Кіріспе
"Жұлдыздар жолы" ғаламшарындағы ойдан шығарылған кейіпкер – Дата. Ол "Жұлдыздар жолы" франшизасындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Ол "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" (TNG) телесериалында, сондай-ақ "Жұлдыздар жолы: Пикард" телесериалының бірінші және үшінші маусымдарында, және "Жұлдыздар жолы буындары" (1994), "Бірінші байланыс" (1996), "Көтеріліс" (1998) және "Немезис" (2002) фильмдерінде пайда болады. Дата рөлін актер Брент Спайнер сомдайды. Дата – өзіне-өзі сыйлы, ақылды, сезімтал және анатомиялық тұрғыдан толыққанды функционалды еркек андроид. Ол Федерацияның USS Enterprise D және кейін USS Enterprise E жұлдыз кемелерінде екінші офицер және бас операциялық офицер болып қызмет етеді. Дата көп жағынан түпнұсқа "Жұлдыздар жолының" Споктың ізбасары, өйткені бұл кейіпкер жоғары зиялы қабілеттерге ие және адамзатқа "сырттан" қарап, ерекше көзқарас ұсынады.
Data is a fictional character in the Star Trek franchise. He appears in the television series Star Trek: The Next Generation (TNG) and the first and third seasons of Star Trek: Picard; and the feature films Star Trek Generations (1994), First Contact (1996), Insurrection (1998), and Nemesis (2002). Data is portrayed by actor Brent Spiner. Data is a self aware, sapient, sentient and anatomically fully functional male android who serves as the second officer and chief operations officer aboard the Federation starship USS Enterprise D and later the USS Enterprise E.
Data is in many ways a successor to the original Star Treks Spock, in that the character has superior mental skills and offers an "outsider's" perspective on humanity.
Даму
Джин Родденберри Брент Спиннерге сериал барысында Датаның "шоудың соңына дейін адамға көбірек ұқсап, бірақ толыққанды адам бола алмайтынын" айтқан. Оның сөзінде, жазушылар да осы идеяны қолдады. Спинер Датаның қайғылы, трагикалық клоун сипаттарының Шаплинестік ерекшеліктеріне ие екенін сезді. Датаның әрдайым альбиносқа ұқсайтын сырт келбеті туралы ол: "Мен макияж жасауға, макияжсыздан көбірек уақыт жұмсадым", – деді, тіпті оны актерлік шеберліктің бір әдісі деп атады. Спинер 2020 жылы "Жұлдыз жолы: Пикард" жобасына оралды, себебі ол цифрлық жас сақтау технологиясының дамуына көз жеткізді. Сонымен қатар, "Немезис" фильміндегі Датаның өліміне жанкүйерлердің теріс реакциясы оны таң қалдырды және "Пикардтағы" эпизод кейіпкерге лайықты қоштасу мүмкіндігін сыйлады. Бастапқыда Пикардтың 2020 жылғы бірінші маусымы Дата рөліндегі соңғы жұмысы болады деп мәлімдеген Спинер, 2023 жылғы сериалдың үшінші және соңғы маусымында қарт Дата, Лор және B-4 рөлін ойнады.
