Кіріспе

Алжирлік Біріккен Ұлттар Ұйымының дипломаты Лахдар Брахими (алжирлікше айтылуы: ; الأخضر الإبراهيمي; ; 1934 жылдың 1 қаңтарында туған) – Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Араб Лигасының 2014 жылдың 14 мамырына дейін Сириядағы арнайы елшісі қызметін атқарған алжирлік Біріккен Ұлттар Ұйымының дипломаты. 1991 жылдан 1993 жылға дейін Алжирдің Сыртқы істер министрі болды. 2000 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік операциялары жөніндегі тобының төрағасы болды. Оның өте ықпалды "Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбіт сақтау жөніндегі тобының есебі" еңбегі "Брахими есебі" деп белгілі. Ол сондай-ақ әлемдік бейбітшілік үшін жұмыс істейтін әлемдік көшбасшылар тобының мүшесі. Брахими кедейлерді құқықтық тұрғыдан күшейту комиссиясының мүшесі, бұл – теріс тарту, кедейлік және заң арасындағы байланысқа ерекше назар аударатын алғашқы жаһандық бастама. 2008 жылдан бері ол "Global Leadership Foundation" ұйымының мүшесі, бұл ұйым әлем бойынша жақсы басқаруды ілгерілетуге жұмыс істейді. Қазіргі уақытта ол Лондон экономика және саясаттану мектебінің жаһандық басқаруды зерттеу орталығының аға ғылыми қызметкері және Стокгольм халықаралық бейбітшілік зерттеу институтының басқару кеңесінің мүшесі. 2014 жылдың 31 мамырында Сириядағы БҰҰ арнайы елшісі лауазымынан бас тартты. Бес жыл бойы Джакартада тұрған ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Ұлттық азаттық фронтының (Алжир) өкілі болды және дипломатиялық қолдау іздеу үшін аймақты аралады.

