперименттік туындыларын жасауымен белгілі, мысалы Гириш Касараваллидің «Гаташрадда» (1977) фильмі Германиядағы Маннехайм кинофестивалінде «Дукат» сыйлығын жеңіп алды, «Двипа» (2002) Мәскеу халықаралық кинофестивалінде «Үздік фильм» атанды, Сингетам Шриниваса Раоның үнсіз фильмі «Пушпака Вимана» (1987), Рам Гопал Варманың «Киллинг Вираппан» (2016) фильмдері, Прашант Нилдің «К.Г.Ф.» фильмдері ең көп табыс әкелген каннада фильмдері, ал Ришаб Шеттидің «Кантара» (2022) фильмі де атақты. 2022 жылдың қаңтар-тамыз айларында каннада киносының жалпы ішкі кассалық жиындықтарының 8%-ын құрағандығы хабарланды, бұл оны Үндістанның төртінші ірі киноиндустриясына айналдырды. 2022 жылдың қазан айына қарай үлес 9%-ға дейін өсті. 2022 жылдың алғашқы он айындағы ең табысты бес каннада фильмінің жалпы жиынқысы 1800 миллиард рупийді құрады. 2022 жыл индустрия үшін танымалдық, контент сапасы және жиынқылар тұрғысынан жаңа дәуірді бастады. Дегенмен, 2023 жылы каннада фильмдерінің жалпы ішкі кассалық жиынқыларындағы үлесі 2% дейін төмендеді, ал көрермендер саны 2022 жылы 8,1 миллионнан 3,2 миллионға дейін азайды.

Ерте тарих

1934 жылы кинотеатрларда алғашқы каннада тіліндегі дыбысты фильм, "Сати Сулочана" көрсетілді, одан кейін "Бхакта Дхрува" (немесе "Дхрува Кумар") фильмі шықты. Суббайя Найду мен Трипурамба бас рөлдерде ойнаған "Сати Сулочана" фильмінің түсірілімі Колхапурдағы Чатрапати студиясында жүргізілді, ал түсірілімнің көп бөлігі, дыбыс жазу және постпродакшн Ченайда жасалды. 1949 жылы бұрын Гүбби Вераннаның фильмдерінде ойнаған Хоннапа Бхагаватхар "Бхакта Кумбара" фильмін өндіріп, Пандарибаймен бірге басты рөлде ойнады. 1955 жылы Бхагаватхар тағы да бір каннада фильмін, "Махакави Калидаса" фильмін өндірді, онда актриса Б. Сароджа Девиді таныстырды.

Негізгі ағымы

Матнидің құдайы болған Раджкумар, Губби Верананың Губби драма компаниясында драматург ретінде сегіз жасында жұмысқа орналасып, ұзақ жылдар қызмет еткеннен кейін, 1954 жылы "Бедара Каннаппа" фильмінде бас рөлге ие болды. Ол түрлі рөлдерді сомдап, "Бхакта Канакадаса" (1960), "Ранадхира Кантеерава" (1960), "Сатья Харишчандра" (1965), "Иммади Пуликеши" (1967), "Шри Кришнадеварая" (1970), "Бхакта Кумбара" (1974), "Майура" (1975), "Бабрувахана" (1977) және "Бхакта Прахлада" (1983) сияқты фильмдерде мифологиялық және тарихи кейіпкерлерді бейнелеуде шеберлік танытты. Оның әйелі Парватамма Раджкумар "Vajreshwari Combines" кино өндірісі және тарату компаниясын құрды. Путтана Канагалдың ұлттық сыйлыққа ие болған "Нағарахаву" (1972) фильмінде дебют жасаған Амбарештің актерлік жолы бастапқыда қарсы және екінші рөлдерді сомдаудан өтті. Бірқатар табысты фильмдерде көтерілісшіл кейіпкерлерді ойнап, өзін бас актер ретінде танытқаннан кейін, ол "көтеріліс жұлдызы" лақап атын алды. Ол сондай-ақ "Мандияда Ганду" (Мандия адамы) деген есіммен де танылды. Шанкар Наг "Онданду Каладалли" фильмі үшін 7-ші Халықаралық кинофестивальде "IFFI үздік актер сыйлығы (еркек): күміс тоғай" сыйлығын жеңіп алды. Ол актер Анат Нагтың інісі. М. В. Васудева Рао – ең үздік актер үшін ұлттық кино сыйлығын алған алғашқы Каннада актері. Ол өмірінде 200-ден астам фильмде ойнады, бірақ "Чомана Дуди" фильмінен кейін көбінесе екінші рөлдерде ойнады. Б. Сарожа Деви – үнді кино тарихындағы ең сәтті әйел актерлердің бірі, ол жеті онжылдық бойына 200-ге жуық фильмде ойнады. Ол Каннада тілінде "Абиная Сарасвати" (актерлік Сарасвати), ал тамил тілінде "Каннадату Паингили" (Каннаданың попугайы) деген атақтармен белгілі. Гириш Касаравалли, Г. В. Айер және Б. В. Карант сияқты режиссерлер де осы қозғалыста танымал болды. Дегенмен, Путтана Канагалдың фильмдері негізгі және параллель кино арасындағы байланыс көпірі саналды.

