Кіріспе

2004 жылы Тони Скотттың түсірген экшн-триллері. Фильмге сын-ескертулер әртүрлі болды. Әлемдік прокаттан $130 миллион табыс етті, ал өндіріс бюджеті $60–70 миллионды құрады.

Сюжет

2003 жылы бұрынғы ЦРУ САД/SOG офицері Джон Криси Мексикадағы ескі досы Пол Рейбернге барады. Рейберн оны Мексика қаласындағы автокөлік өндіруші Самуэль Рамостың күзетшісі болуға көндіреді. Оның кішкентай қызы Лупита (Пита) үшін сақтандыру полисі күшіне енуі үшін күзетші қажет. Алкоголизммен күресіп, ЦРУ-дағы іс-әрекеттері үшін өкініш сезінетін Криси өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ тапаншасы істемей қалады. Рейберн оған "оқ әрқашан шындықты айтады" деген сөздерін еске салады, және ол өлмейтін болғанын түсіне бастайды. Жаңа мақсаты Питаны қорғауға бел буған Криси ішімдікті азайтады және Киелі кітаптан рухани күш алады. Ол Питаны жүзуді үйретеді, осы арқылы олармен жақын қарым-қатынас орнатады. Питаның фортепиано сабағынан күтіп тұрғанда, Криси бұрын оларды ұстанған көлікті таниды, сол кезде екі федералды полиция қызметкері көшені жабады. Пита ұрлануға айналып келе жатқанын түсінген Криси шабуылдағандардың төртеуін, соның ішінде полиция қызметкерлерін өлтіреді, бірақ ауыр жарақат алады және Пита ұрланып кетеді. Криси күдікті деп жарияланады, бірақ тілші Мариана Гарсия Герреро оқиғаға күмән келтіреді. AFI агенті Мигель Манзано қалпына келген Крисиді жемқор полициядан қорғау үшін ветеринариялық клиникаға көшіреді. Уылдау тобының басшысы "Дауыс" 10 миллион доллар көлемінде сыйақы талап етеді, ал Самуэль полиция лейтенанты Виктор Фуэнтес көмегімен келіседі. Бірақ, сыйақыны беру кезінде ұрлаушылар шабуылға ұшырайды, ал Дауыстың жүрек туысы қаза табады. Рамос отбасын жауапты деп есептеген Дауыс оларға Питаны мәңгілікке жоғалтатынын ескертеді. Манзано Крисиге ұрлаушылардың "Ла Эрмандад" деп аталатын құдіретті "бауырластыққа" жататынын айтады, ол жемқор шенеуніктерден, полициядан және қылмыскерлерден тұрады. Криси Питаның анасы Лизаға ұрлауға қатысқандардың барлығын өлтіруге уәде береді. Рейберннің көмегімен Криси қару-жарақ пен жабдықтың кішкентай арсеналын алады. Ол қашқан жүргізушіні қатыгездікпен сұраққа алып, өлтіреді, ол оны клубқа бағыттайды, онда ол үш ұрлаушымен кездеседі. Екі қылмыскерді өлтірген Криси банкомат картасын және тағы бір ұрланған қызды табады. Ол екеуін де Геррероға тапсырады, ол Фуэнтес бауырластықтың мүшесі екенін ашады. Манзано Рейбернмен сұхбаттасады, ол Крисиді "өлімнің суретшісі" деп сипаттайды, "өз шедеврін салуға" дайын. Герреро Манзаноны Крисиге ұрлаушыларға қарсы соғыс жүргізуге көмектесуге көндіреді. Фуэнтестің кортежін ракеталық гранатамен тоқтатып, Криси офицерді ұрлайды, ол өз офицерлеріне сыйақыны ұрлауға бұйрық бергенін мойындайды, бірақ кейін сыйақы ақшасының көп бөлігін Самуэльдің адвокаты Джордан Калфус ұрлағанын біледі. Фуэнтесті тік ішегіне бомба салып өлтіргеннен кейін, Криси Калфустың үйін қарап, оның бассыз денесін және Самуэльге әкелетін банк шоты туралы ақпаратты қамтитын факсты табады. Криси Самуэль мен Лизаға қарсы тұрады, Самуэль Калфустың әкесінің қарызын өтеу үшін сақтандыру төлемін алу үшін ұрлауды ұйымдастырғанын мойындайды, бірақ Питаға еш зиян келтірілмейтініне уәде берілген. Фуэнтес келісімге кедергі келтіргенде, Самуэль Калфусты Питаның өліміне кінәлайды және оны өлтіреді. Лиза Самуэльдің қатысы бар екенін біліп, ашуланып Крисиге күйеуін өлтіруін немесе өзі өлтіретінін айтады. Ол Самуэльге тапаншаны және өзін-өзі өлтіруге тырысқан оқты қалдырады, ал кінәлі Самуэль өзін-өзі өлтіреді. Герреро мен Манзано банкомат картасын Дауыстың әйеліне дейін іздейді және оның мекенжайын табады, бұл Манзаноның офицерлеріне үйіне кіріп, Дауыстың суретін алуға мүмкіндік береді. Бауырластықтың қауіп-қорқыныштарына қарамастан, Герреро суретті жариялайды және мекенжайын Крисиге жібереді. Дауыстың әйелін және ағасы Аурелионы тұтқынға алған Криси кеудесіне оқ алады, бірақ жетекшінің нақты аты Дэниел Санчес екенін біледі. Ол оған қоңырау шалып, отбасына қауіп төндіреді, бірақ Дэниел Питаның тірі екенін айтады, оны ағасы мен Крисиге айырбастауға ұсыныс жасайды, ол оны қабылдайды. Лизаға алмасу кезінде қосылуға бұйрық беріп, Криси Питамен эстакаданың ортасында кездеседі, оны анасына жібермес бұрын, оны жақсы көретінін айтады. Ол және Аурелио Дэниелдің адамдары тарапынан ұсталып алынады, бірақ Криси жарақатынан көз жұмады. Манзано сол күні Дэниелді тауып, тұтқындау барысында оны атып өлтіреді.