Мансап

Брахми Біріккен Ұлттар Ұйымының Ауғанстан және Иракқа арналған арнайы өкілі болды. 2001 жылы Бас хатшы Кофи Аннан оны тағайындамас бұрын, ол БҰҰ-ның Гаитидегі арнайы өкілі болып қызмет еткен, онда ол қастандықтан мүжілген. Брахми Корей соғысына қатысқаннан бері БҰҰ күштерінің алғашқы американдық қолбасшысына көмектескен. БҰҰ-ға келгенге дейін, 1956–1961 жылдары Алжирдің тәуелсіздік күресі кезінде Тунистегі Ұлттық Азаттық Майданының өкілі болған Брахми, 1984–1991 жылдары Араб лигасының лауазымды тұлғасы және 1991–1993 жылдары Алжирдің Сыртқы істер министрі болды. Брахми сондай-ақ, ықпалды Брахми есебін жариялаған Біріккен Ұлттар Ұйымының Бейбітшілік операциялары жөніндегі Топтың төрағасы болды. 2004 жылғы сәуірде Бағдадқа Ирак сайлауларының қашан және қалай өтетінін анықтау үшін барған сапарында ол, жақындағы зорлық-зомбылық Ирактың Ұлттық жиналысының сайлауын кейінге жылдыруы мүмкін екенін айтты. "2005 жылғы қаңтарда өтетін сайлау – ең маңызды кезең", – деді Брахми. "Тәуелсіз және әділ сайлаудан туындайтын заңдылықты ешбір нәрсемен алмастыра алмайсыз". (Виттер, 2004) Брахми Ирактың Уақытша Үкіметтік Кеңесін таратуды және оның көптеген мүшелері жаңа үкіметте қандай да бір рөл атқармауын ұсынды. Кеңес шындығында ерте таратылғанымен, оның кейбір мүшелері келесі үкіметте маңызды рөлдер атқарды. Президент, екі вице-президенттің бірі және келесі үкіметтегі премьер-министрдің барлығы бұл кеңесте қызмет еткен. Брахмидің Ахмет Чалабиді сынауы, Чалабидің Брахми – Араб ұлтшылы екенін және Ирактың болашағын анықтауға қатысуға құқығы жоқ екенін мәлімдеуіне әкелді. Сонымен қатар, Чалабидің жақын одақтастары әлемнің әртүрлі көшбасшылары мен БҰҰ-ның "Мұнайға азық" бағдарламасы аясында Саддам Хусейннен пара алғанын айтты. 2004 жылғы мамыр айында Брахми кандидаттарды тағайындауда кеңесші рөл атқарды, нәтижесінде Гази Машал Ажил әл-Явер және Ияд Аллави Ирактың жаңа уақытша президенті және премьер-министрі болып тағайындалды. Алайда, Брахми өзінің рөліне қатты көңіл көшірді. "Бремер – Ирактың диктаторы, оның ақшасы бар, шешім қабылдау құқығы бар. Мен бірінші таңдаған адамды және кімді таңдамағанымды айтпаймын. Бірақ сізге еске салайын, осы елді американдықтар басқарып отыр", – деді ол. Онымен сөйлескен адамның айтуынша: "Ол өте көңілсіз, қатты ренжіді", – деді әл-Дуламе. "Мен одан неге бұл туралы ашық айтпағанын сұрадым, ал ол: «Мен Ирактағы БҰҰ елшісімін, қалайша мен сәтсіздікке ұшырағанымды мойындауға болады?» деді". Брахми 12 маусымда Нью-Йорктегі БҰҰ-да "Ирактағы қызметі кезінде туындаған үлкен қиындықтар мен көңілсіздік" себепті отставкаға кетуін мәлімдеді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Ирактағы елшісі қызметін атқару кезінде ол Израильдің палестиналықтарға қатысты саясатын "аймақтағы үлкен у" деп сипаттады. 2008 жылғы 5 ақпанда БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун 2007 жылғы 11 желтоқсандағы Алжирдегі шабуылдан кейін БҰҰ қызметкерлерінің қауіпсіздігін зерттеу үшін Брахмини басқаратын комиссия құрды. Ол француз тіліндегі "La revue d'étude palestinienne" атты Палестинаны зерттеу журналының негізін қалаушылардың бірі болды. 2012 жылғы 17 тамызда Брахми Біріккен Ұлттар Ұйымы тарапынан Кофи Аннанның орнына Сириядағы жаңа бейбітшілік елшісі болып тағайындалды. 2014 жылғы 13 мамырда БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун Брахмини 2014 жылғы 31 мамырда Сириядағы арнайы елші лауазымынан кететінін мәлімдеді. 2016 жылғы желтоқсанда Брахми полиция академиясында сөз сөйлеген кезде Алжир мен Марокконың "Сахара мәселесін еске алмай, өзара алмасуға негізделген ортақ экономика құруға тырысуы керек" деген тілегін білдірді. Оның бұл мәлімдемесі Алжирде сенсация тудырды. 2019 жылғы наурызда Абдельазиз Бутефлика оған жаңа конституцияны ұсыну және президенттік сайлау күнін белгілеу үшін ұлттық конференцияға төрағалық етуді тапсырды.

Жеке өмір

Брахми араб, француз және ағылшын тілдерін еркін меңгерген. Ол Мила Бачич Брахимиге үйленген және үш баласы бар: Салах Брахими – Вашингтонда орналасқан Grey Matter International консалтингтік компаниясының бас директоры, ол әйелі, доктор Доаа Таха және екі баласымен бірге тұрады; 2003 жылғы Ирак соғысы кезінде Бағдадта CNN тілшісі болған ханшайым Рым әл Али ханзада Али бин Хусейнге үйленген. Ол күйеуі және екі баласы – Жалила мен Абдулла ибн Алимен бірге Иорданияның Амман қаласында тұрады; ал Салем Брахими Францияның Париж қаласында, ата-анасынан бір көше қашықтықта, әйелі Лоренс Брахими және екі баласымен бірге тұрады.

Жарияланған еңбектер

Ауғанстан: Бейбітшілік туралы келіссөздер, Нью-Йорк, The Century Foundation Press, 2012. Араб-израиль қақтығысы (ұжымдық еңбек), Бейрут, Бейрут американдық университеті, 2010. Бүгінгі соғыстар: Неге осы қақтығыстар туындайды? Оларды шешуге бола ма? (ұжымдық еңбек), Париж, Delavilla, 2008. Бейбітшілік сақтау операциялары мәселесін толыққанды зерттеу, барлық жақтарынан қарастырылған, Нью-Йорк, Біріккен Ұлттар Ұйымы, 2003. БҰҰ бейбітшілік операцияларын зерттеу тобының баяндамасы, Нью-Йорк, Біріккен Ұлттар Ұйымы, 2000.