Аллан Пинкертон: Американ азамат соғысының детективі, шпион, құрылтайшысы. Шартист қозғалысы, жұмысшылар ереуіліндегі рөлі, өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Азамат соғысының детективі және тыңшысы (1819–1884)
American Civil War detective and spy (1819–1884)
Аллан Пинкертон (21 тамыз, 1819) Соғыстан кейін оның агенттері ереуілді тоқтатушылар ретінде маңызды рөл атқарды – әсіресе 1877 жылғы Ұлы теміржол ереуілі кезінде. Пинкертонның адамдары негізін қалаушының қайтысынан кейін де осы рөлді атқаруын жалғастырды.
Allan Pinkerton (August 21, 1819 After the war, his agents played a significant role as strikebreakers – in particular during the Great Railroad Strike of 1877 – a role that Pinkerton men would continue to play after the death of their founder.
Ерте өмір
Аллан Пинкертон 1819 жылғы 21 тамызда Глазго қаласының жұмысшы табының ауданы – Горбалда дүниеге келді. Ол 1819 жылғы 25 тамызда крещениеден өтті, көптеген дереккөздер бұл күнді оның туған күні деп қате көрсетіп келеді. Кәсібі бойынша шебер-құмырашы болған ол, жас кезінде Шотландияның чартистер қозғалысына белсенді қатысты. Діни тәрбиеде өспеген, өмір бойы атеист болып қалды. Пинкертон 1842 жылы АҚШ-қа эмиграциялады. 1843 жылы ол Чикагодан солтүстік-батысқа қарай елу шақырым жерде, Фокс өзені бойында орналасқан Иллинойс штатының Данди ауданы туралы естіді. Ол үй салып, құмыра жасау шеберханасын ашты, үйі біткен соң әйеліне Чикагоға шақыру жіберді.
Allan Pinkerton was born in the Gorbals, a working class area of Glasgow, on August 21, 1819, the second surviving son he was baptized on August 25, 1819, which many sources incorrectly give as his birthdate. A cooper by trade, he was active in the Scottish Chartist movement as a young man. He was not raised in a religious upbringing, and was a lifelong atheist. Pinkerton emigrated to the United States in 1842. In 1843, he heard of Dundee Township, Illinois, fifty miles northwest of Chicago on the Fox River. He built a cabin and started a cooperage, sending for his wife in Chicago when their cabin was complete.
Детектив
Пинкертон қылмыстық детектив жұмысына қызығушылық танытқанда, Данди маңындағы орманды алқаптарда баррель таяқтары жасау үшін ағаштар іздеп жүрген кезде, ол жалған ақша жасаушылар тобына тап болды, олардың Прерияның атақты Бандиттерімен байланысы болуы мүмкін еді. Олардың қимыл-қозғалысын біраз уақыт бақылағаннан кейін ол жергілікті шерифке хабарлап, оларды қамауға беруге көмектесті. Бұл 1849 жылы Пинкертонның Чикаго қаласындағы, Кук округындағы алғашқы полиция детективі болып тағайындалуына әкелді. 1850 жылы ол Чикаголық адвокат Эдвард Раккермен бірлесіп Солтүстік-Батыс полиция агенттігін құрды, ол кейін Пинкертон & Co, ал соңында Пинкертон Ұлттық детективтік агенттігі болып өзгерді. Бүгінгі күні Пинкертон Консалтинг және Тергеу Securitas AB-нің еншілес компаниясы ретінде әлі де жұмыс істеп келеді. Пинкертонның бизнес таңбасы – "Біз ешқашан ұйықтамаймыз" деген жазуы бар кең ашық көзге ие болды. АҚШ-тың аумағы кеңейген сайын теміржол көлігі де артты. Пинкертон агенттігі 1850 жылдары бірнеше пойыз тонауларын ашты, осылайша Пинкертон алғаш рет Джордж Б. Макклелланмен, содан кейін Иллинойс орталық теміржолының бас инженері және вице-президентімен, ал кейде компанияны өкілдік ететін заңгер Абрахам Линкольнмен танысты. 1859 жылы ол Джон Браун мен Фредерик Дугластың Чикагодағы құпия жиналыстарына аболиционистер Джон Джонс пен Генри О. Вагонермен бірге қатысты. Сол жиналыстарда Джонс, Вагонер және Пинкертон Браунға киім-кешек пен қажетті заттар сатып алуға көмектесті. Джонстың әйелі Мэри, 1859 жылғы қарашада Харперс-Ферриге жасаған шабуылы сәтсіз аяқталғаннан кейін Браун асылған костюмі де осы заттардың арасында болды деп болжады.
