Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі теңіз жағасындағы қала және азаматтық округ, Англия.

Филей тарихи тұрғыдан негізінен Йоркширдің Шығыс Райдингіне кірген, бірақ 1888 жылға дейін қаланың шағын бөлігі, оның ішіндегі приход шіркеуі Йоркширдің Солтүстік Райдингінде орналасқан. 1974 жылы қала жаңа Солтүстік Йоркшир округіне қосылды.

География

Файли Кливленд жолының шығыс ұшында, ұзақ қашықтыққа арналған жаяу жолдың бойында орналасқан; ол Хелмслиден басталып, Солтүстік Йоркшир құмды далаларын айналып өтеді. Бұл 1969 жылы ашылған екінші Ұлттық жол болды. Қала Йоркшир Волдс жолының солтүстік басында жатыр, ол Хесследен басталып, Йоркшир Волдс арқылы өтеді. Файли – Ұлы Йоркшир велосипед шарасының аяқталу орны. 113 шақырымдық бұл шара Wetherby ат жарыс жолынан басталады. Файлиде Йоркшир жағалау жолында теміржол станциясы бар. Қаланың оңтүстігіндегі Файли демалыс лагері теміржол станциясы бұрынғы Butlins демалыс лагеріне қызмет көрсеткен. Лагерь содан бері 600 үйден тұратын "The Bay Filey" демалыс үйлер кешеніне айналдырылды. Бұл Ұлыбританиядағы осындай жағалаулық жобалардың ең ірілерінің бірі және алғашқы үйлер 2007 жылы салынып аяқталды. 2007 жылдың шілде айында Файлиде күрт су тасқыны болды, ол үлкен қиындықтарға әкеп соқты.

Тарих

1857 жылы Фили шығанағының солтүстік жағасындағы Карр Назе жартасынан 4 ғасырлық римдік сигнал станциясының негізі табылды. Құрылыс ұзын, шамамен шаршы мұнаралы, қорғаныс орлары мен кейінгі кезеңдердегі бекіністерді қамтиды. 1920 және 1990 жылдардағы қазба жұмыстары римдік керамикасы мен монеталардың қоймаларын ашты. Бұл орын қорғалатын ескерткіш мәртебесіне ие. Римдік қалдықтарының табылуы Филидің Порт Феликс римдік поселенісі болғаны туралы болжамды нығайтады. Қаланың солтүстігіндегі Чирч Хиллде орналасқан 12 ғасырлық шіркеу I санаттағы архитектуралық ескерткіш болып табылады. Филидегі ең көне ғимарат – ол және Николас Певснер оны «Шығыс Райдингтің солтүстік-шығыс бөлігіндегі ең әдемі шіркеу» деп атады («Англия ғимараттары»). Сент-Освальд шіркеуінің мұнарасында 1500-ге жуық жақсы сақталған ортағасырлық граффитилер бар, олар әріптерден бастап, толыққанды желкенді кемелердің күрделі суреттеріне дейін жетеді, олардың бірі Уитби мысығы деп белгілі. Граффитилер Филидің 400 жылдық тарихын көрсетеді, сондай-ақ танымал тұлғалар, олардың кәсіптері, сауаттылық деңгейінің өзгеруі, жағалаудағы кемелердің қатынайтын жолдары, аймақта туризмнің басталуы және тіпті 17 ғасырдағы оба туралы мәліметтерді қамтиды. 2016 жылы граффитилер Historic England ұйымымен тіркеліп, талданды. 18 ғасырға дейін Фили шағын ауыл болды, содан кейін Скарбородан келген демалушылар Филидің сол кездегі тыныштығы мен бейбітшілігін іздеді. 1835 жылы Бирмингемдік заңгер Джон Уилкс Юнетт жер сатып алып, кейіннен Корольдік Жарты ай деп аталған Жарты айды салдырды, ол 1850 жылдары ашылды. 19 ғасырдың ортасында әйгілі жазушы Шарлотта Бронте денсаулығын қалпына келтіру үшін бірнеше рет Филиге келді. 1852 жылдың маусым айында ол әкесіне былай деп жазды: «Теңіз өте әсем. Кеше жабық су болды және мен кеше түстен кейін шамамен бір сағат жартаста тұрып, үлкен қоңыр толқындардың құлауын бақыладым, олар жағалаудың барлығын көбікпен жауып, ауаны күннен де күшті дауыспен толтырды». Филиде балық аулау ғасырлар бойы дәстүрге айналған, онымен айналысатындардың көпшілігі балықшылар отбасынан шыққан. Филидегі балық аулау қайықтары Йоркшир және Солтүстік-Шығыс жағалауларындағы көптеген қайықтар сияқты коблдар болып табылады, ал көбінесе ұстайтын балығы – теңіз алабұғасы. Олардың торларын қалай және қайда пайдалануына шектеулер қойылған, себебі олар сондай-ақ лососьты да ұстайды; кейбір адамдар бұл Филидегі балық аулау индустриясының тоқтауына әкелуі мүмкін деп қорқады. 1804 жылы қала үшін құтқару қайығы сатып алынды және ол 1852 жылы Корольдік ұлттық құтқару қайықтары институтының активіне айналды. Фили құтқару қайықтары станциясы әлі де жұмыс істеп тұр және жағалауда және барлық ауа райында жүретін қайықтары бар. 2021 жылдың басында барлық ауа райына арналған құтқару қайығы Атлантик 85 моделімен ауыстырылды. Ағылшын композиторы Фредерик Делиус 1876 және 1877 жылдары отбасымен бірге Мисс Хёрдтің пансионатында (24-ші нөмір), ал 1897 жылы миссис Коллидің (24-ші нөмір) пансионатында тұрды. 1931 жылы Доггер Банкі жер сілкінісі кезінде шіркеудің мұнарасы зақымдалды. 40 жылдан астам уақыт бойы Бутлиннің Фили демалыс лагері Фили экономикасының маңызды бөлігі болды. Құрылыс 1939 жылы басталды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF Hunmanby Moor деп аталған әскери авиациялық базаға айналды. 1945 жылы ол танымал демалыс орнына айналды және лагерьге қызмет көрсету үшін топографиялық қиындықтарға қарамастан, жаңа LNER тармақ желісі мен станция салынды. Ол 1947 жылдың 10 мамырында Анатоль Фистуларидің жетекшілігімен Лондон халықаралық оркестрінің және танымал пианист Соломонның өнерімен ашылды. Британ боксшысы Брюс Вудкок бір ай бұрын Джо Баксиден жеңілгеннен кейін Бутлиннің лагерінде сол уақытта емделіп жатты. 1950 жылдардың соңында ол 10 000 демалыс берушіні қабылдай алды, бірақ 1984 жылы жабылып, Филиге келетін демалыс берушілердің саны азайды. Фили тарихи тұрғыдан Йоркширдің Шығыс және Солтүстік Райдингтері арасында бөлінген. Шекара қала орталығынан солтүстікке қарай Файли Бек өзені бойымен өтті, сондықтан қаланың көп бөлігі Шығыс Райдингте орналасқан. 1888 жылғы жергілікті басқару туралы заң бойынша округтік кеңестер құрылған кезде, Филидің барлығы Шығыс Райдингке қосылды. Филиде сонымен қатар II санаттағы Langford Villa The Crescent (шамамен 1830 жыл) орналасқан, оны танымал шоколадшы сэр Джозеф Терри «жазғы» демалысын өткізетін жері ретінде жиі таңдаған; ол The White Lodge қонақ үйінің жанында орналасқан. 2018 жылы қала алғаш рет «Тур де Йоркшир» жарысына қатысты.

