Кіріспе

Нортгемптон класының ауыр крейсері (1931-46)

USS Augusta (CL/CA 31) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі, «Факел», «Оверлорд» және «Драгун» операциялары кезінде штаб-квартиралық кеме ретінде қызмет еткендігімен және соғыс кезінде (Атлант хартасы кезінде де) Франклин Д. Рузвельт пен Гарри С. Трумэнды тасымалдаған президенттік флагман ретінде пайдаланылғандығымен ерекшеленеді. Ол Грузия штатының Аугуста қаласының құрметіне аталған. Бастапқыда жұқа бронясы болғандықтан CL 31 жеңіл крейсер ретінде жіктеліп, 1931 жылдың 1 шілдесінен бастап 1930 жылғы Лондондық теңіз келісімінің талаптарына сәйкес 8 дюймдік зеңбіректерге ие болғандықтан CA 31 ауыр крейсері ретінде қайта жіктелді.

Қызмет тарихы

Оның турбиналарының біреуінің зақымдануы кеменің алғашқы сынақ сапарын тоқтатты, бірақ "Аугуста" 1931 жылғы 21 мамырда Колонға, Панамаға және кері круиз кезінде қысқартылған бастапқы жаттығудан өтті. 1931 жылдың жазында ол скаут күштерінің басқа кемелерімен бірге Нью-Англия жағалауында тактикалық жаттығулар жасады. Қыркүйекте "Аугуста" оңтүстікке қарай Чесапик шығанағына көшті, онда ол әріптестерімен бірге қарашаның ортасына дейін қалыпты күзгі артиллериялық жаттығуларын жалғастырды, содан кейін крейсерлер өздерінің базалық порттарына қайтты. "Аугуста" сол кезде Норфолк теңіз портына кірді. Он күннен кейін қытай ұшақтары Хуанпудің аузынан алшақ орналасқан "Американдық доллар желісіне" тиесілі SS "Президент Гувер" кемесін бомбалады, нәтижесінде бір адам қаза тауып, бірнеше адам жарақат алды. Осыдан кейін американдық кемелер Шанхайға тоқтаусыз баруын тоқтатты, ал адмирал Ярнеллдің эвакуацияны жүзеге асыру үшін ауыр крейсерлер дивизиясын алуға жасаған әрекеттері президент Франклин Делано Рузвельт тарапынан қарсылыққа ұшырады.

Атлантика флоты

1941 жылы 11 сәуірде Маре аралынан шығып, конфигурациясы өзгертіліп, қайта боялған «Аугуста» Сан-Педроға бет алды, 12 және 13 сәуірде онда тоқтады. Төрт күннен кейін Панама каналын өтіп, 17 сәуірде Атлантика флотының құрамына бағынды. 19-ы күні Канал аймағынан кетіп, ауыр крейсер 23 сәуірде Ньюпортқа (Р.И.) жетті. Атлантика флотының Бас қолбасшысы, адмирал Эрнест Дж. Кинг 2 мамырда Вашингтондан оралды және «Аугустада» штаб-квартирасын орнатып, туын көтерді. Крейсер мамыр айының көп бөлігінде Ньюпортта әкімшілік CINCLANT флагманы ретінде қызмет етті (осы уақытта адмирал Кинг тағы да Вашингтонға сапар шекті), содан кейін сол айдың 24-і күні Бермудаға жол тартты. 26-сы күні мақсатына жетіп, 28-і күні қайта Ньюпортқа оралды. 10 маусымда генерал Брэдли мен оның штабы ауыр крейсерді тастап, құрлықта штаб-пәтер құруға кетті. 11 маусымда сағат 03:57-де «Аугуста» бомбаға түсті, бірақ бомба оның сол жақ қанатынан 800 метр (730 м) қашықтықта жарылып, зақым келтірмеді. Келесі күні, бұрынғыдай Омаха жағалауында тұрғанда, сағат 23:43-те дұшман ұшағына 5 дюймдік (127 мм) 8 оқ атты да, оны кері шегіндірді. 13 маусымда сағат 03:52-де неміс ұшағына 5 дюймдік (127 мм) 21 оқ жіберіп, атып түсірді. «Аугуста» басқа ұшақтарды да шашыратты және 15 маусымда жағалауды ауыр артиллериясымен бомбалады, ал 18 маусымда Нормандия жағалауындағы күштерге қарсы әуе шабуылынан қорғаныспен көмектесті. Келесі күні, тұрақ орнын ауыстыру кезінде, бір матрос күшті толқындардың әсерінен теңізге құлап кетті.

