Кіріспе
Эдит Уортонның 1920 жылғы романы "Тәбиғат тазалығы дәуірі" – американдық автор Эдит Уортонның 1920 жылғы романы. Бұл оның сегізінші романы, және алғаш рет 1920 жылы «Pictorial Review» журналында төрт бөлімге бөлініп жарияланды. Кейін сол жылы «D. Appleton & Company» баспасы кітап түрінде шығарды. Ол 1921 жылғы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, осылайша Уортон бұл сыйлықты алған алғашқы әйел болды. Комитет бастапқыда Синклер Льюистің «Майн-стрит» романына сыйлық беруге келіскенмен, судьялар саяси себептермен оның кітабын қабылдамай, Уортонды Американың «Әдебиеттің бірінші ханымы» деп мойындады. Оқиға 1870-ші жылдардағы жоғарғы топтағы, «Алтын ғасыр» Нью-Йорк қаласында өрбітеді. Уортон бұл кітапты 50 жасында жазды, ол бұған дейін баспагерлердің үлкен сұранысын қанағаттандыратын белгілі автор ретінде танылғаннан кейін.
The Age of Innocence is a 1920 novel by American author Edith Wharton. It was her eighth novel, and was initially serialized in 1920 in four parts, in the magazine Pictorial Review. Later that year, it was released as a book by D. Appleton & Company. It won the 1921 Pulitzer Prize for Fiction, making Wharton the first woman to win the prize. Though the committee had initially agreed to give the award to Sinclair Lewis for Main Street, the judges, in rejecting his book on political grounds, "established Wharton as the American 'First Lady of Letters. The story is set in the 1870s, in upper class, "Gilded Age" New York City. Wharton wrote the book in her 50s, after she was already established as a major author in high demand by publishers.
Өмірбаян
Уортонның балалық шағында болған «Анасыздық дәуірі» 1905 жылы Уортон жариялаған «Шаттық үйінен» гөрі тереңірек зерттелген. Уортон автобиографиясында «Анасыздық дәуірі» оған «ұзақтан жойылған Американың балалық шақ естеліктеріне оралу арқылы сәттік қашып құтылуға мүмкіндік берді» деп жазды. Ол «Мен өскен және қалыптасқан әлем 1914 жылы құлай бастады» деп нақты айтты. Ғалымдар мен оқырмандар «Анасыздық дәуірі» ескі мен жаңаның арасындағы қайшылықты шешуге тырысатын туынды екеніне келіседі. Уортон осы оқиғада бейнеленген қатаң және әдепті Нью-Йорк қоғамының ескі әлемінде өсті. Өмірінің орта кезеңін, соның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыстың барлық жылдарын Еуропада өткізді, онда жаңа, механикаландырылған соғыстың салдары ең ауыр сезілді. Миллисент Беллдің Уортонға арналған Кембридж жолдасында түсіндіргендей, «Анасыздық дәуірі» [Теодор] Рузвельттің қайтысынан кейін және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жазылып, алғаш рет оқылды. Біз оқиғаның соңына келіп, Рузвельттің өлімі ғана емес, соғысқа дейінгі әлемнің және Уортон бағалаған барлық нәрселердің жоғалуын еске аламыз». «Анасыздық дәуірі» жоғары топтағы бір жұптың алдағы некесі және келіннің даулы туысының пайда болуы төңірегінде өрбиді, оның келуі олардың бақытын қауіпке тігеді. Роман 1870 жылдардағы Нью-Йорк қоғамының қағидалары мен моральдық құндылықтарын сұраққа тартып, оны тікелей айыптауға айналдырмайды. Бұл