Испан композиторы және пианист Э. Гранадос

Кіріспе

Испан пианині және композиторы Панталеон Энрике Хоакин Гранадос Кампинья (27 шілде 1867 – 24 наурыз 1916), испан тілінде Энрике Гранадос, ал каталан тілінде Энрик Гранадос деп белгілі, Испанияның Каталония аймағынан шыққан классикалық музыка композиторы және концерттік пианист. Оның ең танымал туындылары – «Гойеска», «12 испан биі» және «Мария дель Кармен».

Өмір

Панталеон Энрике Хоакин Гранадос Кампинья Испанияның Ллейда қаласында, Кубаның Гавана қаласында туған испан армиясының капитаны Калисто Хосе де ла Тринидад Гранадос и Арментерос пен Испанияның Сантандер қаласынан келген Энрикетта Эльвира Кампинья де Эррераның ұлы болып дүниеге келді. Жастық шағында Барселонада фортепианоны оқыды, оның ұстаздары Франсиско Журнет және Жоан Баптиста Пухоль болды. 1887 жылы ол оқу үшін Парижге кетті. Ол Париж консерваториясына студент болып қабылдана алмады, бірақ консерватория профессоры Шарль Вильфрид де Бериодан жеке сабақтар алды, оның анасы, сопрано Мария Малибран испан тегінен шыққан. Берио тоналдық өндірісте ең жоғары тазалыққа ерекше мән берді, бұл Гранадостың педальдік техниканы оқытуына зор әсер етті. Ол сондай-ақ Гранадостың импровизациялау қабілеттерін дамытты. Фелип Педреллмен оқыған да маңызды болды. 1889 жылы Барселонаға оралды. Оның алғашқы жетістіктері 1890 жылдардың соңында, король Альфонсо XIII-нің назарын аударған «Мария дель Кармен» операсымен болды. 1903 жылы Гранадос Мадрид Корольдік консерваториясының Томас Бретон ұйымдастырған конкурсына қатысты, онда соло фортепианоға арналған ең жақсы «концерт-аллегро» үшін 500 песета сыйлық тағайындалды. Гранадос өзінің «Allegro de concierto», Op. 46 шығармасын ұсынды, және қазылар алқасы оны дерлік бірауыздан жеңімпаз деп жариялады. Бұл жеңіс Гранадосқа ұлттық назар аударды. 1911 жылы Гранадос өзінің ең танымал туындысы – «Гойескас» фортепианолық сюитасын тұсаукесер етті. Бұл алты бөлімнен тұратын жинақ Франсиско Гойяның картиналарына негізделген. Бұл жұмыстың сәттілігі соншалық, ол оны кеңейтуге ұмтылды. 1914 жылы ол осы тақырыпқа негізделген опера жазды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Еуропалық премьераны тоқтатуға мәжбүр етті. Ол алғаш рет 1916 жылдың 28 қаңтарында Нью-Йоркте қойылды және өте жақсы қабылданып, мақұлданды. Содан кейін көп ұзамай оны президент Вудро Вильсонға фортепиано концертіне шақырды. Нью-Йоркке кетер алдында Гранадос Нью-Йорк негізделген Aeolian Company компаниясының «Duo Art» жүйесі үшін тікелей жазылған фортепиано музыкасының роликтерін жасады, олардың барлығы бүгінгі күнге дейін сақталған және естілуі мүмкін – оның соңғы жазбалары.

Pantaleón Enrique Joaquín Granados Campiña was born in Lleida, Spain, the son of Calixto José de la Trinidad Granados y Armenteros, a Spanish army captain who was born in Havana, Cuba, and Enriqueta Elvira Campiña de Herrera, from Santander, Spain. As a young man he studied piano in Barcelona, where his teachers included Francisco Jurnet and Joan Baptista Pujol. In 1887 he went to Paris to study. He was unable to become a student at the Paris Conservatoire, but he was able to take private lessons with a conservatoire professor, Charles Wilfrid de Bériot, whose mother, the soprano Maria Malibran, was of Spanish ancestry. Bériot insisted on extreme refinement in tone production, which strongly influenced Granados's teaching of pedal technique. He also fostered Granados's abilities in improvisation. Just as important were his studies with Felip Pedrell. He returned to Barcelona in 1889. His first successes were at the end of the 1890s, with the opera María del Carmen, which attracted the attention of King Alfonso XIII. In 1903, Granados participated in a competition organized by Tomás Bretón of the Madrid Royal Conservatory, which awarded a considerable sum of 500 pesetas for the best "concert allegro" for solo piano. Granados submitted his Allegro de concierto, Op. 46, for which the jury declared him the winner with an almost unanimous vote. The win brought Granados to national attention. In 1911 Granados premiered his suite for piano Goyescas, which became his most famous work. It is a set of six pieces based on paintings of Francisco Goya. Such was the success of this work that he was encouraged to expand it. He wrote an opera based on the subject in 1914, but the outbreak of World War I forced the European premiere to be canceled. It was performed for the first time in New York City on 28 January 1916 and was very well received. Shortly afterwards, he was invited to perform a piano recital for President Woodrow Wilson. Before leaving New York, Granados also made live recorded player piano music rolls for the New York based Aeolian Company's "Duo Art" system, all of which survive today and can be heard – his last recordings.

