Кіріспе

Бродманның 10 аймағы (BA10, фронтополярлы префронталды қабық, ростролатералды префронталды қабық немесе алдыңғы префронталды қабық) – адам миындағы префронталды қабықтың ең алдыңғы бөлігі. BA10 бастапқыда мәйіттердің миында байқалған цитоархитектоникалық ерекшеліктері бойынша кеңінен анықталған. Бірақ қазіргі заманғы функционалдық бейнелеу осы шекараларды нақты анықтай алмайтындықтан, алдыңғы префронталды қабық, ростральді префронталды қабық және фронтополярлы префронталды қабық терминдері фронталды қабықтың ең алдыңғы бөлігіндегі, BA10-ды шамамен қамтитын аймақты көрсету үшін қолданылады – бұл BA10 префронталды қабықтың барлық бөліктерін қамтымайтынын атап көрсету үшін жасалады. BA10 – адам миындағы ең ірі цитоархитектондық аймақ. Ол "адам миының ең жақсы зерттелмеген аймақтарының бірі" деп сипатталған.

Өлшемі

Адамның BA10 көлемі шамамен 14 см³ және мидың жалпы көлемінің шамамен 1,2% құрайды. Бұл, адам сияқты миға ие гоминоидтан күтілетін көлемнен екі есе артық. Қарама-қарсылығы, боноболарда BA10 көлемі шамамен 2,8 см³ және олардың ми көлемінің барлық 0,74% құрайды. Әрбір ми жарты шарында 10-шы аймақта шамамен 250 миллион нейрон бар. 10-шы аймақ бас сүйегінің ауа толтырылған фронталдық қуысының астында орналасқан, бұл 2009 жылға дейін электрофизиологиялық зерттеулерді шектеді.

Алдыңғы полюске қатынасы

Адамдарда префронтальді қабықтың алдыңғы полюс аймағына 10-аймақ ғана емес, сонымен қатар BA 9-дың бір бөлігі кіреді. BA 10 полюс аймағынан тысқары, оның вентромедиалдық жағына дейін созылады. Генон маймылдарында полюс аймағы BA 12-мен толтырылған (ал оның BA 10 орбитальді префронтальді аймақта табылады). Осы жағдай әртүрлі аймақтардан келетін сигналдарды біріктіруге мүмкіндік береді деп саналады.

Субөңірлер

BA 10 үш кіші аймаққа бөлінеді: 10p, 10m және 10r. 10p алдыңғы полюсті құрайды, ал қалған екеуі префронтальді қабықтың вентромедиалдық бөлігін жабады. Медиалдық фронтополярлық (10m аймағы) қабығы басқа алдыңғы ми бөліктеріне қарағанда, әсіресе орбитофронтальді қабықтағы 14-аймаққа және префронтальді қабықтағы 46-аймаққа қарағанда, парвальбумин және кальбиндинмен иммунореактивті нейрондардың азырақ мөлшерін қамтиды.

Байланыстар

Приматтардағы зерттеулер 10-шы аймақтың басқа жоғары деңгейдегі ассоциациялық қабық аймақтарымен, әсіресе префронтальды қабықпен байланыста екенін, ал негізгі сенсорлық немесе моторлық аймақтармен байланысы шамалы екенін көрсетеді. Оның шеткі капсула арқылы байланыстары жоғары сопақша сулькустың есту және көп сезімдік аймақтарына жалғасады. Бұл байланыстар жоғарғы сопақша гирусының ақ затындағы медиальды бойлық шоғыр арқылы жоғарғы сопақша гирусының (TAa, TS2 және TS3 аймақтары) және жоғарғы сопақша сулькусының жоғарғы жағалауындағы (TPO) жақын орналасқан көп сезімдік аймақтарына дейін созылады. Шеткі капсула арқылы байланыс орнатылатын тағы бір аймақ – инсуланың ішке қарай орналасқан бөлігі. Сингулярлы шоғыр арқылы 10-шы аймақ алдыңғы, артқы сингулярлы қабық және ретросплениальді қабықпен байланысады. Амулетті шоғыр оны миндальша безбен, темпорополярлық происокортекстің және жоғарғы сопақша гирустың ең алдыңғы бөлігімен байланыстырады. Оның париетті қабыққа, оқшылық қабыққа және төменгі оқилық қабыққа байланысы жоқ.

Оның байланыстары "басқа префронтальды аймақтар сияқты төменгі деңгейдегі аймақтармен байланыспаған сияқты" деп сипатталады. Бұл – префронтальды қабықтағы супрамодальді қабықпен, алдыңғы уақытша қабықпен және цингулятты қабықпен байланысқан жалғыз (немесе тек) префронтальді аймақ.