туынды Уортонның егжей-тегжейлілігіне, 19 ғасырдағы Шығыс жағалаудағы американдық жоғарғы таптың өмірін дәл бейнелеуіне, сондай-ақ оқиғаның әлеуметтік трагедиясына байланысты ерекшеленеді. Уортон кітап жарық көрген кезде 58 жаста болды; ол осы әлемде өмір сүрді және Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай оның күрт өзгеретінін көрді. Атауы Нью-Йорк қоғамының сыртқы әдептілігі мен ішкі махинациясы арасындағы ирониялық қарама-қайшылықты көрсетеді. Ол сэр Джошуа Рейнольдстың «Кішкентай қыз» атты танымал картинасынан алынған деп саналады, кейін «Анасыздық дәуірі» деп аталды (бірақ Рейнольдс өзі оны осылай атаған жоқ; атауды 1794 жылы гравёр Джозеф Грозер берді), және 18 ғасырдың соңғы жартысында балалық шақтың коммерциялық символы ретінде кеңінен тарады. Атауы иронияға толы болғанымен, 1905 жылы Уортон жариялаған «Шаттық үйі» романындағы оқиғаның атауындай өткір емес.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Ньюленд Арчер, заңгер және Нью-Йорк қаласының ең танымал отбасыларының бірінің мұрагері, өзінің өте қызықты некелерін бақытты күтеді, ол - үйі бар және әдемі Мей Велланд. Бірақ ол өзінің таңдаған қалыңдығына күмәндануға себеп табады, өйткені графня Эллен Оленска, Мейдің экзотикалық және әдемі туысы пайда болады. Элен Арчерді кінәсіз және надан Мейдің қарама-қарсысы деп санайды. Ол Еуропадан Нью-Йоркке Польша графына апатты некеден кейін (аңыз бойынша) өзін-өзі ажыратып, қайтыс болды. Алғашында, Элленнің келуі және оның болашақ қалыңдықтың отбасы атына әсер етуі Ньюлэндті мазалайды, бірақ ол Нью-Йорк қоғамының қатал ережелерін әбден елемейтін Элленге қызығады. Ньюлендтің оған деген құрметі өскен сайын, оның Мейге, ескі Нью-Йорк қоғамының кемелді өнімдеріне үйленуіне күмәндануы да артады; бұл кездесу енді ол елестеткен идеалдық тағдыр сияқты көрінбейді. Элленнің граф Оленскиден ажырасу шешімі оның отбасының басқа мүшелері үшін әлеуметтік дағдарысқа әкеледі, олар даулы жағдай мен ұяттан қорқады. Ажырасуды қабылдауға болмайды, бірақ бөлек өмір сүруді де қабылдауға болады. Велландтардың беделін сақтап қалу үшін Ньюлендтің заңгер серіктесі одан Элленнің ажырасудан бас тартуын сұрайды. Ол сәттілікке жетеді, бірақ бұл процесте оған қамқорлық жасайды. Элленге ғашық болудан қорқып, Ньюланд Мейді қашып кетуге және үйлену күнін жеделдетуге шақырады, бірақ ол бас тартады. Бірнеше аптадан кейін Ньюленд Элленге оны жақсы көретінін айтады; Эллен де оған осылай жауап береді, бірақ олардың махаббаты Мейді ренжітетініне қорқады, сондықтан ол Мейді өзіне қалдыруын қаламайды. Ньюланд Мейдің жеделхатын алады, ол ертерек үйленуге келіседі. Ньюленд пен Мэй үйленіп жатыр. Ол Элленді ұмытуға тырысады. Оның қоғамдағы некесі орташа, ал бір кездегі қызықты әлеуметтік өмірі бос және қуанышсыз болып кетті. Еллен Вашингтон қаласында тұрып, қашықтықта жүрсе де, ол оны жақсы көруді тоқтата алмайды. Ол мен Мей Род-Айленд штатындағы Ньюпортта болған кезде олардың жолдары қиылысады. Ньюленд граф Оленскидің Элленнің өзіне қайтуын қалайтынын біледі, бірақ ол бас тартты, бірақ оның отбасы онымен татуласып, Еуропаға қайтуын қалайды. Оның тәуелсіздігіне ренжіген отбасы, графтың істегеніндей, ақшасын қысқартты. Ньюленд Мейден кетіп, Элленмен бірге болудың жолын іздеп жүр. Ол Эленді әйеліне айналдырудан үміт үзгендіктен, онымен бірге қашуға шақырады, бірақ ол бас тартады. Кейін Элен Нью-Йоркке ауырып қалған әжесін күтіп алуға шақырылады. Ол оның бөлек болу шешімін қабылдайды және ақшасын қайтаруға келіседі. Нью-Йоркте Ньюлендтен жаңа қысымға ұшырап, Эллен онымен қарым-қатынасын толықтай аяқтау үшін жасырын кездесуге келіседі. Бірақ олардың әңгімелесуінен кейін көп ұзамай Ньюланд Элленнің Еуропаға қайтуға шешім қабылдағанын біледі. Мей Ньюлендпен бірге Эллен үшін қоштасу кешін өткізетіндерін хабарлағанда, Ньюленд Мейді тастап, Елленмен Еуропаға барады. Сол түні тойдан кейін Ньюланд Мейге оны Эллен үшін тастап кететінін айтады. Ол Эленге екі апта бұрын жүкті екендігін айтқан, бірақ ол кезде ол бұл туралы толық білмесе де, онымен сөйлескен. Бұл Мейдің онымен қарым-қатынаста болғанын күдіктенгендіктен және Эленнің Еуропаға оралуының себебі осылай болған дегенді білдіреді. Үмітсіз тұтқындалған Ньюленд Меймен бірге қалуға және Елленнің артынан бармауға шешім қабылдайды, ол баласының игілігі үшін өзінің махаббатын тапсырады. 26 жылдан кейін, Мей қайтыс болғаннан кейін, Ньюланд пен оның үлкен ұлы Парижге келеді. Анасының туысы сол жерде тұрғанын білген ұлы Эленнің Париждегі пәтерінде қонаққа барады. Ньюланд Элленді қайта көру мүмкіндігінен таңғалады. Үйдің сыртына жеткенде Ньюланд өз ұлын жалғыз жіберіп, Элленмен кездеседі. Ньюланд көтерілуді ойлайды, бірақ ақырында оны жасамауға шешім қабылдайды; ол оны көрмей-ақ қонақ үйіне қайтады. Ньюлендтің махаббат туралы соңғы сөздері: "Мен үшін бұл жерде жоғарыға көтерілгеннен гөрі шынайырақ".
Ньюленд Арчер
Бұл әңгіменің басты кейіпкері жас, танымал және табысты заңгер, ол Нью-Йорктегі сәнді үйде анасы мен әпкесімен бірге тұрады. Бала кезінен бастап оның өмірі Нью-Йорк қоғамының жоғарғы топтарының әдет-ғұрыптары мен күтулеріне сай қалыптасқан. Оның Мей Велландпен құдаласуы – жетістіктерінің тізбегінің бірі. Әңгіменің басында ол еркек-тәрбиеші, ал әйел – шәкірт болатын дәстүрлі неке туралы армандауға мақтанады. Оның өмірі графня Эллен Оленскамен танысқаннан кейін өзгереді. Ол онымен қарым-қатынас арқылы – бірінші достық, содан кейін махаббат – өзі өсіп-жетілген құндылықтарды күдікпен қарастыра бастайды. Ол Нью-Йорк қоғамының жыныстық теңсіздігін және оның әдет-ғұрыптарының бетке жыққандығын көріп, Мейге деген әлеуметтік міндеттемелерін Элленге деген махаббатымен теңестіруге тырысады. Ол Нью-Йорк қоғамының күрделі, қатал желісінде олардың махаббатына орын таба алмайды. Әңгіме барысында ол Элленді жақсы көру үшін қабылданған мінез-құлық шегін бұзады: бірінші Скуйтерклифке, содан кейін Бостонға, ал соңында оған Еуропаға ілесуді шешеді (бірақ кейін ойын өзгертеді). Ақырында Ньюланд олардың махаббатына орын тек оның естеліктерінде ғана болатынын түсінеді. Кейбір ғалымдар Уортонды көбінесе Ньюлендте, ал Элленде емес көреді.