Pinkerton first became interested in criminal detective work while wandering through the wooded groves around Dundee, looking for trees to make barrel staves, when he came across a band of counterfeiters, who may have been affiliated with the notorious Banditti of the Prairie. After observing their movements for some time he informed the local sheriff, who arrested them. This later led to Pinkerton being appointed, in 1849, as the first police detective in Chicago, Cook County, Illinois. In 1850, he partnered with Chicago attorney Edward Rucker in forming the North Western Police Agency, which later became Pinkerton & Co, and finally Pinkerton National Detective Agency, still in existence today as Pinkerton Consulting and Investigations, a subsidiary of Securitas AB. Pinkerton's business insignia was a wide open eye with the caption "We never sleep." As the US expanded in territory, rail transport increased. Pinkerton's agency solved a series of train robberies during the 1850s, first bringing Pinkerton into contact with George B. McClellan, then Chief Engineer and Vice President of the Illinois Central Railroad, and Abraham Lincoln, a lawyer who sometimes represented the company. In 1859, he attended the secret meetings held by John Brown and Frederick Douglass in Chicago along with abolitionists John Jones and Henry O. Wagoner. At those meetings, Jones, Wagoner, and Pinkerton helped purchase clothes and supplies for Brown. Jones' wife, Mary, guessed that the supplies included the suit Brown was hanged in after the failure of John Brown's raid on Harpers Ferry in November 1859.
Америка Азаматтық соғысы
Азамат соғысы басталғанда Пинкертон алғашқы екі жыл ішінде Одақтың барлау қызметінің басшысы болды. Ол Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы қастандық жоспары деп саналған нәрсеге тоқтап, Вашингтонға бет алған Авраам Линкольннің қауіпсіздігін қамтамасыз етті, сондай-ақ генерал Джордж Б. Макклелланға Потомак армиясына қолбасшылық еткен кезде Конфедерация әскерлерінің санын бағалады. Оның агенттері көбінесе Конфедерация сарбаздары мен оларға көңіл білдіретіндердің кейпінде жасырын жұмыс істеп, әскери ақпарат жинады. Пинкертоннің өзі майор Э. Дж. Аллен деген атпен бірнеше жасырын тапсырмада Конфедерация сарбазы рөлінде болды. 1861 жылдың жазында ол терең Оңтүстіктегі бекіністер мен Конфедерация жоспарларына назар аударды. Мемфисте оны танып қойды, бірақ қашып құтылуға үлкерді. Пинкертон мен оның агенттері жүргізген контрбарлау жұмысы қазіргі АҚШ армиясының контрбарлау арнайы агенттерінің жұмысына ұқсас, Пинкертонның агенттігі осы саладағы алғашқы ұйым саналады. Оның орнын Лафайет Бейкер басқарды; барлау қызметі АҚШ құпия қызметінің алдын бағдарлаушысы болды. Оның жұмысы Федералдық құпия қызметтің құрылуына әкелді. Әскери тарихшылар Пинкертоннің Одақ армиясына ұсынған барлау мәліметтерін, көбінесе өңделмеген шикі деректерді қатты сынады. Конфедерация тұтқындарынан, дезертирлерден, қашқыннан, босатылған құлдардан («контрабандадан») және үлкен әскерлерді санауға дағдысы жоқ азаматтардан алған сұрақтарының нәтижесінде алынған Пинкертонның Конфедерация әскерлерінің санына жасаған бағалаулары олардың нақты күшін кейде екі есеге дейін арттырып көрсетті. Пинкертонның көрсеткен сандары Макклелланды қарсыластарынан әлдеқайда көп күшті екеніне сендірді. Макклелланның басымдыққа тап болған кездегі сақтық әрекеттері оны шабуылдан аулақ болып, қоршау соғысына және қорғаныс позициясына бейімдеді. Бұл оның Жарым аралдағы науқанынан шегінуіне, Антиетам шайқасында Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясын жеңе алмауына және Мэрилендке жасаған шабуылдан Вирджинияға