Жон Джеймс Одьюбон: Америка құстарын зерттеуші және суретшісі

Кіріспе

Француз-американдық орнитолог (1785–1851)

Джон Джеймс Одубон (туған Жан Жак Рабин, 26 сәуір 1785 – 27 қаңтар 1851) – француз-американдық, өзіндік білімімен суретші, натуралист және орнитолог болған. Оның өнер мен орнитологияға деген бірлескен қызығушылығы Солтүстік Америка құстарының барлық түрлерін толық суретпен бейнелеу жоспарына ұласты. Ол американдық құстардың барлық түрлерін зерттеп, құжаттағанымен және құстарды табиғи ортада егжей-тегжейлі суреттегенімен танымал. Оның маңызды еңбегі – "Америка құстары" (1827–1839) атты түрлі-түсті суреттер жинағы, орнитология саласындағы ең көрнекті еңбектердің бірі саналады. Одубон 25 жаңа түрді анықтағандығымен де белгілі. Ол Ұлттық Одубон қоғамының құрметіне берілген атау, және оның есімі АҚШ-тың көптеген қалаларында, аудандарында және көшелерінде мәңгіленген. Одубон алғаш жариялаған ондаған ғылыми атаулар әлі де ғылыми қауымдастықта қолданылып келеді.

Ерте өмір

Одубон француз колониясы Сент-Домингте (қазіргі Гаити) Лес-Кейес қаласында, әкесінің қант плантациясында дүниеге келді. Ол француз теңіз офицері (және капері) лейтенант Жан Одубонның ұлы болды, Бреттаньның оңтүстігінен шыққан, 27 жастағы үй қызметшісі Лес-Туштен (қазіргі Пейс-де-ла-Луар аймағында). Олар оған Жан Рабин деп ат қойды. Анасы аралға келгеннен кейін тропикалық аурудан зардап шеккендіктен, ол бірнеше айлық болғанда қайтыс болды. Әкесі бұрыннан аралас нәсілді балаларының саны белгісіз болған (соның ішінде Мари Мадлен есімді қызы), олардың кейбіреулері оның аралас нәсілді үй шаруасының қызметшісі Кэтрин "Санитт" Буффардтан туған. Жанна Рабиннің қайтысынан кейін Одубон Санитт Буффардпен қарым-қатынасын жаңартты және одан Мюге есімді қызы дүниеге келді. Буффард сонымен қатар кішкентай Жанға да қамқорлық жасады. Әкесі Аудубон кемелермен командалық жасаған. Америка революциясы кезінде ол Ұлыбританияда тұтқынға алынды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Американың мүддесіне көмектесті. Ол ұзақ уақыт бойы ақша жинап, отбасының болашағын жылжымайтын мүлікпен қамтамасыз етуге тырысты. Кариб теңізінде құлдардың қайта-қайта көтерілістеріне байланысты ол 1789 жылы Сент-Домингтегі плантациясының бір бөлігін сатып, инвестицияларды әртараптандыру үшін Филадельфиядан 20 миль қашықтықтағы Милл Гроув деп аталатын 284 акрлық ферманы сатып алды. Сент-Домингтегі отарлаушылар мен құлдар арасындағы шиеленіс, олардың саны олардан әлдеқайда көп болғандықтан, әкесі Аудубонды Францияға оралуға көндірді, онда ол Республикалық гвардияның мүшесі болды. 1788 жылы ол Жанды, ал 1791 жылы Мюгені Францияға жеткізуді ұйымдастырды. Балалар Франциядағы Нант қаласына жақын жердегі Куеронде Аудубон мен оның француз әйелі Анне Мойне Аудубон тәрбиеледі. 1794 жылы олар Франциядағы заңды мәртебесін реттеу үшін екі баланы да ресми түрде асырап алды. Кішкентай Аудубон бала кезінен құстарға құмар болды. "Мен олармен өмір бойы бірге жүруім керек деген сезімге толы жақындық сезіндім". Әкесі оның табиғатқа деген қызығушылығын арттырды: құстардың әдемі қимылдарына, олардың қауырсындарының сұлулығы мен жұмсақтығына назар салды. Ол олардың қуаныш немесе қауіп сезімін көрсетуіне, олардың мінсіз формаларына және тамаша киімдеріне назар аударды. Ол олардың маусымдармен келіп-кетуі туралы айтты. Францияда Француз революциясы мен оның салдарынан Аудубон көркем және қауымшыл адам болып өсті. Ол флейта мен скрипкада ойнап, атпен жүруге, қоршаумен күресуге және билеуге үйренді. Аудубон орманды аралап, табиғаттың қызықты нәрселерін, соның ішінде құстардың жұмыртқаларын және ұяларын жинап әкеліп, олардың суреттерін салды. Әкесі ұлын теңізші етіп даярлауды жоспарлаған. Он екі жасында Аудубон әскери мектепке барып, кабиналық малай болды. Ол теңіз ауруына бейім екенін және математика мен навигацияны ұнатпайтынын тез білді. Офицерлік емтиханды өтпегеннен кейін Аудубон теңіз карьерасын аяқтады. Ол қайтадан далаларды зерттеуге кірісіп, құстарға назар аударды.