Мей Велланд
Ньюленд Арчердің никесіне тұрған қызы, кейін әйелі. Ұлы ана мен әйел болу үшін тәрбиеленген ол, қоғамның барлық салт-дәстүрлерін сөзсіз орындайды. Көбінесе ол Нью-Йорк қоғамынан күтілетін, бет-бейнесіз, қызығушылық танытпайтын, қызықсыз жас әйел. Бірақ, Сент-Огастинге барғанда, Мей Ньюлендке ол бұрын елемеген ересектік пен мейірімділіктің сирек кездесетін жақтарын көрсетеді. Ол оны шын сүйетін әйелге үйленуі үшін, келісімдерін босатуға ұсынады, себебі ол жақында үйленген Рашворт ханыммен болған махаббат оқиғасын аяқтаған еді. Ньюленд оған тек өзіне ғана сүйіспеншілікпен қарағанын айтқанда, Мей оған сенім арта бастайды. Алайда, үйленгеннен кейін ол Ньюлендтің Элленнің сүйіктісі болуы мүмкін деген күдікке ілеседі. Дегенмен, Мей қоғам алдында бақытты екенін көрсетіп, олардың үлгілі некелері бар деген ойды сақтайды. Оның бақытсыздығы оның манипуляциялық қабілетін оятып, Ньюленд бұл туралы тым кеш байқайды. Элленді алыстату үшін Мей оған жүктілігі туралы әлі толық сенімді болмастан айтады. Бірақ, Мейде мейірімділік сезімі әлі де бар, тіпті Эллен кеткеннен кейін ұзақ жылдар өткен соң да олардың қарапайым некелерінде де. Мейдің қазасынан кейін Ньюленд Арчер оның Элленге деген махаббатын әрқашан білгенін жасайды. Мей өлім төсегінде ұлы Далласқа балалары әрқашан әкелері Ньюлендке сенім арта алатынын айтады, өйткені ол некелеріне адалдығы үшін өзіне ең қымбат нәрсені құрбан еткен. Сырт қарағанда, Мей – Тәбиғаттың таза бейнесі.
Элен Оленска
Мейдің туысы және Мэнсон Минготт ханымның немересі. Ол поляк графы Оленскиге, еуропалық дворянға үйленіп, графша болды. Күйеуі қатыгез, қатыгез, Елленнің байлығын ұрлап, басқа әйелдермен қарым-қатынас жасады. Әңгіме басталғанда, Эллен бақытсыз некеден қашып, күйеуінің хатшысымен Венецияда тұрып, Нью-Йорк қаласындағы отбасына оралады. Ол Ньюленд Арчерге Нью-Йорк қоғамынан тыс нәрселерді көруге көмектесетін еркін жан. Ол өзінің қызметші қызын, Настасияны теңдей көреді, оны іскерлікке жібермес бұрын қызметшіге өзінің шапанын ұсынады. Ол Джулиус Бофорт және Лемюэл Струтерс сияқты беделсіз адамдармен бірге қонаққа барады және өзінің туған інісі Мейдің күйеу баласы Ньюлендті өзіне шақырады. Элен Ньюленд сияқты олардың мүмкін емес махаббатынан зардап шегеді, бірақ ол бір-бірін қашықтықтан жақсы көретін болса, эмоционалдық лимбода өмір сүруге дайын. Эленнің Ньюлендке деген махаббаты оның маңызды шешімдерін қабылдайды: граф Оленскиден ажырасуды тоқтату, Америкада қалу және Ньюлендке бір рет қана жыныстық қатынас жасауды ұсыну, содан кейін оның өмірінен жоғалып кету. Оның ар-ожданы мен отбасы алдындағы жауапкершілігі Ньюлендке деген махаббатын қиындатады. Мейдің жүктілігін білгенде, Эллен Ньюлендтің оны Еуропаға ертіп баруына қарсы шығып, Американы тастап кетуді шешті. Эленнің кейіпкері туралы түсінік уақыт өте келе өзгерді. Өзін-өзі азғырушыдан өз заманынан алда келе жатқан керемет тәуелсіз әйелге айналғанда, бір нәрсе анық: "Еленнің тек қана оның анықтамаларын ренжіту үшін қонақ бөлмесі арқылы жалғыз жүруі жеткілікті".
