Кіріспе
Француз актрисасы Элизабет Феликс (21 ақпан 1821 – 3 қаңтар 1858), көбінесе Мадмуазель Рашель немесе жай ғана Рашель деп танылды, француз актрисасы болған. Ол француз қоғамындағы көрнекті тұлғаға айналды және Наполеон III, Принц Наполеон, сондай-ақ Наполеон I-нің заңды емес ұлы Александр Колонна-Валевский сияқты көптеген адамдармен қарым-қатынаста болды. Газеттер оның өлім төсегіндегі суреттерін жариялауға тырысқандары француз құқығына жеке өмірге құқық енгізуге себеп болды.
Elisabeth Félix (21 February 1821 – 3 January 1858), better known only as Mademoiselle Rachel or simply Rachel, was a French actress. She became a prominent figure in French society, and was the mistress of, among others, Napoleon III, Prince Napoléon, and Alexandre Colonna Walewski, the illegitimate son of Napoleon I. Efforts by newspapers to publish pictures of her on her deathbed led to the introduction of privacy rights into French law.
Өмірбаян
Рейчел Феликс 1821 жылғы 28 ақпанда Аргау провинциясының Рейнфельден ауданындағы Мумпф қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Якоб Феликс, саудагер, ал анасы, Эстер Хайер, богемиялық, қолдан қолға ауысқан киімдерді сатушы еді. Оның төрт әпкесі (Софи Сара, Ребекка, Мелани Дина және Аделаида "Лиа") және Рафаэль деген ағасы болды. Рейчел өте жауапкершілігі жоғары және берілген оқушы ретінде сипатталды. Ол ақыл-парасаты, еңбекқорлығы, сөздік шеберлігі және актерлік дағдысы үшін құрметке ие болды. 1838 жылғы наурыз айында 17 жасында ол Пьер Корнельдің «Гораций» пьесасында Француз театрында дебют жасады. Осы кезеңде ол Париж операсының бұрынғы директоры Луи Веронмен жақын қарым-қатынасқа түсті, бұл көпке таралған әңгімелерге себеп болды. 1838-1842 жылдар аралығында ол Париждің Véro Dodat галереясындағы үшінші қабаттағы пәтерде тұрды. 1841 жылы Лондондағы сәтті өнер көрсетулерінен кейін оның даңқы Еуропаға тарады, ол көбінесе Расин, Вольтер және Корнельдің шығармаларымен байланысты болды. Ол Брюссель, Берлин және Санкт-Петербург қалаларына гастрольдік сапарлар жасады. Француз классикалық трагедиясы Рейчел Comédie Française сахнасына келген кезде бұрынғыдай танымал болмаса да, ол классикалық тамырларына адал болды және Корнель, Расин және Мольер сияқты жазушылардың трагикалық стиліне құштарлық тудырды. Ол Эжен Скрибтің «Адрианна Лекувр» пьесасындағы бас рөлді сомдады. Оның актерлік стилі айқын дикциямен және қимылдардың қарапайымдығымен ерекшеленді; ол классикалық трагедияның сахнада қалуын қамтамасыз етті. Бұл сол кездегі асыра көрсетілген стильден үлкен қадам болды, өйткені қоғам романтиктердің жоғары эмоционалды, реалистік және инстинктивті актерлік шеберлігін қалай бастады. Феликс XIX ғасырдағы Франциядағы Романтикалық драма қозғалысын толығымен қабылдамады. Ол «Федра» пьесасындағы бас рөлді сомдағаны үшін ең көп танылды.
Өлім
Ресейге жасаған ұзақ сапасынан кейін Феликстің денсаулығы нашарлады. Оның табысқа жетуге жасаған тырысы мен қарым-қатынастарындағы үнемігі өзгерістер оны әлсіретті. Ол 1841 жылдан бастап туберкулездің белгілерін көрсеткен, Александр Антуан Колон граф Валевскиймен (Наполеон I-нің заңсыз ұлы) және Габриэль Виктор Артур Бертранмен (Генри Гатьен Бертранның ұлы) бірге. Өлім төсегінде ол ұлдарына, отбасы мүшелеріне, жақындарына, әріптестеріне және Comédie Française театрындағы байланыстарына көптеген қоштасу хаттарын жазды. Ол Père Lachaise зиратының еврей бөлігіндегі мавзолейге жерленген, ал Париждегі Рейчел даңғылы оның құрметіне аталған. Ағылшыз театр сыншысы Джеймс Агат 1928 жылы оның өмірбаянын жариялады, ол сол кездегі антисемитизмді бейнелейді. Шарлотта Бронтенің "Вильетта" романындағы "Вашти" кейіпкері, Бронте Лондонда өнер көрсеткен Феликске негізделген деген болжам бар. Рахиль – ашық қоңыр түсті, көбінесе жасанды жарықта қолданылатын бет пудры, оның атымен аталған. Сондай-ақ, Рашель тоқыма машинасы да оның құрметіне аталған.