Испан Моцарты: Хуан Кристомо Арриаганың өмірі мен шығармашылығы
Juan Crisóstomo Arriaga
Испан композиторы, Хуан Кризостомо Арриага: "Испан Моцарты" аталған бала кезінде дағдылы, жас жаста қайтыс болған гений. Биографиясы, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан композиторы Хуан Крисостомо Жакобо Антонио де Арриага и Бальзола (27 қаңтар 1806 – 17 қаңтар 1826) – испан баск композиторы. Ол қайтыс болғаннан кейін "Испаниялық Моцарт" деп аталды, себебі Вольфганг Амадей Моцарт сияқты, ол да бала кезінде өте дарынды және жас шағында дүниеден өткен композитор еді. Екеуінің де крещениедегі бірінші және екінші есімдері бірдей болды, сондай-ақ туған күндері де (екеуі де Әулие Иоанн Златоуст күнінде туғандықтан) 27 қаңтарда (елу жыл айырмасымен) келді.
Spanish composer
Juan Crisóstomo Jacobo Antonio de Arriaga y Balzola (27 January 1806 – 17 January 1826) was a Spanish Basque composer. He was nicknamed "the Spanish Mozart" after he died, because, like Wolfgang Amadeus Mozart, he was both a child prodigy and an accomplished composer who died young. They also shared the same first and second baptismal names; and they shared the same birthday (due to both having been born on the feast of St. John Chrysostom), 27 January (fifty years apart).
Өмір
Хуан Крисостомо Арриага Моцарттың елу жылдығына орай Біскайдың Бильбао қаласында дүниеге келді. Оның әкесі (Хуан Симон де Арриага) және үлкен ағасы оған музыканы үйретті. Хуан Симонның өзі де музыкалық қабілеті болған, ал Хуан Крисостомо он жеті жасында Берриатудағы шіркеуде органшы болып жұмыс істеді. Әкесі Хуан Крисостомоны Парижге жіберді, онда ол сол жылдың қараша айында оқуын бастады. Гармония туралы ешқандай білімі болмаса да, Хуан Крисостомо керемет және толығымен жаңа идеяларға толы испан операсын жазды.
Juan Crisóstomo Arriaga was born in Bilbao, Biscay, on what would have been Mozart's fiftieth birthday. His father (Juan Simón de Arriaga) and the boy's older brother first taught him music. Juan Simón had some musical talent and at age seventeen Juan Crisóstomo was an organist at a church in Berriatúa. sent Juan Crisóstomo to Paris, where in November of that year Arriaga began his studies.|group=note stating that "without any knowledge whatsoever of harmony, Juan Crisóstomo wrote a Spanish opera containing wonderful and completely original ideas."
Үлкендігі
Арриаганың музыкасы "көркем, шебер және гармониялық жылылығымен ерекшеленеді" (New Grove Concise Dictionary of Music). Оның ең маңызды шығармалары, әрине, үш скрипкалық квартеті. Олар (оның ізімен Д. Скарлатти, Солер және Бокчерини сияқты) испандық этностық ырғақ пен мелодиялық элементтерге толы, әсіресе ре минор квартетінің 6/8 өлшеміндегі шайқалыс финалында және ля мажор квартетінің медитативтік екінші (баяу) бөлімінде (D мажордағы әсерлі вариациялар жиынтығы, Моцарттың K. 464 және Бетховеннің Op. 18 No. 5 (екісі де ля мажор) шығармаларындағы D мажор вариацияларынан басталып, Моцарттың K. 464 квартетіндегі D минор вариациясынан да артық, құпиялы, қайғылы ағымдағы, виоланың жоғарғы екі ішегімен орындалатын зарлы шағылысқа ұласады) және ми-бемоль мажор квартетінде (жаңа туған Мәсіх баласына арналған нежік G мажорлық жұбаныш). Стильдік тұрғыдан алғанда, ол кеш классицизм мен ерте романтизмнің арасында, Моцарттың кеш классикалық үлгісінен ерте Бетховеннің прото-романтизміне дейін ауытқиды. Гровтың сөзінше, Арриаганың 20 жасқа толмай қайтысы – баск музыкасы үшін зор қайғылы оқиға болды. Оның ерте қайтысынан кейін, сол кездегі жалғыз сенімді деректер Фетистің есебі болғандықтан, оның өмірбаяны баск ұлтшылдығының күшеуіне сәйкес келу үшін фантастикалық әңгімелермен толықтырылды. Композитор туралы мәліметтер әлі де аз, бірақ 1989 жылы Невада университетінің Баск зерттеулер бағдарламасы (Рино) Барбара Розен жазған, қосымшалар мен шығармалардың библиографиясы бар Арриаганың ағылшын тіліндегі жалғыз өмірбаянын жариялады ("Арриага, ұмытылған