Кіріспе

Солтүстік Англиядағы жол

A59 – Англиядағы маңызды жол, шамамен созылып, Уоллси (Мерсисайд) қаласынан Солтүстік Йоркширдегі (Йорк) қаласына дейін жалғасады. Бұл жол 1936 жылғы Басты жолдар заңының бір бөлігі болды және сол кезде A59 деп белгіленді. A59 – M53 тас жолы арқылы Мерсисайдты Йоркширмен байланыстыратын маңызды бағыт, үш графтық арқылы өтеді және бірнеше ірі тас жолдарға қосылады. Жол тарихи жолдар мен заманауи жолдардың үйлесімінен, сондай-ақ екі және бір бағытты жолдардан тұрады. Йоркширдегі A59 жолының кейбір бөліктері римдік жолдардың бағыттарымен жақын байланыста, ал кейбіреулері орта ғасырларда тұз жолдары ретінде пайдаланылған. Мерсисайдтегі A59 жолының көп бөлігі викториялық кезеңде салынған және қазіргі күнге дейін көп өзгеріске ұшырамаған. 20-ғасыр бойында көптеген айналма жолдар салынды, олардың ең ертесі – 1930 жылдардың басындағы Магхулл айналма жолы, әсіресе қалалардағы қозғалыс тығырызған жерлерде. 20-ғасырдың ортасында Ланкашир арқылы өтетін жолдың бөліктерін тас жол стандартына дейін жаңарту ұсынылған, бірақ кейіннен маңызды жақсартуларға дейін төмендетіліп, ақырында қарастырудан алынды. Жолдың кейбір бөліктері, әсіресе Йоркширде, елдегі ең қауіпті жолдардың бірі ретінде танылды, жол қауіпсіздігін жақсарту жөніндегі үздіксіз күш-жігерге қарамастан.

Мерсисайд

A59 Уоллсиден басталады, М53 тас жолының солтүстік шетінен және Кингсвей туннелі арқылы өтеді. Ливерпуль орталығында, Куинсвейд туннеліне кіреберісіндегі дөңгелек жолдан солтүстікке қарай 0,7 миль (1 км) қашықтықтағы жеке тармақ, Воксхоллдағы Шотландия жолында басты бағытқа қосылады. Ол солтүстікке қарай Киркдейл және Уолтон арқылы жалғасады, Айнтри ат жарыс жолы мен Ормскирк жолын (Айнтри мен Нетертон арасындағы шекараны құрайтын) басып өтеді, содан кейін А5036, М57 және М58 тас жолдарымен қиылысатын Суич аралына жетеді. Суич аралынан A59 Магхалл мен Лидиат арқылы Ланкаширге Аугтон арқылы және одан Ормскиркке дейін, шамамен Мерсирейлдің Солтүстік желісі бағытына параллель жүреді.

Ланкашир

Ормскиркте ол ескі айналма жолмен екі қатарлы жолдан бір қатарлы жолға қайтады. Жол Burscough және Rufford қалалары арқылы өтеді, бұл бөлікке 1980 жылдардың басында айналма жол салу қарастырылғанына қарамастан, Тарлтон қаласында A565 тас жолымен қиылысады. Жол Лидс және Ливерпуль каналы мен Дуглас өзені арқылы Лонгтон (және Хаттон) айналма жолына дейін жалғасады, онда ол екі қатарлы жолға қайта оралады. Ланкашир полициясының бас штабынан өтіп, жол Пенвортэм қаласын айналып өтеді және Риббл өзені арқылы Престон қаласына жетеді, қала орталығын Ring Way арқылы айналып өтеді, мұнда Блэкпулден келген A583 тас жолы қосылады. Жол қысқа уақытқа A6 тас жолымен бірігіп, содан кейін шығысқа қарай M6 тас жолының 31-ші қиылысына дейін барады, одан кейін жол екі жеке қатарлы жолға бөлінеді, Блэкбернге баратын A677 тас жолымен қиылысады. A59 Myerscough Smithy арқылы жалғасады, содан кейін Самлесбери әуежайының (британдық аэроғарыш орнатылысы) айналасын айналып өтеді. Лонгсайт жолынан ол Сальсбери қаласы арқылы өтіп, A666 тас жолына дейін жетеді, содан кейін Биллингтон, Уэлли, Клитероу, Чатберн және Гисбернге жетуден бұрын Саули ауылын айналып өтеді.