Басқару

Басқарудың ең төменгі деңгейінде Фили қалалық кеңесі бар, ол барлығы он үш кеңесшіні сайлайды. Бұл кеңесшілер жерлеу орындарына, бау-бақшаларға, ойын алаңдарына және кейбір көшелерді жарықтандыруға жауапты. Қалалық кеңеске сайлау төрт жылда бір рет өткізіледі, соңғы сайлау 2019 жылдың мамыр айында өтті. Фили қаласының әкімі қалалық кеңес мүшелерімен жыл сайын сайланады. Аудандық деңгейде қала Скарборо округі кеңесінің құрамына кірді. Округ кеңесінде қаланы үш кеңесші өкілдік етті. Солтүстік Йоркшир округі кеңесінде қала бір өкіл сайлады. Екі кеңес 2023 жылы таратылып, олардың орнына бірыңғай Солтүстік Йоркшир кеңесі құрылды.

Парламенттік өкілдік

Файли 2010 жылғы жалпы сайлауға дейін Райдейл сайлау округінде болды, ол жаңадан құрылған Тирск және Мальтон сайлау округінің бөлігі болды. Сайлау округтерінің шекарасын өзгерту ұсынысы бойынша Файли Тирск пен Малтоннан Скарборо және Уитби сайлау округіне көшіріледі.

Даму

"Coast & Country Housing Limited" компаниясы Файлиде 300 үй салуды жоспарлап отыр. Скарбороу кеңесі "Coast & Country" компаниясының Мустон жолындағы 45 миллион фунт стерлингтік тұрғын үй жобасының жоспарларын бекітті. Аймақтық кеңесте Файлиді өкілдік ететін тәуелсіз кеңесші Сэм Крос: "Қаланың инфрақұрылымы мұндай жүктемеге дайын емес" деді. "Coast and Country" компаниясы бұл алаңдаушылыққа жауап ретінде, бұл үйлер қаладағы қолжетімді және басқа да тұрғын үйлерге деген қанағаттандырылмаған сұранысты қанағаттандыру мақсатында салынып жатқанын мәлімдеді. "Bilsdale" телемұнарасынан "BBC North East and Cumbria" және "ITV Tyne Tees" телеарналарын да қабылдауға болады. Файлидегі жергілікті радиостанциялар: "BBC Radio York" (95.5 FM), "Yorkshire Coast Radio" (96.2 FM), "Coast & County Radio" (97.4 FM) және "This is The Coast" онлайн және DAB арқылы хабар таратады. Жергілікті газеттер: "Filey Bay Today" және "The Scarborough News".