Мэнсон Минготт ханым
Мықты Минготт әулетінің анасы, Эллен мен Мэйдің әжесі. Ол Кэтрин Спайсер болып дүниеге келді, отбасының әсері шамалы болған. 28 жасында күйеуін жоғалтқан ол өзінің ептілігі мен мінез-құлқының күшімен отбасының әлеуметтік беделін сақтап келді. Ол отбасын басқарады: Ньюлендтің тілегімен Мэй мен миссис Велландты ертерек үйленуге көндіреді. Ол қаржыны бақылайды – Элленге ашуланған кезде оның күнкөріс ақысын тоқтатып, немере қызы Регина Бофорт ақша тапшылығына тап болғанда одан көмек сұрауға мәжбүрлейді. Миссис Минготт Нью-Йорк қоғамының қалыпты әлемінде ерекше тұлға, кейде қабылдауға болатын мінез-құлық шегінен шығып, мысалы, үйінің бірінші қабатында қонақтарды қабылдайды, бірақ қоғам мұндайды әдетте, моральдық тұрғыдан күмәнді әйелдермен байланыстырады. Оның Элленді жылы қабылдауына күмәнмен қарайды және отбасының қалған бөлігінің Элленді қолдауын талап етеді. Миссис Минготттың прототипі – Эдит Уортонның семіз әпкесі Мэри Мейсон Джонс, оның сәнді қоғам онымен бірге болуға тырысады деген сенімнен туған "Джонстармен қадам сақтау" деген сөз тіркесін пайда болды деседі.
А. Велландтың әйелі
Мейдің анасы, қызын лайықты қоғамдық әйел ретінде тәрбиелеген. Мейдің боязбас мінезі, қиялының жеткіліксіздігі және қалыпты және қалыпты емес мінез-құлық туралы қатаң көзқарастары осының нәтижесі. Аугуста күйеуін, әлсіз жігерлі Велланд мырзаны өз қалаулары мен тілектеріне бағынуға тиімді үйреткен. Миссис Велланд Мейдің ұзақ сақталыған келісімге берілгендігінің итермелейтін күші. Анасының ықпалы болмаса, Мей Ньюлендтің ертерек той жасау туралы ұсынысына оң жауап берген болар еді. Некеде бірнеше жыл өткен соң, Ньюленд Арчер Мейде қайын анасының қасиеттерін көреді – тұрақсыз, қиялы жоқ және көңілсіз әйел. Кейін ол Велланд мырзаға таңылған Мейдің сондай әсерін өзі сезінеді.
