Семиотика: белгілер мен мағынаны зерттеу. Чарльз Сандерс Пирс ұсынған белгі процесі (семиозис) – мағынаны жасау, түсіндіру және қабылдау жолдары. Белгілердің түрлері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Коммуникация тәсілі семиотика және белгілер процестері теориясындағы семиоз ұғымы
Mode of communication
the concept of semiosis in semiotic and sign processes theory
Семиоз (көне грек тілінен σημείωσις (sēmeíōsis) – «белгілеу», σημειῶ (sēmeiô) – «белгілеу» деген мағынада), немесе белгі процесі – белгілерді қамтитын, мағынаны жасауды қоса алғанда, кез келген іс-әрекет, мінез-құлық немесе процесс. Белгі – белгінің өзі емес, белгіні түсіндіретін адамға мәнді жеткізетін кез келген нәрсе. Мағына қасақана, мысалы, нақты мағынасы бар айтылған сөз сияқты, немесе қасақана емес, мысалы, белгілі бір медициналық жағдайдың белгісі сияқты болуы мүмкін. Белгілер көру, есту, сезу, иіс сезу немесе дәм сезу сияқты барлық сезімдер арқылы мәлімдеме жасай алады. Бұл термин Чарльз Сандерс Пирс (1839–1914) белгілерді олардың объектілеріне сілтеме жасайтын процесс ретінде түсіндіру үшін, оның белгі қатынастары теориясында немесе семиотикада сипатталғандай, енгізді. Белгі процестерінің басқа теориялары кейде Фердинанд де Соссюрдың (1857–1913) еңбегінен кейін семиология тақырыбы аясында зерттеледі.
Semiosis (from Ancient Greek σημείωσις (sēmeíōsis) '', from σημειῶ (sēmeiô) 'to mark'), or sign process, is any form of activity, conduct, or process that involves signs, including the production of meaning. A sign is anything that communicates a meaning, that is not the sign itself, to the interpreter of the sign. The meaning can be intentional such as a word uttered with a specific meaning, or unintentional, such as a symptom being a sign of a particular medical condition. Signs can communicate through any of the senses, visual, auditory, tactile, olfactory, or taste. The term was introduced by Charles Sanders Peirce (1839–1914) to describe a process that interprets signs as referring to their objects, as described in his theory of sign relations, or semiotics. Other theories of sign processes are sometimes carried out under the heading of semiology, following on the work of Ferdinand de Saussure (1857–1913).
Шолу
Пирс негізінен логикамен айналысса, Соссур негізінен тіл білімімен айналысты, ол тілдің функцияларын және құрылымдарын зерттейді. Дегенмен, екеуі де мағынаны берудің тек сөйлеу мен жазумен ғана шектелмейтінін, одан да кең көлемді екенін түсінді. Осыны ескере отырып, олар тілді басқа да белгілер жүйелерімен – адам және адам емес – байланыстыру үшін семиозис тұжырымын дамытты. Бүгінде себеп-салдар қатынасы туралы пікір таласы бар. Бір мектеп тілді семиотикалық үлгі деп санайды және оны зерттеу басқа белгілер жүйелеріне қолданылатын принциптерді ашады. Ал қарсы мектеп метабелгілер жүйесінің бар екенін және тілдің мағынаны жеткізудің көптеген кодтарының бірі ғана екенін айтады, осы ретте адам баласы ауызша тілді меңгермес бұрын қоршаған ортаны қалай танитынын мысалға келтіреді. Қайсысы дұрыс болса да, семиозистің алдын ала берілетін анықтамасы – бұл аудиторияға түсіндірілуге тиіс белгілер арасындағы қатынастарды орнату арқылы мағынаны жеткізуге бағытталған кез келген әрекет немесе ықпал.
Peirce was interested primarily in logic, while Saussure was interested primarily in linguistics, which examines the functions and structures of language. However, both of them recognized that there is more to significant representation than language in the narrow sense of speech and writing alone. With this in mind, they developed the idea of semiosis to relate language to other sign systems both human and nonhuman. Today, there is disagreement as to the operating cause and effect. One school of thought argues that language is the semiotic prototype and its study illuminates principles that can be applied to other sign systems. The opposing school argues that there is a metasign system and that language is simply one of many codes for communicating meaning, citing the way in which human infants learn about their environment before they have acquired verbal language. Whichever may be right, a preliminary definition of semiosis is any action or influence for communicating meaning by establishing relationships between signs which are to be interpreted by an audience.