USS Phoenix және ARA General Belgrano крейсерінің тарихы

Кіріспе

1938 жылғы Бруклин класының жеңіл крейсері, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Phoenix (CL 46) кемесі, осы кластағы жеңіл крейсерлердің бірі болды. Бұл – АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында үшінші «Феникс» аталған кеме. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1951 жылы кеме Аргентинаға берілді және 1956 жылы ARA General Belgrano деп аталды. «General Belgrano» 1982 жылы Фолкленд соғысында британдық атомдық суасты қайығымен батырылды.

Кеме 1935 жылдың 15 сәуірінде Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясы, Камден, Нью-Джерсиде салынды, 1938 жылдың 13 наурызында теңізге спускалды, Доротея Кейс Мунан ханым кеменің құрметті серігі болды және 1938 жылдың 3 қазанында Филадельфия әскери-теңіз кемежайында құрамына қабылданды. Кеме Аризона штатының астанасының құрметіне аталды.

Қызмет тарихы

Феникс кемесінің алғашқы сынақ сапары оны Тринидадтың Порт-оф-Испания қаласына жеткізді. Одан Бразилиядағы Сантосқа, Аргентинадағы Буэнос-Айреске, Уругвайдағы Монтевидеоға, соңында Пуэрто-Рикодағы Сан-Хуанға бағытталды. Жаңа крейсер 1939 жылдың қаңтар айында Филадельфияға қайтып келді. 1939 жылдың наурыз айында ол Панама каналы арқылы өтіп, Калифорния штатының Сан-Педро портына жаңа тұрақты орнына келді. 1939 жылдың маусымынан 1940 жылдың сәуіріне дейін ол Санта-Круз, Сан-Франциско (Калифорния), Портленд (Орегон) және арадағы порттарға сапар жасады. 1940 жылдың наурыз айында ол Мауидегі Лахайна Роудсқа, содан кейін Гавайидегі Перл-Харбор портына бағыт алды.

Перл-Харбор және конвой операциялары

"Феникс" кейін Батыс жағалауда дислокацияланып, соңынан Перл-Харборда базаланды. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харборға шабуыл кезінде ол Форд аралының солтүстік-шығысында, Соласке жанында тігізілген. "Феникс" бортындағы бақылаушылар Форд аралының үстінен төмен ұшып келе жатқан жапон ұшақтарындағы туған күннің көтерілісін көрді, ал бірнеше секундтан кейін кеменің қарулары оларды атып түсірді. "Феникс" апаттан зардапсыз құтылды және түстен кейін "Сент-Луис" және "Детройт" крейсерлерімен, сондай-ақ бірнеше эсминецтермен бірге жаудың ұшақ тасымалдағыштарын іздеуге шықты, бірақ табысқа ие болмады. "Феникс" Перл-Харбордан АҚШ-қа алғашқы конвойды сүйемелдеп шықты және бірден екінші конвоймен қайтып келді. 1942 жылдың 12 қаңтарында "Феникс" екі эсминецпен бірге "Австралия – Сува" конвойын сүйемелдеді, ол Мельбурнге (әскерлерге) және Президент Монроға (Суваға) бағытталды – бұл Перл-Харбордан кейін Австралияға барған алғашқы ірі конвой. Бұл конвойда әскерлер, Филиппин мен Яваға арналған елу P-40 истребитель ұшағы, оқ-дәрілер, жабдықтар және Соғыс министрлігі таңдаған офицерлер тасымалданды, олар Оңтүстік Тынық мұхитындағы МакАртур штабының ядросын құруға тиіс болды. Бұл қолбасшылық Австралияда АҚШ армиясының Австралиядағы күштері (USAFIA) ретінде құрылды және "Перл-Харборды есімізде сақтаймыз" тобы деп аталды. Бірнеше уақыт бойы крейсер Австралия суларында әскер тасымалдайтын кемелерді сүйемелдеді және бір рет Жаваға дейін солтүстікке дейін жүзіп кетті. "Феникс" АҚШ армиясының көліктік және австралиялық көліктік кемелерін сүйемелдеді, ал Марипоса алынғаннан кейін MS.5 конвойы ретінде 12 ақпанда Мельбурндан Фримантелге, содан кейін Үндістанға, Сейлонның Коломбо қаласына бағытталды. Конвойдегі жүктердің, әсіресе Лэнгли және Sea Witch кемелеріндегі P-40 ұшақтары, бұрын Филиппинге жіберілген, бірақ Феникстің сүйемелдеуімен Сан-Францискодан келген конвойда Марипоса және Президент Кулдж кемелерімен Австралияға жеткізілген. Жоспар бойынша, Кокос аралының жанында "Феникс" британдық крейсермен ауыстырылып, Лэнгли және Sea Witch кемелерін Яваға сүйемелдеп жіберуі керек еді. Бірақ, Фримантелден шыққаннан кейін бір күн өткен соң, Адмирал Хельфрихтің бұйрығымен Лэнгли және Sea Witch кемелері конвойдан бөлініп, Явадағы Джилатжапқа бағытталды және өздері ұшақтарын жеткізуге көшті. Лэнгли 27 ақпанда шабуылға ұшырап, батырылды. Sea Witch 28 ақпанда сәтті жеткізілді, дәл сол кезде Ява теңізі шайқасының нәтижесі аралдардың тағдырын шешті. Жеткізілген ұшақтар жауға тимейінше жиналмай, жойылды. "Феникс" 28 ақпанда Кокос аралынан батысқа қарай 300 миль қашықтықта Коломбоға бағытталған кемелерді сүйемелдеуді Фримантелге қайтарды және 1942 жылдың 5 наурызында Фримантелге оралды. Келесі айларда "Феникс" Үнді мұхитында патрульдеді, Бомбейге конвойды сүйемелдеді және Явадан эвакуациялауға қатысты. Капитан Джозеф Р. Редман басшылығымен "Феникс" 1942 жылдың соңында 44-ші жедел әскер тобының құрамына кірді. Хелм, Магфорд және Паттерсон эсминецтерімен бірге ол Лилипут операциясына қатысты, Жаңа Гвинеяның оңтүстігіндегі конвойларды қорғау үшін австралиялық жеңіл крейсермен және оның эсминецтерімен кезектесіп жұмыс істеді. "Феникс" 1943 жылдың шілдесінде Филадельфия теңіз кеме жасаушылығында жөндеуге түсу үшін Брисбеннен (Квинсленд, Австралия) кетіп, Мемлекеттік хатшы Корделл Халлды Касабланкаға жеткізді. Содан кейін ол 7-ші флотқа бекітіліп, Оңтүстік Тынық мұхитына бағытталды.