қайтқан Ли армиясын қууға берілген бұйрықтарын орындаудағы қажетсіз кешігуге әкелді. Бұл әрекеттердің барлығы Макклелланның Пинкертонның есептеріне сенгеніне негізделген, бірақ Бригадир генерал Альфред Плесонтонның барлаудағы нашарлығы, Макклелланның бас кавалериясы және Пинкертон агенттері болмаған кезде жау әскерлері туралы ақпараттың баламалы көзі жағдайды ушықтырды. Алайда, Эдвин С. Фишель «Одақ үшін құпия соғыс» және Джеймс Маккей «Аллан Пинкертон: бірінші жеке детектив» еңбектерінде Пинкертон Макклелланға берген әскерлер саны салыстырмалы түрде дәл болды және Макклелланның өзі осы сандарды шындықтан алыс деңгейге дейін көтеріп, жауапкершілікті өз мойнына алғанын айтады.
When the Civil War began, Pinkerton served as head of the Union Intelligence Service during the first two years, heading off an alleged assassination plot in Baltimore, Maryland while guarding Abraham Lincoln on his way to Washington, D. C., as well as providing estimates of Confederate troop numbers to General George B. McClellan when he commanded the Army of the Potomac. His agents often worked undercover as Confederate soldiers and sympathizers to gather military intelligence. Pinkerton himself served on several undercover missions as a Confederate soldier using the alias Major E. J. Allen. He worked across the Deep South in the summer of 1861, focusing on fortifications and Confederate plans. He was found out in Memphis and barely escaped with his life. This counterintelligence work done by Pinkerton and his agents is comparable to the work done by today's U. S. Army Counterintelligence Special Agents in which Pinkerton's agency is considered an early predecessor. He was succeeded as Intelligence Service chief by Lafayette Baker; the Intelligence Service was the predecessor of the U. S. Secret Service. His work led to the establishment of the Federal secret service. Military historians have been strongly critical of the intelligence Pinkerton provided for the Union Army, which for the most part was undigested raw data. Pinkerton's estimates of Rebel troop numbers, derived from his credulous interrogations of Confederate prisoners, deserters, refugees, escaped slaves ("contrabands"), and civilians unused to counting large bodies of men, badly exaggerated the size of those formations, sometimes almost doubling their actual strength. Pinkerton's numbers caused McClellan to consistently believe that he was drastically outnumbered by the Confederate forces he faced. McClellan's action in the face of what he believed were overwhelming odds were unduly cautious, causing him to avoid offensive actions almost completely in favor of siege warfare and taking a defensive posture. This led to his retreat in the Peninsula Campaign, his failure to crush Robert E. Lee's Army of Northern Virginia at the Battle of Antietam, and his unnecessary delay in carrying out his orders to pursue Lee's army as they retreated from their invasion of Maryland back into Virginia. These actions were all based on McClellan's firm trust of Pinkerton's reports, although the problem was compounded by the intelligence gathering ineptitude of Brigadier General Alfred Pleasonton, McClellan's head cavalryman and his alternate source of enemy troop information when Pinkerton did not have agents in place. On the other hand, Edwin C. Fishel in The Secret War for the Union and James Mackay in Allan Pinkerton: The First Private Eye argue that the troop strength figures which Pinkerton passed on to McClellan were relatively accurate, and that McClellan himself held primary responsibility for inflating those numbers to wildly unrealistic levels.