Қазіргі заман

Пракаш Радж актерлік карьерасын «Бисилу Кудуре» (каннада тілінде) және «Гуддада Бхутта» (тулу және каннада тілінде) сериалдарымен бастады. Кейіннен ол «Рамачари», «Ранадхира», «Нишкарша» және «Локап Дэт» сияқты каннада фильмдерінде эпизодтық рөлдерді ойнады. Ол диалогтарды жеткізуімен және актерлік шеберлігімен танымал болды. Оның шығарша рөлі К.С.Л. Свами режиссерлік еткен, Вишнувардханның басты рөлде ойнаған «Харакея Кури» фильмінде болды. Ол «Митхилея Ситеяру», «Мутина Хаара» және «Нишкарша» сияқты фильмдерде Вишнувардханмен бірге ойнады. Пракаш 1997 жылы Т.С. Нагабхарананың «Нагамандала» фильмі арқылы каннада киносына қайта оралды. Ардагер актер Шакти Прасадтың ұлы Арджун Саржа оңтүстік үнді киносындағы жұмысымен танымал. Ол «Прасад» сияқты фильмдерде ойнады, бұл фильм Берлин кинофестивалінде көрсетілді және Арджун оның рөлі үшін Карнатака штатының сыйлығын алды. Санчари Виджайдың трансгендер рөлін сомдауы оған Ұлттық үздік актер сыйлығын әкелді. Осы сыйлықты алғаннан кейін Виджай М.В. Васудева Рао және Чарухасаннан кейін каннада тіліндегі фильмдегі рөлі үшін Ұлттық сыйлық алған үшінші актер болды. Шива Раджкумар «Жанумада Жоди», «Ананд», «Рата Саптами», «Наммура Мандара Хуве», «Ом», «Симхада Мари» және «Чигурида Канасу» фильмдеріндегі жұмысымен танымал. «Сугриева» фильмі 18 сағаттың ішінде түсірілді. Оның «Ом» фильмі, режиссері Упендра, каннада және басқа үнді киноиндустрияларында гангстерлік фильмдер трендін қалыптастырды. Ол бүгінгі күнге дейін көрсетілуде. Роклайн Венкатеш 2012 жылға қарай жиырма бес фильмнен астам шығарған Rockline Entertainments компаниясын құрды. Жаңа буын актерлері – Яш, Даршан, Пунит Раджкумар, Ракшит Шетти және Судипа – Сандалвудтағы ең көп жалақы алатын актерлердің қатарында. Ракшит Шеттидің «Кирик Парти» фильмі өндіріс бюджеті 4 крор рупийді құрағанда 50 крор рупий жинап, Карнатаканың негізгі қалаларында 150 күн көрсетілді, бұл оны ең табысты каннада фильмдерінің біріне айналдырды. 2015 жылы шыққан, Нируп Бхандаридің басты рөлде ойнаған және Ануп Бхандари режиссерлік еткен «Ранги Таранга» фильмі АҚШ-та 318 000 доллар жинап, каннада киносы үшін шетелде нарық жасады. Бұл фильм Нью-Йорк кассалық тізіміне енген алғашқы каннада фильмі, АҚШ-та 50 күн көрсетілген алғашқы каннада фильмі және әлемнің бірнеше елінде шыққан алғашқы каннада фильмі болды. Ол Бангалор қаласында 365 күн көрсетілді. 2018 жылы Яштің «K.G.F: 1-тарау» фильмі кассада 250 крор рупий жинаған алғашқы каннада фильмі болды. Оның жалғасы «K.G.F: 2-тарау» (2022) кассада 1000 крор рупий жинады. 2022 жылдың сәуір айына қарай оның трейлері YouTube-та 250 миллионнан астам қаралым жинады. 2022 жылы Яштің «K.G.F: 2-тарау» фильмі 1000 крор рупийден астам жинап, барлық уақыттағы ең табысты каннада фильмі болды. 2022 жылдың қаңтар және шілде айлары аралығында каннада киносы жалпы ішкі кассалық жиынның 8% құрады, бұл оны Үндістандағы төртінші ірі киноиндустрияға айналдырды.

