Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Колумбиялық саясаткер және педагог
Colombian politician and educator
Аурелиус Рутенис Антанас Мокус Шивикас (anˈtanas ˈmokus; 1952 жылғы 25 наурызда туған) – колумбиялық математик, философ және саясаткер. Колумбияның Ұлттық университетінен философия магистрі дәрежесін, ал Париж университетінен құрметті докторлық дәрежесін алған. Ол литвалық иммигранттардың ұлы. 1993 жылы Боготадағы Колумбия Ұлттық университетінің президенті қызметінен қалып, сол жылы мэр сайлауында сәтті өтті. Ол Богота қаласын екі (тікелей емес) мерзімге басқарды, осы жылдарда қала тұрғындарына күтпеген және қызықты бастамаларын ұсынып, танымал болды. Бұл ішінде жергілікті суретшілерді тарту немесе суды сақтау туралы роликте суға түсу сияқты қала әкімінің өзінің қатысуымен жасалған әсерлі әрекеттер болды, сондай-ақ суперқаһарман ретінде спандекс және плащ киіп көшеде жүру де осыған жатады. 2010 жылғы 4 наурызда ол 2010 жылғы президенттік сайлауда Колумбияның Жасыл партиясынан кандидат ретінде қоғамдық дауыс беру арқылы сайланды. 2010 жылғы 4 сәуірде Антанас Мокус Медельиннің бұрынғы мэрі Серхио Фахардоны вице-президенттікке өкілі етіп таңдады. 2010 жылғы 9 сәуірде ол Паркинсон ауруына шалдыққанын мәлімдеді. La W радиосына берген сұхбатында: "Дәрі-дәрмектердің арқасында 12 жыл немесе одан да көп қалыпты өмір сүруге болады, сондықтан бұл ауру менің ойлау қабілетіме әсер етпейді деп болжануда. Мен адамдарға диагноз және оның болжамы туралы айтудың қажет деп санаймын", - деді. Мокус дауыс беруде екінші орынды иеленді, нәтижесінде Хуан Мануэль Сантоспен екінші тур өтті, оған Сантос жеңіске жетті. Мокус 2011 жылғы маусымда Жасыл партиядан кетті, себебі ол бұрынғы оңшыл президент Альваро Урибе Богота мэрлігіне үміткерін қолдауына қарсы болды. 2018 жылғы 11 наурызда өткен парламенттік сайлауда ең көп дауыс жинаған екінші кандидат болғаннан кейін, ол 2018 жылғы шілдеде Колумбия Республикасының сенаторы болды. Ол сонымен қатар «Колумбия үшін көрегендер» корпорациясының (Corpovisionarios) президенті, бұл ұжымдық мінез-құлықта өздігінен болатын өзгерістерге қол жеткізу үшін зерттеу, кеңес беру, жобалау және іске асырумен айналысатын ой-пікір және коммерциялық емес ұйым.
Aurelijus Rūtenis Antanas Mockus Šivickas (anˈtanas ˈmokus; born 25 March 1952) is a Colombian mathematician, philosopher, and politician. He has a master's degree in philosophy from the National University of Colombia, and a Honoris Causa PhD from the University of Paris. He is the son of Lithuanian immigrants. He left office as the president of the National University of Colombia in Bogotá in 1993, and later that year ran a successful campaign for mayor. He proceeded to preside over Bogotá as mayor for two (non consecutive) terms, during which he became known for springing surprising and humorous initiatives upon the city's inhabitants. These tended to involve grand gestures, including local artists or personal appearances by the mayor himself—taking a shower in a commercial about conserving water, or walking the streets dressed in spandex and a cape as Supercitizen. On 4 March 2010, he was elected in a public consultation as the Colombian Green Party candidate for the presidential election in 2010. On 4 April 2010, Antanas Mockus chose Sergio Fajardo, former mayor of Medellín, as his vice presidential running mate. On 9 April 2010 he announced that he had been diagnosed with Parkinson's disease. He told La W radio: "The prediction is that this will not affect my mental activities. I think it is absolutely fitting to tell the people about the diagnosis and about the prognosis—which is 12 years or more of normal life thanks to medication." Mockus finished second in the polling, leading to a runoff election with Juan Manuel Santos, which Santos won. Mockus resigned from the Green Party in June 2011 because he opposed its Bogotá mayoral candidate being supported by former right wing President Álvaro Uribe. He became Senator of the Republic of Colombia in July 2018, after being the second candidate with the most votes in the legislative elections held on March 11, 2018. He is also the president of the Corporación Visionarios por Colombia (Corpovisionarios), center of thought and non profit action that investigates, advises, designs and implements actions to achieve voluntary changes in collective behavior.
