Кіріспе
2003 жылғы Warcraft III: The Frozen Throne видео ойынының кеңейтімі – Blizzard Entertainment компаниясының нақты уақыт стратегиялық видео ойыны Warcraft III: Reign of Chaos-қа жасалған толықтыру. Ол Microsoft Windows және Mac OS X платформалары үшін 2003 жылдың 1 шілдесінде бүкіл әлемде жарық көрді. The Frozen Throne, Reign of Chaos оқиғасын дамытады және негізгі ойынның соңынан кейін болатын оқиғаларды көрсетеді. Ойынның жеке өту режимі екі жаңа басты кейіпкер – Түнгі Эльф сақшысы Майев Шадоусонг пен Қан Эльф ханзадасы Каел’Тас, сондай-ақ қайта оралған басты кейіпкер Артас Менетилдің көзқарасынан ұсынылады. Бұдан өзге, кеңейтуде негізгі сюжеттен тәуелсіз, жеке Орда кампаниясының I бөлігі бар. Blizzard 2003 жылдың желтоқсанында II және III бөлімдерді жаңарту арқылы шығарды, бұл бөлімдерді жасау кезінде I бөлімге қатысты ойыншылардың пікірлерін ескерді. Кеңейту әр фракция үшін жаңа бірліктер, ғимараттар және батырлар, екі жаңа қосымша нәсіл, бес бейтарап батыр (кейін жаңартулар арқылы тағы үш батыр қосылды), сондай-ақ ойынға және теңгерімге қатысты бірқатар өзгерістерді ұсынады. Reign of Chaos-та болмаған теңіз бірліктері қайтадан енгізілді. Battle.net желілік ойындары кландар, автоматтандырылған турнирлер, жаңа карталар мен арнайы сценарийлер қосылу арқылы кеңейтілді. Дамылма жұмысы 2002 жылдың қазан айында, негізгі ойын шығарылғаннан кейін басталды, ал кеңейту 2003 жылдың 22 қаңтарында жарияланды. Ашық бета-тестілеуге екі кезеңде 20 000 ойыншы қатысып, жаңа мүмкіндіктерді сынап көрді. Blizzard жаңа мазмұн мен теңгерімді өзгертулерді, сондай-ақ жаңа аппаратты қолдауды ұсына отырып, шығарылғаннан кейін де қолдауын жалғастыруда. The Frozen Throne сыншылардан жағымды пікірлер алды. Көптеген сарапшылар жеке өту режиміндегі миссия дизайнын стандартты нақты уақыт стратегиялық ойын формуласынан жақсы жаңарту ретінде бағалады. Жаңа бірліктердің дизайны мен дыбысы лайықты деп есептелді, бірақ кейбір сыншылар графика мен дауыстық актёрлық шеберліктің кейбір аспектілеріне наразылық білдірді. 2003 жылдың 15 тамызына дейін оның бір миллионнан астам данасы сатылды.
Warcraft III: The Frozen Throne is the expansion pack for Warcraft III: Reign of Chaos, a real time strategy video game by Blizzard Entertainment. It was released worldwide on July 1, 2003, for Microsoft Windows and Mac OS X. The Frozen Throne builds upon the story of Reign of Chaos and depicts the events after the main game's conclusion. The single player unfolds from the perspective of two new protagonists—the Night Elf warden Maiev Shadowsong and the Blood Elf prince Kael'Thas—as well as returning protagonist Arthas Menethil. Additionally, the expansion contains Act I of a separate Horde campaign that is independent from the main storyline with Blizzard releasing Acts II and III via patch in December 2003, taking in player feedback of Act I when developing these chapters. The expansion adds new units, buildings and heroes for each faction, two new auxiliary races, five neutral heroes (with three more later added by patches) as well as a number of tweaks to the gameplay and balancing. Sea units were reintroduced which were absent in Reign of Chaos. Battle. net powered multiplayer was expanded by the addition of clans, automated tournaments and new maps and custom scenarios. Development began in October 2002, shortly after the release of the main game and the expansion was announced on January 22, 2003. Public beta tests allowed 20,000 players in two waves to try the new features. Support continues even after release, with Blizzard adding new content and balancing changes as well as support for newer hardware. The Frozen Throne received generally favorable reviews from critics. Most reviewers praised the mission design of the single player campaign for positively deviating from the standard real time strategy game formula. The design and audio of the new units was generally considered fitting, though a few critics bemoaned the graphics and some of the voice acting. By August 15, 2003, it had sold more than one million copies.
