Кіріспе
Иллинойс штатының 1893-1897 жылдар аралығындағы губернаторы Джон Питер Альтгельд (30 желтоқсан 1847 – 12 наурыз 1902) – американдық саясаткер және Иллинойс штатының 20-шы губернаторы, 1893 жылдан 1897 жылға дейін қызмет еткен. Ол 1850 жылдардан бері осы штатты басқарған алғашқы демократ болды. Прогрессивтік қозғалыстың жетекші тұлғасы Альтгельд жұмыс орындарындағы қауіпсіздік және бала еңбегі заңдарына қол қойды, Хеймаркет ісі бойынша сотталған үш адамды кешірді және 1894 жылы Пуллман ереуілін күшпен тарату туралы ұсыныстарды қабылдамады. 1896 жылы ол Демократиялық партияның прогрессивтік қанатының басшысы болды, президент Гровер Кливленд пен консервативті Бурбон демократтарына қарсы шықты. 1896 жылы өткізілген аса қатаң және жекқорлыққа толы сайлауда ол қайта сайланудан жеңілді. Нассау герцогтігінде дүниеге келген Альтгельд Американың орталық батысындағы фермада өсті. Жастық шағында Одақ армиясында қызмет еткеннен кейін Альтгельд Миссуриде заң оқыды, сонымен қатар жұмысшы болып жұмыс істеді және прогрессивтік саясатқа қатысты. Альтгельд ақыры Чикагода заңгерлік кеңсе ашты, жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысты және губернатор болып сайлануға дейін жергілікті судья болып жұмыс істеді. Денсаулығы нашар болғандықтан, ол 54 жасында Кларенс Дарроудың заң кеңсесінде жұмыс істеп жүргенде қайтыс болды.
John Peter Altgeld (December 30, 1847 – March 12, 1902) was an American politician and the 20th Governor of Illinois, serving from 1893 until 1897. He was the first Democrat to govern that state since the 1850s. A leading figure of the Progressive movement, Altgeld signed workplace safety and child labor laws, pardoned three of the men convicted in the Haymarket Affair, and rejected calls in 1894 to break up the Pullman strike by force. In 1896 he was a leader of the progressive wing of the Democratic Party, opposing President Grover Cleveland and the conservative Bourbon Democrats. He was defeated for reelection in 1896 in an intensely fought, bitter campaign. Born in the Duchy of Nassau, Altgeld grew up on a farm in the American Midwest. After a stint in the Union Army as a youth, Altgeld studied law in Missouri, while working as a manual laborer, and became involved in progressive politics. Altgeld eventually opened a law practice in Chicago, and became a real estate developer, and local judge before being elected governor. Often in poor health, he died at the age of 54, while working in the law office of Clarence Darrow.
Ерте өмір
Олтгельд Германияның Вестервальд аймағындағы Зельтерс қаласында Джон П. және Мэри Алтгельдтің тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы үш айлық баласын алып, Германиядан көшіп кетті. Олар Огайо штатының Мэнсфилд қаласына жақын жердегі шаруашылыққа қоныстанды. 16 жасында ол үйден кетіп, Одақ армиясына қосылды; жасын жалған айтып, 164-ші Огайо (Ұлттық гвардия) жаяу әскер полкіне тілді. Олтгельд полкі Вирджинияда резервтік бөлім ретінде қызмет етті, еңбек етіп, барлау жұмыстарын жүргізіп, бір ғана шайқасқа қатысты. Олтгельдтің өзі қызбадан жартылай қайтыс болды. Содан кейін ол әкесінің шаруашылығында жұмыс істеді, көршісінің кітапханасында және Огайо штатының Лексингтон қаласындағы жеке мектепте оқыды, екі жыл бойы мектепте сабақ берді. Огайодағы семинарияда қысқа уақыт оқығаннан кейін ол Миссуриге барып, заңгер болу үшін оқыды, сонымен қатар көшпенді теміржол құрылыс бригадаларында жұмыс істеді. Климат пен еңбек салдарынан ауырып қалған Олтгельд Канзас пен Айоваға саяхат жасап, Саванна, Миссури қаласының жанында мұғалім және шаруа болып жұмыс істеді. Ол жеке заң фирмасында заң оқып, 1871 жылы Эндрю округінің адвокатурасына қабылданды. Ол ешқандай университетке түспеген. Ол оқитын заң мектебі 1872 жылы, Алтгельд адвокаттыққа қабылданудан бір жыл бұрын ғана құрылды. Саваннада Олтгельд алғаш рет саясатқа қатысты. Ол қалалық прокурор болып қызмет етті және екі жылдық мерзімінің бірінші жылынан кейін отставкаға кетіп, штат прокуроры болып сайланды. 