Кіріспе

Африкалық американдық мұсылман көшбасшысы (1933–2008)

Уоррит Дин Мұхаммед (туған Уоллес Д. Мұхаммед; 30 қазан 1933 – 9 қыркүйек 2008), сондай-ақ У. Дин Мұхаммед, Имам У. Дин Мұхаммед және Имам Уоррит Дин деп те аталады, африкалық американдық мұсылман көшбасшысы, теолог, философ, мұсылмандық қайта жаңғырушы және ислам ойшылы. Ол 1933-1975 жылдар аралығында Ислам Ұлты ұйымының басшысы болған Илияс Мұхаммедтің ұлы. 1975 жылы Илияс Мұхаммед қайтыс болғаннан кейін, ол Ислам Ұлтының ұлттық көшбасшысы (Жоғарғы министр) болды. 1976 жылы ол түпнұсқа Ислам Ұлтын (NOI) таратып, оны ортодоксалды және негізгі сунниттік ислам қозғалысына айналдырды. Ол Уоллес Фард Мұхаммедті құдайландыруды қабылдамады, ақ адамдарды бірге құдайға табынушылар ретінде қабылдады, негізгі мұсылман қауымдастықтарымен тығыз байланыс орнатты және өзінің тобының теологиясына Исламның бес рүкінін енгізді. Бұл ұйым Билалиандар (1975), Батыстағы Аль-Исламның Дүниежүзілік қауымдастығы (1976–77), Американдық мұсылман миссиясы (1978–85) және, ақырында, Американдық мұсылман қоғамы деп аталды. Бұл өзгерістерге қарсылық көрсеткен топтар Илияс Мұхаммедтің қайтысынан кейін құрылды, әсіресе Луис Фарахан басшылығымен, ол 1978 жылы өзінің ұйымы үшін «Соңғы шақырудан» Ислам Ұлты атауын қайта жаңғыртты. Фараханның NOI және бұрынғы «Соңғы шақыру» 1975 жылға дейінгі NOI және 1975 жылға дейінгі «Соңғы шақырудың» тікелей жалғасы екенін мәлімдейді.

Ерте өмір және білім

Мұхаммед 1933 жылы Мичиган штатының Хамтрамк қаласындағы Йемен көшесінде Уоллес Д. Мұхаммед болып дүниеге келген. 1992 жылы ол өзінің заңды атын Варитуддин Мұхаммед, Варитудин Мұхаммед деп өзгертті, бұл «Мұхаммед дінінің мұрагері» деп аударылады. Оның ата-анасы Клара және Илья Мухаммад болды, екеуі де Ислам Ұлты (NOI) ұйымында өте белсенді болды, бұл ұйым қара нәсілдік ұлтшылдықтың бір түрін және Исламның өзіндік түсінігін уағыздады. 1934 жылдан 1975 жылы қайтыс болғанға дейін Ильяс Мухаммад «Алланың елшісі» деген лауазыммен Ұлтты басқарды. Ислам Ұлтының негізін қалаушы Уоллес Фард Мухаммад (Фард) құрметіне аталған Мұхаммед Чикагода жеті бауырластың бірі болып өсті. Оның бастауыш білімін Мұхаммед Ислам Университетінің (МУИ) мектеп жүйесінен (кейін Клара Мухаммад мектептері немесе Мухаммад мектептері деп аталды) алды. Жастығында ол палестиналық Жамал Шакир Диабтан араб тілін оқыды, кейін әкесі оны Чикагодағы МУИ-де сабақ беру үшін жұмысқа алды. Мұхаммед 1958 жылдың соңында әкесінің басшылығымен министр болып кірісті және 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Филадельфияда қызмет етті. Филадельфияда қызмет еткен кезде У.Д. Мухаммад Филадельфиядағы Ахмадия миссионері Мұхаммед Абдулла басшылығымен Ахмадия ілімдерін жан-жақты зерттеуге кірісті. 1961 жылдың 29 қазанында Мұхаммед Элгин мемлекеттік ауруханасына барудан бас тартқаны үшін тұтқындалды. Келесі күні, 28 жасқа толған күні Мұхаммед Sandstone федералдық түзету мекемесіне ауыстырылды, АҚШ армиясына қатысудан бас тартқаны үшін жазасын өтеуге кірісті. Ол қоғамдық жұмыс істеуге мүмкіндік алған, бірақ әкесі түрмеге баруын талап етті. Ол Ислам Ұлтының өзгеруі керек екеніне көз жеткізді. 1963 жылы түрмеден босатылып, Мұхаммед Абдулладан оқуын жалғастырды. Сондай-ақ, Ислам Ұлтынан қуылған Малкольм Х-ке жақын болды, ол бұл кездегі көзқарастарының әкесінен, енді ол пайғамбар емес деп ойлағаннан, айтарлықтай ерекшеленетінін байқады. Осы қорытындыға келгендіктен, ол бес рет қауымнан шығарылды; 1974 жылы ол Ислам Ұлтына қайта оралды.

Ислам ұлтын реформалау

1975 жылғы 25 ақпанда әкесі қайтыс болғаннан кейін Мұхаммед бір ауыздан Ислам Ұлтының басшысы болып сайланды және 1975 жылғы 26 ақпандағы жылдық Құтқарушылар күні съезінде ҰИ мүшелеріне таныстырылды. Мұхаммедтің алғашқы өзгерістерінің бірі – 1976 жылы Жоғарғы министр атағын алып тастап, Мужаддид, Бас имам немесе жай ғана имам атағын алуы болды. Сол жылы ол ҰИ қауымдастығының жаңа туын ұсынды. Бұл Мұхаммед жасаған көптеген реформалардың екеуі ғана. ҰИ-ның бұрынғы арнайы көмекшісі доктор Наим Акбардың айтуынша, ҰИ ілімі ҰИ ізбасарларына ғана емес, "әлеуметтік қауымға оларды батыстағы ең танымал дін мұғалімінің іліміне негізделген әлеуметтік адамдар ретінде тиімді дамытуға және өсіруге мүмкіндік беретін оқулар сериясын ұсынады". Сол сияқты, ол өзінің түрлі жазба еңбектері, «Мұхаммед сөйлейді» газеті және қоғамдық сөздері арқылы исламның бес тірегін біртіндеп таныстырып, түсіндірді. Ол Фардтың құдай емес екенін және оның әкесі пайғамбар емес екенін мәлімдеді. 400-ден астам ғибадатханалар дәстүрлі ислам мешіттеріне айналдырылды. Ол қауымдастықты бірнеше рет қайта атады, содан кейін жаңа ойлауды бейнелеу үшін ақыры Америкалық мұсылмандар қоғамына көшті. Мұхаммед қозғалысты дамыту ниеттері туралы ашық айтты. 1978 жылғы 19 қарашада ол Жаңа Орлеандағы Америка діни академиясында «Ислам Ұлтының эволюциясы» тақырыбында сөз сөйледі. Мұхаммедтің өзгерістері оның әкесі ұзақ жылдар бойы басқарған қозғалыстың философиясына терең енді. Ол діни кітаптардың сөзбе-сөз түсіндірілуін, әкесінің теологиясын және қара нәсілдік сепаратизмді қабылдамады, ал өзінің қарқынды тәуелсіз зерттеулері, тарихы мен теологиясына негізделген ақ нәсілділерді тең құдайға сыйынушылар ретінде қабылдады. Алайда, ол африкалық американдықтарды (Билалиандарды) өздерінің өткенінен бөліп алуға шақырды, 1976 жылы оларды құл иелері өз ата-бабаларына жиі берген тегін өзгертуге шақырды. Ол негізгі мұсылман қауымдастықтарымен, соның ішінде латын американдықтармен байланысты нығайтты. Ол билікті де орталықтандырды. 1978 жылғы 10 қыркүйекте Атлантада сөйлеген сөзінде ол Бас имамдықтан бас тартты және қауымды басқару үшін алты мүшелі кеңес тағайындады. Мұхаммед реформадағы өз рөлін қатты сезінді. «Мұхаммед сөйлейді» газетінде жарық көрген және оның ағасы Джабир Герберт Мұхаммед жүргізген сұхбатында Мұхаммед өзінің әкесінің мұрагері рөлін жаңа ислам немесе қауымды бақылайтын Мужаддид ретінде сипаттады. 