Кіріспе

Британдық орнитолог (1847–1909)

Ричард Боудлер Шарп (22 қараша 1847 – 25 желтоқсан 1909) – ағылшын зоологы және орнитологы, Британдық табиғи тарих мұражайының құс коллекциясының кураторы қызметін атқарды. Өмірінің барысында ол құстар тобына қатысты бірнеше монография жариялады және мұражай коллекциясындағы үлгілердің көп томдық каталогын жасады. Ол көптеген жаңа құс түрлерін сипаттады, сондай-ақ басқа орнитологтар оның құрметіне есімдерін берген түрлер бар, олардың ішінде Шарптың ұзын тырнағы (Macronyx sharpei) және Шарптың жылтырауы (Pholia sharpii).

Өмірбаян

Ричард Лондон қаласында Томас Боудлер Шарптың тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Скиннер көшесінде баспагер болған және ең танымал болғаны – «Шарптың Лондон журналы» журналын шығарушы болды, бұл суреттері бар мерзімді басылым (апталық, бірақ 1847 жылдан бастап айлық). Оның тәрбиесі алты жасынан бастап Севеноакс гимназиясының директорының жесірі Магдален Уоллеспен бірге өтті, ал ол Брайтон қаласындағы мектепке барып оқыды. Тоғыз жасында Питерборо корольдік мектебінде оқыды және корольдік стипендия алды. Кейін Лофборо гимназиясына ауысты. Он алты жасында Лондонға оралып, W. H. Smith & Sons компаниясында кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді. Ол орнитологияға қызығушылық танытып, балықшы құстар туралы монография жазуды жоспарлады. Екі жылдан кейін, 1865 жылы, кітап сатушы Бернард Куаричтің компаниясына қосылды, орнитологиялық кітаптарды зерттеуге мүмкіндік алды және аз табысымен балықшы құстардың үлгілерін сатып алып, монографиясымен шұғылданды. Он тоғыз жасында, 1867 жылы, Осберт Салвин мен Филип Склейтердің ұсынысымен Лондон зоологиялық қоғамының кітапханашысы болды және осы кезеңде «Балықшы құстар монографиясын» (1868–71) аяқтады. Кітап 121 суреттен тұратын бөліктерге бөлінді. Содан кейін ол Генри Дрессермен «Еуропа құстарының тарихы» жобасы бойынша ынтымақтастыққа кірісті, бірақ жаңа қызметке тағайындалуына байланысты одан бас тартуға тура келді. 1872 жылы Джордж Роберт Грей қайтыс болғаннан кейін Британ мұражайының Зоология бөліміндегі аға көмекші болып жұмыс істеді, құстар коллекциясын басқарды. 1867 жылдың 3 желтоқсанында Кукхемдік Дж. В. Берроуздың қызы Эмили Элизаға үйленді. Олардың он қызы болды, олардың көпшілігі литографиялық суреттерді қолмен бояу арқылы оның кітаптарына (сондай-ақ басқа авторлардың кітаптарына) үлес қосты. Олардың бір қызы, Эмили Мэри, 1905–1925 жылдар аралығында Табиғат тарихы мұражайының энтомология бөлімінде жұмыс істеді. 1895 жылы ол ассистент-сақтаушы болып тағайындалды, пневмониядан қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды. Ол Чисуиктегі үйінде қайтыс болды.

Орнитологияға қосқан үлесі

Құс коллекцияларының кураторы ретінде Шарптың негізгі жұмысы коллекцияларды жіктеу және каталогтау болды. Ол сондай-ақ бай коллекционерлер мен саяхатшыларды музейге жеке коллекцияларын беруге көндіріп, коллекцияларды сатып алуда маңызды рөл атқарды. 1872 жылы мұражайда 35 000 құс үлгісі болды; оның өліміне дейін коллекция жарты миллион данаға дейін өсті. Олардың ішінде Аллан Октавиан Юм, Осберт Салвин және Фредерик Дюкен Годман, өнеркәсіпші және әуесқой орнитолог Генри Сибом, полковник Джон Биддульф, К. Б. Рикетт, Ф. В. Стайан, Альфред Рассел Уоллес, Джордж Эрнест Шелли, Филип Склатер және құс суретшісі Джон Гулдтың қалдырған мүліктері болды. Бірде Шарп достарымен Эйфель мұнарасына көтерілді, бірақ шыңға жеткенде гистерияға ұшырады, Эрнст Хартерт және басқа бірнеше адам оны ұстап, секіруіне жол бермеді. Савидж және Уайтфрайрс клубының тұрақты келушісі болған ол әйелімен бірге 1888 жылдың ақпан айында 120 қонақ шақырып, күлкілі қойылымдар, әндер, оқылымдар мен музыкадан тұратын кеш өткізді. 2019 жылғы деректер бойынша, Халықаралық орнитологиялық комитет атынан Франк Гилл мен Дэвид Донскер жүргізген әлем құстарының онлайн тізімінде Шарп 233 құс түрінің және 201 қосымша түрінің латынша атауын ресми түрде сипаттаған және жасаған автор ретінде көрсетілген. Ол сондай-ақ 45 туыстың енгізілуіне де үлес қосты. Көптеген құс түрлері мен қосымша түрлері оның құрметіне аталған:

Жарияланымдар

(Том 1, Том 2)

(Том 1, Том 2)

(Том 1, Том 2, Том 3, Том 4)

(Том 1, Том 2, Том 3, Том 4, Том 5)

Британ мұражайының каталогтары

Британ мұражайының жинағындағы күндізгі жыртқыш құстар каталогы (1874). Британ мұражайының жинағындағы түнгі жыртқыш құстар каталогы (1875). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Колиморфтар (1877). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Цихломорфтар, 1-бөлім (1879). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Цихломорфтар, 3-[4]-бөлім (1881–83). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Фрингиллиформдар, 1-бөлім (1885). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Фрингиллиформдар, 3-бөлім (1888). Британ мұражайының жинағындағы тұяқты құстар каталогы. Стурниформдар (1890). Британ мұражайының жинағындағы Пикариялар каталогы. Корациялар (1892). Британ мұражайының жинағындағы Фуликариялар және Алекторидтер каталогы (1894). Британ мұражайының жинағындағы Лимиколалар каталогы (1896). Британ мұражайының жинағындағы Платалеялар, Геродиондар, Стеганоподтар, Пигоподтар, Алкелер және Импенндер каталогы (1898).