Коэноциттер – бөліну кезінде цитокинез болмайтын көп ядролы жасушалар. Құрамындағы жасушалардың бірігуінен пайда болады, қорғаныш механизмі ретінде де қызмет етеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Организмдердің бірнеше тобындағы жасуша құрылымының түрі
Type of cell structure in several groups of organisms
Коэноцит (/s//iː//n//ə/,/s//aɪ//t/) – цитокинезбен қатар жүретін ядролық бөлінулердің нәтижесінде пайда болатын көп ядролы жасуша, ал синцитиум масса ішіндегі жасушалық мембраналардың ыдырауынан кейін жасушалық агрегациядан пайда болады. Жануарлар эмбриологиясында синцитиум сөзі омыртқасыздардың коэноциттік бластодермасын білдіреді. Коэноциттік колония – коенобиум (көпше түрі – коенобия) деп аталады, және көптеген коенобиялар белгілі бір мөлшердегі жасушалардан тұрады, көбінесе екінің есесінен (4, 8, т.б.). Зерттеулер коенобиумның пайда болуы кейбір түрлерде жайылымнан қорғануға көмектесетінін көрсетеді.
A coenocyte ('/s//iː//n//ə/,/s//aɪ//t/) is a multinucleate cell which can result from multiple nuclear divisions without their accompanying cytokinesis, in contrast to a syncytium, which results from cellular aggregation followed by dissolution of the cell membranes inside the mass. The word syncytium in animal embryology is used to refer to the coenocytic blastoderm of invertebrates. A coenocytic colony is referred to as a coenobium (plural coenobia), and most coenobia are composed of a distinct number of cells, often as a multiple of two (4, 8, etc.). Research suggests that coenobium formation may be a defense against grazing in some species.
Протистер
Дипломонадтар, Giardia сияқты, екі ядроға ие. Кірпікшелердің жасушаларында екі ядро болады: макронуклеус және микронуклеус. Апикомплексті паразиттердің шизонты – коэноциттердің бір түрі (яғни, жалпы мағынада плазмодиум) және микроспоридия (саңырауқұлақтар) мен миксоспоридия (метазоалар) паразиттерінің плазмодиялары. Синдинеялық (Dinoflagellata) паразиттерінің трофонты. Ксенофиофоралар – көптеген ядролары бар алып жасушалар және олар терең теңіз жазықтарында кең таралған.
Diplomonads, like Giardia, have two nuclei. Ciliates have cells that contain two nuclei: a macronucleus and a micronucleus. The schizont of apicomplexan parasites is a form of a coenocyte (i. e. a plasmodium in the general sense) as well as the plasmodia of microsporidian (Fungi) and myxosporidian (Metazoa) parasites. The trophont of syndinean (Dinoflagellata) parasites. Xenophyophorea are giant cells with numerous nuclei, and is common on the abyssal plains.
Балық тұқымы
Коэноциттік жасушалар әртүрлі және туыс емес балдырлар топтарында кездеседі, оның ішінде Ксантофицеялар (мысалы, Ваухерия), қызыл балдырлар (мысалы, Гриффитсия) және жасыл балдырлар (мысалы, Чараның аралық буын жасушалары). Сифонды жасыл балдырлар Bryopsidales және кейбір Dasycladales-тің бүкіл таллосы бір ғана көп ядролы жасуша болып табылады, оның көлденеңі бірнеше метрге жете алады (мысалы, Caulerpa). Дегенмен, кейбір жағдайларда көбею кезінде аралық қабырғалар пайда болуы мүмкін. Жасыл балдырлардың Cladophorales тобы сифонокладты құрылыммен сипатталады, яғни таллосы көптеген коэноциттік жасушалардан тұрады. Cladophorales-тегі ядролар цитоплазмалық аймақтарда реттелген түрде орналасқаннан өзгеше, Bryopsidales-тің цитоплазмасы ағып тұрады, бұл органеллаларды, транскрипттерді және қоректік заттарды өсімдік бойымен тасымалдауға мүмкіндік береді.
Coenocytic cells are present in diverse and unrelated groups of algae, including Xanthophyceae (e. g., Vaucheria), red algae (e. g., Griffithsia) and green algae (e. g., the internodal cells of Chara). In the siphonous green algae Bryopsidales and some Dasycladales the entire thallus is a single multinucleate cell, which can be many meters across (e. g. Caulerpa). However, in some cases, crosswalls may occur during reproduction. The green algal order Cladophorales is characterized by siphonocladous organization, i. e., the thalli are composed of many coenocytic cells. In contrast to the Cladophorales where nuclei are organized in regularly spaced cytoplasmic domains, the cytoplasm of Bryopsidales exhibits streaming, enabling transportation of organelles, transcripts and nutrients across the plant.