1979 жылы ол «Билалиан жаңалықтарында» (Мухаммед сөйлейді газетінің жаңа атауы) апталық мақалаларында Мужаддид (Mujaddid) атауын қолданды. Уәрит Дин Мохаммед халықаралық мұсылман қауымдастығынан кең қолдау тапты, бірақ оның Ислам Ұлты ішіндегі өзгерістері баршаға бірдей қабылданбады. Бірнеше наразы топтар қарсылық көрсетті, әсіресе Луи Фарраханды қолдаған және Мұхаммедтен бөлініп кеткендер. Бұл топтар 1977-1979 жылдар аралығында «Ислам Ұлты» атауын қайта жаңғыртты. 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы басталған кезде Уәрит Дин Мохаммед АҚШ-тың Иракқа жасаған әскери бомбалауын жария түрде қолдаған жалғыз американдық имам болды. «Мұсылман журналының» екі санының бірінші бетіне бұл мақұлдау жарияланды. Бұл келісім Амириядағы бомбалау оқиғасынан бір күн бұрын жасалды. Келесі жылы АҚШ Конгресі мен Пентагон ҰД Мохаммедті «Перс шығанағы соғысы кезінде қиын-қыстау кезеңде елді қолдаған адал және берік діни басшылығы» үшін құрметтеді. Мұхаммед шақыру туралы былай деді: «Мен ауада жүзгендеймін. Бізге мұндай шақыру келеді деп ешқашан ойламаған едім». Оның Перс шығанағы соғысын қолдауы және мұсылмандарды бір-бірімен соғысуға шақыруы оның қауымдастығында қақтығыс тудырды, ол: «Иә, бұл қақтығыс. Бұл көптеген адамдардың эмоциялары мен ар-ұжданының қайшылықтары. Бірақ мен үшін ар-ұжданның қайшылықтары жоқ, өйткені мен дұрыс тарапта екенімді білемін. Мен дұрыс тарапта екенімді білген соң, ар-ұжданым мені кінәламайды. Мен ешқандай шешім қабылдауға асықпадым. Мен оны өте мұқият ойладым, сондықтан Америкаға көп рет алғыс айтамын. Тағы да рахмет. Мен әскерилерге алғыс айтамын. Мен армияға алғыс айтамын. Мен бәріңізге алғыс айтамын. Мен ұлдарым әскерде болса, мен мақтан тұтамын дедім». 1995 жылы Мохаммед Фараханның ниеттері және оның қызметінің нәсілдік жікке бөлінуіне қатысты алаңдаушылығын білдірген мәлімдеме жасады. Уәрит Дин Мохаммед: «Ол мұсылман болғым келеді дегенше, мен оны ешқашан айыптамаймын», - деді. Олар сондай-ақ 2000 жылғы 25 ақпанда ҰИ-ның Құтқарушылар күні съезінде және 2000 жылғы 16 қазанда өткен ҰИ Миллион отбасы шеруінде келісімге келді. Дегенмен, 2007 жылғы 10 тамызда Мохаммед қазіргі Ислам Ұлтының сепаратистік ұстанымына наразылығын қайталады, оның басшылары «соңғы 10 жылдан бері ақ нәсілділерге қорқыту арқылы ақша табумен және сәнді өмір салтымен көңіл көшіруде» екенін мәлімдеді. Ол ҰИ-дың негізгі американдық мұсылман қауымдастығымен бірігуге қарайтынын болжайды.

