Кіріспе
Фантастикалық рольдік бейнеойындар франшизасы. Baldur's Gate – Forgotten Realms әлеміндегі Dungeons & Dragons кампаниясы негізінде құрылған рольдік бейнеойындар сериясы. Серия екі тармаққа бөлінген: Bhaalspawn Сагасы және Қара Альянс. Екеуі де көбінесе Батыс Хардлендтерде өтеді, бірақ Bhaalspawn Сагасы Амн және Тетирге дейін жетеді. Dark Alliance сериясы консольдар үшін шығарылып, сыншылар мен коммерциялық тұрғыдан сәтті болды. Bhaalspawn Сагасы тоқтап-тұрып ойналатын ойын механизмін пайдаланғаны үшін мақталып, компьютерлік рольдік ойын (CRPG) жанрын жаңартуға үлкен үлес қосты. Bhaalspawn Сагасы бастапқыда BioWare компаниясы жеке компьютерлер үшін жасаған. Beamdog және оның Overhaul Games бөлімшесі бастапқы ойындардың HD форматындағы жаңа нұсқаларын жасады. Dark Alliance сериясын әзірлеуді бастапқыда Snowblind Studios-қа тапсырған, бірақ порттарды Black Isle Studios, High Voltage Software және Magic Pockets компаниялары жасады, ал екінші ойынды Black Isle Studios дамытты. Black Isle Studios Dalelands әлемінде өтетін және PC платформасы үшін эксклюзивті хак-энд-слэш ойыны жасауды жоспарлаған, ол тоқтап-тұрып ойналатын нақты уақыт режиміне ие болар еді. Бұл ойын Bhaalspawn Сагасымен байланысты болмайтын. Interplay компаниясы D&D PC лицензиясын Atari-ге өткізгеннен кейін жоба тоқтатылды. 2012 жылы серия жаңартылып, жетілдірілген Infinity Engine-ді пайдаланған Baldur's Gate: Enhanced Edition шығарылды. Бұл Enhanced Edition сериясының сегіз жылдан кейінгі алғашқы шығарылымы болды, одан кейін Baldur's Gate II: Enhanced Edition – екінші Baldur's Gate ойынының жаңартылған нұсқасы жарық көрді. Beamdog компаниясына лицензия арқылы Baldur's Gate: Siege of Dragonspear сияқты жаңа ойындар жасауға рұқсат берілді, ол Baldur's Gate: Enhanced Edition үшін қосымша контент болып табылады. Лицензия кейіннен 2023 жылы шыққан Baldur's Gate 3 ойынын жасаған Larian Studios компаниясына берілді.
Baldur's Gate is a series of role playing video games set in the Forgotten Realms Dungeons & Dragons campaign setting. The series has been divided into two sub series, known as the Bhaalspawn Saga and the Dark Alliance, both taking place mostly within the Western Heartlands, but the Bhaalspawn Saga extends to Amn and Tethyr. The Dark Alliance series was released for consoles and was critically and commercially successful. The Bhaalspawn Saga was critically acclaimed for using pausable realtime gameplay, which is credited with revitalizing the computer role playing game (CRPG) genre. The Bhaalspawn Saga was originally developed by BioWare for personal computers. Beamdog and its division Overhaul Games developed remakes of the original games in HD. The Dark Alliance series was originally set to be developed by Snowblind Studios, but ports were handled by Black Isle Studios, High Voltage Software, and Magic Pockets, with the second game developed by Black Isle. Black Isle Studios had planned a third series to be set in the Dalelands and be a PC exclusive hack and slash game with pausable real time gameplay. The game would not have been connected to the Bhaalspawn Saga series. The game was cancelled when Interplay forfeited the D&D PC license to Atari. The series was revived in 2012 with Baldur's Gate: Enhanced Edition, an update of the original Baldur's Gate using an enhanced Infinity Engine. The release of the Enhanced Edition marked the first release in the series in eight years, and was followed by an enhanced edition of the second Baldur's Gate called Baldur's Gate II: Enhanced Edition. Beamdog was granted permission to develop new games with the license, such as Baldur's Gate: Siege of Dragonspear, an expansion for Baldur's Gate: Enhanced Edition. The license was later given to Larian Studios, who developed and published Baldur's Gate 3, released in 2023.
