Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джерилдери /dʒ//ə/'/r//ɪ//l//d//ər//i/ – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Риверина аймағындағы шағын қала. Ол Муррамбиджи кеңесінің жергілікті басқару аймағының құрамына кіреді. 2021 жылы Джерилдериде 922 адам тұрды.
Jerilderie /dʒ//ə/'/r//ɪ//l//d//ər//i/ is a small, rural town in the Riverina region of New South Wales, Australia. It is part of the Murrumbidgee Council Local Government Area. At the , Jerilderie had a population of 922 people.
Шолу
Жерілдери – суармалы егіншілік орталығы. Жерілдери маңындағы аймақта Австралияда өндірілетін барлық помидордың төрттен бірі өсіріледі, сонымен қатар ол Мерино тұқымды мал өсірудің маңызды аймағы болып табылады. Бұдан өзге, Жерілдериде күріш, зәйтүн, бидай, канола, мунг және соя, пияз, лакрица, жүзім және көптеген мал шаруашылықтары бар. Қаланың екі бастауыш мектебі – Жерілдери мемлекеттік мектебі мен Жерілдери католик мектебі, 18 лункалы гольф алаңы, үш паб және аймақтық Австралияда күн энергиясымен жұмыс істеген алғашқы аурухана бар. Бұл аурухана қазір көп мақсатты медициналық орталық ретінде қайта жаңартылды, оның құрамында жедел жәрдем бөлімі, қарттарға арналған палаталар және паллиативтік күтімге арналған палата бар. Қаланың Пикола және округтік футбол лигасына қатысатын Австралиялық футбол командасы бар.
Jerilderie is an irrigated farming centre. The area around Jerilderie produces a quarter of all tomatoes grown in Australia, as well as being a prime Merino stud region. Additionally, Jerilderie has a diverse number of crops such as rice, olives, wheat, canola, mung and soybeans, onions, liquorice, grapes and a number of cattle farms. The town has two primary schools, Jerilderie Public School and Jerilderie Catholic School, an 18 hole golf course, three pubs, and a hospital which was the first in regional Australia to operate with solar power. This hospital has now been rebuilt as a multi purpose medical centre that incorporates an emergency room, aged care beds and a palliative care bed. The town has an Australian rules football team competing in the Picola & District Football League.
Болат қанатты жел диірмендері
Жерілдериде ерекше дизайны бар сирек жел диірмендері бар. Екеуі де Викториядан Квинсленд тропикалық жағалауына дейін тікелей созылатын 39-шы ұлттық тас жолда орналасқан. Бұл диірменді Солтүстік Сиднейдегі Steel Wings Company 1907 және 1911 жылдар аралығында өндірген, барлығы алты данасы орнатылған. Диірмендер болаттан жасалған каркас пен желге айналатын желдеткіштен тұрады, олар төменгі жағында подшипник пен жоғарғы жағында айналмалы механизм арқылы тіреліп тұрады және сымдармен бекітілген. Осыған ұқсас диірмен Квинслендтің орталық таулы аймағындағы Тарум ауданында да орналасқан. Толық қалпына келтірілген және әлемде жұмыс істеп тұрған жалғыз екі диірменнің болуы, олардың ерекшелігі – желдеткіштің толық айналатын каркас ішінде орналасып, айналуында. 1910 жылы салынған Жерілдери Steel Wings диірмені Сиднейден теміржолмен жеткізіліп, содан кейін Сэр Сэмюэл МакКаухи үшін бұқалар арбасымен Гулгумбула станциясына жеткізілген. Ол станция үйіне, қораларға және канал жүйесі арқылы бөгеттерге су жеткізген. 1977 жылы диірмен дауылдан зардап шегіп, қалаға тарихи экспонат ретінде ұсынылып, көл құрылысына үлкен үлес қоскан Томас Реймонд Люк (1908–1979) есімімен аталған Люк саябағына орналастырылды. Көл аяқталғаннан кейін шамалы уақыт өткен соң «Томми» Люк сол көлде су шаңғысы ойнап жүріп қайтыс болды. (Жергілікті тұрғындар 1960 жылдардан бері жақын жердегі өзенде шаңғы теуіп, ұзақ жылдар бойы жақсырақ жағдайға ие болғысы келген.) Көлдің тағы бір мақсаты – жыл сайын тасқындап жататын Биллабонг өзенінен артық суды жинау болды. 1989 жылы Lions, Apex және Jerilderie округтік кеңесінің өкілдері диірменді жөндеуге кірісіп, Клайв Лэнгфилд және Джордж Корниш (қазір қайтыс болған) есімді екі адам 600 сағаттан астам уақыт жұмсап, оны қазіргі жұмыс жағдайына келтірді, Биллабонг өзенінен су сорып, поршенді механизм арқылы Жерілдери көліне жеткізді. Екеуінің үлкені – Жерілдери диірмені, биік тұрып, үлкен желдеткішке ие.