Мұсылман қауымы арасындағы байланыс

Мұхаммед өз қозғалысы мен Америкадағы мұсылман қауымы арасындағы, сондай-ақ шетелдегі ислам дінінің ізбасарларымен байланыстарды нығайтуға ниеттенген. Оның мақсаты – американдық мұсылмандарды сүннит исламмен үйлестіру еді. 1985 жылы Швейцарияның Женева қаласында Ливияның Әлемдік Ислам шақыру қоғамының Бас хатшысы доктор Мұхаммед Ахмад Әл-Шәрифпен және ауған муджахиды доктор Абдул Хаким Тәбибимен кездесіп, Әлемдік Ислам шақыру қоғамы мен Америка мұсылман қауымымен болашақ ынтымақтастық мәселелерін талқылады. 1999 жылы Солтүстік Америка Ислам қоғамының шура кеңесіне сайланды. Сол жылы Рамазан айында Сирияның Бас муфтиясы шейх Ахмет Куфтаро ан Нақшбандимен кездесу кезінде Аль Исламды дамыту үшін жұмыс істеуге уәде берді. 2000 жылы 3-4 наурызда Гарвард университетінде өткен «Америкадағы исламның өсуі мен дамуы» тақырыбындағы тұсаукесерлік конференцияда арнайы шақырылған қонақ және негізгі баяндамашы болды.

Дінаралық ынтымақтастық

Мұхаммед нәсілдік қатынасты болдырмауға ұмтылғандай, ол көптеген діндер арасындағы ынтымақтастыққа да назар аударды. 1976 жылғы 23 мамырда ол Лос-Анджелестегі (Калифорния) Халық ғибадатханасымен бірге ірі дінаралық рухани өмір мерекесін өткізді және Джим Джонспен бірге «Жаңа аспан мен жаңа жер» тақырыбында баяндама жасады. 1977 жылы ол Техас штатының Форт-Уорт қаласында Техас штатының Террелл қаласындағы Оңтүстік-Батыс Христиан колледжінің президенті доктор Джек Эванспен бірге мұсылман-христиан диалогына қатысты. 1978 жылғы ақпанда ол Вашингтон қаласындағы еврей қауымында 1000-нан астам яһуди мен мұсылманға тарихи лекция оқыды, сол кезде рабби Джошуа О. Хаберман басшылық етіп тұрды. Бұл ұстаным оның мансабы бойы сақталды. 1993 жылы ол Мичиган штатының Детройт қаласында христиандар, яһудилер және мұсылмандардың қатысуымен өткен Дінаралық дөңгелек үстелдің ұлттық конференциясында сөз сөйледі. «Егер біз «мұсылман» сөзінің кең мағынасын қарастырсақ, христиан Иса Мәсіх Пайғамбарға Алладан гөрі көбірек құлшылық ететінін айтуға болады, бірақ ол өзінің рухымен мұсылман болуы мүмкін. Ол әлі де мұсылман болып қалуы мүмкін, бірақ оның мұсылмандық құштарлығына бағыт берілді. Ауыр крест көтеріп жүрген адамның ішкі жан дүниесі мұсылман болуы мүмкін. Бұл яһудиге де, коммунистке де, буддистке де, индуистке де қатысты». 1995 жылғы наурыз айында ол Иллинойс штатының Гленко қаласында мұсылман-яһудилер жиынында негізгі баяндама жасады. 1996 жылғы 1-6 қазан аралығында ол Римдегі Ватикан қасиетті орында Папа Иоанн Павел II және кардинал Франциск Аринземен кездесті. 1997 жылғы 17 тамызда оған «Фоколера» қозғалысының бірлік үшін «Люминоза» сыйлығы табысталды. 1997 жылғы 9 қыркүйекте ол Балтимор еврей кеңесі алдында сөз сөйлеп, әлемдік әділдік және теңдік тақырыптарын қозды. 1998 жылғы 18-20 мамырда ол Польшаның Аушвиц қаласында Христиандық-яһудилік түсіністік орталығы демеушілік еткен Дін және бейбітшілік конференциясына қатысты. Келесі жылдың қазан айында 92 адамнан тұратын делегациямен бірге ол Ватикан қаласында 100 000 адам алдында сөз сөйледі. Папа Иоанн Павел II және Далай-лама да қатысты.