Йоркшир

Хортоннан Солтүстік Йоркширге кіріп, Батыс және Шығыс Мартон арқылы өтеді, содан кейін A56 автожолына жетеді, одан кейін жол Броутоннан өтеді. Броутоннан кейін жол Скиптон айналма жолының батыс жағымен қиылысады, онда ол Кендал мен Лидс арасындағы A65 бағытында A65 автожолымен бірігіп, шығысқа қарай A65 автожолынан бөлінеді. Жол Эмбсей және Болтон Абби Бу Темір жолын кесіп өтеді, B6160 жолымен бұрылыс арқылы өтіп, Бимсли төбесіне көтеріледі. Төбесінде жол Харрогейт ауданына өтеді, сол жерде Кекс Гилл деп аталатын ұзын, тар және иісті төмендеу бар, ол Блабберхаус ауылына жетелейді. A59 содан кейін Фьюстон суқоймасының бойымен жүреді және римдік жолдың бағытымен, "гольф доптарынан" өтіп, RAF станциясы – Менвитт Хиллге дейін созылады. Скиптон жолы ретінде A59 кейін Кеттлсингтен өтіп, Харрогейтке қарай төмендейді. Харрогейтке Скиптон жолымен жеткенде, ол A61 Рипон жолымен Рипонға, Харрогейт қаласының орталығына және Лидске барады, содан кейін қала шетінде Скиптон жолы ретінде жалғасады. A59-дың бұл бөлігі Солтүстік Йоркширдегі ең қызықты жолдардың бірі саналады. Бұл бөлігінің бір бөлігі қала орталығын айналатын шөпті жердің заңмен қорғалған бөлігі – Stray арқылы өтеді. A59 содан кейін Императрица айналымында солға бұрылады, ол өзі Stray-де орналасқан, Старбекке қарай, бірақ Йоркке бағытталған көліктер A661 Уэзерби жолына A658 Харрогейт және Кнаресборо оңтүстік айналма жолын пайдалану үшін бағытталады. Дегенмен, A59 Старбек арқылы Кнаресбороу жолы және кейіннен Хай-стрит ретінде өтеді, содан кейін шығысқа қарай Кнаресбороға қарай, қала орталығынан өтіп, Йорк жолы ретінде Йоркке қарай жүреді. Қалған бөлігі салыстырмалы түрде тегіс. Кнаресбородан A59 А658 автожолында Харрогейттен Йоркке бағытталған көлікпен кездеседі және Голдсбороудың солтүстігінен А1(M) бағытына қарай созылады. A59 Йоркке қарай барады, Нун Монктон, Мур Монктон және Жоғарғы Попплтон сияқты жерлерге жақын өтеді, соңында қала қабырғаларының оңтүстігінде Тадкастер жолы мен Нуннери Лейннің қиылысындағы зебра өткелінде аяқталады.

Ерте тарих

Йоркширдегі A59 тас жолы Грин Хаммертоннан Йоркқа дейін жергілікті халық Уотлинг көшесі деп білетін ежелгі римдік жолдың бағытымен өтеді және орта ғасырларда тұз тасымалдау жолы ретінде қолданылған болуы мүмкін. 2008 жылғы археологиялық қазба жұмыстары римдік жолдың Грин Хаммертонның солтүстік-шығысына бұрылудан бұрын Нидд өзенін ескі округтік көпір арқылы кесіп өткенін көрсетті, бұл бұрынғы түсініктерге қайшы келеді. Сондай-ақ, 2008 жылғы археологиялық қазба кезінде Ұлыбританияны римдіктер бағындыруға дейінгі орлар табылды, бұл аймақта темір ғасырына дейін жол желісі болғандығын көрсетеді.