Драгун операциясы

Контр-адмирал Кирк 1 шілдеде өзінің штаб-квартирасын «Томпсонға» көшірді, ал «Аугуста» сол күні Плимутқа бет алды, 2 шілдеде сонда тоқтады. Төрт күннен кейін TG 120.6 тобымен бірге ол Алжирдегі Мерс-эль-Кебирге жол тартты, 10 шілдеде сонда жетіп, екі күннен кейін Хэмблтонмен бірге Сицилиядағы Палермоға аттанды. 14 шілдеде ол сол портқа келді және TF 86 тобына қызметке кірісті. Контр-адмирал Ляль А. Дэвидсон кемеге келіп, сол күні штаб-квартирасын орнатып, туын көтерді, ал «Аугуста» Макомб пен Хэмблтонмен бірге Неапольге шықты, келесі күні сонда жетті. 23 шілдеде жағалаудағы нысаналарды бомбалау жаттығуларын жүргізді. 27 шілдеде Палермоға оралып, келесі күні Неапольге қайта жол тартты. 12 тамызға дейін оқуларын жалғастырды, содан кейін TF 86 тобының штаб-квартирасы ретінде АҚШ-тан келген бригадалық генерал Бенджамин У. Чидлауды Корсикадағы Проприаноға жеткізді, келесі күні сонда келді. 14 тамызда ауыр крейсер Валинко шығанағынан сағат 10:30-да Францияның оңтүстігіндегі Левант аралына және «Драгун» операциясының басталуына бет алды. «Аугуста» сағат 21:55-те Ситка шабуыл тобының аймағына жетіп, қосылды. 15 тамыз таңында «Аугуста» өзінің бас қаруын Порт-Крос аралындағы нысаналарға бағыттап, тоғыз оқ атты. Сағат 11:25-те ол тағы алты оқ атты. Әскери-теңіз министрі Джеймс Форрестал адмирал Дэвидсонмен ресми кездесу үшін сағат 20:23-те кемеге келді. Келесі күні «Аугуста» Ситка шабуыл аймағын күзетті, ал министр Форрестал сағат 08:50-де кемені тастап кетті. Ауыр крейсер Порт-Крос аралындағы бекіністі әлсірету үшін тағы 63 оқ атты. 17 тамызда «Омахамен» бірге патрульдік сапарға шығып, 8 дюймдік (203 мм) қаруынан 138 оқ атып, сол күні берілген арал бекінісіне нысаналады. Келесі күні генерал Чидлау кемеден түсіп, жағадағы штаб-квартирасын құрды, ал «Аугуста» қалған жағалау қорғаныс батареяларын нысанаға алды. 19 тамызда Франциядағы Тулон қаласының жанындағы Сент-Мандьер аралын барлау үшін жөнелді, онда «Биг Вилли» деп аталған батарея орналасқан, жағалаудағы нысаналарды бомбалады және сол күні Ситка шабуыл аймағына оралды. 20 тамызда Франциядағы Йердегі Гольф қонақ үйі «Аугустадан» атылған 114 оқпен дерлік толығымен қиратылды. Тулон мен Марсель сегіз күннен кейін капитуляциялады. 29 тамызда «Аугуста» мен «Филадельфиядан» құралған десант тобы Марсель портындағы Ратоннеу және Шато-д'Иф аралдарына жағаға шығып, осы аралдардағы неміс күштерінің капитуляциясын қабылдады, 730 тұтқынға алды. «Драгун» операциясын қолдау үшін «Аугуста» 8 дюймдік (203 мм) снарядтардың 700-ден астам оғын атты және одақтас күштердің жауапкершілігіне материалдық көмек көрсетті. 30 тамызда Франциядағы Сан-Тропе шығанағына жетті, онда адмирал Дэвидсон штаб-квартирасын «Филадельфияға» көшірді, ал «Аугуста» TF 86 тобынан бөлінді.