Jerilderie has rare windmills of unusual design. Both are situated on National Route 39, which provides a straight run from Victoria to the Queensland tropical coast. The windmill was produced by the Steel Wings Company, in North Sydney between 1907 and 1911 with only six models ever erected. The windmills comprise a steel frame and fan which turns to the wind between a bearing at the bottom and a swivel at the top, all supported by guy wires. One is also located in the Shire of Taroom in the central Queensland highlands. The fully restored windmills, the only two known working examples in the world, are unique because their fan is contained and spins within the fully pivoting frame. The Jerilderie Steel Wings windmill, built in 1910, was transported by rail from Sydney and then taken by bullock wagon to Goolgumbula Station for Sir Samuel McCaughey. It provided water to the stations homestead, ram sheds and dams along a channel system. The mill suffered storm damage in 1977, was offered to the town as a historical exhibit and placed in Luke Park which was named after Thomas Raymond Luke (1908–1979) who was one of the main 'stirrers' for the construction of the lake. Shortly after the lake was completed 'Tommy' Luke died while water skiing on the lake he had been so instrumental in creating. (Since the 1960s locals had been skiing on the creek nearby and for years had wanted a more suitable facility.) A secondary use for the lake was to hold excess water from the Billabong Creek which flooded annually. In 1989, members of Lions, Apex and the then Jerilderie Shire Council repaired and refurbished the windmill with two people, Clive Langfield and George Cornish (now dec.) spending some 600 hours to bring it to its present working condition, pumping per revolution from the Billabong Creek to the Jerilderie Lake using a draw plunger with a stroke. The Jerilderie windmill, the larger of the two stands high with a fan.
Нед Келли
Жерильдериге Нед Келли және оның тобы 1879 жылы келді. Заңнан тыс қылмыскерлер қаланың екі полицейін тұтқындап, өздерінің бөлмелеріне қамап, содан кейін полицей формасын киді. Олар жергілікті тұрғындарға Сиднейден күшейте келгендер екенін және оларды әйгілі Келли тобынан қорғау үшін жіберілгенін айтты. Кейін топ жергілікті банкке шабуыл жасады. Келли және оның тобы телеграф кеңсесіне барғанша екі мың фунттан астам ақша ұрланды, онда телеграф бағаналарын қиып тастады. Ол және оның тобы 30 адамды Royal Mail қонақ үйінде түнгі уақытта кепілге алды, онда Нед Келли әйгілі Жерильдери хатын жазды. Бұл хат Келлидің өзінің кінәсіздігі туралы ыстық тілектерін, сондай-ақ оның отбасы мен Викторияның солтүстік-шығысындағы кедей ирланд шаруалары үшін әділдік іздеуін көрсетеді. Ол сонымен қатар Нед Келлинің «манифесті» деп аталды және Келли тобы мен оларға тағылған айыптар арасындағы тікелей байланысты көрсететін жалғыз дерек көзі болып табылады. Қазіргі Жерильдери полиция бөлімінде Нед Келлидің ерекше бет маскасын еске түсіретін 19 құрылымдық элемент бар. Мысалдардың ішінде оның бейнесін құрайтын әртүрлі түсті кірпіштерден жасалған қабырғалар және сол үлгіде ойылған тесіктері бар су ағызу жүйелері бар.