гений: баск композиторының қысқа өмірі"); ал Арриаганың туғанына 200 жыл толуына орай, испандық музыкалық журнал Scherzo 2006 жылғы қаңтарда композитор туралы мақалалар сериясын, жаңартылған библиографиялармен бірге жариялады. Бұл жаңа дереккөздерден шыққан тұжырым Феттистің айтқандарына қайшы келмейді, бірақ Арриаганың ерте қайтысы баск мәдениеті үшін ғана емес, испан музыкасы үшін және жалпы еуропалық классикалық музыка үшін де зор шығын болғанын баса көрсетеді. Розеннің айтуынша, "Арриаганың шығармаларында Гайдн, Моцарт, Бетховен және Россиниге ұқсас фрагменттерді естуге болады, бірақ ол кейде осы композиторлардың пісіп-жетілген шығармаларының күрделілігіне жете алмайды. Дегенмен, Арриаганың өзіне тән стилі бар, ол уақыт өте келе, сөзсіз, жекеленіп, таныла бастайтын болады, мүмкін, вендік элементтерге қарағанда испандық және баск элементтерін көбірек қамтиды". Оның есімі туған қаласы Бильбаодағы қоғамдық театрға берілген.
Arriaga's music is "elegant, accomplished and notable for its harmonic warmth" (New Grove Concise Dictionary of Music). His greatest works are undoubtedly the three string quartets, which (like his predecessors', D. Scarlatti, Soler and Boccherini) contain notably Spanish ethnic rhythmic and melodic elements, especially in the galloping 6/8 finale of No. 1 in D minor and the meditative second (slow) movements of No. 2 in A major (an impressive set of variations in D major taking off from the slow D major variation movements in Mozart's K. 464 and Beethoven's Op. 18 No. 5 (both also in A major as a whole), which climaxes in a D minor variation even more passionate than Mozart's D minor variation in K. 464, in the form of an impassioned, plangent lament on the top two strings of the viola going up to the second A above middle C) and No. 3 in E flat major (a tender G major lullaby for the newborn Christ child). Periodwise, his style is on the borderline between late Classicism and early Romanticism, ranging from the late Classical idiom of Mozart to the proto Romanticism of early Beethoven. According to Grove, Arriaga's death "before he was 20 was a sad loss to Basque music". Following his early death, with the only reliable biographical material at the time being some reports by Fétis, his life story was fictionalized to play into rising Basque nationalism. Data on the composer remains scarce, but in 1989 the Basque Studies program at the University of Nevada, Reno published the only English language biography of Arriaga, with appendix and bibliography of works, written by Barbara Rosen (Arriaga, the Forgotten Genius: the Short Life of a Basque Composer); and in honor of the 200th anniversary of Arriaga's birth, Scherzo, the Spanish musical magazine, published a series of articles on the composer, with updated bibliographies, in its January 2006 issue. The view that emerges from both these newer sources does not contradict what Fétis said, but emphasizes that Arriaga's early death was a loss not just to Basque culture but also to Spanish music and by extension, European classical music as a whole. According to Rosen "It is [ ] possible to hear passages in Arriaga's work similar to Haydn, Mozart, Beethoven and Rossini, although he sometimes fails to achieve the complexity of these composers' more mature works. Nevertheless, Arriaga has an identifiable and original style which, in time, undoubtedly would have become more individual and more recognizably his own, possibly incorporating more Spanish and Basque than Viennese elements." A public theatre in his home city of Bilbao carries his name.
O salutaris Hostia. Stabat Mater dolorosa. Air d’Oedipe à Colone. Herminie. Air de Médée. Duo de Ma Tante Aurore. Agar dans le desert. Il Fondamento, Paul Dombrecht. Fuga Libera FUG515 2005
Juan Crisóstomo de Arriaga (1806–1826). The complete string quartets. La Ritirata – Josetxu Obregón. Glossa GCD923102, 2014