Кіріспе
Британдық эколог және орнитолог Эдвард Макс Николсон (12 шілде 1904 – 26 сәуір 2003) – экология саласындағы алғашқы қадам жасаған, орнитолог, халықаралық саясатта белсенді болған және Дүниежүзілік жабайы табиғат қорын құрған негіздейтін тұлға.
Edward Max Nicholson (12 July 1904 – 26 April 2003) was a pioneering environmentalist, ornithologist and internationalist, and a founder of the World Wildlife Fund.
Ерте өмір
Макс Николсон, баршаға солай таныс болған, Ирландияның Килтернан қаласында ағылшын ата-аналарына дүниеге келді. 1910 жылы оның отбасы Англияға көшіп, Стейнс қаласына қоныстанды. Табиғат тарихы мұражайына сапар жасағаннан кейін табиғат тарихына қызығушылық танытты, сосын құстарды бақылауға көшті және 1913 жылдан бастап көрген құстардың тізімін жүргізе бастады. Ол Камбриядағы Седберг мектебінде, содан кейін 1926 жылдан бастап Оксфордтың Гертфорд колледжінде оқыды, екеуіне де стипендия ұтып алды. Оксфордта тарих оқыды және Оксфорд университетінің зерттеу клубының негізін қалаушы мүшесі ретінде Гренландия мен Британдық Гвианаға сапарлады. Оксфордта ол Санфордтағы университет шаруашылығында құстарды санау және тіркеу жұмыстарын ұйымдастырды.
Орнитология және қорғау
Николсон алғашқы еңбегін 1926 жылы – «Англия құстары» кітабын жариялаған еді, одан кейін үш ұқсас кітабы да жарық көрді. «Құстарды бақылау өнері» (1931) еңбегінде ол құстарды бақылаудың мүмкіндіктерін талқылап, оларды сақтау мәселелері бойынша пікір алмасуға ықпал етті. Бұл 1932 жылы Британдық орнитология қоғамын құруға әкелді, ол қоғамның алғашқы қазынашысы және кейін төрағасы (1947–1949) болды. 1947–1948 жылдары ол БҰҰ-ның ғылыми және білім беру ұйымы ЮНЕСКО-ның сол кездегі бас директоры Джулиан Хакслимен бірге Табиғатты қорғау халықаралық одағын (IUPN) (қазіргі Табиғатты сақтау халықаралық одағы (IUCN)) құруға қатысты. 1949 жылы ол 1949 жылғы «Ұлттық саябақтар және елге қолжетімділік» заңының 3-тарапын қадағалады, ол Табиғатты сақтауды – британдық мемлекеттік ғылыми кеңесті, табиғи ғылымдар және «биологиялық қызмет» саласында құрды, сондай-ақ ұлттық табиғи қорықтар мен Ерекше ғылыми маңызы бар аумақтарды (SSSI) заңмен қорғауға мүмкіндік берді. Ол 1952 жылы капитан Сирил Дайверді Табиғатты сақтау ұйымының бас директоры лауазымынан алмастырып, 1966 жылға дейін қызмет етті, ол кезде Ұйым тәуелсіз статусын жоғалтқан еді. Оның басшылығымен Ұйым зерттеу және басқару органы ретінде қалыптасты, экологияның жерді пайдалану шешімдері мен басқаруға қатысты кең мағынадағы маңызын көрсетті. Ол құруға көмектескен Монкс Вуд тәжірибелік станциясы, әрине, уытты химиялық заттардың фаунаға тигізетін әсерін зерттеген алғашқы орталықтардың бірі болды. Ол сондай-ақ Халықаралық қоршаған орта және даму институтының негізін қалаушысы болды. 1966 жылы ол «Land Use Consultants» (LUC) экологиялық фирмасын құрып, басқарды және 1989 жылға дейін онда жұмыс істеді. LUC-тің алғашқы есептерінің бірі – «Парктер қағидалары мен тәжірибесі» (1967) еді, онда Николсон «демалыс, көлік, қоршаған орта сапасы және табиғатты қорғау мәселелері бірге зерттелуі керек» деп шақырды, бұл Ұлыбританиядағы парктік аймақтар санатын құруға негіз болды. 1951 жылдан 1960 жылға дейін ол «Британ құстары» журналының аға редакторы, ал 1965 жылдан 1992 жылға дейін «Батыс Палеарктика құстары» («BWP», 1977–1994, OUP) журналының бас редакторы болды. Ол жобаның басынан соңына дейін қатысты, тоғыз томдық басылымның барлық түрлері үшін тіршілік ортасы бөлімдерін жеке өзі жазды. Сондай-ақ ол Қалалық экология қорына үлкен үлес қосты. 1978 жылы Николсон экологиялық саясат мамандары үшін өте ықпалды журналға айналған ENDS Report журналын құруға белсенді түрде қатысты. Ол 1980 жылдан 1985 жылға дейін Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғамның президенті болды, Жаңа Өрлеу тобын құруға көмектесті және Earthwatch Europe қорының мүшесі болды. 1995 жылы ол Desert Island Discs бағдарламасына қонақ ретінде қатысты.