1875 жылы Олтгельд Чикагоға көшіп, заңгерлік мансабын жалғастыруға үмітттенді. Ол Огайодағы үйіне жиі баратын. 1877 жылы Огайо штатының Ричленд округінде Джон Форд пен Рут Смиттың қызы Эмма Фордқа үйленді. Олардың некесі бақытты болды, бірақ балалары болмады. Олтгельдтің заңгерлік тәжірибесі сәтті бола бастады және ол 1880 жылға қарай тәуелсіз заңгерлік практиканы басқарды. Алайда, ол Чикагодағы тұрғын үйлер мен кеңселер, сондай-ақ Огайо штатының Ньюарк қаласындағы трамвай желісін қамтитын жылжымайтын мүлік мәмілелері мен даму жобалары арқылы байлыққа ие болды. Оның ең танымал жобасы – 16 қабатты кеңсе ғимараты, сол кезде Чикагодағы ең биік ғимарат болған "Бірлік ғимараты" (1891). 1890 жылдың қаңтар айында Олтгельд Чикагоның орталығында қазіргі 127 Солтүстік Дирборн көшесінде жер сатып алып, болашақ "Бірлік" ғимаратын салу және басқару үшін "Бірлік" компаниясын құрды. Ол жобаға жеке қаржысын жұмсады және құрылыс күткеннен жылдам жүрді. Бірақ бұл 100 000 долларлық қателікке әкелді және ғимараттың көп бөлігі қайта салынуы керек болды. Олтгельд сондай-ақ Джон Р. Уолштан 400 000 доллар қарыз алуға тырысып, қателік жасады, ол "Дженнингс Траст Компани" мен "Чикаго Ұлттық Банкінің" президенті болды. Келісімшарттағы техникалық ережелер Олтгельдке көптеген қиындықтар туғызды. Ақырында жаңа келісімшартқа қол қойылды, бірақ Олтгельд Уолштан тек 300 000 доллар қарыз ала алды. Ол қалған ақшаны өзі жинап, "Бірлік" ғимаратының құрылысын аяқтады. 1893 жылы ол "Бірлік" ғимараты өзінің барлық жетістіктерінен ең үлкен қанағаттық сезімін бергенін мәлімдеді. Олтгельд миллионер атанды және губернаторлыққа үміткер болған кезде Чикагода алты ғимаратқа ие болды. Бұл округ республикашылдардың басымдылығына қарамастан, Адамс оны 8 дауыспен (54–46%) жеңді, бұл екі жыл бұрын танымал демократ Ламберт Тридің көрсеткен нәтижесінен жақсы болды. Республикашылдардың бір жетекшісі еске алғандай: "Ол (Алтгельд) сайланбады, бірақ біздің атқару комитеті оның жасаған күшті науқанынан қатты қорқып қалды". 1886 жылы ол Кук округінің Жоғары сотының судьясы болып сайланды және 1891 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті.
Иллинойс губернаторы
1891 жылы ол Джон М. Палмерге қарсы күресіп, Иллинойс штатының Бас Ассамблеясы оны АҚШ Сенатына тағайындау үшін шара қолданды, бірақ сәтті болмады.
1892 жылғы губернаторлық сайлау
Ол Демократтар партиясы тарапынан Иллинойс штатының губернаторына кандидат ретінде ұсынылды. Алтгельдтің Демократиялық партияның тікелей ұсынуын алуына кедергі келтіргендердің бірі Палмер болды, ол әлі де 1891 жылы Сенатқа сайлауда Алтгельдке қарсы шыққандығына ренжіген болатын.
Өтпелі кезең
Олтгельд жеңіске жеткеннен кейін көп ұзамай нервтік құлауға ұшырады және соған байланысты қызбадан жаздап қалды. Ол инаугурациясына қатыса алды, бірақ сөйлеген сөзінің шағын бөлігін ғана жеткізе алды. Бас Ассамблея залында бірнеше адамның ыстықтан есінен танып қалғандай болды, бірақ ауыр пальто киген Олтгелд сарғыш болып, көзге түсетіндей дірілдеді. Ассамблея хатшысы оның сөзінің қалған бөлігін оқып берді.
