Кіріспе

Шотланд суретшісі Джек Веттриано (туған Джек Хогган, 17 қараша 1951 ж.) – шотланд суретшісі. Оның 1992 жылғы "Әнші әкімші" картинасы Ұлыбританияда ең көп сатылған суреттердің біріне айналды.

Ерте өмір

Джек Веттриано Фиф округының өнеркәсіптік жағалау қаласы Метилде туып өсті. Ол кедейлікте өскен;

Веттриано 16 жасында мектепті тастап, кейін кен инженерінің шәкірті болды. 1960 жылдардың соңында ол қысқа мерзімге Левен-Променадтағы Бичкомбер ойын-сауық орталығында бинго шақырушы болып жұмыс істеді. Оның алғашқы суреті Клод Монедің «Апиын егістіктері» картинасының көшірмесі болды. Оның көптеген шабыты Кирккалди мұражайы мен көркемсурет галереясындағы картиналарды зерттеуден туды. 1984 жылы Веттриано алғаш рет өз туындыларын мұражайдағы Shell демеушілігімен өткен көркемсурет көрмесіне ұсынды. 1987 жылы, 36 жасқа келгенде, Веттриано Пол Гогенге еліктеу ниетімен әйелі Гейлден ажырасып кетті. Ол білім беру саласындағы зерттеу жұмысынан қалып, анасының бойына тиген тегін алған Эдинбургке көшіп кетті.

Мансап

1988 жылы Эдинбург, Лондон, Гонконг және Йоханнесбург қалаларында тағы көрмелер өтті. 1999 жылдың қараша айында Веттрианоның туындылары алғаш рет Нью-Йорк қаласында көрсетілді, онда The Armory халықаралық 20 ғасыр өнер жәрмеңкесінде 21 картина қойылды. Ұлыбританиядан 40-тан астам коллекционерлер бұл оқиғаға арнайы келіп, ашылу кешінде 20 картина сатылды. 1996 жылы сэр Теренс Конран Веттрианоға Лондондағы жаңа Bluebird Gastrodome үшін суреттер сериясын жасауды тапсырды. Сэр Малкольм Кэмпбеллдің өмірінен шабыттанған жеті сурет 10 жыл бойы сол жерде ілінді. Heartbreak Publishing, Веттрианоның жеке баспасы, Кэмпбеллдің соңғы Жер үстіндегі жылдамдық рекордының 75 жылдығына арналған барлық жеті суреттің қол қойылған, лимиттік басылымдары бар жинақты шығарды. Bluebird суреттері 2007 жылдың 30 тамызында Пертширдегі Gleneagles қонақ үйінде Sotheby's аукционында сатылды және барлығы 1 миллион фунттан астам табыс әкелді: ең қымбат сурет – Bonneville-дегі Bluebird, ол 468 000 фунтқа сатылды.

Бағалар мен құндылықтар

Оның мольбертте салынған суреттері жаңа түскенде 48 000-нан 195 000 фунт стерлингке дейін тұрады. "The Guardian" газетінің мәліметінше, ол баспа құқығынан жылына 500 000 фунт стерлинг табыс табады. Веттрианоның 1992 жылғы "Әнші әкімші" картинасы Ұлыбританиядағы ең көп сатылатын сурет болып табылады. Шотланд суретшісі Сэнди Робб анықтағандай, картинаның композициясы Illustrator’s Figure Reference Manual нұсқаулығынан алынған. Дегенмен ол жас суретшілерді де қолдайды.