The Art of Bird Watching (1931), he discussed the potential of co operative birdwatching to inform the conservation debate. This led, in 1932, to the foundation of the British Trust for Ornithology, of which he was the first treasurer and later chairman (1947–1949). In 1947–1948, with the then director general of the United Nations' scientific and education organisation UNESCO, Julian Huxley, he was involved in forming the International Union for the Protection of Nature (IUPN) (now International Union for Conservation of Nature (IUCN)). In 1949, he oversaw Part 3 of The National Parks and Access to the Countryside Act 1949 which established the Nature Conservancy, a British state research council for natural sciences and 'biological service', and allowed for the legal protection of national nature reserves and Sites of Special Scientific Interest (SSSI). He replaced Captain Cyril Diver as Director General of the Nature Conservancy in 1952, serving until 1966, just after the Conservancy lost its independent status. During his leadership, the Conservancy established itself as a research and management body that promoted ecology as having broad relevance and application to land use decision making and management. Monks Wood Experimental Station, which helped set up, was perhaps the first to examine the effect of toxic chemicals on wildlife. He was also a founder of the International Institute for Environment and Development. In 1966, he set up and headed environmental firm Land Use Consultants (LUC), remaining with them until 1989. One of LUC's first reports was 'Parkways in principle and Practice' (1967), in which Nicholson urged that "the problems of recreation, traffic, environmental quality and conservation should be studied together . ", to form a category of parkways in Britain. From 1951 to 1960, he was the senior editor of "British Birds" and was the chief editor of The Birds of the Western Palearctic ("BWP", 1977–1994, OUP) from 1965 to 1992. He was the only author to stay with the project from start to end, personally writing the habitat sections of all species in the nine volumes. and the Trust for Urban Ecology. In 1978, Nicholson was instrumental in founding the ENDS Report which became a highly influential journal for environmental policy specialists. He was President of the Royal Society for the Protection of Birds from 1980 to 1985, helped set up the New Renaissance Group and was a trustee of Earthwatch Europe. In 1995, he appeared as a guest on Desert Island Discs.
Басқа қызмет түрлері
1931 жылы Николсонның «Британия үшін ұлттық жоспар» атты мақаласы, қазір Саясатты зерттеу институты болып табылатын, ықпалды Саяси және экономикалық жоспарлау (PEP) ой-санасының құрылуына әкелді. Николсон елді қалай басқару керек екені туралы нақты идеялары болды және «Жүйе» атты кітап жазды. Николсон 1940 жылы мемлекеттік қызметке кірді, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеме жүргізу министрлігінде, содан кейін Соғыс көлігі министрлігінде жұмыс істеді, Квебек пен Каирдегі конференцияларға қатысты және соғыстан кейінгі Ялта мен Потсдамдағы бейбітшілік конференцияларында Уинстон Черчилльмен бірге болды. 1945 жылдан 1952 жылға дейін ол вице-премьер Герберт Моррисонның жеке хатшысы болды. Сондай-ақ, ол 1951 жылғы Ұлыбритания фестивалінің төрағасы болды. Соғыс жылдарында ол Атлант мұхиты арқылы кемелердің қатынасын және конвойлерді ұйымдастыруды басқарды. Ол «Оверлорд» операциясының – Еуропаға басып кірудің жоспарлауына қатысты. Осы қызметтері үшін CVO және CB ордендерімен марапатталды. Николсонның құрметіне екі күн сағаты орнатылды: біреуі – Лондонның Барнс ауданындағы WWT Лондон сулы жерлер орталығындағы Wildfowl & Wetlands Trust арқылы, екіншісі – Николсон оқыған Камбриядағы Седберг мектебінде.