Бастапқы серия
Сериядағы алғашқы ойын – «Балдур қақпасы» болды және ол ойыншы кейіпкерін күшсіз жетім ретінде таныстырады, ол «Балдур қақпасының» оңтүстігінде және «Амн» патшалығының солтүстігінде орналасқан «Кэндлкийп» монастырында тәрбиеленген. Басты кейіпкер асырап алған әкесі Горионның өлтірушісін іздейді және металлдың құлауына себеп болатын аймақтың темір дағдарысына қатысады, сонымен қатар тірі қалу үшін күреседі. «Балдур қақпасы» ойынына жасалған «Sword Coast әңгімелері» кеңейтуі негізгі сюжет желісіне қосылмады, бірақ кейіпкерге «Sword Coast» бойымен зерттеуге арналған жаңа аймақтарды, күшті жауларды, көбірек сиқырларды және жақсы жабдықтарды ұсынды. Сондай-ақ, ол ойыншы кейіпкеріне тәжірибе деңгейін арттыруға мүмкіндік берді, ойынға жалпы өзгерістер енгізді және бастапқы ойынның соңғы шайқасын өзгертті. «Балдур қақпасы» ойынының жалғасы – «Балдур қақпасы II: Амнның көлеңкелері» болды. Басты кейіпкерді Джон Иреник тұтқынға алады және «Амн» патшалығының астанасы – «Аткатла» қаласына қашуға мәжбүр болады. Мұнда басты кейіпкер «Амн» және «Underdark» аймақтары арқылы сапар шегіп, тұтқындалу себебін анықтаудың бірнеше жолымен бетпе-бет келеді. Ойын алғашқы «Балдур қақпасы» ойынына қарағанда бірқатар жаңалықтарды ұсынады, соның ішінде кейіпкерлер кластарын одан әрі мамандандыру, жақсы графика және жоғары қуат деңгейлері. Бұл ойынның қосылатын кейіпкерлерімен (NPC) көбірек өзара әрекеттесуге мүмкіндік берді, соның ішінде достық, махаббат және сіздің партия мүшелеріңіздің бір-бірімен қарым-қатынасы. «Throne of Bhaal» – «Балдур қақпасы II: Амнның көлеңкелері» ойынына жасалған кеңейту, ол жаңа аймақтар сияқты ойынды кеңейтумен қатар, алғашқы «Балдур қақпасы» ойынында басталған «Bhaalspawn» оқиғасының соңына да әкеледі. Үшінші басты атау – «Baldur's Gate 3» ойынын «Larian Studios» компаниясы «Dungeons & Dragons» IP лицензиясын иеленетін «Wizards of the Coast» компаниясымен серіктестікте әзірледі. Ол 2023 жылы Windows PC, Mac OS, PS5, Xbox Series X/S платформалары үшін шығарылды.
Қараңғы одақ
Baldur's Gate: Dark Alliance экшн-рольдік ойынын Snowblind Studios және басқалары әзірледі, ол 2001 жылы PlayStation 2 консолі үшін, ал кейіннен Xbox және GameCube бейне ойын консольдары үшін шығарылды. Ойын Baldur's Gate қаласында және оның айналасында өтеді және Forgotten Realms әлемінде, Dungeon & Dragons-тың 3-ші басылымынан алынған ережелермен; сюжеті бұрынғы PC ойындарымен байланыссыз. Консольдік нұсқа үшінші тұлғадан көрініс және dungeon crawl стиліндегі ойынды ұсынды. 2004 жылы Game Boy Advance нұсқасы шығарылды, графикалық сапасы төмендетілген және 2.5D изометриялық перспектива қолданылды. Барлық нұсқалар жақсы қабылданып, PlayStation 2 үшін шыққан түпнұсқасы ғана кең танылды. Baldur's Gate: Dark Alliance II жалғасы Black Isle Studios-та әзірленді және 2004 жылы PlayStation 2 және Xbox үшін шығарылды; ойын түпнұсқадағыдай ойын стилін ұстанды және жағымды пікірлер алды. Ойын стилі кеңейтілді, рөлдік ойынға жақындатылды, қару-жарақ, зәрлі қарулар мен талисман жасау мүмкіндігі қосылды, Baldur's Gate әлемдік картасымен жабдықталған хаб-қалаға айналды, ал аймақтарға оралу мүмкіндігі ойынды ашық әлемге ұластырды, көптеген қосымша тапсырмалар мен кластың деңгейін арттыру мүмкіндігі енгізілді. Interplay Entertainment 2016 жылы Dark Alliance-тің де ішіндегі барлық бейне ойындық интеллектуалдық меншігі мен активтерін сатуға шығарды. Dungeons & Dragons: Dark Alliance ойынын Tuque Games, Wizards of the Coast компаниясымен серіктестікте әзірледі. Tuque Games студиясының басшысы Джефф Хаттем ойынды бұрынғы Dark Alliance ойындарының "рухани жалғасы" деп сипаттады, тікелей жалғас емес. Dungeons & Dragons: Dark Alliance үшінші тұлғадан көрініс ұсынады, бұл бұрынғы Dark Alliance ойындарының дәстүрлі 2.5D изометриялық перспективасынан өзгеше. Ойын R. A. Salvatore-ның "Дриззт туралы аңыз" романдарының кейіпкерлеріне негізделген сюжет желісіне ие.
