Кіріспе

Сингапур мемлекеттік конгломераты Temasek Holdings (Private) Limited, немесе жай ғана Temasek, Сингапур үкіметіне тиесілі Сингапур мемлекеттік конгломераты. 1974 жылдың 25 маусымында құрылған Temasek компаниясының 2023 жылғы таза портфелі 287 миллиард АҚШ долларын (382 миллиард Сингапур долларын) құрайды, оның ішінде 27 миллиард АҚШ доллары сатылып, 31 миллиард АҚШ доллары инвестицияланды. Штаб-пәтері Сингапурдің Орчард-роуд көшесінде орналасқан, әлемнің 9 елінде 13 кеңсесі бар, оның ішінде Бейжің, Брюссель, Ханой, Лондон, Мексика қаласы, Мумбай, Нью-Йорк, Париж, Сан-Франциско, Шанхай, Шэньчжэнь және Вашингтон қалалары. Temasek белсенді акционер және инвестор, оның ұзақ мерзімді портфелін құруға бағыт беруші төрт маңызды құрылымдық тенденция бар: цифрландыру, тұрақты өмір салты, болашақтағы тұтыну және ұзақ өмір сүру. Temasek портфелі салалардың кең спектрін қамтиды. Оның басты инвестициялық салалары: тұтынушылар, медиа және технологиялар, өмір ғылымдары мен агроөнімдер, сондай-ақ банк емес қаржылық қызметтер. Temasek 2004 жылдан бері Moody's және Standard & Poor's рейтингтік агенттіктерінен “Aaa/AAA” корпоративтік кредиттік рейтингтерін сақтап келеді. Сондай-ақ, ол үкіметтік инвестициялық қорлардың ашықтығын бағалайтын Linaburg Maduell ашықтық индексі бойынша тоқсан сайынғы ең жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді. Temasek негізінен Азияда орналасқан, бірақ әлемдік портфелі бар, оның 64% дамыған экономикаларға бағытталған. Temasek көбінесе егемендік байлық қоры (SWF) ретінде қарастырылғанымен, оның маңызды айырмашылықтары бар: ол негізінен акцияларға инвестиция жасайды, көптеген активтер мен компаниялардың толық иесі болып табылады және басқа коммерциялық инвестициялық фирмалар сияқты салық төлейді. Temasek-тің бір жылдық жалпы акционерлік табысы (TSR) 5,07% құрады, ал ұзақ мерзімді 10 жылдық және 20 жылдық TSR көрсеткіштері тиісінше 6% және 9% болды, олар жыл сайын күшін арттырып келеді. Оның құрылғаннан берігі TSR көрсеткіші 14% құрады, бұл 49 жыл ішінде есептелді. Temasek-тен басқа, Сингапур үкіметі GIC Private Limited компаниясына да ие, ол дәстүрлі SWF болып табылады және 2022 жылға қарай шамамен 744 миллиард АҚШ долларын (1,006 триллион Сингапур долларын) басқарады, сондай-ақ міндетті зейнетақы бағдарламасы – Central Provident Fund (CPF) активтері 397 миллиард АҚШ долларын (540 миллиард Сингапур долларын) құрайды, бұл жалпы белгілі AUM шамамен 1,64 триллион АҚШ долларын құрайды.