Теледидар сериалдары мен фильмдері
Бұл "Star Trek: Enterprise" преквелінің "The Augments" эпизодында Деректердің шығу тегі генетикалық инженер Арик Сунгқа, Деректердің "әкесі / жаратушысы" Ноуниен Сунгтың арғы атасы, жасаған ғылыми теорияға барып тығылады. Арик Сунг өз теориясының өмірінен кейінгі ұрпақтар бойына дамып, практикалық жұмыс үлгісіне айналуы мүмкін екенін атап өтті. Арик Сунг теорияны өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын өтеп жатқанда, 20-ғасырдың соңындағы евгеникалық соғысты бастаған, тоқтатылған "Augments" бағдарламасын қайта жасағаны үшін жасады. Бұл Data сюжетін түпнұсқа "Star Trek"-тегі Хан Нуниен Сингхтің сюжетімен байланыстырады. "Datalore" эпизодындағы диалог Data-ның кейбір түсіндірмелерін ашады. 2336 жылы ол Омикрон Тетада, өмір формаларын энергияға айналдыратын ғарыш жаратылысы Кристаллиндік Тұлға шабуылға ұшырағанға дейін деактивацияланды. Екі жылдан кейін оны Жұлдыздық Флоттың қызметкерлері тауып, қайта жандандырды. Data 2341 жылдан 2345 жылға дейін Жұлдыздық Флот Академиясына барды (серияның премьерасында "Фарпойнтта кездесуде" командир Уильям Райкерге өзін "78 сыныбы" деп сипаттады – "әдебиеттік механика және экзобиология бойынша құрметпен", бірақ бұл канондық түрде тек жұлдыздық датаны білдіруі мүмкін), содан кейін USS Trieste кемесінде Жұлдыздық Флотта қызмет етті. Ол 2364 жылы капитан Жан-Люк Пикардтың басшылығымен "Энтерпрайз" кемесіне тағайындалды. "Datalore" эпизодында Data өзінің аморальды бауыры Лорені табады және доктор Нуниен Сунгтың Лоренен кейін Data-ны жаратқанын біледі. Лоре "Энтерпрайзді" Кристаллиндік Тұлғаға сатуға тырысады, ал Уэсли Крашер эпизодтың соңында Data-ның бауырын ғарышқа шығарады. Лоре Data-ның "кемшіліктері бар" екенін мәлімдеді, бұл өтірік еді, өйткені Сунг кейінірек "Ағалар" эпизодында Data-ға растады; екеуінің арасындағы жалғыз айырмашылық "бағдарламалауда" болды (Лоренің позитрондық желісі Data-дан ерекшеленді: Data-ның "R" типіне қарағанда "L" типті фазалық дискриминаторы болды; "Уақыт жебесі" эпизодын қараңыз). "Адамның өлшемі" эпизодында Жұлдыздық Флот судьясы Data Жұлдыздық Флоттың меншігі емес деп шешті. "The Offspring" эпизодында Data-ның отбасы кеңейеді, онда Data-ның нейрондық интерфейсіне негізделген гиноид Лал таныстырылады және Data оны өз қызы деп атайды. Лал белсендірілгеннен кейін көп ұзамай "өледі". "Ағалар" эпизодында Data доктор Сунгпен қайта кездеседі. Сол жерде ол Лорені қайта кездеседі, ол Сунг Data-ға беруі тиіс эмоциялық чипті ұрлайды. Содан кейін Лоре Сунгты өлімге ұшыратады. "Түсіп-жету" эпизодында Лоре қайтып келеді, ол эмоциялық чипті Data-ны басқаруға және Лоренің Боргты толыққанды жасанды тіршілік түріне айналдыру әрекетіне көмектесуге мәжбүр етеді. Data ақырында Лорені деактивациялайды және қалпына келтіреді, бірақ зақымдалған эмоциялық чипті орнатпайды. "Мұрагерлік" эпизодында Сунгтың бұрынғы әйелі Джулиана Data-мен қайта қосылады, бірақ экипаж ол Сунгтың нағыз Джулианнаның өлімінен кейін жасаған гиноидтық көшірмесі екенін біледі, ол ұзақ өмір сүргеннен кейін өлуге бағдарламаланған және ол нағыз Джулианна екеніне сену үшін ол андроид екенін білмейді. Осы шешімді қабылдағанда, Data бұл туралы оған айтпай, оған қалыпты өмір сүруге мүмкіндік береді. "All Good Things" сериясының соңғы екі сағаттық финалында капитан Пикард үш түрлі уақыт аралығында саяхаттайды. 