19 ғасыр

Қазіргі Мерсисайдтың көп бөлігі соңғы ғасырда өзгеріссіз қалды, Ливерпульден Айнтридегі Свайч аралына дейінгі бағыт Виктория дәуірінен қалған Шотландия жолы сияқты қолданыстағы жол инфрақұрылымын пайдаланады. Суич Айленд торабы мен Ланкаширдегі Огтон арасындағы Магхулл арқылы өтетін қазіргі бағыт 20-ғасырға дейін болған емес, бұл жерлердегі байланыс жолдары көбінесе бүгінге дейін сақталған кішкентай жолақтар болған. A59 жолының B5195 Turnpike Road торабымен Ormskirk маңындағы қиылысы A59 жолының Виктория дәуіріндегі бағытымен жалғасады, ол Холлборн төбесі деп аталады, содан кейін Ormskirk және Батыс Ланкашир арқылы өтеді. 1827 жылы жаңа Чатберн жолы ашылғанға дейін Клитеро ауданындағы Ливерпуль / Скиптон бағыты Клитеро қаласынан Уэлли жолы және Пимлико арқылы, Чатберн ескі жолының әктасты қырқасынан өтетін. Саули ауылындағы бастапқы бағыт Смитс көпірінен Риббл өзенін айналып өтіп, қазіргі A59 жолына дейін, Спред Игл пабының жанындағы Риббл өзені бойымен, Саутпорт Хаусынан басталуы мүмкін.

20 ғасыр

Ливерпульден Престон арқылы Лидске дейінгі жол 1936 жылғы магистральдық жолдар туралы заңда магистральдық жол деп белгіленген көптеген жолдардың бірі болды, оған A59 атағы берілді және Ливерпульден Скиптонға дейінгі бағытты қамтиды. Бұл жол актінің бірінші тізіміне енді, онда шамамен 4460 миль (7178 км) жол магистральдық жолдар ретінде белгіленді. Осы ғасырда A59 жолының көп бөлігін айналып өтуге арналған жолдар салынды, олардың кейбіреулері магистральдық жол статусын алғанға дейін салынған, соның ішінде Ланкаширдегі Ормскирк қаласының орталығын айналып өтетін жол, ол 1929 жылдан бастап карталарда «Айналып өту жолы» деп белгіленді және кейіннен A59 жолының бөлігіне айналды. Жолды магистральдық жол ретінде белгілегеннен кейін көптеген қосымша айналып өту жолдары салынды, бұл A59 жолын бұрынғыда тығын болатын қалалар мен кенттерден алыстатты. Ең ерте мысалдардың бірі – Ланкаширдегі Лонгтон айналып өту жолы, ол 1956–1957 жылдары шамамен 491 000 фунт стерлинг (1956 жылғы 491 000 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) құнымен салынды. Айналып өту жолы салынғанға дейін A59 Уолмер Бридж, Лонгтон және Хаттон ауылдары арқылы өтіп, кейін шығысқа қарай қайта бағытталды. Йоркширде, Бимсли Хиллде, шығысқа қарай екі қатарлы (көлбеуде) және батысқа қарай бір қатарлы жолақ бар, олардың кейбіреулері 20 ғасырдың соңында әртүрлі жерлерде жақсартылды, мысалы, Хейзлвудта A59 жолы түзуге жақын келтірілді, солтүстік-батысқа қарай орналасқан бұрынғы қисық жолды айналып өтті. Сол кезеңде A59 Эмбсай және Болтон Эбби парлық темір жолының шығысына қарай қайта бағытталды, бұл Уарф өзені арқылы жаңа Болтон көпірін салуды қажет етті, ал бұрынғы бағыт қазір аттыларға арналған жолға айналды. 1970 жылдардың басына дейін A59 жолының бастамасы Ливерпульдің орталығында болды, қазір ол қазіргі A59 жолына жалғасатын шағын бөлімше болып табылады, ол Уоллсидегі бастапқы нүктесінен Кингсвей туннелі арқылы өтеді. A59 жолының Биркенхедтегі бөлігі пайдаланылмаған теміржол кесімін пайдаланып, жолды M53 автожолына жалғастырады. Ланкаширде A59 жолы сол кезеңде, 1970 жылдардың басында Клитероу / Уэлли қалаларын және Чатберн мен Соули ауылдарын айналып өту үшін қайта құрылды. Чатберн бөлігінде Downham көпірімен бірге терең әк тас кесімі бар. Оның көп бөлігі парламенттің екі қатарлы жол қауіпсіз болмайды деген алаңдауларына қарамастан, бір қатарлы жол ретінде салынды. Саули броу бөлігінде екі бағытта да асып өтуге мүмкіндік беретін үш қатарлы жол болды, бірақ бірнеше ауыр апаттардан кейін енді тек шығысқа қарай баратын бағытта ғана асып өтуге рұқсат етіледі. Айналып өту жолының құрылысы өткен жылы расталды, оның құны 3,4 миллион фунт стерлинг (1969 жылғы 3 400 000 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) болды. Скиптон айналып өту жолының A59 бөлігі 1981 жылы 16,4 миллион фунт стерлинг (1981 жылғы 16 400 000 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) құнымен ашылды, ол B6265 жолынан солтүстікке қарай өтеді және жол жүктемесін азайтты. A59 жолы 1990 жылдары шығыс-батыс бағытындағы маңыздылығының артуына байланысты бірінші дәрежелі жол мәртебесіне ие болды. 2004 жылы жолдың бұл бөлігі Солтүстік Йоркширдегі ең қызықты жолдардың бірі деп мәлімделді. Қазір Голдсбороның солтүстігінен A1(M) автожолына қарай жүрсе, бастапқыда жол Флаксби ауылынан және Аллертонға дейін өтті, бірақ қазір жол шығыс-батыс бағытындағы шектеулі маршрутпен жүреді және A1(M) автожолымен 47-ші тоғысында кездеседі. Жол бастапқыда Грин Хаммертонның оңтүстігінде аяқталды, A66 жолы Боробриджден Йоркке қарай бағытталды.