Jerilderie was visited by Ned Kelly and his gang in 1879. The outlaws captured the town's two policemen and imprisoned them in their own cell before dressing in the police uniforms. They then told the locals that they were reinforcements from Sydney sent to protect them from the notorious Kelly Gang. Later the gang held up the local Bank. More than two thousand pounds were stolen before Kelly and his gang walked to the Telegraph Office and chopped down the telegraph poles. He and his gang held 30 people hostage overnight in the Royal Mail Hotel where Ned Kelly wrote the famous Jerilderie Letter which documents Kelly's passionate pleas of innocence and desires for justice for both his family and the poor Irish settlers of Victoria's north east. It has also been described as the Ned Kelly 'manifesto' and remains the only source providing a direct link between the Kelly Gang and the actions they are accused of. The current Jerilderie Police Station features no less than 19 structural components mimicking Ned Kelly's distinctive face plate. Some examples include walls made of differently toned bricks making up his image to storm drains with holes cut in the same pattern.
Сэр Джон Монаш
Джерилдери – австралиялық жүз долларлық банкнотада суреті бейнеленген, құрметті әскери қолбасшы сэр Джон Монаштың туған жері. Ол Джерилдери мемлекеттік мектебінде оқып, үздік оқушы атанып, оның жетістіктері мектеп бас кеңсесіндегі тақтада сақталған. Оның құрметіне салынған сэр Джон Монаш ескерткіш жолы Ньюэлл тас жолынан қала сыртында, Финлиге қарайтын бағытта орналасқан.
Jerilderie is the childhood home of Sir John Monash, honoured military commander whose image adorns the Australian one hundred dollar note. He attended and achieved dux at Jerilderie Public School, a record of which can be seen on a board in the school’s head office. The Sir John Monash Memorial Drive, created in his honour, is just off the Newell Highway, just outside the town on the way to Finley.
Лорд Лудон
2000 жылдардың басында ортағасырлық ғалым доктор Майкл Джонс Елизаветаның таққа талап етуінің заңсыз екенін мәлімдеді, себебі 1461 жылдан 1483 жылға дейін тақ отырған король Эдуард IV патшалық рудан тумаған еді; ол француз садақшысының заңсыз ұлы болған. Доктор Джонс дұрыс жолды анықтағаннан кейін, 1960 жылдары Джерильдериге көшіп келген 14-ші Лодун графы (көбінесе Майкл Гастингс деп танылады; 1942–2012) Ұлыбритания мен Ұлтақтар достастығының нағыз патшасы екеніне қорытынды жасады.
In the early 2000s, a Medieval scholar, Dr Michael Jones, claimed Queen Elizabeth's claim to the throne was illegitimate because King Edward IV, who reigned from 1461 to 1483, was not of royal blood; he was the illegitimate son of a French archer. Dr Jones concluded that, tracing the correct path, The 14th Earl of Loudoun (usually known simply as Michael Hastings; 1942–2012), who migrated to Jerilderie in the 1960s, was the true King of the United Kingdom and the Commonwealth.
Билли Браунлес
Джерилдирі – бұрынғы AFL Geelong ойыншысы Билли Браунлестің туған жері. Ол The Sunday Footy Show бағдарламасының қатысушысы және The Footy Show бағдарламасының тұрақты қатысушысы. Бұрын ол SEN 1116 радиостанциясындағы Morning Glory бағдарламасын жүргізушілердің бірі болған, ал қазір Мельбурндағы Triple M радиостанциясында The Rush Hour бағдарламасын әріптесі, The Footy Show жүргізушісі Джеймс Брейшоумен бірге жүргізеді – бұл жоғары рейтингілі кешкі бағдарлама.