Audubon was born in Les Cayes in the French colony of Saint Domingue (now Haiti) on his father's sugarcane plantation. He was the son of Lieutenant Jean Audubon, a French naval officer (and privateer) from the south of Brittany, a 27 year old chambermaid from Les Touches, Brittany (now in the modern region Pays de la Loire). They named him Jean Rabin. His mother died when he was a few months old, as she had suffered from tropical disease since arriving on the island. His father already had an unknown number of mixed race children (among them a daughter named Marie Madeleine), some by his mixed race housekeeper, Catherine "Sanitte" Bouffard Following Jeanne Rabin's death, Audubon renewed his relationship with Sanitte Bouffard and had a daughter by her, named Muguet. Bouffard also took care of the infant boy Jean. The senior Audubon had commanded ships. During the American Revolution, he was imprisoned by Britain. After his release, he helped the American cause. He had long worked to save money and secure his family's future with real estate. Due to repeated uprisings of slaves in the Caribbean, he sold part of his plantation in Saint Domingue in 1789 and purchased a 284 acre farm called Mill Grove, 20 miles from Philadelphia, to diversify his investments. Increasing tension in Saint Domingue between the colonists and slaves, who greatly outnumbered them, convinced the senior Audubon to return to France, where he became a member of the Republican Guard. In 1788 he arranged for Jean and in 1791 for Muguet to be transported to France. The children were raised in Couëron, near Nantes, France, by Audubon and his French wife, Anne Moynet Audubon, whom he had married years before his time in Saint Domingue. In 1794 they formally adopted both the children to regularize their legal status in France. From his earliest days, the younger Audubon had an affinity for birds. "I felt an intimacy with them bordering on frenzy [that] must accompany my steps through life." His father encouraged his interest in nature:
He would point out the elegant movement of the birds, and the beauty and softness of their plumage. He called my attention to their show of pleasure or sense of danger, their perfect forms and splendid attire. He would speak of their departure and return with the seasons. In France during the years of the French Revolution and its aftermath, Audubon grew up to be a handsome and gregarious man. He played flute and violin, and learned to ride, fence, and dance. Audubon enjoyed roaming in the woods, often returning with natural curiosities, including birds' eggs and nests, of which he made crude drawings. His father planned to make a seaman of his son. At twelve, Audubon went to military school and became a cabin boy. He quickly found out that he was susceptible to seasickness and not fond of mathematics or navigation. After failing the officer's qualification test, Audubon ended his incipient naval career. He returned to exploring fields again, focusing on birds.

