Кіріспе

Food Not Bombs (FNB) – басқалармен тегін, көбінесе вегетариандық және веган тағамдарын бөлісетін тәуелсіз ұжымдардың біріккен тобы. Бұл топ корпоративтік және үкіметтік басымдықтардың аштыққа қарамастан, молшылықтың болуына жол беру үшін бұрмаланғанына сенеді. Осыны көрсету үшін FNB азық-түлік дүкендерінен, нан пісіру орындарынан және базарлардан жиналған, әйтпесе ысырап болар немесе тіпті тасталған артық тағамды ұсынады. Топ франчайзинг активізмінің бір түрін көрсетеді.

1980 жылдар

Food Not Bombs 1980 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласында ядролық қаруға қарсы белсенділер Кит МакГенри, Джо Свонсон, Мира Браун, Сьюзан Итон, Брайан Фейгенбаум, К.Т. Лоуренс Батлер, Джесси Констебл және Эми Ротстин құрды. Кит МакГенридің айтуынша, олар Дрейпер лабораториясының жаңа ғимаратының қарама-қарсы жағында кедейлерге азық-түлік тарататынын білгенде осы атау туындады. Дәріптеушілердің айтуынша, бұл топқа "көшенің бір жағында аш адамдар бар екенін, ал екінші жағынан ядролық қару жасап ақша табуда" екенін түсінуге көмектесті. Сондықтан оларды "Бомба емес, азық-түлік" деп атау керек болды. Тегін тамақпен бөліскендер үшін алғашқы тұтқындау 1988 жылдың 15 тамызында Сан-Францискодағы Голден Гейт паркіне кіреберісте болды. Сол күні тоғыз адам, оның ішінде МакГенри де ұсталды. Қала 1000-нан астам адамды тұтқындады, ал Amnesty International осы еріктілерді "ізгі ниетпен тұтқындалғандар" деп жариялады.

2000 жылдар

2007 жылдың жазында Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласындағы FNB бөлімшесі жергілікті құқық қорғау органдарынан жүйелі түрде мазақтауға ұшырады, бұл Форт-Лодердейл полициясының берген ультиматумымен аяқталды. Полиция қоғамдық шараларда тамақ үлестіруге жауапты еріктілерді қамауды талап етті. Келесі аптада FNB-ді қолдаған жүздеген адамдар жергілікті құқық қорғау органдарын мойынсынуға мәжбүр етті, бұл 2010 жылдарға дейін жалғасты. Флорида штатының Орландо қаласы белгілі бір адам санын аспайтын мөлшерде тамақ беруге рұқсатсыз тыйым салатын жарлық қабылдады. FNB үйсіздерге көмектесетін шіркеумен (Құдайдың бірінші вагабондтар шіркеуі) бірлесіп қалаға сотқа шағым түсірді.

2008 жылдың мамыр айында жергілікті кәсіпкерлер Онтарио провинциясының Китченер қаласындағы FNB тобының орталықтағы көзге түсетін жерде тамақ беруіне кедергі келтіруге тырысты, бұл топты "ет жемейтін диетаны қолдайды, капитализмге қарсы және Канаданың Ауғанстандағы әскери операциясын тоқтатуды" деп сипаттады. 2009 жылдың сәуірінде Коннектикут штатының Миддлтаун қаласы FNB-нің жергілікті бөлімшесіне тоқтату туралы бұйрық берді. Бұйрыққа дейін қалалық денсаулық сақтау инспекторы ұйымды лицензиясыз тамақ таратқаны үшін айыптаған. 2009 жылдың тамызында бөлім Миддлтаунның Бірінші Христиандық қауымдық шіркеуі ұсынған лицензиясы бар асхана арқылы жұмыс істеуге кірісті, осы мәселе бойынша штаттық тыңдаулар өтті. FNB-ге қатысты тамақпен бөлісуге қатысты ең көп таралған шектеулер – 2011 жылы Флорида штатында тамақтандыруға тыйым салу болды. Осыған ұқсас заңдар Филадельфия және Хьюстон сияқты басқа да аймақтарда қабылданды.