Кіші әріптер
Кристин Нильссон: Арчер мен Мэйдің никелесу кешінде "Фауст" операсында өнер көрсеткен әйгілі әнші. Екі жылдан кейін сол операда қайтадан ән салады. Мэй мен Элленнің тәтесі және Мэнсон Минготт ханымның келіні. Лоренс Леффертс: бай жас адам және Арчердің әлеуметтік айналымының мүшесі. Ол әдеп-намыс мәселесінде сарапшы саналады. Арчер Нью-Йорк қоғамының Элленді қарсы алуға шақырудан бас тартуының себебі Леффертс екенін ойлайды. Арчердің пікірінше, Леффертс әйелі Гертруда Леффертс оның басқа біреумен қарым-қатынаста екеніне күдік келтірген сайын өзінің ізгілігін көрсетуге тырысады. Силлертон Джексон: Нью-Йорк қоғамын құрайтын отбасылар туралы білетін сарапшы. Ол кімнің кіммен туыс екенін, әрбір маңызды отбасының тарихын жақсы біледі. Арчер мен Джейн оны кешкі асқа шақырып, соңғы жаңалықтарды білу үшін әңгімелеседі. Джулиус Бофорт: Элленмен қарым-қатынас құруға тырысатын өркіш британдық банкир. Ол тіпті Арчердің Элленді көруге баратын күндері оны Скуйтерклифке дейін іздеп барады. Оның банктік ісі ақырында құлдырап, Нью-Йорк қоғамынан ұятқа қалды. Бұл құлдырау, мүмкін, 1873 жылғы үрейдің салдарынан болған. Реджина Бофорт: Джулиус Бофорттың әйелі және Мэнсон Минготт ханымның қызы. Ол күйеуінің банкі құлаған кезде Мэнсон ханымнан қарыз сұрап келеді. Оның келуі Мэнсон ханымға инсульт тудырады. Джейн Арчер: Арчердің жалғыз, үйден шықпайтын, Арчерге тәуелді қарындасы. Ол анасымен бірге қонақтарды кешкі асқа шақырып, Нью-Йорк қоғамы туралы әңгімелеседі. Джейн Элленді мақұлдамайды, себебі ол консервативті емес және тәуелсіз, сондай-ақ күйеуінің зорлық-зомбылығына мойынсұнбайды. Аделина Арчер: Арчердің жесір анасы. Ол көбінесе іс-шараларға қатыспайды, бірақ қоғам туралы естігенді жақсы көреді. Ол Джейнмен бірге Нью-Йорк қоғамының құндылықтарына берілген. Ол да Джейн сияқты Элленге күдікпен қарайды. Генри ван дер Льюден оның туысы. Ол Эдит Уортонның анасы Лукреция Райнлендерге ұқсайды деседі. Лемюэл Струтерс ханым: Нью-Йорк қоғамынан шеттегі әйел. Эллен онымен дос болып, оған көңіл көрсеткенге дейін оған сенімсіздікпен қарады. Ол ақырында танымал болады; романның соңында Мэй оның кештеріне барудың дұрыс екенін ойлайды. Олленски граф: Элленнің күйеуі, Элленді немқұрайлылығымен және қайғы-қасіретпен қуған азғын аристократ. Бастапқыда граф Олленски Элленді босатуға келіседі. Бірақ кейін хатшысын Америкаға жіберіп, Элленнің қайта оралуын сұрайды, бірақ ол тек кейде оның үйіне келіп тұруы керек екенін талап етеді. Ол әңгімеге ешқашан қатыспайды. Ол Элленді үнемі алдап жүреді, ал Леффертстің жасырын айтуынша, ол еркектермен де қарым-қатынас жасайды. Оның қандай басқа да зұлымдықтар жасағаны белгісіз, бірақ ол өте қатыгез болып көрінеді. Софи Джексон: Силлертон Джексонның тұрмысқа шықпаған қарындасы. Ол Джейн