Қызмет мерзімі
Губернатор ретінде Олтгельд елдегі ең прогрессивті бала еңбегі және кәсіби қауіпсіздік заңдарын бастап шығарды, мемлекеттік басқарудағы маңызды лауазымдарға әйелдерді тағайындады және білім беруге мемлекеттік қаржыландыруды едәуір арттырды.
Пуллманның соққысы
1894 жылы Юджин В. Дебс басқарған Пуллман теміржол ереуілі болды. Алайда Олтгельд президент Гровер Кливлендке тәртіпсіздікті басу үшін федералды әскерлерді жіберуге рұқсат беруден бас тартты. Олтгельд президент Кливлендке жолдаған хатында ереуілге байланысты зорлық-зомбылық туралы хабарлардың асыра сілтенгенін және нақты зорлық-зомбылық тек әскерлерді жібергеннен кейін басталатынын ескертті. Дегенмен, ереуілге қарсы федералдық тыйым салынды, АҚШ поштасының жөнелтілімдерінің тоқтатылуы, федералдық мәселе, онымен дәлелдеуге тырысты. Бірақ пошта басшысы Л. Л. Трой пошта жөнелтілімдері тоқтатылмағанын мәлімдеді. Конституцияның IV бабына сілтеме жасай келгенде, федералды әскерлерге тек көтеріліс болған жағдайда ғана штатқа кіруге рұқсат беріледі, Олтгельд ереуілді басу үшін әскери күштерді жіберу шешімінің заңдық негізі жоқ екенін айтты. Соңында ол бұл мүмкіндікті пайдаланып, Шерман заңы бойынша сот шешімдерін теріс пайдалануды сынады: «Бұл шешім тарихымыздағы маңызды кезеңді білдіреді, себебі ол адамзат тарихында бұрын естілмеген жаңа үкімет формасын орнатады; яғни, сот шешімі арқылы үкімет. Осы жаңа тәртіп бойынша федералды судья бірден заң шығарушы, сот және атқарушы органға айналады». Бірақ 1894 жылдың 4 шілдесінде Кливленд Олтгельдтің келісімінсіз бірнеше мың әскерді Чикагоға жіберді, бұл әрекет кейіннен АҚШ Жоғарғы Сотымен қолдау тапты. Олтгельдтің қарсылығы сол кездегі штат губернаторы үшін өте ерекше ұстаным деп есептелді. Олтгельд федералды әскерлерді пайдалануға қарсы болғанымен, ол штаттық милицияны ереуілді тоқтату үшін қолданды. Ол ереуіл кезінде милицияны сегіз аймаққа жіберді, соның ішінде Маунт-Оливке де, онда шахтерлер Чикаго, Пеория және Сент-Луис теміржолының көмір тасымалдауын тоқтатты. Сол жерге келген соң губернатор №8 жарлық шығарды, ол оларды «жеке мүлікті сақтаушы немесе күзетші ретінде» пайдалануға тыйым салды.
Кешірім мен кешірім
Тарихи тұрғыдан алсақ, Альтгельд ең көп 1886 жылғы Хеймаркет бомбалау ісінде сотталған үш тірі қалған адамды кешіргені үшін еске алынады (тағы төртеуі бұрын-ақ атылып өлім жазасына кесілген, ал біреуі түрмеде өз-өзіне қол жұмсаған). Олардың ісін қарап шыққаннан кейін, ол, кейінгі ғалымдар сияқты, олардың іс процесінде ауыр әділетсіздік орын алғанын тұжырымдады. Альтгельд соттың осындай жаулап алушылық атмосферасында өткендіктен, үкімдерге сену мүмкін емес деп қорытындылады. Оның осы үш адамды кешіру шешімінен кейін, ол қатты сынға іріккеніне тап болды. Кейбір сарапшылар Альтгельдтің сот процесіндегі қателік туралы қорытындыларымен қатар, Хеймаркетке кешірім беруде кек алу ниеті де болғанын айтады. Аталған адамдарды соттаған судья Джозеф Э. Гэри, Альтгельдті Кук округінің Жоғарғы сотына қарапайымдық танытқан деп таныған үкімді қолдады. Harper's Weekly журналы Брайанның Альтгельдтің "амбициялы және адалсыз Иллинойс коммунисі" деп атады, ол оның құрылығы болады деп ескертті. Алайда, республикашылдардың Альтгельдтің қолшоқпасы деген айыптамаларынан зардап шеккен Брайан губернатордан қашып, оны қолдаудан бас тартты. Иллинойстағы республикашылар шабуылдарын Альтгельдке шоғырландырды. Теодор Рузвельт Чикагодағы 13 000-ға жуық жақтастар алдында Альтгельдті "жаппай кісі өлтіруге қатысатын адам", "ең қорқынышты кісі өлтіруді мақұлдап, ынталандыратын" және "Вашингтон мен Линкольн үкіметін Париж коммунасы сияқты қанды тәртіпсіздік пен адалсыздықпен алмастыруға тырысатын" деп айтты. Альтгельд денсаулығы нашарлағанмен, белсенді науқан жүргізді, бірақ Джон Р. Таннерден жеңілді; Альтгельд өзінің партиясының президенттік үміткері Брайанды Иллинойста 10 000 дауыспен басып өтті.