Өлім

Нью-Йорктегі кешігуі, концерттік шақыруды қабылдауы, оны Испанияға қайтып баратын кемесін жіберіп алды. Оның орнына ол Англияға кемемен барып, онда жолаушылар тасымалдайтын "Сассекс" кемесіне отырып, Францияның Диепп қаласына бет алды. Англия жолынан өтіп бара жатқанда, "Сассекс" кемесі бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның шексіз су асты кемелері саясатының бір бөлігі ретінде неміс U- қайығымен торпедаланды. Куәгер Дэниел Саржент айтуынша, Гранадостың әйелі Ампаро құтқару салғана отыруға тым ауыр болған. Гранадос оны тастаудан бас тартып, оны кішкентай құтқару салға отырғызып, ол тізе бүгіп, ол оған жабысты. Екеуі де басқа жолаушылардың көз алдында суға батып кетті. Дегенмен, тағы бір аман қалған адамның айтуынша, "1916 жылы "Сассекс" каналындағы кемеге жасалған торпедалық шабуылдан аман қалған адам, испан композиторы Гранадосты құтқару салғысында, ал әйелін суда таныды. Гранадос оны құтқару үшін суға секіріп, қаза тапты". Кеме екі бөлікке бөлініп, тек біреуі (80 жолаушымен бірге) батты. Қызығы, оның кабинасы болған бөлігі батпады және кемеге соққы тиген кезде қайықтың екінші жағында болған Гранадос пен оның әйелінен басқа көптеген жолаушылармен бірге портқа сүйреліп әкелінді. Гранадос пен оның әйелі алты бала қалдырды: Эдуард (музыкант), Солита, Энрике (су спортынан чемпион), Виктор, Наталия және Франсиско. Энрике Гранадостың жеке құжаттары Каталония Ұлттық кітапханасы сияқты басқа да мекемелерде сақталады.

Ақпарат көздері және қосымша оқу

Сан-Хуан, Пабло Вила: Энрике Гранадостың жеке қағаздары. Гранадос достары, 1966 жыл. Перандонес, Мириам: "Каталон композиторы Энрике Гранадостың концерттік үш әнін талдау: La boyra (1900), Cansó d’amor (1902) және Elegia eterna (1912)". Музыкалық зерттеулер, № 20–21, 2013–2014 жж., 277–304 беттер.
Перандонес, Мириам: "Энрике Гранадостың әндері: стильдік микрокосмос", Cuadernos de música iberoamericana, 22 том, 2011 жыл, 151–186 беттер.
Перандонес, Мириам: "Энрике Гранадос Парижде: халықаралық музыкалық саласындағы испандық иконаның құрылысы", Revista de Musicología, 34 том, № 1, 2011 жыл, 203–232 беттер. Перандонес, Мириам: "Энрике Гранадостың Нью-Йорктегі орны және қабылдануы (1915–1916) оның жарияланбаған хаттары тұрғысынан", Revista de Musicología, 32 том, № 1, 2009 жыл, 281–295 беттер. "Гойеска" сюитасының фортепианоға арналған жазбаларына түсіндірме. Хоакин Ачукарро, RCA Records, Мадрид, 1980 жыл. D. L. M 8232 80.
Испан музыкасының тарихы. XIX ғасыр. Карлос Гомес Амат, Alianza Música, 1984 жыл. Энрике Гранадос (фортепианоға арналған шығармалары). 2 том. Антонио Иглесиас, Editorial Alpuerto, 1985–1986 жж. i 84 3810101 1.
Гранадос. Антони Каррерас и Гранадос, Nou Art Thor, 1988 жыл.