Кіріспе
ISDN (Integrated Services Digital Network) пайдаланушы бөлігі немесе ISUP, 7 нөміріндегі сигнализация жүйесінің (SS7) бір бөлігі болып табылады, ол қоғамдық коммутацияланған телефон желісінде (PSTN) телефон қосылыстарын орнату үшін қолданылады. Ол ITU-T тарапынан Q.76x сериясының бөлігі ретінде белгіленген. Бір абоненттен екінші абонентке телефон қосылысы орнатылғанда, бірнеше телефон станциялары қатысуы мүмкін, тіпті халықаралық шекаралар арқылы да. ISUP қолдау көрсетілген жағдайда, қосылысты дұрыс орнату үшін станция шақырылған тараптың нөмірі сияқты қосылысқа қатысты ақпаратты ISUP хабарламаларын пайдаланып желідегі келесі станцияға жібереді. Телефон станциялары T1 немесе E1 арналары арқылы байланысуы мүмкін, олар қосылыстардан сөйлеуді тасымалдайды. Бұл арналар 64 кбит/с уақыт тілімдеріне бөлінеді, ал әрбір уақыт тілімі бір қосылысты жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Станцияларды өзара байланыстыру үшін қандай құралдар қолданылса да, екі станция арасындағы әрбір тізбек ISUP хабарламаларында қамтылған тізбек идентификациялық коды (CIC) арқылы бірегей анықталады. Станция бұл ақпаратты алынған сигнализация ақпаратымен (әсіресе шақырылған тараптың нөмірімен) бірге, сөйлеудің бастан-аяққа дейінгі жолын қамтамасыз ету үшін қандай кіріс және шығыс тізбектерін қосу керектігін анықтау үшін пайдаланады. Қосылысқа қатысты ақпараттан басқа, ISUP қолданылатын тізбектердің жай-күйі туралы ақпарат алмасуға және оларды басқаруға да мүмкіндік береді. Егер белгілі бір станцияда шығыс тізбегі қол жетімді болмаса, тізбектегі алдыңғы станцияларға босату хабары жіберіледі.
ISUP нұсқалары
ISUP-тың әртүрлі нұсқалары бар. ITU-T халықаралық желіде қолданылатын нұсқаны белгілейді. Еуропада ETSI өзінің ISUP спецификациясын жариялайды, ол ITU-T спецификациясына ұқсас. ITU-T ISUP халықаралық қосылыстар үшін қолданылады және кейбір ұлттық ISUP нұсқаларының негізі болып табылады. Көптеген елдерде ұлттық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ISUP-тің өзгертілген нұсқалары бар. ANSI Солтүстік Америкалық нөмірлеу жоспары аясында қолданылатын ISUP нұсқаларын анықтайды; бірақ, NANP аймағындағы кейбір елдер кейбір процедураларды қолдау тұрғысынан ерекшеленеді (мысалы, LATA Канада үшін мағынасыз. Сонымен қатар, RBOC операторлары ANSI-де толық сипатталмаған Telcordia процедураларын қолдайды). NANP-тан тыс жерлердегі кейбір елдер ANSI негізіндегі нұсқаларды қолдайды (мысалы, Мексика). ISUP-тің осы нұсқалары шамалы айырмашылықтарға ие болғанымен, ISUP хабарламаларының түрлері, параметрлердің түрлері және параметрлік өріс кодтары, сондай-ақ олармен байланысты негізгі қоңырау өңдеу процедуралары барлық нұсқаларда келіседі.