Ойын процесі
Warcraft III: The Frozen Throne – ойыншыларға түрлі мақсаттарға жету үшін бірліктер мен ғимараттар тобын басқаруға мүмкіндік беретін нақты уақыт стратегиялық ойын. Бұл кеңейтім негізгі ойынды өзгертпей, оны жақсартады. Бір уақытта тым көп бірлік белсенді болғанда ресурстарды азайтатын азық лимиті мен күтіп ұстау талаптары сәл арттырылды, бұл одан да үлкен және күшті әскерлерді жұмылдыруға мүмкіндік берді. Ғимараттардың құны да төмендетілді, бұл ойынды жылдам бастауға көмектеседі. Қару және броня түрлерінің жүйесі толығымен қайта жасалды, көптеген бірліктердің қаруы немесе бронясы өзгертілді, ал қару түрлері Reign of Chaos-қа қарағанда әртүрлі броня түрлеріне қарсы тиімді және тиімсіз. Сонымен қатар, The Frozen Throne Warcraft II: Tides of Darkness және оның кеңейтімінде болған, бірақ Warcraft III-де дерлік жоқ болған теңіз шайқастарын қайтадан енгізеді, сондай-ақ жаңа бір батырды ұсынады – әр фракцияда бір рет қана жалданатын қуатты бірлік. Нагалар төрт кампанияның барлығында да кездеседі, олардың өз өндіріс және қорғаныс ғимараттары, сондай-ақ ерекше дағдылары бар бірегей бірліктері бар. Бұл кеңейтімде бес бейтарап батыр да қосылды, олардың кейбіреулері жекелеген кампанияларда пайда болады. Бейтарап батырларды жауынгерлік карталарда таверна арқылы пайдалануға болады – оларға жалдау үшін қолданылатын бейтарап ғимарат. Таверна кез келген қаза тапқан батырды бірден қайта тірілте алады, бірақ бұл үшін көп ресурстар жұмсалады және қайта тірілген батырдың денсаулығы мен манасы азаяды. Жекелеген кампаниялардағы миссияларға көбірек түрлі мақсаттар берілді, бір уақытта бірнеше армияны басқарудан бастап, ойыншыларды тек шектеулі бірліктермен ойнауға мәжбүрлеуге дейін. Blizzard оның орнына RPG элементтеріне негізделген кампания жасауды шешті, ол бір немесе бірнеше батырларды өзара байланысты карталар желісінде басқаруға бағытталған. Horde кампаниясы жаңа World Editor-дың мүмкіндіктерін көрсету мақсатымен жасалды. Негізгі ойында адамдардың паладин Артас Менетил Лич Королі Нер'жулдың құрбаны болды, ол мұзға қоршалған (атақты "Қалқымалы Тақ") өлмескес сиқыршы, және оның лейтенанты атанды. Артас Жоғарғы Эльфтер патшалығына шабуыл жасап, оның генералын, Сильванас Виндраннерді өлтірді, оны өзіне қызмет ету үшін қайта тірілтті. Ол содан кейін басқа әлемнен келген, Өрлеуші Легионның басып кіруіне жол ашты – бұл әлемнен келген демондық күш, ол эльфтер, адамдар және орктер одағымен жеңілді. Легионға қарсы жеңіске жеткенге дейін, түнгі Эльфтердің басшысы Тайранде Виспервинд тұтқынға алынған Иллидан Стормрейджді босатып алды. Алайда, Иллидан демондық жәдігерді жеп, жартылай демонға айналды және қуылды. Жанып тұрған Легионның жеңілісінен кейін, Иллиданға Легионның қалған мырзаларының бірі Кил'жаден хабарласып, бүлікші Лич Королін жоюды тапсырды. Бұл кеңейтім ойын әлеміне жаңа фракцияларды енгізеді: Қан Эльфтері, бұрынғы Жоғарғы Эльфтер, қазір сиқырға тәуелді; Нага, бұрынғы түнгі Эльфтер; Дрейней, Дрейнордың түпкі тұрғындары, орктардың туған жері, қазір Аутленд деп аталады; және Пандарен, әлемді аралап саяхаттайтын, антропоморфты пандалар. The Frozen Throne түнгі Эльфтердің сақшысы Майев Шадоусонның ренегат Иллидан Стормрейджді ұстауға тырысуын, Қан Эльфтерінің ханзадасы Каел'тастың Альянспен күресін және одан кейін Иллиданға қызмет етуін, Артастың Лич Королін Иллиданның шабуылынан құтқаруға жасаған әрекеттерін және Сильванас Виндраннердің тәуелсіздік үшін күресін көрсетеді.
