Автокөлік дабылы – ұрлықтан сақтауға арналған электрондық құрылғы. Детекторлар көлікке тиіс емес әрекеттерді анықтағанда дабыл қағады, жарықтар жыпылықтайды. Тарихы 1913 жылға дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлік сигнализациясы – көлік құралының өзінің, оның ішіндегі заттардың немесе екеуінің де ұрлануын болдырмау мақсатында көлікке орнатылатын электрондық құрылғы. Көлік сигнализациясы, оны іске қосуға қажетті жағдайлар орындалғанда, жоғары деңгейдегі дыбыс шығару арқылы жұмыс істейді (әдетте көлікке орнатылған сирена, клаксон, жазылған дабыл хабарламасы, көліктің өзінің дауысы немесе осылардың комбинациясы). Мұндай дабылдар көліктің фараларын жыпылықтатса, пейджер жүйесі арқылы көлік иесіне оқиға туралы хабарлай алады, сондай-ақ көлікті іске қосу үшін қажетті бір немесе бірнеше электр тізбектерін тоқтата алады. Мұндай құрылғыларды алу және орнату арзан болғанымен, олардың тек дыбыс беру арқылы көлік ұрлығын немесе қарақшылықты тоқтату тиімділігі көрінеу аз.
A car alarm is an electronic device installed in a vehicle in an attempt to discourage theft of the vehicle itself, its contents, or both. Car alarms work by emitting high volume sound (often a vehicle mounted siren, klaxon, pre recorded verbal warning, the vehicle's own horn, or a combination of these) when the conditions necessary for triggering it are met. Such alarms may also cause the vehicle's headlights to flash, may notify the car's owner of the incident via a paging system, and may interrupt one or more electrical circuits necessary for the car to start. Although inexpensive to acquire and install, the effectiveness of such devices in deterring vehicle burglary or theft when their only effect is to emit sound appears to be negligible.
Тарих
Көлік сигнализациясының алғашқы нұсқасын ұрыларға қарсы шара ретінде 1913 жылы Денвердегі белгісіз тұтқын ойлап тапты. Бұл нұсқа қолмен қосылып, біреу қозғалтқышты бұру арқылы іске қосуға тырысқанда іске қосылатын болды. Кейін, 1916 жылы қашықтан іске қосу құрылғысының алғашқы нұсқасынан шабыттанған дабыл жарияланды. Бұл нұсқада автокөлік иесі қабылдағышпен жүреді, ал егер автокөліктің тұтану жүйесіне тиістінше әрекет жасалса, ол дыбыс беретін болды.
An early version of a car alarm for use as a theft deterrent was invented by an unknown prisoner from Denver in 1913. This version was manually armed, and triggered when someone tried to crank the engine. A later alarm inspired by an early version of a remote starter was published in 1916. This version had the car owner carry a receiver, which would buzz if the car ignition system was tampered with.
Қашықтан басқару
Көбінесе автомобиль дабылы қашықтан басқару пульті арқылы қосылады немесе өшіріледі. Соңғы кезде осы қашықтан басқару пульттері айналмалы кодты қолданады.
Typically car alarms are disarmed or armed by a remote. The remotes recently use rolling code.
OEM дабылдары
OEM-нің барлық дерлік дабылы көліктің кілтсіз кіру пульті арқылы қосылады және өшіріледі. Көптеген көліктерде жүргізуші немесе алдыңғы жолаушы есігіндегі кілт тесігі ажыратқыштарды іске қосады, сондықтан есікте кілт қолданылғанда дабыл қосылады немесе өшіріледі. Кейбір көліктер жүргізуші есігі ашық тұрғанда есіктің электр құлыптағышын басқанда және есік жабылғанда қосылады. Ал кейбір көліктер тұтануды қосқанда өшіріледі; көбінесе көлік кілт негізіндегі иммобилайзермен және дабылмен жабдықталғанда, жарамды кілт коды мен тұтанудың үйлесімі жүйені өшіреді.
Almost all OEM alarms are typically armed and disarmed with the vehicle's keyless entry remote. On many vehicles the key cylinders in the driver or front passenger door activate switches, so that when a key is used in the door the alarm will arm or disarm. Some vehicles will arm when the power door lock switch is pressed with the driver's door open, and the door is subsequently closed. Some vehicles will disarm if the ignition is turned on; often when the vehicle is equipped with a key based immobilizer and an alarm, the combination of the valid key code and the ignition disarms the system.
Қосалқы нарықтағы дабылдар
OEM дабылдары сияқты, кейін орнатылатын жүйелер де көбінесе қашықтан қосылып, өшіріледі. Олардың көбінде кілттен сырттан өшіру мүмкіндігі болмайды, бірақ көбінесе жасырын жерге орнатылған күшпен өшіруге арналған қосқыш болады.
Like OEM alarms, aftermarket systems are usually armed and disarmed via remote. Usually they do not have provisions for external disarming from the key cylinder, but will typically have an override switch mounted in a hidden location.