Жаңарту және одан әрі қызмет ету

1 қыркүйекте ауыр крейсер Проприано арқылы Неапольге бағытталды, онда ол Крейсерлік дивизияға (CruDiv) қосылды. 6 қыркүйекте Алжирдің Оран қаласына тоқтағаннан кейін, "Аугуста" "Таскалуза", "Фитч" және "Мерфи" бірлестігімен Филадельфияға қарай жолға шықты, онда кең ауқымды жөндеу жұмыстары күтілуде болды. Осы жөндеулер мен өзгерістер кезінде, 20 қарашада "Аугуста" мұз машинасы бөлмесінде себебі белгісіз жарылыс болды, нәтижесінде үш кеме құрылысы жұмыскері қаза тауып, төрт экипаж мүшесі жарақат алды. Күрделі жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін, "Аугуста" 1945 жылғы 26 қаңтарда Бостоннан "Ринд" және "Бэйнбридж" бірлестігімен Тринидадқа бағытталды, жолда қаруларын сынап көрді және 31 қаңтарда келді. Ақпан айының бірінші аптасында ол Тринидадтың Пария шығанағында оқ ату, түнгі шайқас, радар және әуе шабуылына қарсы техника бойынша жаттығулар өткізді. 9 ақпанда Сан-Хуанға (Пуэрто-Рико) тоқтады. 21 ақпанда АҚШ-қа бағытталған "Аугуста", "Тиллман", "Херндон" және "Сатерли" бірлестігімен 24 ақпанда "Куинси" және оның эскортымен кездесті. "Аугуста" және оның эскорты президенттің Хэмптон Роудсқа жақындауына қадағалау жасағаннан кейін, шағын авариялық жөндеуден өтті және 7 наурызға дейін Норфолкте қалды, содан кейін Кубадағы Гуантанамо шығанағына үш күннен кейін жетті. 7 сәуірге дейін Тринидад және Кюрасао арасында жаттығулар жасады, содан кейін "Чикаго" оған қосылды. 10 сәуірде "Аугуста" Норфолкке оралды, ал 14 сәуірде Әскери-теңіз күштері хатшысының бұйрығына сәйкес, марқұм президент Рузвельт құрметіне бір ай бойы түстерін жартылай төмен түсірді. Мерлиленд штатының Аннаполис қаласында қысқа тоқтағаннан кейін, 22 сәуірде 11 офицер мен 300 сарбазды Колумбтан круизге үйрету үшін солтүстікке қарай Ньюпортқа бағытталды. Кеме 27 сәуірге дейін Лонг-Айленд бұғазында әуе шабуылына қарсы қорғаныс және басқа да жаттығулар жүргізді, содан кейін Ньюпортқа оралып, оқушыларды түсірді. Үш күннен кейін "Аугуста" Нью-Йоркке бағытталды және 1 мамырда келді. 7 мамырда "Декатур" бірлестігімен Каско шығанағына бағытталды, онда Еуропадағы соғыс аяқталды және 2 маусымда Нью-Йоркке оралды. 13-ы күні "Аугуста" Норфолкке қайту үшін жолға шықты. Содан кейін ол 7 шілдеге дейін Чесапик шығанағында жаттығулар өткізді, онда президент Гарри С. Трумэн, Мемлекеттік хатшы Джеймс Ф. Бёрнс және Флот адмиралы Уильям Д. Лихи кемеге көтерілді, содан кейін ол Бельгияның Антверпен қаласына Потсдам конференциясына баратын жолаушыларын тасымалдау үшін жолға шықты. 14 шілдеде британдық эскортпен кездескен "Аугуста" генерал Эйзенхауэрді қоса алғанда, жоғары лауазымды қонақтарды қабылдады. Қонақтары сол күні кетіп, "Аугуста" Плимутқа бағытталды және 28 шілдеде келді. 2 тамызда ол өзінің құрметті жолаушыларын қайтадан қабылдады және король Георг VI тағы бір сапар жасады. Гарри Трумэн кемеде Хиросима атом бомбасымен бомбаланғаны туралы хабарды естіді. Содан кейін кеме АҚШ-қа бағытталды және 7 тамызда Ньюпортқа президентті түсіру үшін келді. Бір аптадан кейін ол Каско шығанағына келді. Балтиморда жаттығудан өткеннен кейін, 11 қыркүйекте Норфолкке келді және Вирджиния мысығының жағасында жаттығулар өткізді, содан кейін 5 қазанда Атлант мұхитының жедел оқу орталығының басшылығымен уақытша міндеттерді орындау үшін Каско шығанағына қайта бағытталды, TF 69 командирі. Содан кейін ол Нью-Йоркке бағытталды және 27 қазанда Нью-Йорк қаласында өткен Әскери-теңіз күніне қатысты, онда президент Трумэн флотыны қарап көрді. 25-30 қазан аралығында "Аугуста" 23 362 келушіні қабылдады.

Соғыстан кейінгі

31 қазанда "Аугуста" Нью-Йорк әскери-теңіз кемежайына тоқтады, "Magic Carpet" операциялары үшін қайта жабдықталып, Еуропадан американдық әскери қызметшілерді елге қайтарды. Ол осы міндетті 1945 жылдың соңына дейін орындады. 1946 жылдың 16 шілдесінде "Аугуста" Филадельфияда резервке қойылды, кейінге шегерілген күйде қалды. 1959 жылдың 1 наурызында Әскери-теңіз кемелер тізілімінен алынып тасталды және Резервтік флоттың Филадельфия тобында болды. 1959 жылдың 9 қарашасында Флорида штатының Панама-Сити қаласындағы Роберт Бенджаминге металлға сатылды, ал 1960 жылдың 2 наурызында теңіз күзетінен алынды.