Кіріспе

Түрік актері және комедияшы (1944–2000)

Әли Кемал Сұнал (11 қараша 1944 – 3 шілде 2000) – түрік актері және комедияшы. «Хабабам Сыныфы», «Капичилар Кралы» және «Даваро» фильмдері арқылы Сұнал түрік киносының көрермендері арасында зор танымалдылыққа ие болды және ол жиі сомдаған «Шабан» кейіпкерімен атақты болды.

Мансап

Кемал Суннал Вефа Лисесін (Вефа орта мектебін) бітірген. Жастық шағында ол әртүрлі театрлардағы шағын рөлдерде ұзақ және сәтті актерлік мансабын бастады. Біраз уақыт Кентерлер театрында жұмыс істеді және "Зораки табип" спектаклінде тұңғыш рет сахнаға шықты. Кейін Девекушу Кабаре театрына ауыстырылды, онда актерлік шеберлігін көрсетті. Ол нағыз талант иесі екені танылып, жоғары бюджетті және танымал актерлер құрамындағы фильмдерден ұсыныстар ала бастады. Оның алғашқы маңызды рөлі – Ертем Егілмездің "Татлы Диллим" фильміндегі рөл болды. Бірнеше жылдың ішінде Сунал Халит Акчатепе, Шенер Шен және Мүнир Өзкұлмен бірге түсті. Оның ең танымал рөлдерінің бірі – "Хабабам Сınıfı" ("Дүркіреген сынып") фильміндегі "Шабан" рөлі болды, бірақ сыныптастарының көпшілігі оны "İnek (ақылсыздан) Шабан" деп атады. "İnek Шабан" достарынан жиі қорланды және мазақталды, бірақ бұл оны мектептен қашу үшін туннель қазу (кейін ол директордың орынбасарының кабинетіне алып келді) немесе мектеп шатырында темекі шегу сияқты ешқандай асықпалық ойлардан тоқтатпады. Бұл кейіпкер түрік халқының естелігінде осылай қалып, "Хабабам Сınıfı" фильмінің жаңа түсірілімдерінде басқа актермен ауыстырылмады, бұл Суналға деген құрметтің белгісі болды. Оның басқа да танымал кейіпкерлері: Тосун Паша; Сүт Кардеш Шабан; муниципалитет қызметкерінің никесіне таласқан Чопчулер Кралы; ауылына оралғаннан кейін дәрігер болып көрінген бұрынғы аурухана күзетшісі Доктор Чиваньем; және, соңғысы – өзіне ұнаған қыздың назарын аудару үшін спортшы болуға тырысқан қарапайым жігіт "Орта Дирек Шабан". Оның фильмдерінің үлкен сәттілігі тек ерекше юморымен ғана емес, сонымен қатар 1970-1980 жылдардағы Түркияның кедей ауыл тұрғындарының проблемаларын көрсете білуімен байланысты. Кемал Суннал өзінің дерлік барлық фильмдерінде өмірін күреп табуға тырысатын кедей адамның рөлін ойнайды. Суналдың соңғы фильмі – Синан Четиннің "Пропаганда" фильмі болды. Онда Сунал Сирия шекарасындағы кеден қызметкерінің рөлін ойнады. Бұл фильм оның бұрынғы туындыларынан өзгеше, мазмұны тұрғысынан ауыр драмалық туынды болды. Оқиға дамыған сайын Суналдың кейіпкері үмітсіздікке ұшырап, заңды сақтаушы ретіндегі және дос ретіндегі міндеттері арасындағы қайшылықтан аман қалуға тырысты. Көпшіліктің пікірінше, бұл фильм оның ең жақсы туындыларының бірі емес. Бұл фильмнің тағы бір маңызды жағы – Кемал Сунналдың ұлы Әли Суннал кіші кеден қызметкері рөлінде түскені.

Жеке өмір

Сунал өзінің және отбасының бұқаралық ақпарат құралдарынан алшақтап, көпшілік алдында сирек көрінетін. Оны білетін адамдар оның фильмдердегі әзілді кейіпкерлерінен өзгеше, шынайы өмірінде қаншалықты мәнсіз болғанын айтады. Карьерасының ең жақсы кезеңінде ол бұрын тастап кеткен университетін бітіруді шешті. Атақ-даңқына қарамастан, ол қалыпты студент ретінде оқуға түсып, "осылай болғанын қаладым" деді. Суналдың жоғары білім алу арманы 1980 жылы әскери төңкеріс кезінде тоқтап қалды. 1995 жылы Мармара университетінде радио-телевизия және кино саласы бойынша бакалавр дипломын алғаннан кейін, оның диплом алуға жасаған тырасы ақыры жеміс берді. Содан кейін ол 1998 жылы Мармара университетінде магистр дәрежесін алды (дипломдық жұмысының тақырыбы – өзі). Бұл жайтты бұқаралық ақпарат құралдары "Шабан шебер магистр болды" деген тақырыппен жариялады, ал "Хабабам сыныбынан" оның "сыныптастары" "Профессорлық күтеміз" деп әзілдеді. Бітіру салтанатында ол алғаш жұмыс істеп, содан кейін университетке оқуға барудың өмірлік тәжірибе алуға мүмкіндік бергендіктен жақсырақ екенін әзілмен айтты.

Өлім

Кемал Суннал 2000 жылғы 3 шілдеде Трабзонға ұшып бара жатқан ұшақ ұшқызын алдында жүрек талмасынан көз жұмды. Ол ұшудан қорқатыны хабарланды. Оның қазасы бүкіл елде қайғы тудырып, көп күн бойы жаңалықтарда басты орын алды. Ол Стамбулдағы Цинцирликуй зиратына жерленді. Кемал Суннал мен оның әйелі Гүл Суннал (1957 жылы туған) екі бала өсірді, олар Әли Суннал (1977 жылы туған) және Эзо Суннал (1985 жылы туған).

Марапаттар

1977 жыл: 14. Анталия кинофестивалі (14-ші Анталия кинофестивалі), ең үздік актер, Капичилар Королі
1998 жыл: 35. Анталия кинофестивалі (35-ші Анталия кинофестивалі), өмір бойы құрметті сыйлығы, Капичилар Королі
1989 жыл: 2. Анкара кинофестивалі (2-ші Анкара кинофестивалі), ең үздік актер, Дюттюр Дүниесі