Фильмнің музыкасы

Композитор Хамсалеханы көбінесе Наадха Брахма (Музыканың Брахмасы) деп атайды, ол музыка жазу және өлең жазу стиліндегі өзгерістердің басты себебі деп есептеледі, бұл өзгерістер жас ұрпақтың қызығушылығын қоздырды. Ол халықтық музыканы үйлестіріп, Каннада киносына батыс музыкалық сезімталдығын енгізді. Мано Мурти Генеш пен Пуджа Ганди бас рөлде ойнаған "Мунгару Мале" фильміне керемет музыка жазды. Альбом шыққаннан кейін, "Anisuthide" әні радио және теледидарда көп ойналғандықтан, хит-парадтарды бастады. Альбом Каннада музыкасының барлық хит-парадтарында сәттілікке жетті. 2007 жылдың мамыр айының ортасына қарай 200 000-нан астам компакт-диск сатылғаны хабарланды.

Халықаралық танылу

1964 жылы шыққан «Наанди» фильмі халықаралық кинофестивальде көрсетіліп, маңызды оқиғаға айналды. 1992 жылы IFFI Каннада киносының ретроспективасында көрсетілді. 1969 жылы түсірілген «Уяле» фильмі IFFI ретроспективасында екі рет көрсетілді. 1970 жылы «Самскара» фильмі Локарно халықаралық кинофестивалінде «Бронзалық барс» сыйлығын жеңіп алды және киноның ғасырына арналған мерекелік шараларда Париждегі Ұлттық мұражайға таңдалған жалғыз үнді фильмі болды. 1978 жылы түсірілген «Онанду Каладалли» фильмі 1982 жылдың 17 мамырында 50 Рокфеллер Плазадағы «Гильдия» театрында көрсетілді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің бас киносыншысы Винсент Кэнби фильмді «экзотикалық әрі таң қалдыратын, аяғындағы денелерді ескеретін, жайлы мінезді» деп сипаттады. Фильм 1995 жылдың 18 қазанында Джонс Хопкинс университетінің Шрайвер Холл залында «Қоғамды бейнелеу: Киноның ғасыры» атты 1995 жылғы Милтон С. Эйзенхауэр симпозиумы аясында американдық тұсаукесері үшін ағылшын тіліне субтитрленді. 1987 жылы түсірілген «Пушка Вимана» фильмі Шанхай халықаралық кинофестивалі мен «Вислинг Вудс» кинофестивалінде көрсетілді. 1999 жылы түсірілген «Упендра» фильмі 2001 жылы Жапониядағы Юбари халықаралық фантастикалық кинофестивалінде көрсетілді. 1999 жылы түсірілген «Девери» фильмі 44-ші Лондон халықаралық кинофестивалі мен Каир халықаралық кинофестивалі сияқты 18 халықаралық кинофестивальге іріктелді. 2000 жылы түсірілген «Муннуди» фильмі 2002 жылы Палм-Спрингс халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. 2002 жылы «Атити» фильмі Каир халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. 2002 жылы «Двипа» фильмі Мәскеу халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. 2004 жылы шыққан «Хасина» фильмі Берлиндегі Азия-Тынық мұхит кинофестивалінде көрсетілді. 2004 жылы шыққан «Бимба» фильмі Бангкок халықаралық кинофестиваліне іріктелді және 2005-06 жылдардағы 15-ші Токиодағы Дүниежүзілік экологиялық кинофестивалінде «Earth Vision» сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы түсірілген «Нааи Нералу» фильмі Роттердам халықаралық кинофестивалі, Бангкок халықаралық кинофестивалі, Палм-Спрингс халықаралық кинофестивалі, Осиан кинофестивалі және Карачи халықаралық кинофестивалі сияқты алты халықаралық кинофестивальде көрсетілді. 