Миксогастридтер (сыртқы қоқыс)
Плазмодий (өмірлік цикл) бетіне қараңыз.
See Plasmodium (life cycle).
Өсімдіктер
Өсімдіктердегі эндосперм бір ұрықтанған жасуша (бірінші эндосперм жасушасы) коэноцитке айналған кезде өсуге бастайды. Әртүрлі түрлер ПЭК ақырында бөліне бастағанға дейін әртүрлі мөлшерде ядроға ие коэноциттерді жасайды, ал кейбіреулері мыңдаған ядроны қамтиды.
The endosperm in plants begins to grow when one fertilized cell (the primary endosperm cell) becomes a coenocyte. Different species produce coenocytes with different numbers of nuclei before the PEC eventually begins to subdivide, with some growing to contain thousands of nuclei.
Саңырауқұлақтар
Кейбір жіптесті саңырауқұлақтар (мысалы, Glomeromycota, Chytridiomycota және Neocalligomastigomycota) коэноциттік мицелийде көптеген ядроларды қамтуы мүмкін. Коэноцит – бірнеше жасушадан тұратын, құрылымдық және функционалдық тұрғыдан байланысқан, яғни жарықшалар арқылы біріккен, біртұтас үйлесімді бірлік ретінде жұмыс істейді. Гифалары септумдары жоқ саңырауқұлақ мицелиясы "асепталы" немесе "коэноциттік" деп аталады.
Some filamentous fungi (Such as Glomeromycota, Chytridiomycota and Neocalligomastigomycota) may contain multiple nuclei in a coenocytic mycelium. A coenocyte functions as a single coordinated unit composed of multiple cells linked structurally and functionally, i. e. through gap junctions. Fungal mycelia in which hyphae lack septa are known as "aseptate" or "coenocytic".
Метазоялар: омыртқасыздар
Көптеген жәндіктер, мысалы, модельді организм Drosophila melanogaster, бастапқыда "синцитиалды" бластодерм ретінде дамитын жұмыртқа салады, яғни, эмбриондардың жасушалары толық бөлінбейді. Ядролар S фазасына (ДНҚ көшірмесіне) өтеді және әпкелері хроматидтер ажырасып, толық гомологты хромосомалар жиынтығын қамтитын ядроларға қайта жиналады, бірақ цитокинез жүрмейді. Осылайша, ядролар ортақ цитоплазмалық кеңістікте көбейеді. Дрозофила сияқты омыртқасыздардың ерте эмбриондағы "синцитий" жасушалардың дифференциациясының "синцитиалды" спецификациясы үшін маңызды. Жұмыртқа жасушасының цитоплазмасында бикоид және нанос транскрипциялық факторларын кодтайтын локальді мРНҚ молекулалары бар. Бикоид белгісі ерте эмбрионның алдыңғы жағынан басталатын градиентте экспрессияланады, ал Нанос белгісі артқы жағында шоғырланады. Біріншіден, ерте эмбрионның ядролары "синцитиалды" бластодермде жылдам және синхронды түрде бөлінеді, содан кейін цитоплазма арқылы қозғалып, периферияның айналасындағы моноқабатқа орналасады, жұмыртқаның ортасында тек аз ғана ядролар қалады, олар сарысу ядроларына айналады. Ядролардың эмбриондық осьтері бойындағы орны бикоид, нанос және басқа морфогендердің әртүрлі мөлшеріне ұшырау деңгейін анықтайды. Бикоидтың мөлшері жоғары ядролар бас және кеуде құрылымдарына жасушалардың дифференциациясын ынталандыратын гендерді белсендіреді. Наносқа көбірек ұшыраған ядролар ішек және жыныс жасушалары сияқты артқы аймақтардың дифференциациясына жауапты гендерді белсендіреді. Дорсо-вентральді осьтің спецификациясы үшін де осы принциптер қолданылады – жұмыртқаның вентральді жағындағы ядролық дорсаль белгісінің жоғары концентрациясы вентральді тағдырды анықтайды, ал оның болмауы дорсальді тағдырға мүмкіндік береді. Ядролар жұмыртқа мембранасының астындағы моноқабатқа орналасқаннан кейін, мембрана баяу ішке тартыла бастайды, осылайша ядроларды жасушалық бөліктерге бөледі; осы кезеңде жұмыртқа жасушалық бластодерм деп аталады. Полярлық жасушалар – ұрықтық бастама – толық бөлінген алғашқы жасушалар болып табылады.