Jerilderie is also the childhood home of former AFL Geelong player Billy Brownless. He is a panelist on The Sunday Footy Show, and is a regular panelist on The Footy Show. He was previously a co host on the program Morning Glory on radio station SEN 1116, and now he co hosts The Rush Hour with fellow Footy Show host James Brayshaw a high rating drive program, on radio station Triple M in Melbourne.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Джерильдерье аймағында жиити тайпасының өкілдері тұрған, ал «Jerilderie» атауы олардың «қамысты жер» деген сөзінен шыққан деп саналады. Джерильдерье ауданы 1870 жылдары жер иелеріне соңғы лицензиялар берілгеннен кейін қалыптасты. Осыған дейін жылдық лицензиялар беріліп келген. Сол кездегі алғашқы қоныс аударушылар мал шаруашылықтарын құрды, ал 1860 жылдары ғана қой шаруашылығы осы аймаққа көбірек сәйкес екені анықталды. Джерильдерье қаласының пайда болуы 1854 жылы Джон Каррактакус Пауэлл үй мен дүкен салғаннан басталады. Ол Кеннеди отбасының көмегімен, қазіргі Джерильдерьедегі Пауэлл көшесі деп аталатын жерде үйі мен бизнесін құрды. Кеннеди отбасы алғашқы болып Мэри Крик Рун деген жерді иеленді, бұл жер Джерильдерье қаласының орнын қоршап тұрды. Джон Пауэлл алғашқы құрылысын салғаннан кейін, 1859 жылы Уильям Дэвидсон Джерильдерьеге келді және ресми ауылдың орнын таңдады, ол «Кейп» аймағы болды. Ол 1852 жылғы жер өлшемі туралы мәліметтерді білген. Содан кейін Уильям Дэвидсон кірпіш пеші салып, үй, қонақ үй және ұстахана салды. Осылайша, Джерильдерьеде шамамен үш километр қашықтықта екі нысан пайда болды, және сауда бәсекелестігі саяхатшылардан клиенттерді тарту үшін күшті болды. Пауэлл мен Дэвидсон арасындағы бәсекелестік жалғасып жатқанда, Каделл атты азамат қазіргі Полиция бөлімінің қарама-қарсы жағына қоныстанды және Пауэлл мен Дэвидсонмен бәсекелесу үшін дүкен ашты. Пошта 1862 жылдың 1 қазанында ашылды, бірақ 1890 жылға дейін «Jereelderie» деп жазылып келді. Бірнеше жыл бойы басқа дамытулар болған жоқ, бірақ 1863 жылы Пауэлл мырзаның өтініші бойынша жер өлшеушіге Джерильдерье ауылының жерін зерттеу және есеп беру тапсырылды. Осы есептің нәтижесінде 1865 жылдың 14 наурызында Джерильдерье ауылы мен айналасының шекаралары ресми түрде жарияланды. Ауылдың аумағы Батыс, Кунонг, Шығыс және Джерильдерье көшелерімен шектелген. Қаланың үнемі өсуімен және жылдар бойы қой шаруашылығы мен жүн өнеркәсібінің дамуымен жолдар, көпірлер, сумен жабдықтау сияқты жергілікті инфрақұрылымды басқару және дамыту қажеттігі туындады. Сондықтан 1889 жылы аймақ ресми жергілікті басқаруға енгізілді, Джерильдерье муниципалды кеңесі құрылды. Муниципалитет 1985 жылы құрылған Прогресс қауымдастығынан құрылды, бірақ 1889 жылға дейін ресми мойындық пен жарғы алған жоқ. Қаланың жергілікті басқару органы болған кезде, муниципалитеттен тыс жер иелері округтік кеңес құру үшін жұмыс істеу қажеттігін түсінді. Осы қажеттіліктің нәтижесінде 1906 жылы Ууннамурра округтік кеңесі құрылды. Джерильдерье муниципалитеті де, Ууннамурра округі де 1918 жылға дейін өз жұмыстарын жалғастырды, сол кезде екі кеңес бірігіп Джерильдерье округін құрды. 2016 жылы Джерильдерье округі таратылды және жаңа Мюрримбиджи кеңесінің құрамына енді.