Қозғалтқыштар
Көлік сигнализациясының жеке іске қосылулары көлік құралының маркасына және моделіне, сондай-ақ сигнализацияның маркасына және моделіне (сатудан кейінгі сигнализация үшін) байланысты әртүрлі болады. Сатудан кейінгі дабылдар әмбебап (яғни бір автокөлік өндірушісінің көліктеріне қарағанда барлық 12 вольтті теріс жерге қосылған электр жүйелерімен үйлесімді) болып жасалғандықтан, олар әдетте орнатушы/көлік иесі қосылмауды таңдаған іске қосу кірістеріне ие, бұл дабылдың неге іске қосылатынын анықтайды. Зауыттық (OEM) сигнализациясы есіктерді және багаж бөлімін/ұңғыманы рұқсатсыз кіруден бақылайды. Кейбір көліктерде бұл кілтке интеграцияланған шыналы, сынап немесе микробұғалдар арқылы жүзеге асырылады. Басқалары есікті құлыптау механизмдерінде кіргіштерге ие. Кейбір зауыттық дабылдар капот ашылса немесе тұтану қосылса іске қосылады. Кейбір жүйелерде соққы сезімталдауышы бар, ол көліктің корпусына күшті соққы тигенде, мысалы терезе әйнегі сынғанда іске қосылады. Көліктің ішкі бөлігін бақылайтын қозғалыс сенсорлары кейбір жоғары сатылы модельдерде орнатылған. Ең қарапайым сатудан кейінгі сигнализациялар – сирена мен басқару модулі бар бір бөліктен тұратын құрылғылар. Сенсордың ең көп таралған түрі – соққы сенсоры және екі сым (12 вольт тұрақты қуат және жер) автомобиль батареясына қосылған. Бұл дабылдың түрі соққы сезімталдауышына берілетін дірілмен немесе кірістегі кернеудің өзгеруімен іске қосылады (дабыл кернеудің кенеттен өзгеруі есіктің немесе багаж бөлімінің ашылуынан немесе тұтанудың қосылуынан туындайды деп болжайды); алайда, ол көптеген электрондық басқару модульдері бар жаңа үлгідегі көліктерде қате іске қосылуға бейім, олар тұтанумен ток тартады. Көбірек жетілдірілген сатудан кейінгі дабылдар көліктің электроникасына жеке-жеке қосылады. Әдетте, бұл дабылдар қуат және жер үшін, сондай-ақ есік ашық контурларының оң және теріс жағы, багаж бөлімі және/немесе капот контурлары, сондай-ақ тұтанудың қосылуын анықтау үшін тұтанудың ауыстырып тұрған контурларына ие; сатудан кейінгі дабылдарда әдетте басқару модуліне орнатылған немесе одан бөлек орнатылған соққы сенсоры болады. Сонымен қатар, кейбір сатудан кейінгі дабылдар қосымша сенсорларға арналған мүмкіндіктерге ие (оларды бөлек сатып алу керек). Еңкейту сенсоры көліктің еңкеюін сезеді (ұрлыққа ескертеді). Еңкейту сенсорлары цифрлық немесе сынаптық болады. Цифрлық сенсор өзін-өзі орнатып, көлікті еңіске қоюға мүмкіндік береді және қате іске қосылуды болдырмайды. Дыбысты ажырататын құрылғы немесе шыны сыну сенсоры тек шыны сыну дыбысын ғана сезеді. Дыбыс ажыратқышы сенсорын соққы сенсорын пайдалану арқылы жоюға болады. Жақындық, инфрақызыл немесе қозғалыс сенсорлары көлік құралының ішінде немесе сыртында қозғалысты сезеді; олар әдетте кабриолет немесе T-топ көлік құралдарына орнатылады. Бұл сенсорлар қате дабылдарды болдырмау үшін реттеледі. Мысалы, соққы сенсоры кейде аймақтағы қатты шуларға, мысалы, ауыр жүк көліктеріне, қатты көлік шығырларына немесе көлікке кездейсоқ соққан адамға байланысты дірілдейді. Жақындық сенсорлары жиі тұрақ орындарында қате дабылдарды тудырады, егер адам қарулы машинаның жанында тұрған көлікке кірсе немесе шықса. Бұл көбінесе дабылдың бұзылуын қате сезінуіне әкеледі.