25 жылдан кейін келген Пикард Джорди Ла Форджбен бірге Кембридж университетінің Лукасиан кафедрасын басқарған ғалым профессор Data-дан кеңес сұрайды. "Жұлдыздар жолы: Ұрпақтар" фильмінде Data ақыры Лоренен алған эмоциялық чипті орнатады және эмоциялардың толық спектрін сезінеді. Алайда, бұл эмоцияларды бақылау қиын болды және Data оларды бағындыру үшін күресті. "Star Trek: First Contact" фильмінде Data чиптің толық бақылауын алуға қол жеткізді, оның ішінде оның тиімділігін сақтау үшін оны деактивациялауды қамтиды. "Жұлдыздар жолы: Немезис" фильмінде Data Пикардты жау кемесін жоймас бұрын, оны жояды, өзін құрбан етеді және "Энтерпрайз" капитаны мен экипажын құтқарады. Дегенмен, Data өзінің негізгі естеліктерін B4-ке көшіріп алған, оның жоғалған бауыры фильмде таныстырылған. Бұл Ла Фордждің қарсылығымен жасалды, ол бұл B4-тің Data-ның дәл көшірмесі болуына қалай әкелуі мүмкін екендігі туралы алаңдаушылық білдірді. "Жұлдыздар жолы: Пикард" сериалының бірінші маусымында Data Пикардтың түстерінде, онымен "Тен Форвардта" покер ойнайды, кейіннен Шато Пикардтың жүзімдіктерінің ортасында сурет салады. Дахж бен Соджи Аша - Фрактальді нейрондық клондау арқылы жасалған Data-ның қыздары, бұл процедураны доктор Брюс Мэддокс жасаған. Бұл нейрондар B4-тен алынған, ол бұрын бөлшектелген және позитрондық желісі Data-ның естеліктерін интеграциялауға тым қарапайым болғандықтан сақтауға қойылған. Дегенмен, Data-ның санасы Мэддокс жасаған және B4-тен алынған нейрондардан алынған естеліктерге негізделген кванттық симуляцияда әлі де бар екені белгілі болды, ал желіні ұстап тұратын жабдық Нуниен Сунгтың биологиялық ұлы Алтан Сунгтың қолында. Пикард қайтыс болғаннан кейін Алтан Сунг Пикардтың санасын өзінің санасы үшін арналған големге ауыстырады және Пикард Data-мен симуляцияда кездеседі. Data Пикардтан өзінің санасын жоюды сұрайды, бұл Data-ға өлу тәжірибесін береді, өйткені ол шектеулі өмір сүруге ие болса ғана шынымен өмір сүре алады деп сенді. Пикард оянғаннан кейін Data-ның тілегін орындайды және Data-ның санасы қартаюға дейін өледі, Пикард оның өліміне қысқаша сөз сөйлейді, Data-ны ерекше еткені - адамзаттың ең жаман қасиеттерін көріп, адам жағдайының ең жақсы бөліктеріне ұмтылу қабілеті екенін айтады. "Жұлдыздар жолы: Пикард" сериалының үшінші маусымында Data Алтанның ішінде жаңа синтетикалық денеде қайта жандандырылғаны белгілі болды, Лоре, B4 және Алтан Сунгтың естеліктерімен жартылай біріккен. Рикер Data-ның естеліктері бұрын қалпына келтірілмейтін болған, бірақ синтетикалықтарға қойылған тыйымды алып тастау Сунгқа B4-тен оларды дұрыс іздеуге мүмкіндік бергенін сендірді. Жаңа андроид Daystrom институтымен, Жұлдыздық Флоттың ең озық зерттеу орталығымен сұранысқа алынды. Рикер, Ворф және Раффи Мусикер