Кіріспе

Шотланд колористері – төрт суретшіден тұратын топ, олардың үшеуі Эдинбургтен шыққан. Олардың пост-импрессионистік туындылары бастапқыда кеңінен танылмағанмен, қазіргі шотланд өнері мен мәдениетіне зор ықпал етті. Фрэнсис Каделл, Джон Дункан Фергюсон, Лесли Хантер және Сэмюэл Пепло – бұл төрт суретші ХХ ғасырдың басынан Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына дейін үздіксіз жұмыс істеді. Қазір олар біртұтас топ ретінде, ортақ жетістіктерімен және британдық ұлттық санасымен біріктірілгенімен, олардың өнер туындыларының немесе суретшілік карьераларының біртекті болғаны туралы пікір жаңылыс. Дегенмен, топ Франциядағы өнердегі жаңалықтарға ортақ қызығушылық танытып, кубизм, пост-импрессионизм, фавизм және футуризм сияқты әртүрлі стильдерді зерттеді. Бұл бағыт Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ұмытылып, 1980 жылдарға дейін жаңарып көрмеді. Олардың туындылары қазір Шотландияның көптеген галереяларында, соның ішінде Шотландияның Ұлттық заманауи өнер галереясында сақталуда.

Тарих

Шотланд колористері Францияда алған білімдерін және француз импрессионистері мен фовистерінің, мысалы Моне, Матисс және Сезанн сияқты суретшілердің жұмыстарын Шотландияның сурет салу дәстүрлерімен үйлестірді. Бұл қозғалыстың алға басушысы Уильям Мактаггарт (1835–1910) – шотланд пейзаж суретшісі, оған постимпрессионизм әсер еткен. Ол шотланд пейзажының көрнекті түсіндірушілерінің бірі саналады және көбінесе «шотланд импрессионисі» деп аталады. Топтың басты тұлғасы ретінде кеңінен танылған Сэмюэл Пепло болды. Басқа шотланд колористері – Фрэнсис Каделл, Джон Дункан Фергюсон және Лесли Хантер. Макмилланның пікірінше, «Шотланд колористері» термині алғаш рет 1915 жылы «Студио» журналында қолданылған болуы мүмкін. Оның баспа түріндегі нақты қолданылуы, тағы да Макмилланның сөзіне сүйенсек, алғаш рет өнер сыншысы және Глазго өнер галереясының директоры Т. Дж. Хонимен 1950 жылы жарық көрген «Үш шотланд колорисі» кітабында пайда болды. Шындығында, төрт суретші алғаш рет 1924 жылы Парижде «Барбазангес галереясында» «Заманауи Шотландия суретшілері» (Билклифф) атты көрмеде бірге көрме ұйымдастырды. Келесі жылы олар Лондондағы Лестер галереясында да бірге көрмеге қатысты. Өмір бойында төрт суретші барлығы үш рет көрме өткізді. Олар 1980-ші жылдары қайта жаңғырылып, шотланд өнерінің дамуына зор ықпал етті.

Көркемдік стилі

Төрт суретшінің әрқайсысының өзіндік стилі болғанымен, олардың туындыларында жарық пен көлеңкемен тәжірибе жасау, жазық қылқаламмен салған сызықтар, батыл түс қолдану және көңілді, сенімді үн-қабат ортақ ерекшеліктер болды. Пеплоның "Ақ кезеңі" тон мен түстің нәзік тепе-теңдігімен, бояу текстурасының бай кремімен осындай ықпалды көрсетеді. Кубизммен бірге, Пост-импрессионизм стильдерімен жасалған кейінгі тәжірибелерді де көруге болады – Матисс сияқты көлеңкелерді беру үшін жасыл бояуды қолдану, ал Сезанннан әсер алған құрылымдық және тоналды ландшафтты бейнелеу. Шотланд кельтизмі қозғалысының ықпалы Дж.Д. Фергюссонның туындыларында байқалады. Кельтизм абстрактілі формаларға және егжей-тегжейлі беттік өрнектерге, кеңістікті қайта құруға және композицияға, дерлік кубистік деңгейде назар аударды.

Үлкен жинақтар

Олардың туындылары Абердиндегі Абердин өнер галереясында, Шотландияда; Перттегі Дж.Д. Фергюсон галереясында, Шотландияда; Стирлинг университетінде, The Hunterian мұражайында, Эдинбургтегі Шотландияның Ұлттық заманауи өнер галереясында және Глазгодағы Келвингроув өнер галереясы мен мұражайында қойылған. 18 қазан 2019 жылдан 1 ақпан 2020 жылға дейін Кендал қаласындағы Эббот Холл өнер галереясы Флеминг жинағынан алынған туындыларға негізделген шотландтық колористерінің көрмесін өткізді.