АҚШ-қа көшіп келу

1803 жылы оның әкесі Жан Жактың Наполеон соғыстарына шақырудан қашу үшін АҚШ-қа баруы үшін жалған паспорт алды. 18 жасар Жан Жак кемеге отырып, өзінің атын Джон Джеймс Одубон деп ағылшыншалады. Жан Одубон мен Клод Розье ұлдары Джон Джеймс Одубон мен Жан Фердинанд Розье үшін Пенсильваниядағы Милл Гроув мүлігінде қорғасын өндіруді жалғастыру үшін бизнес серіктестік құрды. Audubon Rozier серіктестігі Розьедің Гаитидегі плантацияның Жан Одубон үлесінен жартысын сатып алуына, сондай-ақ қорғасын кен орнындағы жартылай үлесімен қамтамасыз етілген серіктестікке ақша беруіне негізделген. Ол Нью-Йоркке келгеннен кейін сары қызыл жегішке шалдықты. Кеме капитаны оны квакер әйелдер басқаратын пансионатқа орналастырды, олар Одубонды емдеп, ағылшын тілін үйретті. Ол отбасының квакер адвокатымен бірге Милл-Гроувтегі Одубон отбасының фермасына барды. Шаруашылық Вэлли Форджден бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Ол екі қабатты тас үйде, жалға алушылармен бірге тұрды, бұл жерді өзі жұмақ деп санады. "Аң аулау, балық аулау, сурет салу және музыка менің әр сәтімді толтырды; мен қамқорлықты білмейтінмін, және олар туралы ойланбадым." Оның әкесі мүліктегі қорғасын кенін коммерциялық тұрғыда дамытуға үміттенді, өйткені қорғасын оқ-дәрілердің маңызды құрамдас бөлігі болды. Бұл оның ұлына табысты кәсіп табуға мүмкіндік береді. Милл-Гроувте Одубон жақын маңдағы Фэтленд-Форд иесі Уильям Бэйкуэллмен және оның қызы Люси Бэйкуэллмен танысты. Ол американдық құстарды зерттеуге кірісті, өз талпыныстарын сол кездегі көптеген суретшілерге қарағанда реалистік түрде бейнелеуге бел буды. Ол құстарды суреттеді, бояды және олардың мінез-құлқын жазды. Өзенге құлап түскеннен кейін, Одубон қатты қызуға шалдықты. Ол Фэтленд-Фордта емделді және Люсинің көмегімен сауықты. Францияда әскерге шақыру қаупіне қарамастан, Одубон 1805 жылы әкесіне барып, үйленуге рұқсат сұрады. Сондай-ақ, ол отбасылық бизнес жоспарларын талқылауы керек болды. Ол жерде ол табиғатты зерттеуші және дәрігер Чарльз Мари Д'Орбиньимен танысты, ол Одубонның таксидермия дағдыларын жетілдірді және ғылыми зерттеу әдістерін үйретті. Оның қайтып келе жатқан кемесі ағылшын қарақшыларымен тоқтатылса да, Одубон және оның жасырын алтын монеталары аман қалды. Одубон құстарды зерттеуді жалғастырды және Чарльз Уилсон Пилдің Филадельфиядағы табиғат тарихы мұражайынан шабыдаланып, жеке табиғат мұражайын құрды. Пилдің құс көрмелері ғылыми тұрғыдан жетілген деп есептелді. Оның бөлмесі құстардың жұмыртқаларымен, құспен толтырылған егермендермен, опоссумдармен, балықтармен, жыландармен және басқа да жануарлармен толы болды. Ол үлгілерді дайындау және таксидермияда шебер болды. Кен ісі тым тәуекелді деп есептеген Одубон, әкесінің келісімімен Милл Гроув фермасының бір бөлігін, соның ішінде үйді және кенішті сатты, ал инвестиция үшін бір бөлігін сақтап қалды.

In 1803, his father obtained a false passport so that Jean Jacques could go to the United States to avoid conscription in the Napoleonic Wars. 18 year old Jean Jacques boarded ship, anglicizing his name to John James Audubon. Jean Audubon and Claude Rozier arranged a business partnership for their sons John James Audubon and Jean Ferdinand Rozier to pursue lead mining in Pennsylvania at Audubon's Pennsylvania property of Mill Grove. The Audubon Rozier partnership was based on Rozier's buying half of Jean Audubon's share of a plantation in Haiti, and lending money to the partnership as secured by half interest in the lead mining. Audubon caught yellow fever upon arrival in New York City. The ship's captain placed him in a boarding house run by Quaker women who nursed Audubon to recovery and taught him English. He traveled with the family's Quaker lawyer to the Audubon family farm at Mill Grove. The homestead is located on the Perkiomen Creek a few miles from Valley Forge. Audubon lived with the tenants in the two story stone house, in an area that he considered a paradise. "Hunting, fishing, drawing, and music occupied my every moment; cares I knew not, and cared naught about them." His father hoped that the lead mines on the property could be commercially developed, as lead was an essential component of bullets. This could provide his son with a profitable occupation. At Mill Grove, Audubon met the owner of the nearby Fatland Ford estate, William Bakewell, and his daughter Lucy Bakewell. Audubon set about to study American birds, determined to illustrate his findings in a more realistic manner than most artists did then. He began drawing and painting birds, and recording their behavior. After an accidental fall into a creek, Audubon contracted a severe fever. He was nursed and recovered at Fatland Ford, with Lucy at his side. Risking conscription in France, Audubon returned in 1805 to see his father and ask permission to marry. He also needed to discuss family business plans. While there, he met the naturalist and physician Charles Marie D'Orbigny, who improved Audubon's taxidermy skills and taught him scientific methods of research. Although his return ship was overtaken by an English privateer, Audubon and his hidden gold coins survived the encounter. Audubon resumed his bird studies and created his own nature museum, perhaps inspired by the great museum of natural history created by Charles Willson Peale in Philadelphia. Peale's bird exhibits were considered scientifically advanced. Audubon's room was brimming with birds' eggs, stuffed raccoons and opossums, fish, snakes, and other creatures. He had become proficient at specimen preparation and taxidermy. Deeming the mining venture too risky, with his father's approval Audubon sold part of the Mill Grove farm, including the house and mine, and retaining some land for investment.