1899 жыл
Олтгельд 1897 жылы Чикаго қаласының мэрі болып сайланған Картер Х. Харрисонның (1860-1953) саяси қарсыласы болды. Олтгельд Харрисонның Демократиялық партиядағы консервативті күштерді ұлттық деңгейде жетекшілік етуге тырысқанын және егер ол қайтадан мэр болып сайланса, 1900 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияға консервативті делегаттарды таңдауға мүмкіндік алатынын сенді. Соңғы сайлау кампаниясында Олтгельд Чикаго мэріне Муниципалдық меншік партиясынан кандидат ретінде түсті. Ол үшінші орынды иеленді, дауыстардың 15 пайызынан астамын жинады, бірақ мэр Картер Харрисонды жеңу – өзінің негізгі мақсатына жете алмады.
1901 жыл
1901 жылы Олтгельд Харрисонға қарсы демократиялық партиядан қала әкіміне ұсыну үшін батыл, бірақ нәтижесіз әрекет жасады.
Губернаторлықтан кейінгі жылдар
Азамат соғысында өліммен жақыннан танысқаннан кейін денсаулығы нашарлаған Олтгельд губернатор болып тұрғанда қозғалыс атаксиясымен ауырды, бұл оның жүру мүмкіндігін шектеді. Ол барлық мүлкін, өте үлкен қарызы бар жеке үйінен басқа, жоғалтты, және оның досы әрі бұрынғы шәкірті Кларенс Дарроудың араласуы оны толық қаржылық қиындықтан сақтап қалды.
Өлім және мұра
Олтгельд 1902 жылы наурыз айында Иллинойс штатының Джолиет қаласында бурлардың қорғанында сөз сөйлеген кезде ми қан кетуінен зардап шеккен кезде Дарроудың заң фирмасында заңгер болып жұмыс істеді. Ол қайтыс болғанда 54 жаста еді. Мыңдаған адамдар Чикаго қалалық кітапханасының вестибюлінде орналасқан оның денесіне ақтық сәлем айтты, оны Дарроу және "Халл Хаус" негізін қалаушы Джейн Аддамс еске алды. Олтгельд Чикагоның Uptown ауданындағы Грейсленд зиратына жерленген. Губернатор Иллинойс штатындағы бес қамал тәрізді ғимараттардың дизайнына ықпал етті. Олардың бірі – Иллинойс университетінің Урбана-Шампейндегі Альтгельд залы, ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Қазіргі уақытта онда Математика факультеті орналасқан, ал бұрын Заң факультеті мен Университет кітапханасы болған. Қалған төртеуі – Оңтүстік Иллинойс университетінің Карбондейлдегі және Солтүстік Иллинойс университетінің орталық ғимараты, сондай-ақ Иллинойс мемлекеттік университетінің Джон В. Кук залы мен Шығыс Иллинойс университетінің Олд-Мейн ғимараты. Чикагодағы Алтгелд Гарденс Хаус, АҚШ-тағы алғашқы тұрғын үйлердің бірі, бұрынғы губернатордың құрметіне, сондай-ақ Чикаго қаласының желілік жүйесіндегі 2500 Солтүстік көшесі Алтгельд көшесі деп аталды. Олтгельдтің ескерткіші Чикагодағы Линкольн паркінде, Диверси парквейінің оңтүстігіндегі Канон драйвінің солтүстік жағында орналасқан.