Байпас жолды жақсарту

Йоркширдегі A59 жолы 2016 жылы Солтүстік Йоркширдің 30 жылдық көлік жоспарының бір бөлігі болды, оған шұңқырларды жөндеу және жол төсемін жаңару жұмыстары, сондай-ақ жаңа бағыттар салу мүмкіндігі кірді. Жолдың көптеген бөліктері әртүрлі кезеңдерде өзгертілді, әсіресе бұрынғы бағыттар көлемі зор ауылдар мен қалалардың ішінде өтетін жерлерде. Көбісі жол магистраль болып белгіленгеннен және A59 деп аталғаннан кейін салынды, бірақ кейбір бөліктері, мысалы Магхулл айналма жолы, 1936 жылғы Магистральдық жолдар заңына дейін салынған.

А59 айналма жолдарының тізімі

Бөлім Басталуы Аяқталуы Салынғандығы Түрі Ұзындығы Магхулл айналымы Магхулл Лидиат 1932–1933 Екі қатарлы жол 4 миль (6 км) Лонгтон айналымы Бротон Скиптон 1979–1981 Бір қатарлы жол 3 миль (5 км) Ормскирк айналымы Бикерстафф Бретхертон 1982 Жоспарланған, бірақ салынбаған Бёрскоу айналымы Бёрскоу 1982 Жоспарланған, бірақ салынбаған Грин Хаммертон айналымы Грин Хаммертон 1988–1989 Бір қатарлы жол 1.3 миль (2 км) Меллор Брук айналымы Меллор Брук 1991–1992 Бір қатарлы жол 0.8 миль (1 км) Пенвортхэм айналымы Престон Ховик 1984–2019 Екі қатарлы жол 3.3 миль (5 км)