Жаңартылған басылымдар
Түпнұсқа ойын 2012 жылы Overhaul Games және Beamdog компанияларымен 14 жыл өткен соң қайта жасалды. Ол Baldur's Gate: Enhanced Edition ретінде көптеген платформада қайта шығарылды, бұл түпнұсқа ойын мен оның Tales of the Sword Coast кеңейтуінің жинағы. Baldur's Gate: Siege of Dragonspear деп аталатын жаңа кеңейту жаңа мазмұн мен кең экранмен үйлесімділікті ұсынады және D&D ережелерінің 2-ші нұсқасын қолданды. Beamdog басқа Infinity Engine ойындарының да жетілдірілген нұсқаларын жасады, олардың ішінде Icewind Dale, Planescape: Torment және Neverwinter Nights бар. Жаңартылған нұсқалар 2019 жылы Nintendo Switch, PlayStation 4 және Xbox One платформалары үшін шығарылды.
Балдур қақпасы III: Қара ит
Baldur's Gate III: The Black Hound (кодтық атауы Jefferson және FR6) 2001 жылдың басында Baldur's Gate сериясының жаңа ойыны ретінде талқыланды. Ойын 2002 жылы ресми түрде жарияланды және Dungeons & Dragons ережелерінің 3-ші нұсқасын пайдалану жоспарланған. 3-ші нұсқаның ережелеріне сай келу үшін көптеген жаңа ойын мүмкіндіктері енгізілуі керек еді, сондай-ақ Dark Alliance сериясынан да элементтер алынуы тиіс болды. Ойын Jefferson Engine-ді пайдаланды, ол динамикалық көлеңкелер сияқты 3D эффектілерді қолдайтын. "Қара Ит" Баалспаун сагасының эпикалық ауқымынан айырылып, қарапайым, рөлдік ойынға негіделген сюжетке көшуі жоспарланған. Black Isle Studios-тың әдеттегі үлкен кампаниясының соңында кейіпкерлер 4-ші деңгейге жететін, ал ең жоғары деңгей 8-ші деңгеймен шектелетін ойын, ұрысқа қарағанда оқиғаларға және квесттерге баса назар аударатын бағытта дамытылды. Interplay компаниясы Atari-ге D&D лицензиясын жоғалтқандықтан, ойынға Baldur's Gate деген ат берілді, бірақ Baldur's Gate және Icewind Dale брендтерімен D&D ойындарын жасау құқығы сақталды (осы себепті Baldur's Gate: Dark Alliance ойыны да осылай аталды). "Қара Ит" үшін жасалған қозғалтқыш, кейіннен тағдыры да қалай болмаған Van Buren жобасын (кеңейтілген Fallout 3-тің жұмыс атауы) дамыту үшін қайта пайдаланылды. Ойын 75% аяқталғаннан кейін жоба тоқтатылды. Interplay компаниясы ПК үшін Baldur's Gate ойындарын шығару құқығын жоғалтқандықтан, бірақ консольдар үшін Baldur's Gate атауын сақтап қалғандықтан, осының нәтижесінде Baldur's Gate: Dark Alliance II ойыны пайда болды. Winterwind Productions-қа берген сұхбатында "Қара Ит" ойынының әзірлеушісі Дэмиен Фолетто ойынның оқиғасы мен оқиға орны Дейллендтерде болғанын айтты. Ойыншы кейіпкері лагерде демалып жатқанда, қара итті қуған әйел келіп шабуылдайды, итті өлтіреді, ол ойыншы кейіпкерінің қолында қайтыс болады. Ойыншы кейіпкерін итпен байланыста болды деп айыптап, оны да өлтіруге әрекеттенгенде, Арчендейлдің салт аттылары келіп, оны тоқтатып, ойыншы кейіпкерін сұраққа тартады. Ықшам тергеуден кейін жергілікті билік ойыншы кейіпкеріне алыс кетпеуін, себебі олардың қосымша сұрақтары болуы мүмкін екенін