Саяси және әлеуметтік қызмет

Өзінің қызметі барысында Мұхаммед ішкі және халықаралық деңгейде саяси белсенділік танытты. Оның көрнекті саяси қайраткерлермен алғашқы кездесулері 1975 жылы Мысыр президенті Анвар Садатпен, 1976 жылы Шаржа билеушісі шейх Сұлтан бин Мұхаммед Әл Касимимен және 1977 жылы АҚШ президенті Джимми Картермен кездесулер болды. Бірақ Мұхаммед исламның дамуына, нәсілдік бірлікке және әлемдік бейбітшілікке бағытталған көптеген шараларға қатысты. Ол 1979 жылы мамыр айында Марокконың Фес қаласында өткен Ислам министрлерінің 10-шы жыл сайынғы конференциясына шақырылған жалғыз америкалық болды. 1988 жылдың сәуір айында ол Оксфордтың қалалық әкімдігінде "Планеталық аман қалғандар үшін саяси және діни көшбасшылар науқанына" мұсылман америкалықтарының өкілі ретінде қатысты. Сол жылы ол Вильямсбург қаласында Уильямсбург Хартиясы Қорының "Тәуелсіздіктің бірінші саммиті" кезінде жиналған дін, үкімет, бизнес, құқық және қайырымдылық саласындағы 100 көшбасшының бірі болды. 1995 жылы Флорида штатының Неаполь қаласында өткен Forbes Forum on Management форумына қатысты. 1997 жылдың соңында ол Тегеран қаласында Ислам ынтымақтастық ұйымына (ИЫҰ) қатысты және 1998 жылы Иллинойс штатының Карбондейл қаласында бұрынғы АҚШ сенаторы Пол Саймон шақырған "Діни қауым және кедейліктің моральдық сынағы" дөңгелек үстел талқылауына қатысты. 1999 жылдың қарашасында ол бірінен соң бірі өткен Дүниежүзілік бейбітшілік конференциясына қатысты. Бірінші конференция, дүниежүзілік бейбітшілік үшін Юбилейлік дінаралық конференция, тек шақыру арқылы Тиберияда (Израиль) өтті. Екіншісі - Иорданияның Амман қаласында өткен Діндер және бейбітшілік жөніндегі дүниежүзілік конференцияның 7-ші дүниежүзілік конгресі. Ол белгілі саяси спикер болды. Мұхаммед 1992 жылы АҚШ Сенатында мұсылманның алғашқы дұғасын оқыды. Сол жылы ол Джорджия штатының заң шығарушы жиналысында сөйлеген алғашқы мұсылман болды. 1996 жылы ол Египет президенті Хосни Мубарактың шақыруымен "Ислам және өркениеттер арасындағы диалогтың болашағы" тақырыбында Каирдегі Жоғарғы істер кеңесінде сөйледі. 1997 жылдың қаңтар айында ол президент Билл Клинтонның діни кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Ол саяси мәселелерге қатысты өз пікірін білдірді. 1976 жылы 4 шілдеде ол Американың ірі қалаларында Тәуелсіздік күні өткізілген Жаңа дүниелік патриотизм күнін атап өтуді бастады. 1984 жылы Мұхаммед афроамерикалық саяси элитаға қарсы шығып, Джесси Джексонның Демократиялық партияның президенттікке үміткерлігіне қарсылық көрсетті. 1985 жылы ол Чикагодағы мұрагерлік соттың Америка мұсылман миссиясы ісін қарауына наразылық ретінде 500 000 қатысушы жиналған "Әділет үшін шеру" ұйымдастырды. 1989 жылы 23 желтоқсанда Палестина үшін Ислам комитетінің жыл сайынғы конференциясында палестиналықтардың қиын жағдайы туралы сөйледі. 1990 жылы Мұхаммед Нил Хартиганды Иллинойс штатының губернаторы лауазымына қолдады. Ол епископ Самуэль Руистің бейбітшілік пен гуманитарлық күш-жігерін қолдады. Ол былай деді: "Біз президент Джордж Бушты құрметті адам деп санаймыз. Біз оның Ирактың әскери нысандарына шабуыл жасауға бұйрық бергенін мақтаймыз. Адам өмірінің көптеп жоғалуының алдын алу үшін жасалған бұл әрекеттерді бағалаймыз". 1990 жылы 30 маусымда Калифорния штатының Оукленд қаласында өткен жеке кездесуінде ол Нельсон Манделаға Оңтүстік Африкада апартеидті жоюға көмектесу үшін мұсылмандық америкалық қауым атынан 85 000 доллар берді. 2008 жылы ол "Исламика" журналына фикх мектептерінің мадхабтарына географиялық әсер еткенін және оларды аймақтық деңгейде дамыту керектігін айтты. Бізде мадхабтар сезімі пайда болды. Ал болашақ ұрпақ бұл туралы көбірек білетін болады деп ойлаймын. Ол күн санап артып келеді". Алайда, оның жаңа мадхаб құруға шақыруы әлемдегі негізгі мұсылмандардың наразылығына ұшырады. Олар оның мұндай бұрын-соңды болмаған әрекетті жасауына күмән келтірді.

