Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Муссельшель өзені – Миссури өзенінің саласы. Оның бастауы Монтана штатының Мартинсдейл қаласы маңындағы Солтүстік және Оңтүстік салаларының қосылған жерінен Миссури өзенінің сағасына дейін 341,9 миль (550 км) қашықтықта орналасқан. Өзен Континенттік бөліністің шығысында, АҚШ-тың Монтана штатында толығымен жатыр. Қосылғанға дейінгі салаларын есептегенде, оның ұзындығы анықталмайды. Ол Монтананың орталық бөлігіндегі Крейзи, Литтл Белт және Касл тауларындағы бірнеше салалардан бастау алады. Басты арна Солтүстік және Оңтүстік салаларының қосылуынан пайда болады, бұл Мегер округінде, Уайт Салфур Спрингс қаласынан шамамен 25 миль (40 км) шығысқа қарай, Мартинсдейлдің шығысында, Мартинсдейл суқоймасының солтүстігінде және Мегер округінің Уитленд округімен шекарасынан батыста орналасқан. Солтүстік сала Литтл Белт тауларынан оңтүстікке қарай Бэйр суқоймасы арқылы, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай ағады. Оңтүстік сала Крейзи тауларынан солтүстік-шығысқа қарай ағады. Осы екі су жолының қосылған жерінен басты арна шамамен шығысқа қарай Екі Нүкте, Харлоутон және Раундлап қалаларынан өтеді, содан кейін Мелстоуннан сәл солтүстікке бұрылып, Форт Пек суқоймасының басында Миссури өзеніндегі UL иіліміне дейін жалғасады. Муссельшель өзені сонымен қатар: Кокклешель өзені, Матуш ахжа, Муссельшель өзені, Мустлешель өзені, Шелл өзені деп те аталады. Льюис және Кларк экспедициясы 1805 жылдың 20 мамырында Муссельшельге келді және оны жағалаудағы тұщы су мидияларына байланысты атады, олар өз күнделіктерінде Минетар халқы осы су жолына ұқсас ат бергенін жазды. Мұссельшель аймағында бұқа аулап, етін қысқа дайындаған Қарақабақтар оны Құрғақ Ет өзені деп атады.
The Musselshell River is a tributary of the Missouri River, 341.9 mile (550 km) long from its origins at the confluence of its North and South Forks near Martinsdale, Montana to its mouth on the Missouri River. It is located east of the Continental divide entirely within Montana in the United States. Counting its pre confluence tributaries, it measures in length. It rises in several forks in the Crazy, Little Belt, and Castle mountains in central Montana. The main branch is formed by the confluence of the North Fork and South Fork in Meagher County, about 25 mile (40 km) east of White Sulphur Springs, Montana, just east of Martinsdale, north of Martinsdale Reservoir, and just west of Meagher County's border with Wheatland County. The North Fork flows south from the Little Belt Mountains through Bair Reservoir, then southeast. The South Fork flows northeast from the Crazy Mountains. From the confluence of these two waterways, the main branch flows roughly due east past Two Dot, Harlowton, and Roundup, then turns north just past Melstone, and continues to the UL Bend on the Missouri River at the beginning of Fort Peck Reservoir. The Musselshell River has also been known as: Cockkleshell River, Mahtush ahzhah, Muscleshell River, Mustleshell River, Shell River. The Musselshell was entered by the Lewis and Clark Expedition on May 20, 1805 and named by them for the freshwater mussels lining the bank, noting in their journals that the Minnetare people had given the waterway a similar name. The Blackfeet, who hunted buffalo and prepared the meat for winter in the Musselshell area, called it the Dried Meat River.
География
Жер бедері таулы аралдық жоталардан басталып, далаға дейін өзгеріп тұрады. Оны негізінен қардың еруімен толықтырады және көктем мен жаздың басында су ағыны ең жоғары болады. Муссельшель өзені бассейні, оның салаларымен бірге, суды жинайды. Оңтүстік саласында көптеген бұталар, құмды жағалаулар мен таза су бар. Солтүстік саласында күңгірт ағаштар мен тік жағалаулар кездеседі. Муссельшель екі саланың қосылған жерінде шамамен 60 фут (18 м) енді. 1930 жылдары салынған үш су қоймасы өзен ағынын реттеуге көмектеседі: Солтүстік саласындағы Бейр су қоймасы, қосылған жерге жақын Мартинсдейл су қоймасы және Шомут пен Райгейт арасындағы бас арнадағы Дедмен бассейні. Өзен Раундапқа дейінгі 50 миль (80 км) аралықта кеңейеді. Бұл бөлікте жиде, жабайы гүл, күңгірт және пахта ағашы жиі кездеседі. Өзеннің соңғы 90 милінде (145 км) ені шамамен 100 фут (30 м) болады, сонымен қатар ағысы мен толқыны да артады. Бұл бөліктің салыстырмалы түрде құрғақ климаты өсімдік жамылғысының азаюына, мал жайылымының көбеюіне және топырақтың сапасының нашарлауына әкеледі. Муссельшельдің қосымша салалары: Ортаңғы сала, Бозман саласы, Құрғақ сала, Американдық сарқырама саласы, Үлкен Елік саласы, Қамқорсыз сарқырама саласы, Коттонвуд саласы, Жазық Күңгірт саласы, Хопли саласы, Көктем саласы, Жүзуші әйел сарқырамасы және Күңгірт саласы.