андроидты ұрлайды және оны USS Titan кемесіне әкеледі, онда ол Пикардпен қайта қосылады. Андроид Daystrom-ның зерттеу жобалары туралы құнды ақпаратты ұстап тұр, ал Data-ның тұлғасы маусымдық қарсыластар Пикардтың өлігін ұрлап алғанын көрсетеді. Дегенмен, Data-ның тұлғасы толығымен басымдық тануына Ла Форджтың бірнеше сағаттық қайта инженерлік жұмысы қажет, ал Лоренің тұлғасы осы уақыт аралығында басымдық тануда. Data-ның тұлғасы Лоренің Titan жүйесін басып алғанын жеңе алмайды, бірақ Лоре Data-дан дамыған қайырымдылық пен эмпатияны қызғанатынын түсінгенде, Data оларды Лореге беріп қояды. Лоре бастапқыда оларды өзінің жеңіс трофейлері ретінде қарастырады; олар оны тұтынып, Лорені қайта біріктіреді және Data-ны қайта құрады, оған жаңа денеге толығымен ие болуға және Changelings-ке қарсы Titan жүйесін қайта бағдарлауға мүмкіндік береді. Data-ның тұлғасы жаңадан байытылған, Data-ның өзінің ең адамдық күйіне жетеді, Data өзі Data, сонымен қатар Лоре, B4, Лал және Сунг андроидке бағдарламалаған барлық нәрсе екенін айтады. Серияның соңғы эпизодтарында Changelings Боргпен бірлесіп жұмыс істейтіні анықталды, олар Жұлдыздық Флотты басып алады. Data Боргты жеңуде маңызды рөл атқарады, қайта құрылған USS Enterprise D-ны Юпитер үстіндегі Борг кубының ортасына, Ла Форджтың тіпті ең жақсы ұшқышқа немесе компьютерге мүмкін емес деп сенгендей, ішек сезімімен ұшырады. Соңында Data жаңа органикалық денеге бейімделуге тырысады және Лос-Анджелестегі Ten Forward барындағы "Энтерпрайз" экипажымен покер ойнап жатқанда соңғы рет көрінеді.
Беттік
Spot - Датаның үй жануары, мысығы және шоудағы жиі кездесетін кейіпкер. Спот TNG-нің соңғы төрт маусымында бірнеше эпизодтарда, сондай-ақ "Жұлдызды жол: Ұрпақтар" және "Жұлдызды жол: Немезис" фильмдерінде көрінеді. Ол алғаш рет "Датаның күні" эпизодында пайда болады. Спот бастапқыда еркек сомали мысығы ретінде пайда болса, кейін қызғылт түсті жолақты мысыққа айналады және соңында балалайды (TNG: "Жаратылыс"). "Жұлдызды жол: Пикард" сериалында, Спот туралы естеліктері - Датаның Лорға "жіберген" соңғы естеліктері.
Өмірбаян
Дата 2338 жылы Жұлдыздық Флот тарапынан табылған. Ол Омикрон Тетадағы шабуылдан кейін қираған колонияның ішіндегі жалғыз тірі қалған адам еді. Кристаллдық ентіктің шабуылынан соң қалған қиратылған ортада ол өмір сүрді. Ол – доктор Нуниен Сунг жасаған, өзінің кескінінде (сондай-ақ Спинер сомдаған) жасалма интеллектіге ие синтетикалық өмір формасы. Оның позитрондық миы оған керемет есептеу мүмкіндіктерін береді. Өмірінің басында ол адам мінез-құлқының әртүрлі жақтарын түсінуде қиындықтарға тап болды, эмоция сезіне алмады және кейбір адамгершілік ерекшеліктерді ұқпады, бұл оны өз адамдығына ұмтылуға жетеледі. Осы мақсатқа жету үшін Сунг жасаған "эмоциялық чип" Датаның позитрондық желісіне қосылды. Датаның адамдығын арттыруға және адамдық сезімдерді сезінуге деген талпынысы сериалдың маңызды сюжеттік желісі (және күлкінің көзі) болғанымен, ол әрдайым білімімен, сезімталдығымен және құштарлығымен көзге түседі, бұл оған әріптестерінің құрметін тудырады.