мен Арчер ханымның досы. Луиза мен Генри ван дер Льюден: Арчерлердің туыстары және Нью-Йорк қоғамындағы ең ықпалды адамдар. Олар қоғамды құтқару үшін ғана адамдармен араласады. Нью-Йорк қоғамы Элленді елемеген соң Арчер ханым Ван дер Льюдендерге барады. Олар оны Сент-Остри герцогінің құрметіне өткізілетін эксклюзивті кешке шақырып, қоғамға оны қолдайтындарын көрсетеді. Олардың негізін Эдит Уортонның туыстары болған Ван Ренсселерлер құрайды. Сент-Остри герцогы: Англия герцогы. Ван дер Льюдендердің туысы, олар ұйымдастырған кештің құрметті қонағы. Эллен де, Арчер де оны жалықтырады. Настасия: Элленнің итальяндық қызметшісі. Ол Арчер мен басқа қонақтарды Элленнің отыратын бөлмесіне шақырады. Леттерблэр мырза: Арчердің заң фирмасының аға серіктесі. Ол Арчерге Элленнің графтан ажырасу жоспарынан бас тартуын сұрайды. Миссис Рашворт: Арчер Мэймен никелесуге дейін қарым-қатынаста болған тұрмысқа шыққан әйел. Нед Уинсетт: Журналист. Олар әлеуметтік орталары әртүрлі болғанына қарамастан, Арчермен дос. Ол Арчердің мағыналы әңгімелесе алатын азаматтардың бірі. Нед Уинсетт Арчерді қоғамнан тыс нәрселер туралы ойлауға шақырады. Реджи Чиверс: Қоғамның маңызды мүшесі. Арчер олардың Хадсон өзеніндегі елдік үйінде демалыс күндерін өткізеді. Маркиза Медора Мэнсон: Элленді бала кезінде Еуропаға алып кеткен тәтесі. Қазір ол Вашингтонда тұрады, ал Эллен оған көмектесу үшін барады. Нью-Йоркке келгенде ол Арчерді Элленді графқа қайта оралуға көндіруге тырысады. Бофорттың банкрот болуы Мэнсон ханымның байлығын құртады, содан кейін ол Элленмен бірге Еуропаға қайтады. Доктор Агатон Карвер: Маркиза Мэнсонның досы (және мүмкін сүйіктісі). Арчер оны Элленнің үйінде кездестіреді. Дю Лак тәтелер: Арчердің қарт тәтелері. Олар Арчер мен Мэйдің бал айына елдік үйлерін ұсынады. Миссис Карфри: Джейн мен Арчер ханымның ағылшын танысы. Олар Арчер мен Мэйді Еуропаға сапар шеккенде кешкі асқа шақырады. М. Ривьер: Миссис Карфридің жүрегі ауырған немересінің француз тілінен сабақ беретін ұстазы. Ол Арчерді өмірі мен зиялылығымен қызықтырады. Кейін Арчер оның граф Олленскидің хатшысы болғанын және Элленнің күйеуінен қашуына көмектескенін біледі. Граф оны Бостонға Элленді Еуропаға қайта оралуға көндіруге жібереді. Бленкер отбасы: Ньюпортта Маркиза мен Элленмен бірге тұратын сәнсіз, әлеуметтік жағынан төмен отбасы. Олар Миссис Эмерсон Силлертонның кешінде құрметті қонақтар болады және ақылды, мейірімді адамдар болып көрінеді. Даллас Арчер: Мэй мен Арчердің үлкен баласы. Ол әкесін Еуропаға сапарға алып кетеді. Даллас арқылы Арчер Мэйдің Эллен кеткеннен кейін оның бос жүрегіне ашырғандығын біледі. Фанни Бофорт: Даллас Арчердің никесіне тұрған қызы және Джулиус Бофорттың екінші әйелінен туған қызы. Ол Далласты Элленді Парижге барғанда көруге шақырады.