Кекс Гилл айналма жолының ұсынысы

Блаберхаустан Бимсли төбесіне дейінгі Кекс Гилл жол бөлігі үшін айналма жол салу ұсынылып отыр. 2010 жылдан бері жол көп рет жабылды (әсіресе 2016 жылы, төтенше жөндеу жұмыстары үшін 8 аптаға жабылды). 2018 жылдың мамыр айында жер көшкіні салдарынан тағы да жабылды, ал жергілікті жоспарлаушылар қазіргі бағыттың солтүстігінде, өте кішкентай және тар шатқалдың ар жағында жаңа жол учаскесі салынуы керек екенін мәлімдеді. Солтүстік Йоркшир округі кеңесі 2020 жылдың көктемінде 30 миллион фунт стерлинг сомасында айналма жол құрылысын бастайтынын хабарлады. Сонымен қатар, олар 2009-2018 жылдар аралығында Кекс Гиллдегі A59 жол учаскесін жабу және жөндеуге кеткен шығын 3 миллион фунт стерлингтен асып кеткенін мәлімдеді. 2,5 миль (4 км) айналма жол жоспарлары 2019 жылдың желтоқсанында ұсынылды, оның құны шамамен 43,7 миллион фунт стерлинг болатыны күтілуде.

Автомобиль жолдары бойынша ұсыныстар

Ормскирк және Бурскоу қалалары үшін айналма жол алғаш рет 1949 жылы Джеймс Дрейктің Ланкашир облысы үшін жасаған жол жоспарының бір бөлігі ретінде ұсынылды, ол көп мақсатты жол ретінде сипатталды, бірақ 1958 жылы болашақтағы тас жол деп есептелді және A59(M) белгісі берілді. 1963 жылы Ланкашир округінің кеңесі осындай тас жол салу жоспарларынан бас тартып, 1970 жылдардың ортасында Ливерпуль мен Престон арасындағы A59 байланысын жақсарту жобасын ұсынуға шешім қабылдады. Бұл ұсыныс сол кезде M59 тас жолына айналу мүмкіндігі қарастырылды, барлық қолданыстағы нұсқалар зерттелді, алайда тас жол соңында салынбады. Ланкашир округінің кеңесі 1974 жылы жариялаған картада тас жолдың ұсынылған бағыты көрсетілген, ол M58 тас жолының 2-ші қиылысынан басталып, А59 бағытымен солтүстікке қарай Блэкпулге дейін жалғасады. Дегенмен, 2023 жылдың шілдесінде Престон батыс айналма жолы (A582) аяқталғаннан кейін бұл жол салу мүмкіндігі әлі де бар.

Жол қозғалысы қауіпсіздігі

A59 Ұлыбританиядағы ең қауіпті 10 жолдың тізіміне үнемі кіреді. 2004 жылы The Sunday Times газеті Скиптон мен Харрогейт қалалары арасындағы жолдың бір бөлігін "елдегі ең қауіпті магистральдық жол" деп атады, сонымен қатар оқиғалар санын азайтуға бағытталған қауіпсіздік шараларын іске асыру құны шамамен 3 миллион фунт стерлинг болатынын мәлімдеді. Солтүстік Йоркшир округінің кеңесі жол апаттарынан болатын қаза болғандарды азайту бойынша қадамдар қолданып жатқанын және 2003 жылы апаттар саны соңғы алты жылдағы ең төменгі көрсеткішті құрағанына қарамастан, аталған учаскедегі апаттар саны әлі де жоғары екенін хабарлады. Газет сондай-ақ жолда жақындарынан айырылған адамдардың тағдыры туралы жариялаған. 2008 жылы Еуропалық жолдарды бағалау бағдарламасы жолдың бөлігіне байланысты өлімге немесе мүгедектікке әкелетін жарақат алу қаупінің төмен-орташа және орташа-жоғары аралығында екенін көрсетті. 2017 жылы Ланкаширдегі Риббл аңғарында A59 жолын жақсартуға қатысты жаңа талаптар туды, депутат Найджел Эванс A59 жолын "қауіпті жол" деп сипаттап, полициядан мәселені шешу үшін апаттардың толық аудитін жүргізуді сұрады. Скиптон мен Харрогейт арасындағы, бұл қалалардың арасындағы жалғыз тікелей бағыт саналатын жолдың қауіпсіздігін арттыру жөніндегі ұсыныс 2017 жылдың наурызында кеңесшілер тарапынан талқыланды. Жолдардың жабылуының салдарынан туындаған шығындар кеңеске шамамен 1 миллион фунт стерлингке түсті, осы мәселені азайту немесе жою мақсатында көптеген мүмкін қайта құрылымдаулар қарастырылуда.