Сюжет
Майев Шадоусонг қашқын Ильлиданды бірнеше аралға қуып жетеді. Ол жерде Ильлидан Нагамен одақтасып, Саргерас Көзі деп аталатын артефактқа ие болғанын біледі, бұл Майевті Ильлиданның ағасы Малфурион Штормрейджді және Малфурионның әйелі Тайранде Виспервиндті көмекке шақыруға мәжбүр етеді. Ильлидан Көзді алып, Лордерон патшалығына қашады. Тайрандені ханзада Каел’тас бастаған қанды эльфтерге көмектескенде өзен ағызып кетеді, Майев Малфурионды Ильлиданды қуу үшін өлгендей сендіреді. Олар Ильлиданды тұтқындап, Көзді жояды, ол Ильлиданның Лич Королін жою үшін қолданғанын көрсетеді. Каел’тас Тиранде әлі де тірі болуы мүмкін екенін білгенде, ол Наганы Малфурионды табуға және құтқаруға көмектесу үшін пайдаланады. Алғыс ретінде Малфурион оны өткен қылмыстары үшін кешіреді. Майев әлі де қууға түскен кезде Ильлидан Аутлендке қашады. Лордеронда қанды эльфтер Гаритоспен, Альянс күштерінің расистік адам командирімен, бейбіт емес одақта. Олардың ханзадасы Каел’тас Ильлиданның Нагасының көмегімен ғана артықшылықсыз тапсырмаларды орындай алатынын ескерген Гаритос Каел’тас пен оның күштерін опасыздық үшін түрмеге қамап қояды. Нага көшбасшысы оларды құтқарып, Аутлендке алып барады, онда олар сиқырға деген құмарлығын қанағаттандыруға уәде берген Ильлиданмен күш біріктіреді. Олар бірге Аутлендті басып алады. Ильлиданның қожайыны Кил’джаден Ильлиданды тауып, Лич Королін жоя алмағаны үшін жазалауды жоспарлайды, бірақ Ильлидан жаңа шабуылға күш жинау үшін Аутлендке барғанын мәлімдегенде, оны жазаламауға шешім қабылдайды. Артас Лордеронның өлі емес аймағына оралады, онда Жанып тұрған Легионға адал үш қорқынышты – Балназар, Детерок және Вариматрас – билік етеді. Артас оларға Легионның жеңілгені мен шегінгенін хабарлайды, содан кейін өзін король деп жариялайды. Сильванас Виндруннер мен Лич Кел’Тузадтың көмегімен Альянстың қалдықтарын патшалықтан тазарту кезінде Артас өзінің күші азайғанын байқайды. Лич Королі телепатия арқылы Артаспен байланысады және оның билікті жоғалтуы Ильлиданның шабуылдарының нәтижесі екенін түсіндіреді, сондай-ақ оны Мұзды Тақты қорғауға шақырады. Артас Солтүстікке кетеді, онда ол Лич Корольдің қолбасшыларының көмегімен Ильлиданды жекпе-жекте жеңеді. Артас тақтың мұзын сындырып, Лич Корольдің қаруын киіп, осылайша жандарын біріктіріп, жаңа Лич Король болады. Темірде, Лордеронда Сильванас Лич Корольдің бақылауынан босатылады. Вариматрастың көмегімен ол қалған екі қорқынышты және Гаритосты өлтіреді, содан кейін Лордеронды "Қарсыластар" деп қайта аталатын еркін өлілердің мекені деп жариялайды. Лордерон мен Солтүстік оқиғаларына қатысы жоқ, Орда басшысы Тралл Калимдор құрлығында Дуротар деп аталатын жаңа патшалық құрады. Рексхар, жартылай огре аңшы және саяхатшы, Тралл мен басқа тұрғындарынан патшалықты құруға көмектесуді тапсырады. Оған Рохан, тролльдер көлеңкелерін аулаушы көмектеседі. Рексхар Терамор аралынан келген адамдар адмирал Дейлин Прудмурдың басшылығымен Дуротарға шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын біледі, ол адамдар мен Орда арасындағы бітімге келіспейді. Адмиралдың өкінішін сезінген қызы Жайна Прудмурдың көмегімен ол Тераморға шабуыл жасайды, адмиралды өлтіреді және Жайнаны қала басшысы етіп тағайындайды.