Хабарлама түрлері
ISUP хабарламасында тізбекті идентификациялау коды және ISUP хабарламасының түрі бар тұрақты тақырып, міндетті белгілі ұзындығы бар параметрлер бөлігі, міндетті өзгермелі ұзындығы бар параметрлер бөлігі және жіберілетін хабарлама түріне байланысты параметрлердің қосымша бөлігі болады. ISUP хабарламаларын Хабарламаларды Тасымалдау Бөлігінің (Message Transfer Part) немесе, сирек жағдайларда, Сигналдық Қосылыс Басқару Бөлігінің (Signalling Connection Control Part) қызметтерін пайдалана отырып жіберуге болады. Бұл хабарламалар қоңырауды орнату және аяқтаудың әртүрлі кезеңдерінде тасымалданады. Ең көп қолданылатын хабарламалар: Бастапқы мекенжай хабарламасы (IAM) – Хабарламада көрсетілген тізбекте қоңырау орнатылуы керек екенін серік коммутаторға хабарлау үшін жіберілген алғашқы хабарлама. Шақырылған нөмір, қызмет түрі (дауыс немесе дерек) және қосымша параметрлерді қамтиды. Келесі мекенжай хабарламасы (SAM) – Үшін-бірі қосылатын нөмірлеу процедураларын қолдайтын желілер үшін, және IAM толық шақырылған нөмірді қамтымаса, бір немесе бірнеше SAM хабарламалары қосымша сандармен жіберіледі. Бұл хабарлама блокпен нөмірлеу процедураларын қолдайтын желілерде қолдау көрсетілмейді. Мекенжай толық хабарламасы (ACM) – Абонентке жеткенде және телефон қоңырауын бастағанда немесе қоңырау өзара байланыс нүктесінен өтіп, аралық тізбек тартылғанда аяқтау коммутаторынан қайтарылатын хабарлама. Қоңырау барысы (CPG) – Қоңырау барысы туралы қосымша ақпаратты қамтиды. Әдетте, ACM-де хабарланғаннан кейін қоңырау статусы өзгергенде ACM-нен кейін жіберіледі. Жауап хабарламасы (ANM) – Абонент телефонды көтергенде, ресурс қосылғанда немесе жауапты бақылау өзара байланыс нүктесінен қайтарылғанда жіберіледі. Әдетте осы сәттен бастап төлем жүргізіледі. Осы уақытқа дейін қоңырау екі бағытта да жалғастырылуы керек. Қосылу (CON) – Қоңырау автоматты терминалмен жауап бергенде жіберіледі. Бұл хабарлама автоматты терминалдармен жауап берілген қоңыраулар үшін ACM, CPG және ANM хабарламаларын алмастырады. Ажырату (REL) – Абонент құрылғыны іліп қойғанда қоңырауды аяқтау үшін жіберіледі. Бұл сондай-ақ (IAM-ге тікелей жауап ретінде) аяқтау коммутаторы қоңырауды аяқтау мүмкін емес деп анықтаса жіберіледі. Екі жағдайда да, аяқтау коммутаторы ажырату себебін түсіндіру үшін хабарламада себептік мәнді ұсынады, мысалы, "Абонент занят". Ажырату аяқталды (RLC) – Ажыратуды растау – одан кейін тізбек бос және қайта қолданылуы мүмкін.
Initial address message (IAM) — First message sent to inform the partner switch that a call has to be established on the CIC contained in the message. Contains the called number, type of service (speech or data) and optional parameters. Subsequent address message (SAM) — For networks that support overlap dialing procedures, and then in the case that the IAM did not contain the full called number, one or more SAMs follow containing additional digits. This message is not supported by networks that only support en bloc dialing procedures. Address complete message (ACM) — Message returned from the terminating switch when the subscriber is reached and the phone starts ringing, or when the call traverses an interworking point and the intermediate trunk is seized. Call progress (CPG) — Contains additional information about the progress of a call. Normally sent after the ACM when the status of the call changes from that reported in the ACM. Answer message (ANM) — Sent when the subscriber picks up the phone, a resource is connected or answer supervision is returned by an interworking point. Normally charging starts at this moment. It is required that the call be cut through in both directions by this point. Connect (CON) — Sent when the call is answered by an automatic terminal. This message replaces the ACM, CPG and ANM for calls that are answered by automatic terminals. Release (REL) — Sent to clear the call when a subscriber goes on hook. This is also sent (in direct response to an IAM) if the terminating switch determines that the call cannot be completed. In either case, the terminating switch provides a cause value in the message to explain the reason for the release, e. g., "User busy". Release complete (RLC) — Acknowledgment of the release – the circuit is idle afterward and can be used again.