Марапаттар мен құрметтер

Веттриано 2003 жылғы 27 қарашада, бейсенбі күні Бэкингем сарайында өткен салтанатты шарада бейнелеу өнеріне қосқан үлесі үшін Британ империясының орденімен (OBE) марапатталды. 2010 жылғы 24 наурызда сэр Джеки Стюарт Веттрианоға «Жылдың Ұлы шотландтығы» сыйлығын табыс етті. Сыйлық табыстау рәсімі Лондондағы Бойсдейл клубында өтті. Бұл марапаттан кейін, парламент депутаты Тед Броклбанк Веттрианоның шотланд мәдениетіне қосқан үлесін мойындау туралы парламенттік ұсыныс енгізді. 2011 жылғы ақпан айында Веттрианоның «The Weight» атты автопортреті 2011 жылғы қарашадан бастап қайта ашылған Шотландия Ұлттық портрет галереясында қойылатыны жарияланды – ол ұлттық галереяда жұмыстарын көрсеткен алғашқы рет болды. Галереяның орынбасар директоры Никола Калински Веттрианоның «біздің қабырғамызда көрінуі үшін бұрыннан армандаған тұлға» екенін айтты. Шотландияның бірінші министрі Алекс Салмонд Веттриано туралы: «Ол – зор талант пен жетістікке жеткен керемет суретші және Шотландия халқының жүрегіндегі ерекше орнына лайықты құрмет» деді. 2011 жылғы мамыр айында Веттрианоның галереясында «Бал залындағы тыңшы» көрмесі ашылды; сонымен қатар фотограф Жанет Джонспен бірлесіп жасалған «Жүрек сынығы» атты жаңа көрме де жоспарланған болатын. 2011 жылғы шілдеде көрме Бристольдегі Корольдік Батыс Англия академиясына көшірілді, бұл көптеген адамдар үшін даулы шешім болды. 2012 жылғы ақпан айында Веттрианоның ең танымал туындысы – «Ән салатын камердинер» Абердин өнер галереясында «Ван Гогтан Веттрианоға» атты көрменің аясында қойылды. 2013 жылғы қыркүйекте Глазгодағы Келвингроув өнер галереясы мен мұражайында «Джек Веттриано: Ретроспектива» атты ірі көрме ашылды. Көрмеде 100-ден астам жұмыс көрсетілді және 2014 жылғы 23 ақпанға дейін жалғасты. 2015 жылы Эдинбургте өткен аукционда Веттрианоның 12 туындысынан тұратын жеке коллекциясы барлығы 837 900 фунт стерлингке сатылды.

Комиссиялар

2012 жылдың қаңтар айында ерлер киімдерінің бренді Stefano Ricci, Джек Веттрианоның туындыларынан шабыттанған кампаниямен 2012 жылғы көктем-жаз коллекциясын ұсынды. "Stefano Ricci – Веттрианоға арналған құрмет" деген атпен шыққан SS 2012 каталогында Веттрианоның суреттері және Фреди Маркарини түсірген, Ricci 2012 коллекциясының киімдері мен аксессуарларын көрсететін фотосуреттер жарияланды. 2012 жылғы Веттриано кампаниясы туралы қысқа фильм осы ынтымақтастықты еске түсірді. 2017 жылы ол шотландтық комедия актері Билли Конноллидің 75 жылдығын мерекелеу үшін оның портретын салуға шақырылған үш суретшінің бірі болды. Портреттер Глазгоның Халық галереясында қойылды, ал суреттер Глазго қаласының орталығындағы қабырғаларға көшірілді. Веттрианоның қабырғадағы суреті Диксон көшесінде, Сент-Энох алаңынан жақын жерде орналасқан. Бұл туралы BBC Scotland 2017 жылдың 14 маусымында көрсетілген деректі фильмде айтылды. 2018 жылы Вортингтің "Көрінісі бар бөлме" галереясында 30 Веттриано картинасы қойылды. Өнер сатушы Джейн Хилл Веттрианоның "өзіндік білім алғанын, оған қатты ризамын. Ол шынымен де ештен бастап өзін-өзі көтерді" деді. Веттрианоның стилі Хоппер мен Сикерт сияқты суретшілермен салыстырылды, ал оның жағажайлары Буденнің стильін еске түсірді. Көптеген картиналарында жасырын сюжет, жұмбақ композициялар және ондаған қысқа әңгімелерге бастау беретін сыр бар.