Соғыстан кейін
Пинкертонның Одақ армиясына қызметтен кейін, ол пойыз тонаушыларын, соның ішінде Рено бандасын қууды жалғастырды. Оны теміржол экспресс компаниялары заңнан тыс Джесси Джеймсті іздеу үшін жалдады, бірақ Пинкертон оны ұстай алмағаннан кейін теміржол қаржылық қолдауын кері алып, Пинкертон Джеймсті өз қаражатынан іздеуді жалғастырды. Джеймс Пинкертонның жасырын агентінің бірін (Жеймс отбасының шаруашылығына жақын шаруада тыңшылықпен жұмыс істеген) тұтқынға алып, өлтіргенінен кейін, ол қуғыннан бас тартты. Кейбір адамдар бұл сәтсіздікті Пинкертонның ең ауыр жеңілісі деп санайды. 1872 жылы Испания үкіметі Пинкертонды Кубадағы құлдықты жою және азаматтарға сайлау құқығын беру мақсатындағы төңкерісті басуға көмектесу үшін жалдады. Егер Пинкертон бұл туралы білген болса, онда ол 1883 жылы жарық көрген "Тәуелсіздік күресінің тыңшысы" кітабындағы мәлімдемелеріне тікелей қайшы келеді, онда ол құлдыққа қарсы күрескен және құлдықты жек көретін жан деп мәлімдейді. Испания үкіметі құлдықты 1880 жылы жойды, ал 1886 жылы Корольдік жарлық оның соңғы қалдықтарын жойды.
Following Pinkerton's services for the Union Army, he continued his pursuit of train robbers, including the Reno Gang. He was hired by the railroad express companies to track outlaw Jesse James, but after Pinkerton failed to capture him, the railroad withdrew their financial support and Pinkerton continued to track James at his own expense. After James allegedly captured and killed one of Pinkerton's undercover agents (who was working undercover at the farm neighboring the James family's farmstead), he abandoned the chase. Some consider this failure Pinkerton's biggest defeat. In 1872, the Spanish Government hired Pinkerton to help suppress a revolution in Cuba which intended to end slavery and give citizens the right to vote. If Pinkerton knew this, then it directly contradicts statements in his 1883 book The Spy of the Rebellion, where he professes to be an ardent abolitionist and hater of slavery. The Spanish government abolished slavery in 1880 and a Royal Decree abolished the last vestiges of it in 1886.
Жеке өмір
Пинкертон 1842 жылдың 13 наурызында Глазго қаласында Дудингстоннан шыққан әнші Джоан Карфрейге (1822–1887) үйленді. Олар өмірінің соңына дейін бірге өмір сүрді.
Pinkerton married Joan Carfrae (1822–1887), a singer from Duddingston, in Glasgow on March 13, 1842. They remained married until his death.
Өлім
Пинкертон 1884 жылғы 1 шілдеде Чикагода қайтыс болды. Көбінесе Пинкертон тротуарда тайып түсіп, тілін шағып алғаннан кейін гангренаға шалдыққан деген пікір бар. Бірақ замандас баяндамаларында оның қайтыс болу себептері туралы әртүрлі мәліметтер келтіріледі, мысалы, ол бір жыл бұрын өткірге ұшыраған немесе Оңтүстік АҚШ-ға сапары барысында жұқтырған маляриядан көз жұмған деген болжамдар бар. Ол қайтыс болған кезде барлық қылмыстық деректерді біріктіретін жүйе жасап жатқан еді; мұндай деректер базасын қазір Федералдық Тергеу бюросы сақтайды. Пинкертон әйелі мен Кейт Уорнның қабірінің арасында Чикагодағы Грейсленд зиратындағы отбасылық жерге жерленген. Ол Әскери барлау қызметінің Даңқ залының мүшесі.
Pinkerton died in Chicago on July 1, 1884. It is usually said that Pinkerton slipped on the pavement and bit his tongue, resulting in gangrene. Contemporary reports give conflicting causes, such as that he succumbed to a stroke – he had a year earlier – or to malaria, which he had contracted during a trip to the Southern United States. At the time of his death, he was working on a system to centralize all criminal identification records; such a database is now maintained by the Federal Bureau of Investigation. Pinkerton is buried between his wife and Kate Warne in the family plot in Graceland Cemetery, Chicago. He is a member of the Military Intelligence Hall of Fame.