Шығыс фобиясы барларды таспамен байлау тәжірибесі

Орнитологиялық биографияның 2-томында (1834), Одубон оқиғалар болғаннан кейін 30 жыл өткен соң балалық шағынан бір оқиғаны айтты, содан бері ол "Америкадағы алғашқы құс сақиналаушы" деген аталымға ие болды. Кейіннен бұл оқиғаның ойдан шығарылған болуы мүмкін екендігі анықталды. Ол сондай-ақ, "кейіннен үңгірде өскен жас пивилердің балапандары келесі көктемде қайтып келіп, арықта жоғарырақ және маңайдағы шатырларда қоныстанғанын байқағанын" айтты, тіпті "ұяларынан бірнеше құсты ұстағанда, олардың аяқтарындағы кішкентай сақинаны тауып алғанға қуанды". Алайда, бірнеше тәуелсіз бастапқы деректер (оның ішінде еуропалық түрлердің түпнұсқа, мерзімі көрсетілген суреттері) Одубонның 1805 жылдың көктемінде Пенсильванияда емес, Францияда болғанын көрсетеді. Бұл фактілер Одубонның әңгімесінің рас екендігіне күмән тудырады. Екі ұлы да әкесінің еңбектерін жариялауға көмектесті. Джон У. Одубон өзі де табиғат зерттеушісі, жазушы және суретші болды.