ескертеді. Ойыншының міндеті – ашулы дін қызметкерінің кім екенін, бұл оларға қалай қатысты екенін, неге қара рухты ит оларды аңдып жүреді және неге адамдар ойыншы кейіпкерін жалғыз қалдырып, өздерінің істерін істемейді, оның сырын анықтау болады. Atari компаниясы 2008 жылдың желтоқсанында өткен баспасөз конференциясында Baldur's Gate сериясы (басқаларымен қатар) 2009 жылдан кейін қайта қаралатынын мәлімдеді. Жеке жоба ретінде Сойер "Қара Ит" бойынша Neverwinter Nights 2 үшін модуль жасауды бір кезде жалғастырды.
Baldur's Gate 3 компаниясы
Baldur's Gate және Baldur's Gate II Enhanced Edition-дарын аяқтағаннан кейін, Overhaul Games Kickstarter арқылы қаржыландырылып, Baldur's Gate 3-ті жасауды жариялады. Студия кейіннен Baldur's Gate ойынының The Black Hound ойынынан бөлек екенін нақтылады. Ойын жасаушы Трент Остер ойын үшін Thay және Waterdeep қалаларын ықтимал орын ретінде ұсынды. Beamdog ойынды Bhaalspawn Saga-дан ерекшелеу үшін Baldur's Gate Next деп атауды бастады. Overhaul Games және Beamdog Baldur's Gate ойындарын жасау құқығынан айырылып, лицензияны кейін Divinity: Original Sin сериясын жасаған бельгиялық Larian Studios сатып алды. Олардың Baldur's Gate 3 жобасы 2019 жылы таныстырылып, төрт жыл өткен соң жарық көрді.
Кейіпкерлер
Baldur's Gate сериясында әртүрлі кейіпкерлер кездеседі. Кейбір кейіпкерлерді ойыншы партия мүшелері ретінде жалдап, олардың шытырман оқиғаларында бірге жүруге болады. Басқа маңызды кейіпкерлер ойын сюжетіне әсер етеді, бірақ ойнауға болмайтын кейіпкерлер болып табылады, ойыншы кейіпкерімен әрекеттесуде қарсыластар немесе көмекшілер рөлінде көрінеді. Негізгі сериядағы ойыншы кейіпкерін толыққанды өзгертуге болады, ал Dark Alliance қосалқы сериясында ойыншыға таңдау үшін белгілі бір кейіпкерлер ұсынылады. Эри – қанаттары бар эльф түрінің өкілі, авариэль, бірақ ол құл сатушылар цирке тұтқынға алынған кезде бала кезінде қанаттарынан айырылған. Имоен – ойыншының балалық шағынан бергі досы және олардың асырап алған әкесі Горионның тәрбиесінде болған, олар өскен Candlekeep-те тұрады. Ол түпнұсқа Baldur's Gate сериясы бойында адал серік болып табылады, ал оның шебер ұры ретіндегі дағдылары серия барысында қолданылуы мүмкін. Жахира – жартылай эльф, жауынгер-друид және Харперлер ұйымының мүшесі, бұл ұйым жақсылықты таратуға және өркениет пен табиғат арасындағы тепе-теңдікті сақтауға арналған жартылай құпия ұйым. Горион ойыншы кейіпкеріне оны және оның күйеуі Халидті өлтіргеннен кейін кездестіру туралы нұсқаулар қалдырады, бірақ бұл жұпты партияға қосу міндетті емес. Жахира Shadows of Amn сериалының басында серік ретінде қолжетімді, және көп ұзамай ол жесір болғанын білесіз. Ол белгілі бір шарттар орындалса, ер адам кейіпкер үшін махаббатқа лайық болатын тұлға; Гайдер романтикалық желінің мазмұны бойынша ұзақ болғанын, бірақ көптеген қателерге толы болғанын атап өтті. Ол – суық және есепті сиқыршы, ол