2006 жылы түсірілген «Кейр оф Футпахт» Кипрдегі «Балалар үшін балалар» кинофестиваліне, ал 2006 жылы түсірілген «Цианид» Лондон кинофестиваліне іріктелді. 2010 жылы түсірілген «Канасемба Кудурейанери» фильмі Азиялық кинофестивалінде NETPAC сыйлығын жеңіп алды (2010). 2011 жылы түсірілген «Күрмаватара» фильмі 17 кинофестивальде көрсетіліп, Бангкок, Нью-Йорк және Ванкувер кинофестивальдарында жоғары бағаланды. 2012 жылы шыққан «Эдегарике» фильмі 2013 жылы Мумбайдағы Халықаралық әйелдер кинофестиваліне іріктелді. 2013 жылы 20 шілдеде Лондондағы Үндістан кинофестивалінде тұсаукесері өткен «Лусия» фестивальде көрермендердің таңдауы бойынша үздік фильм деп танылды. Сондай-ақ, ол Цюрих кинофестивалінде көрсетілді. 2015 жылы түсірілген «Тхити» фильмі 68-ші Локарно халықаралық кинофестивалі мен 19-шы Шанхай халықаралық кинофестивалінде марапаттар жеңіп алды. 2016 жылы жарық көрген «Железоп балалары» фильмі Злин кинофестивалінде Экуменикалық қазылар алқасының сыйлығын (арнайы атау) жеңіп алды. 2016 жылы жарық көрген «Бомбейата» фильмі жеті халықаралық кинофестивальде үш жүлдеге ие болды. «Hombanna» (2017) Венесуэладағы Бес континенттің халықаралық кинофестивалінде төрт марапатты жеңіп алды және 2017 жылғы Майами тәуелсіз кинофестиваліне іріктелді. 2018 жылы «Nathicharami» және «Balekempa» фильмдері MAMI Мумбай кинофестивалінде көрсетілді. «Балекемпа» сонымен қатар Роттердамдағы 47-ші Халықаралық кинофестивальде FIPRESCI сыйлығын жеңіп алды. 2019 жылы түсірілген «Аришадварга» фильмі Лондондағы Үндістан кинофестивалінде көрсетілді. Кейін Сингапурдағы Оңтүстік Азия халықаралық кинофестивалінде Азия премьерасы және Ванкувердегі Оңтүстік Азия халықаралық кинофестивалінде Солтүстік Америка премьерасы өтті. 2019 жылы жарық көрген «Манаропа» фильмі түрлі халықаралық кинофестивальдарда 10 марапатқа ие болды, соның ішінде Англияда өткен «Out of the Can» халықаралық кинофестивалінде үздік триллер фильмі, «Cafe Irani Chaii» халықаралық кинофестивалінде үздік эксперименталды фильм және ресми түрде АҚШ-тағы Майами тәуелсіз кинофестиваліне және Түркиядағы Стамбул кино сыйлығына іріктелді. Пандемиядан кейінгі кезеңде Каннада киносы бірнеше халықаралық кинофестивальдерде әлемді таң қалдырды. «Пинки Элли?» фильмі 50-ге жуық халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді, соның ішінде Прага халықаралық кинофестивалі мен Хайнань халықаралық кинофестивалі бар. Ол Бусан халықаралық кинофестивалін ашты және Гонконг халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Ол Нью-Йорк Үндістан кинофестивалінде үш жүлде жеңіп алды. Сондай-ақ, ол Барселонадағы Азия кинофестивалінде үздік фильм сыйлығын жеңіп алды. «Amruthamathi» фильмі Бостон кинофестивалі, Атланта кинофестивалі, Австрия кинофестивалі сияқты он халықаралық кинофестивальде көрсетілді және бірнеше марапат жеңіп алды. Абилхаш Шеттидің «Koli Taal» фильмі 21-ші Нью-Йорк Үндістан кинофестивалінде тұсаукесерін өткізді. Кейін ол 18-ші Штутгарт Үндістан кинофестивалі және 12-ші Мельбурн Үндістан