Кейінгі мансап

Ол 1829 жылы Америкаға оралып, өзінің ең басты еңбегі үшін қосымша суреттер жасады. Сонымен қатар, ол аң аулап, британдық достарына құнды терілерін жіберді. Ол отбасымен қайта қосылды. Іскерлік мәселелерді шешкеннен кейін Люси онымен бірге Англияға оралды. Ол жоқтығы кезінде тақталардың түсінің сапасының біркелкі болмауынан кейбір жазылушылардан айырылғанын анықтады. Басқалары төлемдерін кешіктіріп отырды. Оның гравері тақталарды түзетті, ал Одубон жазылушыларды сендірді, бірақ біразы бас тартты. Ол: «Америка құстарының құны кейбір ақымақтар мен қызғанатын адамдар бағалағаннан да арта түседі», – деп жауап берді. 1830 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, ал 1831 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. «Америка құстары» кітабынан кейін «Орнитологиялық биографиялар» атты жалғасын жариялады. Бұл шотланд орнитологы Уильям МакГилливреймен бірлесіп жазылған әр түрдің өмір тарихының жинағы болды. Екі кітап жеке басылды, өйткені Одубон өзін-өзі жариялағандықтан, барлық мәтінді қамтитын басылымдардың түгелдей авторлық құқық кітапханаларына тапсырылуын талап ететін британдық заңнан қашуға тырысты, бұл оған үлкен қаржылық жүктеме болды. Екі кітап та 1827-1839 жылдар аралығында жарық көрді. 1830 жылдары Одубон Солтүстік Америкадағы экспедицияларын жалғастырды. Кей-Вестке саяхат еткен кезде оның серігі газет мақаласында: «Одубон мырза – мен танысқан ең ынталы және шаршамас адам. Одубон мырза ыстыққа, шаршауға немесе жаман оқиғаларға қайырған жоқ. Ол әр таңда 3-те тұрып, 1-ге дейін далаға шығатын», – деп жазды. Содан кейін ол күні бойы сурет салып, кешке қайта далаға шығатын, осы тәртібін апталар мен айлар бойы сақтады. Өлгеннен кейін жарық көрген «Жохан Джеймс Одубонның өмірі» атты естелік кітабында, оның жесірі редакциялаған және негізінен оның жазбаларынан алынған, Одубон 1831 жылғы Рождествода/1832 жылдың қаңтар айының басында Флориданың солтүстік-шығысындағы Джон Жоахим Булоудың қант плантациясына барғанын айтты. Оны оның әкесі құрған, ал 4675 акр жерді алып, Шығыс Флоридадағы ең ірі плантация болды. 1832 жылдың наурыз айында Одубон Флорида штатының Сент-Огюстин қаласынан «Агнес» кемесімен Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына жол алды. Дауыл кемені Саванна өзенінің сағасына тоқтатуға мәжбүр етті, онда Кокспур аралында Форт-Пуласки құрылысы жүргізіліп жатқан АҚШ Армиясының инженерлік корпусының офицері Одубонды өзеннің жоғарғы жағына, Саваннаға, Джорджияға, өздерінің баржасымен тасымалдады. Чарльстонға баратын дилижансқа отыруға дайын тұрғанда, ол Саванна тұрғыны Уильям Гастонды еске алды, ол бір кезде оған көмектескен еді. Ол Сити-отельде тұрып, келесі күні танысын іздеп табады. Ол «Америка құстарына қызығушылық танытпады» және кітап қалада бір дана да сатылмаса керек деп күмән келтірді. Көңілі қалған Одубон саудагермен және кездейсоқ келген ортақ досымен сөйлесуді жалғастырды. Саудагер ойланып, «Мен сіздің еңбегіңізге жазыламын», – деді, бірінші том үшін 200 доллар берді және қосымша жазылымдарды табуда оның агенті ретінде әрекет етуге уәде берді. Одубон Кей-Уэсттегі Джон Гейгер капитанының үйі мен бағында болғанда, кейбір жұмыстарын суретке түсірді. Бұл орын Аудубон үйі және тропикалық бақтар ретінде сақталған. 1841 жылы «Орнитологиялық биографиялар» жинағын аяқтағаннан кейін Одубон отбасымен бірге АҚШ-қа оралды. Ол Манхэттеннің солтүстігінде Гудзон өзенінің бойындағы жерді сатып алды. (Бұл шамамен 20 акрлық иемдену 1860 жылдары Аудубон паркі деп аталды, ол кезде Одубонның жесірі иемденудің учаскелерін жеке тұрғын үйлерді салу үшін сата бастады.) 1840-1844 жылдар аралығында ол «Америка құстары» кітабының 65 қосымша тақтасы бар сегіздік нұсқасын жариялады. Үлкен британдық басылымнан гөрі қолжетімді болу үшін стандартты форматта басылған ол 36000 доллар табыс әкелді және 1100 жазылушы сатып алды. Одубон отбасына едәуір табыс қалдыруды үміттене отырып, октаво басылымын сату үшін көп уақытын «жазылымдарды жинау сапарларына» жұмсады.