The terrain varies from the mountainous island ranges where it originates to prairie. It is fed largely by snowmelt and has its highest flow rates in the spring and early summer. The Musselshell River Basin, including tributaries, drains The South Fork has much brush, gravel bars, and clear water. The North Fork has willow trees and undercut banks. The Musselshell is about 60 feet (18 m) wide at its confluence of the two forks. Three reservoirs built in the 1930s help control the river's flow: Bair Reservoir on the North Fork, Martinsdale Reservoir near the confluence, and Deadman's Basin on the main river between Shawmut and Ryegate. The river becomes wider in the 50 mile (80 km) before Roundup. Honeysuckle, wild rose, willow, and cottonwood are common in this section. The river is about 100 feet (30 m) wide in its last 90 mile (145 km), with increased choppiness and flow rate. The relatively more arid climate in this section results in less vegetation, more livestock grazing, and poorer soil. Additional tributaries of the Musselshell include: Middle Fork, Bozeman Fork, Dry Fork, American Creek Fork, Big Elk Creek, Careless Creek, Cottonwood Creek, Flat Willow Creek, Hopley Creek, Spring Creek, Swimming Woman Creek, and Willow Creek.
Қолданылуы
Муссельшелл өзенінде демалыс мақсатында жылына шамамен 63 000 адам болады. Муссельшеллдегі судың көп бөлігі заңмен бекітілген және Муссельшелл өзенін бөлу жобасы арқылы басқарылады. Бұл өзен ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы үшін суаруға кеңінен қолданылады, сондықтан жаз және күз айларында көптеген учаскелерде су тартылып, құрғап қалуы мүмкін. Төменгі аймақта су қоры аз, себебі климат құрғақ, ал жоғарғы аймақтағы пайдаланушылар суға басым құқыққа ие. Муссельшеллдің көп бөлігінде балық аулау танымал. Харлоутонға дейінгі Солтүстік және Оңтүстік салаларында мынадай балық түрлері кездеседі: тау ақ балығы, қоңыр, қаңғыбас, көкжиек және бұлақ алабұқасы. Өзеннің шығыс бөлігінде суарудан судың азаюы және таудан далаға өтетін құрғақ климаттың салдарынан су жылы болғандықтан арналық соу, сарғыш, кіші ауызды балық және шұбар балық бар. Сондай-ақ, үш түрлі тұщы су мускусы және қарақұйрықтар да кездеседі. Гордон Бьютт насостық сақтау жобасы – бұл Муссельшелл өзенінің саласы Коттонвуд өзенінің суын пайдаланатын жоспарланған насостық гидроэлектр станциясы.
Recreational use of the Musselshell averages 63,000 visitor days per year. Much of the water on the Musselshell is decreed water and managed by the Musselshell River Distribution Project. The Musselshell is used extensively for irrigation for farming and ranching and due to that may run dry or nearly dry in many sections during much of the summer and fall. Water supply is less in the lower basin due to the more arid climate and the fact that users in the upper basin have senior rights to the water. Fishing is popular along most parts of the Musselshell. Species of fish found on the North and/or South Forks down to Harlowton include: mountain whitefish, and brown, cutthroat, rainbow, and brook trout. The eastern part of the river has channel catfish, sauger, smallmouth bass, and walleye due to the warmer water caused by dewatering from irrigation and the arid climate shift from mountain to prairie ecosystems in the Musselshell's last 90 mile (145 km). There are three different species of freshwater mussels as well as crawdads. The Gordon Butte Pumped Storage Project is a planned pumped hydroelectric power plant that will use water from the Cottonwood Creek, a Musselshell tributary.
2011 жылғы көктемгі су тасқыны
2011 жылдың мамыр айында Муссельсель өзенінде ірі су тасқыны болды. 26 мамырда су тасқыны Раундэп қаласының бір бөлігін жапты. Өзеннің бірнеше учаскесінде, мысалы, Мосби және Шомут, Харлоутон қаласының жанында су деңгейі мен ағыны бойынша рекордтық көрсеткіштер тіркелді. Су тасқынының ең жоғары деңгейі 4.3 метрге (14.16 фут) жетіп, бұл бұрынғы рекордты (1975 жылғы) 1 метрден астам басып өтті.
There was major flooding on the Musselshell River in May 2011. On May 26 the flooding inundated portions of Roundup. Cresting and flow rate records were set along several sections of the river, such as Mosby and Shawmut, near Harlowton. The crest of the flood at 14.16 feet (4 m), more than 4 feet (1 m) over flood state, exceeded the record previously set in 1975.
Мұра
Мұссельшелл аймағында американдық бұқалардың соңғы тірі қалған топтары мекен еткен. Смитсондар институтының зоологы Уильям Темпл Хорнадей 1886 жылы болашақ ұрпақтар бұқаның қалай болғанын білуі үшін аймақтан үлгілер жинады. «Еремия Джонсон» фильмінде Дель Гей де, Еремия Джонсон да Мұссельшелл туралы айтқан. Мұссельшелл Ларри Макмертридің 1985 жылғы «Жоңайлы көгершін» атты классикалық романында да еске алынған. Раундъп қаласында Мұссельшелл алқабының тарихи мұражайы орналасқан, ол аймақтың тарихын сақтайды.
The Musselshell region is where the last surviving herds of wild American buffalo lived. Zoologist William Temple Hornaday of the Smithsonian Institution harvested specimens from the region in 1886 so that future generations would know what the buffalo looked like. The Musselshell was mentioned by both Del Gue and Jeremiah Johnson in the film Jeremiah Johnson. The Musselshell is also mentioned in Larry McMurtry's classic 1985 novel Lonesome Dove. Roundup is home to the Musselshell Valley Historical Museum, which documents the region's history.