кинофестивалі сияқты түрлі кинофестивальдерде көрсетілді. «Neeli Hakki» фильмі Нью-Йорк Үндістан кинофестивалі сияқты бірнеше халықаралық кинофестивальге іріктелді. «Pinni» (2020) фильмі Нью-Йорк Үндістан кинофестивалінде конкурсқа іріктелді. «Daari Yaavudayya Vaikunthakke?» фильмі Раджастан кинофестивалі және Санданс кинофестивалі, Барселона, Навада, 7 Colours International Film Festival және Golden Sparrow International Film Festival сияқты басқа халықаралық кинофестивальдерде 94 марапат жеңіп алды. «Illiralaare Allige Hogalaare» фильмі 18-ші Штутгарт Үндістан кинофестивалінде «Директордың көзқарасы» сыйлығын жеңіп алды. Бұрын ол Дака халықаралық кинофестивалінде көрсетілді және Рим кинофестивалінде жүлде жеңіп алды. Сондай-ақ, ол Мадридтегі Испания халықаралық кинофестивалінде жүлде жеңіп алды. Барагуру Рамачандраппаның «Mooka Nayaka» фильмі әртүрлі елдерден келген фильмдермен бәсекелесіп, «Декаданың үздік фильмі» сыйлығын жеңіп алды. «Jeevnane Nataka Samy» (2021) Майами халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. «Avalakki Pavalakki» фильмі Uravatti халықаралық кинофестивалі, Indo Global халықаралық кинофестивалі, American Golden Pictures халықаралық кинофестивалі, Oniros кинофестивалі және Швеция кинофестивалінде түрлі санаттарда бес жүлде жеңіп алды. «Rudri» фильмі Oniros кинофестивалі, Тагор халықаралық кинофестивалі және Виндхия халықаралық кинофестивалінде бірнеше марапат жеңіп алды. «Naanu Ladies» Сиэтлдағы 16-шы Tasveer Оңтүстік Азия кинофестивалінде әлемдік тұсаукесерін өткізді. Ол Кашиш Мумбай халықаралық квир кинофестивалінде «Үздік көркем фильм» сыйлығын жеңіп алды. «Pedro» фильмі 26-шы Бусан халықаралық кинофестивалінің «Жаңа ағымдар» бөлімінде әлемдік тұсаукесерін өткізді және Канн 2020 директорының қысқа тізіміне енді. Ол сондай-ақ Қытайдың Шаньси провинциясындағы Пинъяо халықаралық кинофестивалінде «Crouching Tigers» конкурстық бөлімінде «Үздік режиссер» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол Франциядағы «Festival Des 3 Continents» кинофестивалінде «Montgolfiere D'Argent» сыйлығының бірлескен иегері болды. Ол сондай-ақ Лос-Анджелестегі Үндістан кинофестивалінде (IFFLA) және Мельбурндегі Үндістан кинофестивалінде көрсетілді. «Dollu» фильмі Дака халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Ол 72-ші Берлиналедегі Еуропалық кино рыногында көрсетуге іріктелді және Даллас Фт Уорт Оңтүстік Азия кинофестивалінде (виртуалды) көрсетілді. Сондай-ақ, ол Бостондағы Caleidoscope Үндістан кинофестивалінде көрсетілді, онда «Үздік үнді фильмі» сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол Innovative International Film Festival кинофестивалінде «Үздік Каннада фильмі» сыйлығын жеңіп алды. «Namma Magu» Халықаралық көші-қон ұйымынан (IOM) мойындық алды. «Taledanda» (2022) Лондон халықаралық кинофестиваліне іріктелді. «Koli Esru» 2022 жылы Нью-Йорк Үндістан кинофестивалінде көрсетуге іріктелді. «Shivamma» 2022 жылы Канн кинофестивалінің бизнес бөлімі – Marche du Film іріктеуіне қабылданды.