Мәртебе

Temasek Сингапурда тіркелген компания болып табылады және Сингапур компаниялар заңының ережелеріне сәйкес жұмыс істейді. Ол мемлекеттік орган да, заңды кеңес те емес. Басқа кез келген коммерциялық компания сияқты, Temasek қызмет көрсететін елдердің мемлекеттік кірісіне үлес қосатын салық төлейді, акционерлеріне дивидендтер таратады және өз директорлар кеңесі мен кәсіби басқару командасына ие. Оның жалғыз акционері – Сингапурдың Қаржы министрлігі. Temasek Сингапур Конституциясының V қосымшасына жатқызылған, бұл үкіметтің бұрынғы резервтерін қорғауға бағытталған белгілі бір сақтық шараларын қарастырады. Мысалы, Temasek-тің ақшалай резервтерін төмендетуге әкеп соғуы мүмкін кез келген операцияға Сингапур Президентінің келісімі қажет. Президент Temasek директорлар кеңесінің мүшелерін тағайындауға, қызметтен босатуға немесе мерзімін ұзартуға құқылы. Дегенмен, Temasek көбінесе тәуелсіз коммерциялық инвестициялық холдинг ретінде жұмыс істейді. 2009 жылғы сөйлеуінде Temasek-тің қаржылық жағдайы мен несиелік тәуекелдерінің қоғамдық индикаторлары ретінде тәуелсіз бақыланды. Temasek сондай-ақ жылдық есебі арқылы өз қаржылық ақпаратын ашық және дәл жариялады (дегенмен, ол жеке компания болғандықтан, заң бойынша мұғалімі емес екенін айтты).

Тарих

1965 жылғы тамызда Сингапур тәуелсіздік алған кезде Сингапур үкіметі Малайзия-Сингапур әуежолдары (кейін Малайзия әуежолдары және Сингапур әуежолдары болып бөлінген) және Сингапур телефон басқармасы (кейін Сингапур телекоммуникациясы) сияқты әртүрлі жергілікті компанияларға меншік құқығын немесе бірлескен меншік құқығын иеленді. Өнеркәсіптік өндіріс және кеме жасау сияқты салаларға жергілікті және шетелдік жеке инвестицияларды тарту мақсатында үкіметтің Экономикалық даму кеңесі (ЭДБ) жергілікті компаниялардың көптеген компанияларына аз үлестерін сатып алды. Тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы он жыл ішінде үкімет бірнеше компанияларды сатып алды немесе құрды, мысалы, Кеппел корпорациясы (бастапқыда Кеппел кеме жасау шебі, британдық әскери күштердің Сингапурдан шығуынан кейін Корольдік теңіз күштерінен алынған), ST Engineering (бастапқыда Сингапур қарулы күштерін жабдықтау үшін құрылған қару-жарақ өндіруші) және Neptune Orient Lines кеме компаниясы. 1974 жылғы 25 маусымда Temasek Сингапур компаниялар заңына сәйкес, бұрын Сингапур үкіметімен тікелей иеленген активтерді ұстау және басқару үшін тіркелді, ол аралдағы ерте мекендеу ортасының атымен аталды. Temasek-тің мақсаты осы инвестицияларды коммерциялық негізде иелену және басқару, соның арқасында Қаржы министрлігі мен Сауда және өнеркәсіп министрлігі саясатты қалыптастыруға назар аударуға мүмкіндік алды. 2020 жылғы ақпан айында Temasek компанияның жалақысын тоқтата тұру және жоғары басшылардың ерікті түрде жалақысын төмендету туралы хабарлады, бұл COVID-19 салдарынан зардап шеккен азаматтарға көмектесу мақсатындағы қоғамдық бағдарламаларды қаржыландыруға көмектесу үшін жасалды. 2021 жылғы 1 қазанда Темасек Интернешнл (TI) компаниясының қазіргі бас атқарушы директоры Дилхан Пиллай Сандрасегара Хо Чингтің орнына Temasek Holdings компаниясының атқарушы директоры және бас атқарушы директоры болып тағайындалды.

Инвестициялар

Temasek-тің бастапқы 354 миллион S$ құрамындағы портфелі бұрын Сингапур үкіметіне тиесілі болған акциялардан тұрды, оның ішінде құс паркі, қонақ үй, аяқ киім өндіруші, жуғыш заттар шығарушы, кеме жөндеу бизнесіне айналған кеме жасаушы қондырғылар, жаңадан құрылған әуе компаниясы және темір және болат зауыты болды.

