Кіріспе
Норвегияның оңтүстік-шығысындағы шығанақ – Ослофьорд (Oslofjorden, ; ). Бұл шығанақ Фрогн муниципалитетіндегі Бонн деген шағын ауылдан басталып, солтүстікке қарай Осло қаласына дейін созылады, содан кейін шығысқа бұрылып, қайта оңтүстікке қарай айналады. Одан кейін Торбьёрнскьер маяғы мен Фэрдер маяғы арасындағы шартты сызыққа дейін оңтүстікке қарай ағып, Скагеррак бұғазының бір бөлігіне қосылады. Скагеррак Солтүстік теңізді Категат теңіз аймағымен байланыстырады, ал ол Балтық теңізіне жетелейді. Ослофьорды геологиялық мағынада фьорд емес, бірақ норвег тілінде "фьорд" термині осы сияқты шығанақтарды қоса алғанда, әртүрлі су жолдарын білдіруі мүмкін. Шығанақ ішкі (indre) және сыртқы (ytre) Ослофьордқа бөлінеді, оларды ұзын және енді Drøbak Sound бөліп тұрады. Оның ең ішкі бөлігі Буннефьорден деп аталады.
The Oslofjord (Oslofjorden, ; ) is an inlet in southeastern Norway. The fjord begins at the small village of Bonn in Frogn Municipality and stretching northwards to the city of Oslo, and then curving to the east and then south again. It then flows south to an imaginary line running between the Torbjørnskjær Lighthouse and Færder Lighthouse where it becomes part of the Skagerrak strait. The Skagerrak connects the North Sea and the Kattegat sea area, which leads to the Baltic Sea. The Oslofjord is not a fjord in the geological sense, but in the Norwegian language, the term fjord can refer to a wide range of waterways including inlets such as this one. The bay is divided into the inner (indre) and outer (ytre) Oslofjord, separated by the long by wide Drøbak Sound. The innermost part is known as Bunnefjorden.
Фьорд
1624 жылдан 1925 жылға дейін бұл фьорд Кристианияфьорден (немесе Кристианияфьорден) деп аталды, себебі осы кезеңде Кристиания қаласы ел астанасы болған (1877 жылы "Ch" әрпі "K" әрпіне ауыстырылды). Одан бұрын фьордтың ежелгі норвег тіліндегі атауы Фолд болған. Ескі Фолд атауы Вестфолд ("Фолдтың батысындағы аймақ") және Эстфолд ("Фолдтың шығысындағы аймақ") округтерінің, сондай-ақ жақын орналасқан Фолло аймағының аттарына себеп болды. Ослофьордтың ішкі бөлігінде фьордқа қарай тік және орманды төбелер тіктеп тұр.
Климат
Ослофьордта Норвегияның жыл бойы ең жоғары температурасы байқалады: ақпан айы фьордтағы ең суық ай, ал шілдеде температура көбінесе жетеді. Фьордтың ортасындағы аралдар Норвегияның ең жылы аймақтарының бірі болып табылады, жазда температурасы жоғары, қысы орташа. Ослофьордтың салыстырмалы түрде жоғары температурасы түрлі флораның өркендеуіне жағдай жасайды.
Тарих
Ослофьордты қоршаған аймақтағы ең көне қоныстар тас дәуірі мен қола дәуіріне дейін жетеді. Осы жерде, шығыс және батыс жағалауларында, ең жақсы сақталған викинг кемелерінің үшi табылды, соның ішінде Гокстад кемесі. Тарихи тұста бұл шығанақ аймақтың қазіргі атауымен, Викен (шығанақ) деп белгілі болды. Ослофьорд өзінің Осло астанасына жақын орналасуына байланысты стратегиялық маңызға ие су жолы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның жағалауында бірнеше неміс нысандары орналасқан. Hovedøya аралындағы бір нысанда 1100 Вермахт әскері және кейіннен ұлттық әйелдер тұтқындыру лагерінде нацистермен ынтымақтас деп танылған әйелдер орналастырылды. Норвегия суретшісі Эдвард Мунктің фьордтағы Åsgårdstrandта шағын үйі мен студиясы болды, ал Ослофьорд оның көптеген картиналарында бейнеленген, соның ішінде "Шығу" және "Құрлысақтағы қыздар" туындыларында да кездеседі.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Фьорд 1940 жылғы сәуір айында Норвегияға неміс басқыншылығындағы маңызды оқиғаның орын алған жері болды – Дребак бұғазы шайқасы. Басқыншылық жоспары бойынша Ослоға кемемен 1000 сарбаз жеткізіліп, қону көзделген. Дребак маңындағы Оскарсборг бекінісінің командирі, полковник Эриксен, көбінесе тарихи мақсаттар үшін сақталған бұл бекініс, Дребак бұғазында неміс ауыр крейсері «Блюхерді» батырды. Бекіністің қарсыласуы Ослоға жолдың кесілуіне әкеп соқты, соның салдарынан басқыншылық тобының қалған бөлігі Норвегия корольдық отбасысы, үкіметі, парламенті және ұлттық қазынасы эвакуациялануы үшін жеткілікті уақытқа тоқтап қалды. Осылайша Норвегия немістерге ешқашан бағынбады, бұл Квислинг үкіметін заңсыз деп жариялады және Норвегияға жеңілген ел ретінде емес, одақтас ретінде соғысқа қатысуға мүмкіндік берді.
Демография
Oslofjord айналасындағы, Oslo қаласын қоса алғандағы, барлық халық саны шамамен 1,96 миллион адамды құрайды, ал фьорд төңірегіндегі барлық округтердің жалпы саны шамамен 2,2 миллион адамға жетеді. Норвегия халқының 40 пайызынан астамы Ослофьордтан 45 минуттық жүру қашықтығында тұрады. Ослофьорд Норвегиядағы ең қызылған паромдар мен жүк кемелерінің қозғалысын қамтиды. Ослофьордында жүздеген елді аралдар болғанымен, фьорд халқының көп бөлігі құрлықта орналасқан.
Демалыс
Жаз айларында фиордта әртүрлі өлшемдегі қайықтар кездеседі, сондай-ақ каякингпен, каноэмен, балық аулаумен және желкенмен жүзуге болады. Ослофьорд – 1-сыныптағы Әлемдік моторлы қайықтар чемпионатының тоғыз өткелінің бірі.