2010 жылдар

2011 жылдың 20 сәуірінде 11-ші апелляциялық сот алқасы Орландо қабылдаған ережені «уақыт, орын және тәсіл» ережесі ретінде қолдады, соның салдарынан First Vagabonds Church of God, An Unincorporated Association, Brian Nichols v. City of Orlando, Florida ісі бойынша бұрынғы шешім күштен шығарылды және 2007 жылы алғаш рет қабылданған Орландо ережесіне қарсы тұрақты тыйым салу алынып тасталды. Orlando FNB-нің адвокаты қалаға ережені бұзу қылмыстық жазаға тартылмайтынын ескертетін тоқтату туралы бұйрық берді, ал Anonymous тобымен байланыста екенін мәлімдеген хакерлер Орландо қаласына қауіп төндіре бастады. Орландо мэрі Бадди Дайер «Азық-түлік емес бомбалар» белсенділерін «азық-түлік террористері» деп атағаны үшін көп сынға ілікті. 20 маусымда Бен Маркесон рұқсатсыз табель ұстағаны үшін айыпталды, ал хакерлер өздерінің қауіп-қатерлерін орындап, «Орландо операциясы» аясында Орландо сауда палатасының және Universal Studios веб-сайтының жұмысын тоқтатты. 22 маусымда, оның ішінде МакГенри екінші рет тұтқындалды, тағы да тұтқындаулар болды. 1 шілдеде ұлттық және халықаралық назар аударғаннан және хакерлердің қосымша шабуылдарынан кейін OFNB мэрияның акцияларды қалалық әкімдікке көшіру туралы ұсынысын қабылдады, бұл тұтқындауларды тоқтатты және Орландодағы FNB үшін жаңа, тұрақты келісімге әкелді. «Орландо операциясы» және басқа да әрекеттері үшін «Командир Х» деп танылатын Кристофер Дойон есімді белсенді, үйсіз хакер тұтқындалды. Сотқа дейінгі отырыста ол барлық айыптауларын мойындады, бірақ қызметтен бас тарту шабуылдарының кибер азаматтық мойынсұнбаушылық актілері екенін мәлімдеді. 2011 жылдың 19 тамызында Орландо мэрі Бадди Дайер баспасөз мәслихатында Орландоның Эола көлінде тұтқындалған тамақпен бөліскендерге қатысты айыптардың алынып тасталғанын жариялады, нәтижесінде Бадди Дайердің әкімшілігі мен Орландоның Food Not Bombs тобы арасында жаңа келісімге қол жеткізілді. 2011 жылы Флорида штатының Сарасота қаласында 75 адамнан асатын жиынға арнайы рұқсат алу талап етілді. Жергілікті кондоминиум тұрғындары 12 адамнан тұратын кіші топтарға және қоғамдық орындарда сатуға рұқсат алуды талап етті. Көптеген басқа ережелер үйсіздерге бағытталған, оның ішінде темекі шегуге тыйым салу және саябақтағы орындықтарды алып тастау. Сол кезде Флорида штатының Гейнсвилл қаласындағы үйсіздерге арналған баспана бір мезгілде 130 адамды ғана тамақтандыра алатын, бұл 2011 жылы тамақ мөлшеріне және басқа да ережелерге қарсы күрескен «Тамақ мөлшерін жою коалициясының» құрылуына әкелді. Food Not Bombs тобы 2011 жылы Occupy Wall Street қозғалысы кезінде АҚШ-тағы баспана лагерьлерін қолдауға белсенді қатысты. Қазан айының ортасында Сан-Францисконы басып алушылармен болған қақтығыс кезінде FNB асханасы жабылды. С.Т. Лоуренс Батлер «Бостонды басып алу» қозғалысына қосылды. Кейт МакГенри көптеген лагерьлерге қатысып, жаңа FNB нұсқаулығын жариялады. «Тамақ емес, бомбалар» атты әлемдік жиын 2012 жылдың 20-26 тамызында Флорида штатының Тампа қаласында Республикалық Ұлттық Конвентке дейін өткізілді. Occupy Tampa және басқа да көптеген ұйымдармен бірлесіп, FNB белсенділері жүздеген RNC наразыларына азық-түлік жинап, дайындады және 20-30 тамыз аралығында семинарлар, мәдени шаралар және наразылық акцияларын ұйымдастырды. 2012 жылдың соңында FNB белсенділері, әсіресе Лонг-Айленд FNB, «Сэнди» супер дауылдан кейін мыңдаған адамды тамақпен қамтамасыз етті. Азық-түліктердің ысырабы мен апаттан зардап шеккен, кедей қоғамдарға көмек көрсету 18 қарашада «Хемпстедтегі азық-түлік үлестіру шарасында» өткен «Ең ірі Food Not Bombs» акциясына әкелді. 2014 жылдың қарашасында Форт-Лодердейл қаласы ортақ пайдалануға тыйым салды. Бірнеше Food Not Bombs белсенділері тамақпен бөліскені және азаматтық мойынсұнбаушылықтың басқа да әрекеттері үшін тұтқындалды, олар Бровард округі ACLU-дан «Азаматтық бостандықтарды қорғау» медальдарын алды. Басқа FNB белсенділері заңның орындалуына қарсы аштық жариялады. 2014 жылдың желтоқсан айының басында бірнеше сот ісі бойынша сот шешімімен ортақ пайдалануға тыйым салу тоқтатылды. 2018 жылдың 22 тамызында АҚШ-тың 11-ші апелляциялық соты Food Not Bombs-тың ашық ауданда тамақпен бөлісуі Бірінші түзетумен қорғалатынын шешті.

2020 жылдар

Хьюстондағы "Азық-түлік емес, бомба" бөлімшесі 2023 жылдың наурыз айынан беріге дейін шамамен 90 айыппұл алған. Айыппұлдар 2012 жылы қабылданған қалалық ереже бойынша салынды, онда бес адамнан астам адамға тегін тамақ ұсынғандар алдымен мүліктің иесінен рұқсат алуы тиіс делінген. Тамыз айында Хьюстон полициясының өкілдері сотқа келмегендіктен, сегіз айыппұл күштен шығарылды.