Суреттер мен түстердің символикасы

Мұхаммед діндердегі бейнелер мен символдардың қолданылуының болуы мүмкін әсеріне сезімтал болды. 1975 жылы жазған мақаласында ол осы тақырыпты зерттеді, ал 1976 жылы «Билалиан Ньюс» (кейіннен «Мұсылман журналы») басылымында осы тақырыптағы алғашқы мақаласын жариялады. «Алдағы уақытта алаңдаушылық туралы хабар» деп аталған бұл мақала басылымның барлық келесі нөмірінде жарияланып келеді. Ол сондай-ақ осы тақырыпта сөз сөйледі. Мысалы, 1977 жылғы 17 маусымдағы жұма намазында ол өзінің ізбасарларына «Қасиетті кітаптардағы түстердің мағынасы және қара мен ақ түстің табиғи күштері» туралы үйретті, ежегі кітаптардағы символдарды және олардың қазіргі заманғы кітаптар мен діни түсіндірулерге тигізетін әсерін сипаттады. Сондай-ақ ол қасиетті кітаптардағы түстердің діни қоғамдарда нәсілшілдікке қалай ықпал ететінін түсіндірді.

Жеке өмір

Уорит Дин Мохаммедтің бірінші әйелі Ширли Мохаммед болды, және олардың төрт баласы болды. 1994 жылға қарай, "Лос-Анджелес Таймс" газетінің мәліметінше, Мохаммед төрт рет үйленген және сегіз баланың әкесі болған. Мохаммедтің үлкен баласы Лейла Мохаммед, Уорит Дин көп әйел алушылықпен айналысқандығын айтты. Дегенмен, осы көп әйел алу туралы мәлімдеме қауымда дау тудырып отыр. Діни және саяси қызметінен өзге, Мохаммед жылжымайтын мүлік, импорттық киім және тері күтімі салаларымен де айналысқан. Оның денесі 9 қыркүйек күні үйінде көмекшісі Рафа Мухаммед тауып алды. Жүрек-қан тамырлары ауруларынан бөлек, Мохаммед диабеттен де зардап шеккен. "Файнал Колл" газеті хабарлағандай, "жаназа намазы шамамен бір сағатқа кешіктірілді, себебі жиналған көпшілікті дұрыс орналастыру қажет болды". "Чикаго Трибьюн" газеті оның жаназасына 8 мың мұсылман қатысқанын жазды. Оның жаназасы Иллинойс штатының Вилла Парк қаласындағы Ислам Қоры мешітінде өткізілді. Имам У. Д. Мохаммед Иллинойс штатының Кук округіне қарасты Гленвуд тауындағы естелік бақшаның (Оңтүстік) жерлеу алабына қойылды.