алғаш рет ойыншы кейіпкерін күшті сиқырмен азаптап, оның құдайлық тегінің сырларын білу үшін тәжірибелерінің бір бөлігі ретінде кездеседі. Бұрын "Joneleth" деп аталған эльф, ол өзінің туған қаласы Сулданесселльден патшайым Ellesime-нің құдай болуға талпынуының нәтижесінде қуылған. Халид – жартылай эльф, жауынгер, Харперлер ұйымының мүшесі және Жахираның күйеуі. Ол – жүйкелі, бейбітшілікті жақсы көретін және айқын діңгекпен сөйлейтін жауынгер. Вахн – Baldur's Gate: Dark Alliance ойынының кейіпкерлерінің бірі. Ол – Арканды садақшы, садақпен керемет дәлдікпен ату қабілетімен танымал, көбінесе қосымша сиқырлы әсерлермен. Қате уақытта қате жерде болғандықтан, Вахн тез арада Baldur's Gate қаласының саяси және әлеуметтік дүрбелеңіне тартылып, Dark Alliance жетекшісі Eldrith сатқынға қарсы күреседі, ол Dark Alliance-тың басты қарсыласы.
Бейімделулер
Forgotten Realms романдарының редакторы Филип Атанс Baldur's Gate трилогиясының алғашқы екі романын жазды: Baldur's Gate және Baldur's Gate II: Shadows of Amn, екеуі де бейне ойын сериясының сюжеттеріне негізделген романдар. Романдар түпнұсқа әңгімелердің негізгі жоспарын сақтайды, бірақ ойындағы көптеген қосалқы сюжеттерден бас тартып, тек бірнеше NPC-ді ғана қамтиды. Романда Баалспанның басты кейіпкері Абдел Адриан деп аталады. Үшінші роман, Baldur's Gate II: Throne of Bhaal, Дрю Карпышинның авторлығында жазылған. 2014 жылдың қазан айында Dungeons & Dragons: Legends of Baldur's Gate атты комикс жарық көрді. Комикс Throne of Bhaal оқиғасынан кейін бірнеше буын өткеннен кейін өрбиді және басты кейіпкер ретінде Минскіні көрсетеді. Оны Джим Зуб жазды, ал Макс Дунбар суреттерін салды, бұл Dungeons & Dragons 40 жылдығын тойлауға арналған шаралардың бір бөлігі.
Қабылдау және мұра
1999 жылы Baldur's Gate 1998 жылғы ең үздік рөлдік ойын – компьютерлік ойын үшін Origins сыйлығын жеңіп алды, ал 2000 жылы Baldur's Gate: Tales of the Sword Coast 1999 жылғы ең үздік рөлдік ойын – компьютерлік ойын үшін жеңіп алды. Интерактивті өнер және ғылым академиясы түпнұсқа Baldur's Gate ойынына ПК-ға арналған жылдың рөлдік ойыны сыйлығын табыстады. Baldur's Gate II: Throne of Bhaal және Baldur's Gate: Dark Alliance кейіннен жылдың рөлдік ойыны үшін Interactive Achievement Awards сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық ПК және консольдік нұсқалары үшін 2001 жылғы шығарылысына берілді. Dark Alliance II 2004 жылы GameFan журналының «Жылдың RPG ойыны» сыйлығын жеңіп алды және кейін GameFan Даңқына енгізілді. 2001 жылдың маусымына дейін бүкіл әлем бойынша осы сериядан 3,5 миллионнан астам дана сатылды. PC Gamers журналының Пол Дин авторы атап көрсеткендей, бұл серия "кейіпкерлердің не істей алатыны ғана емес, олар кім екендігі туралы" болды. Ол Baldur's Gate кейіпкерлерін серияның тірегі деп есептейді және олардың кейбіреулері жазылған ең жақсы RPG серіктерінің қатарында екенін айтады.