Audubon returned to America in 1829 to complete more drawings for his magnum opus. He also hunted animals and shipped the valued skins to British friends. He was reunited with his family. After settling business affairs, Lucy accompanied him back to England. Audubon found that during his absence, he had lost some subscribers due to the uneven quality of coloring of the plates. Others were in arrears in their payments. His engraver fixed the plates and Audubon reassured subscribers, but a few begged off. He responded, "The Birds of America will then raise in value as much as they are now depreciated by certain fools and envious persons." He was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1830 and to the American Philosophical Society in 1831. He followed The Birds of America with a sequel Ornithological Biographies. This was a collection of life histories of each species written with Scottish ornithologist William MacGillivray. The two books were printed separately to avoid a British law requiring copies of all publications with text to be deposited in copyright libraries, a huge financial burden for the self published Audubon. Both books were published between 1827 and 1839. During the 1830s, Audubon continued making expeditions in North America. During a trip to Key West, a companion wrote in a newspaper article, "Mr. Audubon is the most enthusiastic and indefatigable man I ever knew Mr. Audubon was neither dispirited by heat, fatigue, or bad luck he rose every morning at 3 o'clock and went out until 1 o'clock." Then he would draw the rest of the day before returning to the field in the evening, a routine he kept up for weeks and months. In the posthumously published book The Life of John James Audubon The Naturalist, edited by his widow and derived primarily from his notes, Audubon related visiting the northeastern Florida coastal sugar plantation of John Joachim Bulow for Christmas 1831/early January 1832. It was started by his father and at 4,675 acres, was the largest in East Florida. In March 1832, Audubon booked passage at St. Augustine, Florida, aboard the schooner Agnes, bound for Charleston, South Carolina. A gale forced the vessel to berth at the mouth of the Savannah River, where an officer of the United States Army Corps of Engineers on Cockspur Island where Fort Pulaski was under construction, transported Audubon upstream to Savannah, Georgia, on their barge. Just as he was about to board a Charleston bound stage coach, he remembered William Gaston, a Savannah resident who had once befriended him. Audubon stayed at City Hotel, and the next day sought out and found the acquaintance, "who showed but little enthusiasm for his Birds of America" and who doubted that the book would sell a single copy in the city. A dejected Audubon continued to talk to the merchant and a mutual friend who, by chance, had appeared. The merchant, having further considered his position, said, "I subscribe to your work", gave him $200 for the first volume, and promised to act as his agent in finding additional subscriptions. Audubon painted some of his works while staying at the Key West house and gardens of Capt. John H. Geiger. This site was preserved as the Audubon House and Tropical Gardens. In 1841, having finished the Ornithological Biographies, Audubon returned to the United States with his family. He bought an estate on the Hudson River in northern Manhattan. (The roughly 20 acre estate came to be known as Audubon Park in the 1860s when Audubon's widow began selling off parcels of the estate for the development of free standing single family homes.) Between 1840 and 1844, he published an octavo edition of The Birds of America, with 65 additional plates. Printed in standard format to be more affordable than the oversize British edition, it earned $36,000 and was purchased by 1100 subscribers. Audubon spent much time on "subscription gathering trips", drumming up sales of the octavo edition, as he hoped to leave his family a sizeable income.

Өлім

Ол батысқа бірнеше саяхат жасап, бұрын тіркемеген батыс түрлерін жазуға үміттенеді, бірақ денсаулығы нашарлай бастады. 1848 жылы ол ескіру белгілерін көрсетті, немесе қазір Альцгеймер ауруы деп аталатын деменцияға ұшыраған болуы мүмкін, оның "асқан санасы қирады". Ол 1851 жылдың 27 қаңтарында Манхэттеннің солтүстігіндегі үйінде қайтыс болды. Одубон Манхэттендегі 155-ші көше мен Бродвейдің қиылысындағы Троица шіркеуінің зираты мен мавзолейіндегі Аралас шіркеуінің зиратына, үйіне жақын жерге жерленген. Оның құрметіне зиратта ескерткіш орнатылды, ол қазір Нью-Йорк қаласының Мұра Роза айманының бір бөлігі ретінде танылған. Одубонның соңғы жұмысы сүтқоректілерге арналған; ол 1845–1849 жылдары Чарльстон, Оңтүстік Каролинадан келген жақын досы пастор Джон Бахманмен бірлесіп «Солтүстік Американың тірі туушы төрт аяқты жануарлары» еңбегін дайындады, ол ғылыми мәтіннің көп бөлігін ұсынды. Оның ұлы Джон Вудхаус Одубон көптеген суреттерді салды. Жұмысты Одубонның ұлдары аяқтады, ал екінші том 1851 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді.