2000 жылдар

Темасектің 2006 жылы сол кездегі Тайланд премьер-министрі Таксин Шинаватраның отбасына тиесілі Шин корпорациясын сатып алуы ерекше даулы болды, наразылық білдірушілер Бангкок көшелерінде Ли мен Хоның бейнелерін өртеп жіберді. Бұл мәміле Тайландтағы саяси дағдарысты одан әрі ушықтырып, нәтижесінде Таксиннің құлауына және мәміленің заңдылығын қарауға әкелді. Таксинді құлатқан әскери хунта кейіннен Темасекті Shin Corp-тағы инвестициясының басым бөлігінен айырылуға тырысты, бірақ сәтті болмады. 2015 жылы Темасектің Intouch Corporation-дағы (Шин корпорациясы деп аталған) үлесі 42%-ға дейін төмендеді. 2016 жылы Темасек бұрын Shin Corp деп танылған тайлық телекоммуникациялық конгломерат Intouch Holdings-тің тағы 21% үлесін сатты.

2010 жылдар

2015 жылдан бастап Temasek ауыл шаруашылығы және оған қатысты компаниялар мен жобаларға ірі инвестициялар жасауды бастады. 2018 жылдың маусым айында Temasek компаниясы UST Global компаниясының акцияларының бір бөлігіне 340 миллион сингапур доллары инвестициялады. Акцияның үлесінің мөлшері жарияланбады. 2019 жылдың ақпан айында Temasek Zilingo компаниясына инвестиция салды. 2019 жылдың наурызында Temasek Haldor Topsoe компаниясының акцияларының 30 пайызын сатып алды. Даниялық инженерлік фирманың мәлімдемесіне сәйкес, инвестициялық компания Азиядағы өсім және басқа да дамып келе жатқан нарықтардағы терең білімі мен байланыстары арқылы қосымша құндылығын тану үшін таңдалды. Транзакция бағасы жарияланбады.

2020 жылдар

2020 жылдың тамызында Temasek Holdings BlackRock Inc-те 3,9 пайыздық үлес, шамамен 3,5 миллиард АҚШ доллары сомасында сатып алып, оның ең ірі акционерлерінің біріне айналды. Бұл мәселеге қатысты хабардар тұлғалардың айтуынша, Temasek, PNC Financial Services Group Inc. компаниясы жыл басында 14 миллиард АҚШ долларына үлесін сатқан кезде, аталған қаржы менеджерінің акцияларын сатып алған бірнеше компанияның бірі болды. 2020 жылдың қарашасында Temasek, Creadev компаниясымен бірлесіп, француз биотехнологиялық компаниясы InnovaFeed-тің C сериялы қаржыландыруын 140 миллион евроға жүзеге асырды. 2021 жылы Temasek FTX криптовалюталық биржасына инвестиция жасады. 2022 жылдың қарашасында FTX құлдырағаннан кейін Temasek FTX-ке салған 275 миллион долларлық инвестициясының құнын нөлге дейін төмендетті. 2022 жылдың ақпан айында Temasek Сингапурлық Amber Group криптовалюталық қаржы компаниясына 200 миллион доллар көлемінде қаржы жинауға жетекшілік етті. 2022 жылдың мамырында Temasek Google қолдауымен жұмыс істейтін DotPe стартапына 50 миллион долларлық қаржыландыру раундын аяқтау бойынша келіссөздер жүргізді. Сол жылы компания Ventury Partners компаниясымен бірлесіп, Үндістанның Country Delight стартапына 108 миллион доллар көлемінде қаржы жинады. 2022 жылдың тамызында Temasek Animoca Brands үшін 100 миллион долларлық қаржыландыру раундын бастады.

Тұрақтылық

Temasek компаниясы 2020 жылдан бері көміртегі нейтралды. Компания ресми түрде бүкіл портфеліне тиесілі жалпы көміртегі шығарындыларын 2030 жылға қарай 2010 жылғы деңгейдің жартысына дейін төмендетуді мақсат ететінін мәлімдеді. 2050 жылға қарай көміртегінің таза шығарындыларын нөлге жеткізуді көздейді.