Ұлттық тану

1972 жылы "Наағарахаву" фильміндегі "Бааре Бааре" әні үнді киносындағы алғашқы баяу ән болды. 1986 жылы түсірілген "Анурага Аралиту" фильмі жеті басқа тілге қайта түсірілген алғашқы үнді фильмі. 1986 жылы түсірілген "Африкадалли Шила" фильмі Африка ормандарында түсірілген алғашқы үнді фильмі. 1987 жылы түсірілген "Онду Муттина Катхе" фильмі Үндістанның шегінен тыс мұхит суларында, оттегі маскасынсыз су астындағы әрекеттерді түсірген алғашқы үнді фильмі. 1989 жылы шыққан "Иду Саадхья" фильмі 36 сағаттың ішінде түсіріліп, рекорд орнатты. 1995 жылы түсірілген "Ом" фильмі 550 рет қайта экранға шыққан жалғыз үнді фильмі. 2005 жылы шыққан "Шанти" фильмі "Наративті фильмдегі ең аз актерлер" санатында Гиннес рекордтар кітабына енген екінші үнді фильмі. Фильмде тек бір актер ойнады, ал қалған кейіпкерлер тек дауыс арқылы бейнеленді, физикалық түрі көрсетілген жоқ. 2006 жылы түсірілген "Мунгару Мале" фильмі мультиплексте бір жыл бойы көрсетілген алғашқы үнді фильмі. 2022 жылы түсірілген "К.Г.Ф: 2-тарау" фильмі Үндістандағы премьералық аптасында 400 крордан астам кассалық жинаған алғашқы фильм болды. Сондай-ақ, ол премьералық аптасында 550 крордан астам табыс тапқан алғашқы Оңтүстік Үндістан фильмі. 2022 жылы түсірілген "Кантара" фильмі алтыншы демалыс күні 25,5 крор жинады, бұл үнді фильмі үшін ең жоғары алтыншы демалыс күні және ең жоғары алтыншы апталық жиын деп хабарланды. Оның жетінші аптадағы 24 крорлық жиыны "Baahubali 2: The Conclusion" фильмінің жетінші аптасындағы 11 крорлық жиынын басып өтіп, үнді фильмдері арасындағы ең жоғары көрсеткіш болды.

Ең үздік көркем фильм үшін ұлттық кино сыйлығы

ЖылФильмДиректорӨндіруші1970Самскара Паттабхирама РеддиПаттабхирама Редди1975Чомана Дуди Б. В. Карантх Пража Фильмдері1977Гаташрадха Гириш Касаравалли Садананд Суварна1986Табарана Кате Гириш Касаравалли Гириш Касаравалли1997Таи Сахеба Гириш Касаравалли Джаямала2001Двепа Гириш Касаравалли Сондарья

Кино мектептері

Үндістанда фильмдерге қатысты техникалық курстарды бастаған алғашқы мемлекеттік институт 1941 жылы "кәсіби институт" деген атпен құрылды, кейіннен ол Бангалор қаласындағы Шри Джаячамарандра (S J) Политехникумы деп аталды. 1996 жылдың қыркүйегінде кинематография және дыбыс пен теледидар салалары бойынша екі мамандық курсы бөлініп, Дүниежүзілік банк көмегімен Индияда техникалық мамандарды дамыту жобасы аясында Хесарагаттада Үкіметтік кино және теледидар институты ашылды.