Тақырыптар
Мәтіннің ең айқын тақырыптарының бірі – байлық және әлеуметтік жік туралы идея. Кейіпкерлер өз әлеуметтік статустарын мақтан тұтады, ал "ескі ақшаға" ие болғандар "жаңа ақша" иелерінен қорқады. Кейіпкерлердің өмірі соңғы сәндерді, кештемелерді, қоғамдық шараларды және т.б. қадағалаумен өтеді. Бұл романның кейіпкерлері үшін жоғары қоғамға қабылдану ең маңызды нәрсе, олар осы мақсатқа жету үшін барлық шараларға баруға дайын. Жоғары топтағы таныстардың құрметіне ие болу – бұл романның тағы бір жиі кездесетін тақырыбы. Романның тағы бір анық тақырыбы – махаббат, ол Ньюленд Арчер мен Мэй Велленд арасындағы сезім болсын, немесе Ньюленд Арчер мен Эллен Оленска арасындағы күшті махаббат пен құштарлық болсын. Романның басында Ньюленд Арчердің Мэй Велландтың әдемілігіне және тәбиғаттылығына деген құмарлығы байқалады. Роман барысында әдемілік тақырыбы өзгеріп, Мэй Ньюлендтен Элленді алшақтату үшін жүкті екенін айтады.
"Ақылсыздық дәуірі" туралы көзқарастың өзгеруі
Хелен Киллоран "Эдит Уортонның сыншылдық қабылдауында" сыншылар Уортонның шеберлігіне, құрылымға назар аударуына, оның нәзік иронияларына және интерьерлерді сипаттауына (интерьер дизайнері ретіндегі жұмысына байланысты) әрқашан таң қалғандарын түсіндіреді. Кітап жарық көргеннен бергі ондаған жылдар ішінде сыншылар кітаптағы ақша мен әлеуметтік жіктелудің бейнеленуіне көбірек мән берді. Эллен Оленска мен Мэй Велланд та сын талқылауларының орталық тақырыбы болып келді. Бастапқыда жүктілігі туралы айту арқылы некесін сақтап қалғаны үшін дұрыс іс жасады деп есептелген Мэй Велландты, шынайы қиын жағдайдағы әйел ретінде қараудың орнына, манипуляторлық екенін де атап көрсетуге болады. Элен Оленска қазіргі әдеби сын тұжырымдарында әйелдерге қатысты жалпы мәселені көтереді. Ньюленд Арчердің еңбек етпестен ие болған сәнді өмір салтына назар аудармай, кейбір заманауи оқырмандар оның мұңды көзқарасына жаныссады.
Кино, теледидар және театрлық бейімделулері
1924 жылы Warner Brothers компаниясы нұсқаусыз фильмді шығарды. Режиссері – Уэсли Рэгглз, графша Оленска рөлін Бейверли Бэйн, ал Ньюленд Арчер рөлін Эллиот Декстер ойнады. Бұл фильм қазір жоғалып кеткен. 1928 жылы Маргарет Айер Барнс романды сахнаға қойды. Ол алғаш рет Бродвейде көрсетілді, онда Катарина Корнелл графша Оленска рөлінде ойнады. 1934 жылы RKO студиясы үшін Филип Моеллер (роман мен пьеса негізінде) режиссерлік еткен фильм түсірілді, онда Айрин Данн графша Оленска, ал Джон Боулз Арчер рөлінде ойнады. 1993 жылы Мартин Скорсезе фильмді бейімдеп түсірді, басты рөлдерде Мишель Пфайффер графша Оленска, Дэниел Дей-Льюис Арчер, Винона Райдер Мей Велланд Арчер, Ричард Э. Грант және Мириам Маргольес ойнады. Райдер осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығына және «Алтын глобус» сыйлығына ие болды, ал фильм «Үздік костюм дизайны» номинациясында жеңіске жетті. 2009 жылы «Gossip Girl» телесериалының «The Age of Dissonance» атты эпизоды көрсетілді, онда кейіпкерлер «The Age of Innocence» пьесасын қойып, олардың жеке өмірі пьесадағы оқиғаларды көшіргендей болды. 2018 жылы Дуглас Макграттың пьесасы, Сиерра Боггс пен Бойд Гейнс қатысуымен The Hartford Stage және McCarter Theatre театрларында қойылды. 2024 жылы Сан-Диегодағы Old Globe театрында жаңа бейімделудің Глобус тапсырысымен жасалған әлемдік премьерасы өтті.