Құрметтер

44-ші туған күні, 30 қазан 1977 жылы Мұхаммед сол кездегі Детройт қаласының мэрі Коулман Янгтан Детройт қаласының кілтін және 1977 жылғы 30 қазанды Детройтте Уоллес Д. Мұхаммед күні деп жариялаған жарлықты алды. Арканзас штатының губернаторы Билл Клинтон 1983 жылғы 26 наурызды Арканзас штатында "Экономикалық мәртебе күні" деп жариялады. Ол былай деп мәлімдеді: «Уәрит Дин Мұхаммедтің басшылығы мен күш-жігерінің арқасында американдық мұсылман миссиясы экономикалық прогреске және бірлік арқылы өсуге қол жеткізіп келеді. Сондықтан, мен барлық азаматтарды экономикалық прогресті дамытуға бағытталған іс-шараларға қатысуға шақырамын». 1983 жылғы 4 шілдеде Мұхаммед Чикагодағы 1984 жылғы «Жаңа әлемдік патриотизм күні» парадының шолу тұғырына сол кездегі штат сенаторы Эмаральд Джонс, штат өкілі Говард Брукс, парадтың бас маршалы Гарольд Вашингтон, Чикагоның сол кездегі мэрі және тағы да көптеген саяхатшылармен бірге шықты. Чикаго мэрі Гарольд Вашингтон 1984 жылғы 4 шілде күнін Чикагода «Жаңа әлемдік патриотизм күні коалициясының парад күні» деп жариялады. 1988 жылы Марокконың патшасы Хасан II Мұхаммедті Рамазан айындағы дәстүрлі дұғаларға қатысуға шақырды, былай деді: «Сіз арқылы, Имам У. Дин Мұхаммед, Америкадағы барлық адамдар өкілдік етеді». 1992 жылы Мысыр президенті Хосни Мубарак Уәрит Дин Мұхаммедті АҚШ-тағы діни қызметі үшін «Алтын медальмен» марапаттады. 1997 жылы ол «Фоколар қозғалысының» «Бірлік үшін Люминоза» сыйлығын алды. 1999 жылғы 17 мамырда ол АҚШ Мемлекеттік департаментінен Алғыс хат алды. 2002 жылы Ebony журналы оны «100 ең ықпалды афроамерикандықтардың» бірі деп таңдады. 1994 жылғы 9 желтоқсанда ол Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Хартфорд семинариясынан Мейірімділік кубогын алды. 2002 жылғы 6 сәуірде Мұхаммед Атлантадағы Морхаус колледжінің Мартин Лютер Кинг атындағы халықаралық уағыздаушылар кеңесінің мүшесі болды және оның суреті сол жердегі Халықаралық капеллаға ілінді. CNN блогында Мұхаммедті жоқ қысқан CAIR Чикагоның атқарушы директоры Ахмет Рехаб оны «Американың имамы» деп атады.

Жазбашалар

В. Дин Мохаммед туралы: Адамзатты құтқару үшін мұсылман американдық өкілі, В. Дин Мохаммедтің баспасы, Чикаго, 1993 ж.

Видео және аудио презентациялар

Имам В. Дин Мохаммед: "Білім жүйелері", "Мұсылман жаңалықтары" журналы, 1994 жылы Вашингтонда өткен Ислам конвенциясы барысында MNM телеарнасымен жазылған. Бұл сыныптағы дәріс "Ренессанс" қонақ үйінде 200-ден астам имам мен ғалымның қатысуымен оқылды. "Білім жүйелері" – Құран араб тілінің мәні және оның барлық адамзат үшін маңызы туралы оқу лекциясы. Бұл презентация Мұхаммедтің жеке имамдық сабағының біріне камераларды кіргізуге рұқсат еткен жалғыз жағдай болды. Уақыты: 60 минут. 1994 жыл.