Prior to European settlement, the Jerilderie region was inhabited by the Jeithi Aborigines, and the name 'Jerilderie' is thought to derive from their word for 'reedy place'. The Jerilderie district originated with the gazettal of the final licences to landholders in the 1870s. Before this time annual licences were issued. The pioneers of that time established cattle stations and it was not until the 1860s that sheep were found better suited to the area. The birth of the town of Jerilderie itself is traced to the establishment of a house and store by John Carractacus Powell in 1854. He was apparently encouraged and assisted by the Kennedy Family to establish his home and business in what is known today as Powell Street, Jerilderie. The Kennedy family were the pioneers who first took up the property known as Mary's Creek Run, the station which surrounded the site of the town of Jerilderie. After John Powell first built, in 1859 William Davidson arrived in Jerilderie and he chose the site of the official village to settle on, being the "Cape" region. He had evidently noted the survey of 1852. William Davidson then constructed a brick kiln, the bricks from which he erected a house, hotel and blacksmith shop. Thus Jerilderie had two establishments, about three kilometres apart, and the business rivalry was keen in each endeavour to capture trade from the travelling public. Whilst the rivalry continued between Powell and Davidson, a Mr Cadell settled at a site opposite the existing Police Station and erected a store to compete with Powell and Davidson. The Post Office opened on 1 October 1862 but was spelt Jereelderie until 1890. No other development occurred for some years, but following an application from Mr Powell in 1863 a surveyor was instructed to survey and report on the Jerilderie Village site. As a consequence of this report the Village of Jerilderie and suburban boundaries were Gazetted on 14 March 1865. The village contained an area of , bounded generally by West, Coonong, East and Jerilderie Streets. With the continual growth of the town and the development of the sheep and wool industry over the years, there became the need for control and development of local facilities and services such as roads, bridges, water supply, etc. Hence in 1889 the area was introduced to official Local Government with the proclamation of the Jerilderie Municipal Council. The Municipality was originally formed in 1885 from previously formed Progress Association but did not gain official recognition and charter until 1889. Whilst the town had its Local Government authority, the landholders outside the Municipality found the need to work for the establishment of a Shire Council, and as a result of this need the Wunnamurra Shire Council was realised in 1906. Both the Jerilderie Municipality and the Wunnamurra Shire continued on their works for the following years up to 1918 when the Shire of Jerilderie was formed from the union of the two Councils. In 2016, the Jerilderie Shire was dissolved to form part of the new Murrumbidgee Council.
Темір жол
Токумуал темір жолы – Джерилдериді солтүстіктегі Наррандерамен және оңтүстіктегі Токумуалды байланыстырған жабық темір жол желісі. Жол Наррандера станциясынан басталып, оңтүстік-батысқа қарай Токумуал станциясына дейін созылды, онда Шеппартоннан келетін Виктория темір жолының Гулберн аңғары желісімен рельстердің ені өзгерді. Желі 1884 жылы Джерилдериге дейін, 1896 жылы Берриганға, 1898 жылы Финлиге және 1914 жылы Токумуалға дейін салынды. 1986 жылы Джерилдериден оңтүстікке қарайғы бөлігі, ал 1988 жылы солтүстікке қарайғы бөлігі жабылды.
The Tocumwal railway line is a closed railway line that linked Jerilderie to Narrandera in the north and Tocumwal to the south. The line commenced at Narrandera station and then headed south west to Tocumwal station where there was a break of gauge with the Victorian Railways Goulburn Valley line from Shepparton. The line was opened to Jerilderie in 1884, extended to Berrigan in 1896, Finley in 1898 and Tocumwal in 1914. The line was closed south of Jerilderie in 1986 and to the north in 1988.
Халық саны
2016 жылғы халық санағында Джерилдиде 1029 адам тұрды, олардың 76,4% Австралияда туған, ал 82,3% отбасында тек ағылшын тілінде сөйлейді. Көбінесе дін туралы жауаптар католиктер 34,1%, англикандықтар 17,4% және дінге жатпайтындар 15,7% болды.
In the 2016 Census, there were 1,029 people in Jerilderie, 76.4% of people were born in Australia and 82.3% of people spoke only English at home. The most common responses for religion were Catholic 34.1%, Anglican 17.4% and No Religion 15.7%.