Даму
Шығарылғаннан кейін бірден Blizzard кеңейтуге арналған контентті ойластыра бастады және 2002 жылдың қазан айында әзірлеу жұмысы басталды. Frozen Throne 2003 жылдың 22 қаңтарында ресми түрде жарияланды. StarCraft: Brood War-дың бұрынғы табысымен байланысты, Blizzard-тан ұзындығы мен жаңа мазмұны жағынан түпнұсқамен бәсекелесетін тағы бір кеңейтуді жасау үміті жоғары болды. 2003 жылдың 10 наурызында бета-тестілеуге қатысу үшін тағы 10 000 ойыншы таңдалды. 2003 жылдың 1 сәуірінде Blizzard Pandaren алдағы кеңейтудегі бесінші фракция болатынын мәлімдеді, тіпті ресми веб-сайтында кейіпкерлер, тарих және бөлімшелер туралы ақпарат жариялады. Бұл тек 1 сәуірдегі әзіл болғанымен, соңғы кеңейтуге Пандарен сыра қайнатушысы бейтарап кейіпкер ретінде енді, оны құпия миссияда жеке ойын режимінде ашуға болады. 2003 жылдың 29 мамырында Blizzard кеңейту жиынтығының "алтынға айналғанын" хабарлады. Ол 2003 жылы Солтүстік Америкада 1 шілдеде, Австралияда 3 шілдеде және Еуропада 4 шілдеде жарық көрді. Blizzard Frozen Throne-ды жаңа жаңартулармен қолдауды жалғастырды, олар проблемаларды жойды және жаңа мазмұн қосты, мысалы, 2004 жылдың мамырында қосымша бейтарап кейіпкерді және 2004 жылдың тамызында тағы екеуін қосты. Бұл кеңейтуде бастапқыда тек Орда кампаниясының бірінші тарауы болды, ал II және III актілер 2003 жылдың желтоқсанында жаңарту ретінде шығарылды. 2018 жылдың сәуірінде Blizzard ойынның бастапқы шығарылымынан кейін 15 жылдан астам уақыт өткен соң алғаш рет кең экранды қолдауды енгізді.
Сатылымдар
Frozen Throne 2003 жылдың шілде айының алғашқы үш аптасында ең көп сатылған ПК ойыны болды, сондай-ақ алдын ала тапсырыстардың арқасында 2003 жылдың маусым айындағы ең көп сатылған ПК ойыны атанды. 2003 жылдың 15 тамызына дейін бір миллионнан астам данасы сатылды. Frozen Throne Entertainment and Leisure Software Publishers Association (ELSPA) ұйымынан "Күміс" сатылым наградасын алды, бұл Ұлыбританияда кем дегенде 100 000 дана сатылғанын көрсетеді.
Марапаттар
Неміс видео ойындар журналы GameStar The Frozen Throne-ды PC ойындары тарихындағы ең жақсы қосымша деп атады. Computer Gaming World редакторы The Frozen Throne-ды 2003 жылғы "Жылдың кеңейту пакеті" сыйлығына ұсынды, бірақ ол Battlefield 1942: Secret Weapons of WWII-ге ұтылды. Сонымен қатар, ол Computer Games журналының "Жылдың кеңейтуі" сыйлығында екінші орын алды, алайда бұл сыйлық EverQuest: Lost Dungeons of Norrath-қа берілді. The Age журналы The Frozen Throne-ды 2003 жылғы PC үшін ең жақсы кеңейту пакеті деп бағалады, ал GameSpot оны 2003 жылдың шілде айындағы ең жақсы компьютерлік ойын деп таныды. 2003 жылғы алғашқы Spike Video Game Awards марапатында The Frozen Throne "Ең үздік ПК ойыны" және "Ең үздік анимация" номинацияларында бақ сынады, бірақ Halo: Combat Evolved және Dead or Alive Xtreme Beach Volleyball ойындарына ұтылды.
Мұра
Frozen Throne-ның Horde кампаниясы World of Warcraft-қа негіз салады, кампаниядағы ойыншының көптеген әрекеттері кейіннен MMORPG-де қарастырылады, ал Pandaren нәсілі Mists of Pandaria-да пайда болады. 2017 жылы Blizzard компаниясы "Қайнар тақтың рыцарьлары" атты Hearthstone сандық коллекциялық карта ойынына қосымша шығарды, онда "Қайнар тақтың" басқа да сілтемелерімен қатар, Rexxar – жануарларды баптаушының өлі емес нұсқасы бар. "Қайнар тақ" қосымшасында қосылған көптеген ойналатын кейіпкерлер, бес бейтарап кейіпкерлерді қоса алғанда, Heroes of the Storm кроссоверлік көп ойыншылы онлайн-сайыс аренасындағы рөлдерін қайта ойнады. Осы қосымшадағы бірлік – Тау алыптары, Warcraft тақырыбындағы шайқас алаңында бос ретінде кездеседі.