Өндіріс

Тони Скотт, фильмнің режиссері, 1980 жылғы А. Дж. Куиннеллдің романын 1983 жылы фильмге бейімдеуге тырысқан. Журналист Пол Дэвис фильм продюсерлерінің Скотттың 1983 жылғы "Аштық" фильмінен басқа режиссерлік тәжірибесі болмағандықтан, оның екінші фильмін түсіруге жеткілікті тәжірибесі жоқ деп ойлағанын болжады. Кейін Эли Шураки бұл романды "Man on Fire" деп аталатын ағылшын тіліндегі дебюттік фильмінде Скотт Гленнмен бірге бейімдеді. Бұл фильм, романдағыдай, Италияда, сол кезде адамдарды ұрлаудың негізгі орталығында болған жерде өрбуді. Жаңа түсірімді қарастырғанда продюсер Арнон Милчан (1987 жылғы нұсқаның да продюсері) Скотттан қызығушылығы барын білу үшін бұрын Майкл Бэй мен Антуан Фукуаны режиссерлікке қараған. 20th Century Fox фильмді Италияда түсіруді қалады. Скотт оқиға Италияда болса, фильм кезеңдік болуы керек деп талас етті, себебі 2000 жылдарға қарай Италияда адамдарды ұрлау сирек кездесе бастады. Бірақ Скотт Вашингтонды бұл рөлге таңдады. Рэйберн рөліне алғашқы кандидат Марлон Брандо болған.

Кассалық жинақ

Man on Fire 2004 жылы 23 сәуірде АҚШ-та 2980 кинотеатрда көрсетіліп, орташа есеппен 7 634 доллардан 22 751 490 доллар жинады және прокатта бірінші орынға шықты. Фильмнің ең кең таралған көрсетілімі 2986 кинотеатрда болды. Солтүстік Америкада 77 911 774 доллар, ал халықаралық аренада 52 381 940 доллар жинап, жалпы әлемдік кассасы 130 293 714 долларды құрады. Бұл оның 60–70 миллион долларлық өндіріс бюджетімен салыстырғанда табысты көрсеткіш. Фильм АҚШ-тың үй видео нарығында сәтті болды, DVD және VHS дискілерін жалға алу және сатудан 123 миллион доллардан астам табыс тапты.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 168 шолу негізінде 39% рейтинг берілді, орташа рейтингі 5.30/10 құрады. Сайттың консенсусы былай деді: "Отпен күйген адам" фильмінің әсерлі әрекеттері мен тамаша актерлік құрамы, уақыт өте келе көтере алмайтын, тым қайғылы оқиғасымен құлдырайды. Metacritic сайтында фильм 36 шолу негізінде 100 балдық шкала бойынша 47 балл алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A-F шкаласы бойынша "A−" бағасын берді.

Журналдық мақала авторы Пол Дэвис АҚШ-та "Отпен күйген адам" фильміне сыншылар тарапынан келген қабылдау "көп жағдайда мейірімді болмады" деді, себебі сыншылар Крисидің кездейсоқ әрекеттерін ұнатпады. Дэвис "көптеген сыншылар" Крисинің кісі өлтіруден "садистік ләззат алмағанын" байқамады, себебі ол Пита Рамостың қасыпқыларына қатысы бар барлық адам туралы ақпарат алу үшін өлтіреді және бейкүнә адамдарға зиян келтіруді ұнатпайды деп санайды. А. Дж. Куиннелл бұл бейімделуді жақсы қабылдады, себебі фильм кітаптан көптеген тікелей цитаталарды қолданды. Куиннеллдің айтуынша, әдетте сценарийшілер "өнімге өздерінің қолтаңбасын қоюды жақсы көреді". Куиннелл әдетте кітаптардың киноға бейімделуін ұнатпаса да, сценарийшілер "Отпен күйген адам" фильмін жақсы жасады және мен Криси мен қыз арасындағы химияны ұнаттым" деді, сондай-ақ "Дензелдің Криси рөлін ойнайтынын алғаш естігенде, мен бірнеше секундқа жүрегімді ұстадым, бірақ ол рөлді керемет ойнады. Фильмде зорлық-зомбылық бар, егер ашуды дұрыс көрсетпесе, нәтижесі қорқынышты болуы мүмкін".

Саундтрек

Гарри Грегсон Уильямс жазған саундтректің "Smiling" атты шығармасы 2012-2013 жылдары Omega Watches сағатының бірнеше телеарнадағы жарнамаларының музыкалық тақырыбы ретінде пайдаланылды. 20 тректен тұратын саундтрек Гарри Грегсон Уильямспен жазылған және 2004 жылдың 27 шілдесінде жарық көрді. Фильмде Nine Inch Nails тобының жұмысы кеңінен қолданылған (топтың жетекшісі Трент Резнор "Музыкалық кеңесші" деп көрсетілген) және алты Nine Inch Nails әні кірген.

Қайта жасау

2005 жылы режиссер Апурва Лакхианың «Ек Ажнаби» атты хинди тіліндегі қайта түсірілімі жарық көрді. Басты рөлде Әмитаб Баччан ойнады (Сурьявир "Сурья" Сингх есімді). Сол жылы бұл фильм тамил тілінде «Анай» деп қайта түсіріліп, Арджун Саржа басты рөлді сомдады.