Ерте өмір және мансап
Мокус Боготада дүниеге келген. Ол 1972 жылы Франциядағы Дижон қаласындағы Бургундия университетінің математика бакалавры және 1988 жылы Колумбия Ұлттық университетінің философия магистрі дәрежесін алды. 1975 жылдан бері университетте профессор және зерттеуші болып жұмыс істеп, 1988–1991 жылдары вице-президент, 1991–1993 жылдары президент қызметтерін атқарды. Президент ретінде ол 1991 жылғы Колумбия Конституциясын жасауға үлес қосты, назарды білім беру мәселелеріне шоғырландырды. Кейіннен ол өз әрекетін «Сөздерің біткен кезде жаңашылдық пайдалы болуы мүмкін» деп түсіндірді және оны философ Пьер Бурдьедің «символикалық зорлық» тұжырымдамасымен байланыстырды. Оның нарыққа бағдарланған әлеуметтік саясаты үлкен табысқа жете алмады. Оның қызмет ету кезеңінде кедейлік пен жұмыссыздық деңгейі жоғары болды және Боготаның әлеуметтік өмірінде маңызды мәселе болып қала береді. Оның танымал бастамаларының бірі – жол ережелерін бұзушыларды күлдіру үшін 420 мимді жұмысқа алу болды, себебі ол колумбиялықтардың айыппұлдан гөрі мазақтан қорқуға бейім екеніне сенді. Ол сондай-ақ «Ер адамдарсыз түн» атты акция ұйымдастырды, онда қала тұрғындарынан еркектерге үй шаруасын және балаларды қарауды тапсырып, әйелдерге бір кеш бойы еркін демалыс беру сұралды. Сайлауда ол 1,24% дауыс жинап, төртінші орынды иеленді. 2009 жылдың тамызында Мокус және Боготаның бұрынғы екі мэрі (Энрике Пеньялоса және Луис Эдуардо Гарсон) Колумбияның Жасыл партиясы деген жаңа саяси қозғалысқа қосылып, олардың біреуі 2010 жылғы Колумбия президенттік сайлауында кандидат болады деп шешті. Мокус, Пеньялоса және Гарсон инновациялық науқанға кірісті, онда олар бір-бірінің біліктілігі мен жұмысқа дайындығын мойындап, құрмет көрсетті және адамдарға өзіне ұнайтын кандидатты таңдауға кеңес берді. 2010 жылдың 14 наурызында өткен халықтық дауыс беруде ол көп дауыс жинап, Колумбияның Жасыл партиясынан президенттікке үміткер атанды. 2010 жылдың 4 сәуірінде Антанас Мокус Медельиннің бұрынғы мэрі Серхио Фахардоны өзінің серігі етіп таңдады, бұл саяси спектрдің орталық бөлігіндегі екі топты біріктірді. Мокус бірінші турда 21,5% дауыс жинап, екінші орынды иеленді, бұл оған Хуан Мануэль Сантоспен сайлауға қатысуға мүмкіндік берді, бірақ ол 27,5% дауыспен жеңіліске ұшырады. Антанас Мокус 2011 жылы Жасыл партиядан шығып кетті.
Mockus was born in Bogotá. He holds a 1972 Bachelor of Arts degree in mathematics from the University of Burgundy in Dijon, France and a 1988 Master of Arts degree in philosophy from the National University of Colombia. He has been a professor and researcher at the university since 1975 and has served as its vice president (1988–1991) and president (1991–1993). As its president, he contributed to the formulation of the Colombian Constitution of 1991, focusing on educational issues. He later explained his action by saying "Innovative behavior can be useful when you run out of words", and linked it to philosopher Pierre Bourdieu's concept of "symbolic violence." His market oriented social policies were much less successful. Poverty and unemployment levels were high throughout his tenures and continue to be a pressing issue in Bogotá's social life. Famous initiatives included hiring 420 mimes to make fun of traffic violators, because he believed Colombians were more afraid of being ridiculed than fined. He also put in place one "Night Without Men", on which the city's men were asked to stay home for an evening to look after the house and the children while the women went out. He finished fourth in the election, attracting 1.24% of the vote. In August 2009, Mockus and two other past mayors of Bogotá (Enrique Peñalosa and Luis Eduardo Garzón) joined a new political movement, Colombian Green Party and decided that one of them would run for office in the 2010 Colombian presidential elections. Mockus, Peñalosa and Garzón embarked on an innovative campaign, in which they acknowledged and honored each other's qualifications and preparedness for the job, and telling people to choose whomever they liked best. Through a popular consultation carried on 14 March 2010, which he won by a large margin, Mockus became the Colombian Green Party presidential candidate. On 4 April 2010, Antanas Mockus chose Medellín's former mayor Sergio Fajardo as his running mate, unifying two groups at the center of the political spectrum. Mockus finished second in the first round of voting, with 21.5% of the vote, qualifying him to participate in a runoff election with Juan Manuel Santos, which Mockus lost decisively with 27.5% of the vote. Antanas Mockus left the Green Party in 2011.