Өнер және әдістер

Ол құстарды суретке түсірудің өзіндік әдістерін ойлап тапты. Біріншіден, ол оларды ұсақ оқпен атып өлтіретін. Содан кейін, құстарды табиғи күйге келтіру үшін сымдарды пайдаланатын, көптеген орнитологтардың әдеттегі әдісінен өзгеше, олар үлгілерді қатаң позада дайындап, сақтаған. Бүркіт сияқты үлкен құс суретін салу үшін, ол дайындыққа, зерттеуге және сурет салуға төрт күндік 15 сағаттан жұмсайтын. Оның құстардың суреттері тіршілік ортасындағы нақты бейнесін көрсетеді. Ол оларды көбінесе қозғалыс үстінде, әсіресе тамақтанатын немесе аң аулайтын күйде бейнелейтін. Бұл оның замандасы Александр Уилсон сияқты құстардың қатаң бейнеленген суреттерінен мүлдем өзгеше еді. Ол суреттерін өте кең далалық байқауларының негізінде жасаған. Алғашқыда ол негізінен су бояумен жұмыс істеген. Қауырсындарға, әсіресе соу мен құсқұйрықтарға жұмсақтық беру үшін түрлі-түсті пастель немесе мел қосты. Ол су бояудың бірнеше қабатын қолданды, кейде гуашь та пайдаланған. Барлық түрлер нақты өлшемде салынған, сондықтан үлкен құстардың қисық позалары түсіндіріледі, өйткені Одубон оларды бір бетке сыйыстыруға тырысқан. Кішкентай түрлерін көбінесе жидектер, жемістер және гүлдері бар бұтақтарға орналастырған. Анатомия мен қанаттардың барлық жақтарын көрсету үшін бір суретте бірнеше құсты қолданған. Үлкен құстарды көбінесе олардың табиғи мекеніне немесе ағаш кепшіктеріне орналастырған. Кейде, мысалы, тоқылдақтар сияқты, ол бір бетке бірнеше түрді біріктіріп, олардың ерекшеліктерін көрсеткен. Ол құстардың ұяларын және жұмыртқаларын, сондай-ақ жыландар сияқты табиғи жыртқыштарды жиі суреттеген. Ол әдетте еркек және әйел құстардың түрлерін, кейде жасөспірімдерін бейнелеген. Кейінгі суреттерінде Одубон мекенін салу үшін көмекшілерді пайдаланған. Анатомияны дәл бейнелеумен қатар, Одубон көркемдік және ғылыми әсерге қол жеткізу үшін мұқият құрылған композиция, драмалық эффект және сәл күшейтілген позаларды қолданған.

Дұрыс емес

Америка құстарының табысы плагиат, ғылыми алаяқтық және бастапқы деректерді қасақана манипуляциялау туралы көптеген айыптамалармен дақталды. Зерттеулер Аудубонның ғылыми деректерді жалғандағанын (сондай-ақ, ойлап тапқанын) көрсетті, ғылыми журналдар мен коммерциялық кітаптарда жалған деректер мен кескіндерді жариялады. Ол Джозеф Мейсонның еңбегін атап көрсетпеді, нәтижесінде 1835 жылы сыншы Джон Нил Аудубонның адалдығы мен сенімділігіне күмән тудыратын бірнеше мақала жариялады. Аудубон өзінің өмірбаянының егжей-тегжейлі мәліметтерін, оның ішінде туған жері мен оқиғаларын бірнеше рет жалған айтты. Оның кейбір мәселелерді түсіндіруге көмектесетін күнделіктері оның немересімен жойылды, ол "бастапқы" деректерді оның жалған әңгімелерімен сәйкес келетін өңделген нұсқасын жариялады.

Мұра

Одубонның орнитология және табиғат тарихына тигізген әсері зор болды. Кешірек жазылған орнитологиялық еңбектердің көбі оның шеберлігінен және жоғары стандарттарынан шабыттанды. Чарльз Дарвин «Түрлердің шығу тегі» еңбегінде және одан кейінгі жұмыстарында Одубонға үш рет сілтеме жасаған. Далалық байқауларында кейбір қателіктер болғанына қарамастан, ол далалық жазбалары арқылы құстардың анатомиясы мен мінез-құлқын түсінуге маңызды үлес қосты. «Америка құстары» әлі де кітап өнерінің ең ұлы үлгілерінің бірі саналады. Одубон 25 жаңа түр және 12 жаңа түрше ашты. Ол өзінің еңбектері үшін Эдинбург Корольдік қоғамына, Линней қоғамына және Корольдік қоғамға сайланды. Пенсильвания штатының Одубон қаласындағы Милл Гроув шаруашылығында оның барлық маңызды туындылары, соның ішінде «Америка құстары» кітабы бар мұражай ашылған. Кентукки штатының Хендерсон қаласындағы Джон Джеймс Одубон атындағы мемлекеттік саябақтағы Одубон мұражайында Одубонның көптеген түпнұсқа акварельдері, май бояулары, гравюралары және жеке заттары сақталған. 1905 жылы Ұлттық Одубон қоғамы құрылып, оның құрметіне аталды. Оның миссиясы – «құстарға баса назар аудара отырып, табиғи экожүйелерді сақтау және қалпына келтіру». 1940 жылы АҚШ почтасы оны «Famous Americans» сериясының 1 центтік пошта маркасымен құрметтеді; марка жасыл түсті. Ол АҚШ почта қызметімен «Great Americans» сериясының 22 центтік пошта маркасымен марапатталды. 2010 жылдың 6 желтоқсанында «Америка құстары» кітабының бір данасы Sotheby аукционында 11,5 миллион долларға сатылды – бұл жеке басылған кітап үшін екінші ең жоғары баға. 2011 жылдың 26 сәуірінде Google оның 226 жылдық туған күнін әлемдік бас бетінде арнайы Google Doodle орнату арқылы тойлады. Одубонның өмірі мен ғылым мен өнерге қосқан үлесі 2017 жылы «Одубон» фильмінде бейнеленді.