The Phoenix then operated off the West Coast and was later based at Pearl Harbor. On 7 December 1941 during the attack on Pearl Harbor she was anchored north east of Ford Island near Solace. Observers on board the Phoenix sighted the rising sun of Japan on planes coming in low over Ford Island and a few seconds later the ship's guns took them under fire. The Phoenix escaped the disaster unharmed and shortly after noon was underway to join the cruisers St. Louis and Detroit and several destroyers in an impromptu task force searching, unsuccessfully, for the enemy aircraft carriers. The Phoenix next escorted the first convoy to the United States from Pearl Harbor after the attack and returned at once with another convoy. On 12 January 1942 the Phoenix, along with two destroyers, departed San Francisco escorting the "Australian — Suva" convoy composed of the troopships , for Melbourne and President Monroe (destined for Suva) in the first large convoy to Australia after Pearl Harbor. Of particular significance, this convoy carried troops, fifty crated P 40 fighter aircraft intended for the Philippines and Java, munitions, supplies, and officers selected by the War Department to form the core of what was to become MacArthur's headquarters in the Southwest Pacific Area Command. The Command was formed in Australia as United States Army Forces in Australia (USAFIA) and known as the "Remember Pearl Harbor" Group. For some time the cruiser operated in Australian waters escorting troop ships, and once steamed as far north as Java. The Phoenix escorted the United States Army Transport and the Australian transports and , which had been substituted for the withdrawn Mariposa, as convoy MS.5 leaving Melbourne 12 February for Fremantle and ultimately bound for Colombo, Ceylon with troops and supplies destined for India. At Fremantle the aircraft carrier Langley and merchant vessel joined the convoy with a 22 February departure for Colombo. Of particular note in the cargo of the convoy and specifically that of Langley and Sea Witch were P 40 aircraft, originally intended for the Philippines, that had been delivered to Australia earlier by Mariposa and President Coolidge in the convoy escorted by Phoenix from San Francisco. The plan had been that on relief of Phoenix by a British cruiser in the vicinity of Cocos Island she would escort Langley and Sea Witch to Java. Instead Langley and Sea Witch were destined to break with the convoy for Tjilatjap, Java under orders from Admiral Helfrich received the day after departure from Fremantle and proceed independently to deliver their aircraft. Langley was attacked and sunk on 27 February. Sea Witch successfully made delivery on 28 February just as the results of the Battle of the Java Sea had sealed the fate of the islands. The crated planes delivered were destroyed before assembly to deny them to the enemy. Phoenix turned over escort of the Colombo bound ships about 300 miles west of Cocos Island to on 28 February and returned to Fremantle on 5 March 1942. During the following months, the Phoenix patrolled in the Indian Ocean, escorted a convoy to Bombay, and was present at the evacuation of Java. Under the command of Captain Joseph R. Redman, the Phoenix was a part of Task Force 44 in late 1942. With her accompanying destroyers Helm, Mugford and Patterson, she participated in Operation Lilliput, alternating with the Australian light cruiser and her accompanying destroyers to cover the convoys south of New Guinea. The Phoenix departed Brisbane, Queensland, Australia, for overhaul in the Philadelphia Navy Yard in July 1943 before carrying Secretary of State Cordell Hull to Casablanca. She was then assigned to the 7th Fleet and sailed for the South Pacific.