Many insects, such as the model organism Drosophila melanogaster, lay eggs that initially develop as "syncytial" blastoderms, i. e. early on the embryos exhibit incomplete cell division. The nuclei undergo S phase (DNA replication) and sister chromatids get pulled apart and re assembled into nuclei containing full sets of homologous chromosomes, but cytokinesis does not occur. Thus, the nuclei multiply in a common cytoplasmic space. The early embryo "syncytium" of invertebrates such as Drosophila is important for "syncytial" specification of cell differentiation. The egg cell cytoplasm contains localized mRNA molecules such as those that encode the transcription factors Bicoid and Nanos. Bicoid protein is expressed in a gradient that extends from the anterior end of the early embryo, whereas Nanos protein is concentrated at the posterior end. At first, the nuclei of the early embryo rapidly and synchronously divide in the "syncytial" blastoderm and then migrate through the cytoplasm and position themselves in a monolayer around the periphery, leaving only a small number of nuclei in the center of the egg, which will become yolk nuclei. The position of the nuclei along the embryonic axes determines the relative exposure of different amounts of Bicoid, Nanos, and other morphogens. Those nuclei with more Bicoid will activate genes that promote differentiation of cells into head and thorax structures. Nuclei exposed to more Nanos will activate genes responsible for differentiation of posterior regions, such as the abdomen and germ cells. The same principles hold true for the specification of the dorso ventral axis – higher concentration of nuclear Dorsal protein on the ventral side of the egg specify the ventral fate, whereas absence thereof allows dorsal fates. After the nuclei are positioned in a monolayer underneath the egg membrane, the membrane begins to slowly invaginate, thus separating the nuclei into cellular compartments; during this period, the egg is called a cellular blastoderm. The pole cells – the germline anlage – are the first cells to separate fully.
Патологиялық мысалдар
Кейбір мутациялар және белгілі бір жасуша циклын бақылайтын гендердің активтенуі бактериялардың көптеген хромосомалары бар, бірақ жасушалық бөлініссіз, "жіпше тәрізді" жасушалардың пайда болуына алып келуі мүмкін. Бұл механизмдер немесе қателіктер бактерияларда ядро болмаса да, коэноцит сияқты құрылымға ұқсас нәрсеге әкелуі мүмкін. Бұл факт синтетикалық биологияның кейбір қолдануларында пайдаланылды, мысалы, органикалық түрде өсірілген бетон үшін жасушадан туындаған талшықтар жасау үшін.
Certain mutations and the activation of certain cell cycle control genes can lead to bacteria forming "filament like" cells with multiple chromosomes but without cellular division. These mechanisms or mistakes may lead to a similar structure to a coenocyte, though bacteria do not possess nuclei. This fact has been used in certain synthetic biology applications, for example, to create cell derived fibers for an organically grown concrete.
Этимология
Көптеген халықаралық ғылыми терминдердегідей, ағылшын тілі коэноцит (cœnocyte) сөзін неолатын тілінен қабылдаған, оның құрамындағы коэно + цит бөліктері ежелгі грек тілінен шыққан: κοινός (koinós) = "ортақ" + κύτος (kýtos) = "құты, яғни жасуша". Дауыс басымды әрпі - œ, ғылыми ағылшын тілінде ол әдетте ұзын "е" дыбысына жақын естіледі және көбінесе алдыңғы "c" әрпін жұмсақ айтуға көшіреді; осының арқасында "коэнодан "көрме" дыбысын қалай алуға болады" деген сұраққа жауапта біраз тұрақтылық байқалады, алғашқыда бұл ретсіз сияқты көрінуі мүмкін.
As with much international scientific vocabulary, English got the word coenocyte (cœnocyte) from Neo Latin, in which its combining forms, coeno + cyte, are based on ancient Greek: κοινός (koinós) = "common" + κύτος (kýtos) = "box, i. e. cell"). The stressed vowel is œ, which in scientific English usually sounds like long e and usually shifts a preceding c to be soft; this explains how there is a degree of regularity in "how one gets a "see no" sound from coeno ," which might seem irregular at first glance.