Кіріспе

АҚШ федералдық қаржымен қаржыландырылатын деректерді талдау жүйесі.

Көп штаттық терроризмге қарсы ақпарат алмасу бағдарламасы, сондай-ақ MATRIX аббревиатурасымен белгілі, бастапқыда Флорида штатының құқық қорғау департаменті үшін әзірленген, АҚШ федералдық қаржымен қаржыландырылатын деректерді жинау жүйесі болды. Бұл жүйе террористік нысандарды анықтау құралы ретінде сипатталды. Хабарламаға сәйкес, жүйе күдіктілер арасындағы байланыстарды табу немесе олардың орналасқан жерін, тіпті жаңа "күдіктілерді" анықтау үшін үкіметтік және коммерциялық деректер базаларын талдады. Жүйеде пайдаланылған деректер қоры мен технологиялар Флорида штатында орналасқан Seisint компаниясында сақталды, кейін LexisNexis оны сатып алды. 2005 жылдың маусым айында Matrix бағдарламасы федералдық қаржыландыру тоқтатылғаннан кейін, жеке құпиялылық және мемлекеттік бақылау туралы қоғамдық алаңдаушылықтардың салдарынан жабылды.

Тарих

Матрицаны Hank Asher ойлап тапқан, ол деректерді жинақтау саласындағы кәсіпкер. Ашер 11 қыркүйектегі террористік шабуылдардан кейін Флорида полициясына бірден хабарласып, ұшақ қадаушыларды және басқа да болуы мүмкін террористерді таба алатынын мәлімдеді. Ашер осы жұмысты жылдам орындауға қабілетті дерекқор мен технологияны өзінің иелігіндегі және басқаратын Seisint компаниясы арқылы тегін ұсынды. Жүйені басқару құқық қорғау органдарына берілді, бірақ Seisint оны өз атынан орналастыруды және пайдалануды жалғастырды. 2003 жылғы қаңтарда Ақ үйde жүйе көрсетілгеннен кейін Matrix АҚШ Әділет министрлігінен 4 миллион АҚШ доллары көлемінде грант алды, ал АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаменті бағдарламаға 8 миллион АҚШ долларын бөлді. Бағдарлама қарбаласқа айналды, Алабама, Коннектикут, Флорида, Джорджия, Кентукки, Луизиана, Мичиган, Нью-Йорк, Орегон, Пенсильвания, Оңтүстік Каролина, Огайо және Юта штаттары қатысуға тіркелді. Калифорния мен Техас бағдарламаға қосылып, кейіннен жеке өмір мен қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтарды келтіре отырып, одан шығып кетті. АҚШ федералды үкіметі мен Орталық барлау қызметі (ЦРУ) болашақтағы пайдаланушылар ретінде қарастырылды. Бағдарламаның толық ақпаратты білуге бағытталған (TIA) федералды қаржыландырылатын бастамаға ұқсастығы, ол халықтың алаңдаушылығынан кейін тоқтатылды, Matrix-тің құлауына ықпал етті. Американдық азаматтық бостандықтар одағы (ACLU) 2003 жылғы 30 қазанда бағдарлама туған жері – Флорида штатында және федералды үкіметке Matrix туралы ақпарат алу туралы сұрау жіберді. ACLU Коннектикут, Мичиган, Нью-Йорк, Огайо және Пенсильвания штаттарында Matrix бағдарламасына қатысу туралы бірдей уақытта ақпарат сұрап, сұрауларын жалғастырды. ACLU сұранысы Matrix қандай ақпарат көздерін пайдаланғанын, дерекқорға кімнің қол жеткізігі бар және оны қалай пайдаланғанын анықтауға бағытталған. Мұнда сипатталған қаржыландыру мен операциялардан басқа, ACLU сұрақтары Matrix-тің тыйым салынған TIA-ға ұқсас функцияны орындайтынын көрсетті. Matrix мемлекеттік және коммерциялық дерекқорларды біріктіріп, федералды және штаттық құқық қорғау органдарына жеке тұлғалар туралы егжей-тегжейлі іздеу жүргізуге мүмкіндік беретін болды. Жобаны қаржыландыру туралы ақпараттың жариялануы бұқаралық ақпарат құралдарында қызу пікір-таластарға әкелді және штаттар қолдауларын кері тартып ала бастады. Matrix бағдарламасы 2005 жылғы маусымда федералды қаржыландыру тоқтатылып, жеке өмір мен мемлекеттік бақылау туралы халықтың алаңдаушылығы күшейгеннен кейін тоқтатылды. Seisint Matrix-ті пайдалану үшін қолданылған технологияны сақтап қалды. Seisint және оның Matrix технологиясы қазір LexisNexis компаниясына тиесілі.

Функция

Matrix веб-сайтында мәліметтерге қылмыстық тарих, жүргізуші куәлігі туралы мәліметтер, көлік құралын тіркеу туралы мәліметтер және мемлекеттік тіркеулер кіретіні айтылды. Басқа мәліметтердің ішінде несие тарихы, жүргізуші куәлігінің суреті, неке және ажырасу туралы мәліметтер, әлеуметтік сақтандыру нөмірлері, туған күндері, отбасы мүшелерінің, көршілерінің және әріптестерінің аттары мен мекенжайлары бар еді. Бұл ақпараттың бәрі үкіметке ордерсіз қолжетімді болды. ACLU Matrix жинаған деректердің түрін коммерциялық деректер базаларындағы ақпаратты, мысалы, сатып алу әдеттерін, журналдарға жазылуды, табыс пен жұмыс тарихын қамтитын мәліметтерді қосу үшін кеңейтуге болатынын көрсетті. Matrix осы мемлекеттік деректерді коммерциялық деректер базаларынан алынған ақпаратпен біріктіріп, деректер қоймасын құрады. Досьелерді арнайы бағдарламалық құралдар «математикалық талдау» арқылы аномалияларды анықтау үшін қарап шықты. Аномалиялар анықталған жағдайда, олар терроризм немесе басқа қылмыстардың дәлелін іздейтін қызметкерлер тарапынан тексерілді. TIA сияқты, Matrix деректерді іздеуді пайдаланды, онда осы деректердегі үлгілер (оның ішінде «аномалиялар») террористік немесе басқа да қылмыстық қызметке қатысы болуы мүмкін адамдарды анықтау үшін қолданылды. Конгресс сыншысы Паула Б. Докерри бұл «деректерді іздеудің» TIA сияқты тиімсіз болуы мүмкін екенін және оның құпиялылыққа тигізетін зияны сияқты ауыр кемшіліктері бар екенін атап өтті. Matrix деректері Аймақтық ақпарат алмасу жүйелері желісі арқылы жіберілетін болды, бұл құқық қорғау органдары арасында құпия ақпаратты беру үшін қолданылатын, қауіпсіздігі қамтамасыз етілген құқық қорғау желісі. Бұл желі есірткі саудасының жоғары деңгейде жүзеге табатын аймақтарымен, АҚШ прокуратурасының кеңселерімен, басқа да федералдық агенттіктермен және бірнеше штаттық құқық қорғау жүйелерімен байланысты болды.