The individual triggers for a car alarm vary widely, depending on the make and model of the vehicle, and the brand and model of the alarm itself (for aftermarket alarms). Since aftermarket alarms are designed to be universal (i. e. compatible with all 12 volt negative ground electrical systems as opposed to one carmaker's vehicles), these commonly have trigger inputs that the installer/vehicle owner chooses not to connect, which additionally determines what will set the alarm off. Generally, OEM alarms monitor the doors and trunk/hatch for unauthorized entry. On some vehicles this is done through pin switches, mercury switches, or microswitches integrated into the latch. On others, the doorlock mechanisms have switches built into them. Some OEM alarms additionally will trigger if the hood is opened, or if the ignition is turned on. A few systems have a shock sensor which will trigger upon a significant impact to the vehicle's body, such as window glass being broken. Motion sensors monitoring the vehicle's interior are installed in some higher end models. The simplest aftermarket alarms are one piece units with a siren and control module. The most common type of sensor is a shock sensor and two wires (12 volt constant power and ground) which are connected to the car's battery. This type of alarm is triggered by vibration transferred to the shock sensor, or by voltage changes on the input (the alarm assumes that a sudden change in voltage is due to a door or trunk being opened, or the ignition being turned on); however, it is very prone to false triggers on late model vehicles with many electronic control modules, which can draw current with the ignition off. More sophisticated aftermarket alarms are wired into the vehicle's electronics individually. Typically, these alarms have inputs for power and ground, as well as for positive and negative switched door open circuits, negative trunk and/or hood circuits, and ignition switched circuits to detect the ignition being turned on; aftermarket alarms also usually have a shock sensor which may be built into the control module or external to it. In addition, some aftermarket alarms have provisions for optional sensors (these must be purchased separately). The tilt sensor can sense the vehicle being tilted (alerting to towing). Tilt sensors come in digital or mercury. A digital sensor is more accurate since it sets itself, allowing for the vehicle to be placed on a hill and not cause false triggers. A sound discriminator or glass breakage sensor senses only the sound of glass breaking. Typically, a sound discriminator sensor can be eliminated using a shock sensor. Proximity, infrared, or motion sensors sense motion inside or outside the vehicle; these are typically installed on convertible or T top vehicles. These sensors are usually adjustable in order to avoid false alarms. For example, a shock sensor will sometimes vibrate due to loud noises in the area such as heavy trucks, loud vehicle exhaust, or an accidental bump to the car from a passerby. Proximity sensors often cause false alarms in parking lots when a passerby is entering or exiting a vehicle parked next to the armed car. These often cause the alarm to falsely sense an attempted break in.
Тиімділігі
Автомобиль пайда болғаннан бері түрлі сигнализациялар қолданылып келіп жатыр, бірақ 1980 және 1990 жылдары олардың орнатылу саны күрт өскендігі, сондай-ақ барлық дерлік сигнализациялардың оңай қозғалысқа (көбінесе жоғары сезімталдық параметрлерінен) ден қоймайтындықтан, оларды еститін адамдар көбінесе назар аудармайды. 1994 жылы Нью-Йорк полициясы автомобиль сигнализациясы көлік ұрлығы мен бұзушылықтардың көбеюіне себеп болуы мүмкін екенін мәлімдеді. 1992 жылы Нью-Йоркте бір ұры машинаның үзілген терезесінің шуын жасыру үшін, машинаны шайқап, сигнализациясын әдейі іске қосыпты. Автомобиль сигнализациясының көптеген жалған дабылдарына байланысты, көптеген автокөлік өндірушілері енді қарапайым шу шығаратын сигнализацияларды зауыттан орнатпай, олардың орнына үнсіз иммобилайзерлерді ұсынады. Сонымен қатар, автомобильді іздеу жүйесі ұрланған көліктерді оңай табуға мүмкіндік береді. Полицияның көптеген бақылау жүйелері пайдаланушыдан үнемі төлем талап етеді, ал зауыттық иммобилайзерлер көліктің бағасына кіреді. GPS орналастыру жүйелері көлік иесіне көліктің стартерін онлайн режимінде құлыптауға, ашуға, қадағалауға және өшіруге мүмкіндік береді. Жалған дабылдар көбінесе автомобиль сигнализациясының иелері жоғары сезімталдық параметрлерін пайдалануынан туындайды. Бұл себепті, күшті бас жиілікті дыбыстар (көлемді музыка, шулы шығарындысы бар басқа көліктер немесе мотоциклдер, найзағайлар және т.б.) автомобиль сигнализациясын іске қосуы мүмкін. Екінші мүмкін себеп – сигнализация жүйесінің кейбір бөліктері дұрыс орнатылмаған болуы мүмкін.
Although car alarms of some kind have been available since the beginning of the automobile era, the dramatic increase in their installation in the 1980s and 1990s coupled with the fact that nearly all types of car alarms are easily triggered accidentally (frequently because of high sensitivity settings) means that people who hear them often ignore them. In 1994, the New York City Police Department claimed that car alarms may actually be making car theft and break in crimes more frequent. There is one account in 1992 of a thief in New York City rocking a car to deliberately trigger its alarm in order to help conceal the sound of a breaking window. Because of the large number of false alarms with car alarms, many vehicle manufacturers no longer factory fit simple noise making alarms, instead offering silent immobilizers. Alternatively, an aftermarket vehicle tracking system can easily trace stolen vehicles. Most police tracking systems require the user to pay a recurring fee, whereas factory immobilizers are included in the purchase price of the vehicle. GPS locating systems enable the owner of the vehicle to lock and unlock, track, and disable the starter of the vehicle online. Frequently, false alarms occur because car alarm owners use high sensitivity settings. This may be the main reason why loud bass frequency sound (loud music, other cars or motorcycles with loud exhaust systems, thunderstorms, etc.) can set off car alarms. The second possible reason is that some parts of the alarm system may be improperly installed.