Аудубон танымал мәдениетте

Одубон 1969 жылы Роберт Пенн Уорреннің «Одубон: А Визия» атты кітаптағы поэмасының тақырыбы болып табылады. Стивен Винсент Бене, әйелі Розмари Бенемен бірге, балалар поэзиясы кітабына Одубон туралы өлең қосты. Одубонның 1833 жылы Лабрадорға жасаған сапары Кэтрин Говьердің «Жаратылыс» романының негізгі тақырыбы. Одубон және оның әйелі Люси, Морин Ховардтың «Өмірдей үлкен: Көктемге арналған үш әңгіме» романының «Маусым» бөліміндегі басты кейіпкерлер. Джон Грегори Браунның «Одубонның күзетуі» романында Одубон жас кезінде жұмыс істеген Луизианадағы плантацияда болған құпия өлім туралы айтылады. Джордж Восковец 1952 жылғы америкалық «Темір әйел» фильмінде Одубон рөлін ойнайды, онда Джеймс Боуи рөлін Алан Лэдд сомдайды. Фильмде екі ер адам арасындағы достық қарым-қатынас бейнеленген. 1985 жылы Ұлттық өнер галереясының 20 ғасыр тарихы жобасы «Джон Джеймс Одубон: Америка құстары» атты деректі фильмін жасады, ол қазір интернетте кеңінен қолжетімді. 2007 жылдың шілдесінде PBS телеарнасының «American Masters» сериясы «Джон Джеймс Одубон: Табиғаттан суреттер» атты эпизодын көрсетті. Қосымша материал PBS веб-сайтында бар. Одубон Гарри Тертлдоувтың «Атлантистегі Одубон» атты әңгімесінде кездеседі, ол 2010 жылы «Атлантис және басқа да орындар» жинағында жарық көрді. Джеймс Каллебачтың «Одубон» хорлық ораториясының тұңғыш қойылымы 2018 жылдың 9 қарашасында Бостон қаласында, Массачусетс штатында «Chorus pro Musica» тобының ұйымдастыруымен өтті. Бұл туындыда Одубонның өмірінен эпизодтар мен оның салған құстарының сипаттамалары, сондай-ақ Ричард Родстың 2004 жылғы өмірбаянынан алынған мәтіндер бейнеленген.

Құстардың тірі қалған үлгілері

Одубонның құс үлгілерінің бір бөлігі Лондонның Табиғи тарих мұражайында, Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясының коллекцияларында сақталып қалды, сондай-ақ Ливерпульдің Ұлттық мұражайларының Әлемдік мұражай коллекциясында 5 данасы бар.

Өлімнен кейінгі жинақтар

Джон Джеймс Одубон, "Таңдалған журналдар және басқа жазбалар" (Бен Форкнер, ред.) (Penguin Nature Classics, 1996)
Джон Джеймс Одубон, "Жазбалар мен суреттер" (Кристоф Ирмшер, ред.) (The Library of America, 1999)
Джон Джеймс Одубон, "Одубон оқырманы" (Ричард Родс, ред.) (Everyman Library, 2006)
Одубон: "Ертедегі суреттер" (Ричард Родс, Скотт В. Эдвардс, Лесли А. Моррис) (Harvard University Press және Houghton Library, 2008)
Джон Джеймс Одубон, "Одубон және оның журналдары" ("Еуропалық журналдар" 1826–1829, "Лабрадор журналы" 1833, "Миссури өзені журналдары" 1843), Мария Одубон редакциялаған, 1- және 2-томдық, алғаш рет Чарльз Скрибнердің ұлдары 1897 жылы жариялаған (Wikisource-та).