Кіріспе

The Elder Scrolls III: Tribunal - Bethesda Softworks компаниясының 2002 жылғы 6 қарашада жарық көрген The Elder Scrolls III: Morrowind ролдік ойынына жасалған кеңейтім. Morrowind үшін шығарылған екі кеңейтімнің біріншісі болып табылатын Tribunal Морроуинд провинциясының астанасы Морнхольд қаласында және бастапқы ойыннан бөлек, дербес қалада өтеді. Негізгі тапсырмалар ойыншыны Морроуинд патшасы Хлаалу Хелсет және Тірі Құдай Алмалексия арасындағы шиеленісті аяқтауға бағыттайды. Кеңейтімге ойынның квест журналы мен картасына енгізілген өзгерістер сияқты, өмір сапасын жақсартатын жаңа мүмкіндіктер қосылған. Morrowind шығарылғаннан кейін жасалған Tribunal, The Elder Scrolls сериясындағы алдыңғы идеялар мен орталарға негізделген. Дамытушылар "Трибуналдың Тірі Құдайларының" кейіпкерлері мен мифологиясын зерттейтін, бастапқы ойынның маңызды бөлігі болған, дербес тәжірибе құруды көздеді. Жарық көргеннен кейін Tribunal жағымды пікірлер алды, оның ойынды жетілдіруі, қиындығының артуы және оқиға оқиғасы мақталып, кеңейтімнің түзу және қысқа болуы, сондай-ақ ойындағы техникалық мәселелер сынға ілікті. Tribunal-ға болған қабылдау 2003 жылы жарық көрген ойынның екінші кеңейтімі The Elder Scrolls III: Bloodmoon-ға әсер етті.

Ойын процесі

Ойын "Трибуналда" "Морроуинд" сияқты, ойын квесттерді кеңейту және зерттеуге арналған ашық локациялар ретінде жұмыс істейді. "Трибуналға" қосылған ең маңызды жаңалық – Моурнхольд қаласы. Моурнхольд "Морроуинд" ойын әлемінің тікелей бөлігі емес, сондықтан ойыншылар қаланың ойын әлемінен бөлінгенін жасыру үшін левитация сияқты кейбір мүмкіндіктер өшірілген телепортация қызметі арқылы ғана осы аймаққа кіре алады.

Сюжет

Ойыншыға кейіннен Қараңғы Бауырластықтың мүшесі екені анықталған кісі өлтіруші шабуыл жасайды. Қараңғы Бауырластық туралы көбірек білу үшін ойыншы Морроуиндтің астанасы Моурнхолдқа бағытталады. Моурнхолдқа келгеннен кейін ойыншы Қараңғы Бауырластықтың басшысын тауып жеңеді және жаңа патша Хельсет пен Тірі Құдай Алмалексия үшін қосымша тапсырмаларды орындайды. Алмалексия мыңдаған жылдар бойы Морроуиндті басқарып келді, өзінің құдайлары Вивек пен Сота Силмен бірге, олар өздерін Трибунал деп атады және Қараңғы Эльфтер тарапынан құдай ретінде табынылады. Ойыншы Моурнхолдқа барған кезде, Фабриканттар деп аталатын механикалық жаратылыстар тобы Плаза Бриндизи Дором аймағына шабуыл жасайды. Жаратылыстар алаңның ортасындағы мүсіннен шығып, Двемер қирауына алып баратын құпия жолды ашады. Бұл жаратылыстар механикалық болғандықтан, олардың артында құпия құдай Сота Сил тұрғаны күдіктенеді. Ойыншы қираған үйінділерді зерттеп, Неревардың жоғалған қылышын – Шын Алауды қайта құру үшін қосымша тапсырмаларды орындайды. Қылышты алғаннан кейін ойыншы Сота Силді өлтіру үшін Сағатша қаласына жіберіледі. Ойыншы Сағатша қаласын аралап, Сота Силді өлі күйде табады. Ол кеткеннен кейін Алмалексия пайда болып, ол Сота Силді өлтіргенін және азаматтар мен Трибуналға көбірек билік пен бақылау алу үшін Моурнхольдтағы шабуылды бастағанын мәлімдейді. Лорханның Жүрегімен мазасызданған Алмалексия Сота Силдің үндемеуін мазақ ретінде қабылдады. Ойыншы оны өлтіріп, Моурнхолдқа қайта оралады. Ойыншы Моурнхолдтағы Алмалексияның ғибадатханасынан шыққанда, Дайдрик принці Азура Лорханның Жүрегі Алмалексияны есінен шығарып, оны көбірек билікке аш еткенін және қарапайым өлімділер салдарысыз құдай бола алмайтынын айтады. Лорханның Жүрегін жойып, Алмалексияны өлтіру арқылы ойыншы Неревариннің болжамдарын, әсіресе Алмсиви Трибуналының өлімін орындауды жалғастырады.

Даму

Трибуналдың сюжеті мен оқиға орны Elder Scrolls ойындарының бұрынғы даму кезеңдерінде қалыптасқан. Трибуналдың оқиға орны – Моурнхолд, Arena ойынында бір мекен ретінде көрсетілген. 1996 жылы Daggerfall шығарылғаннан кейін Bethesda Softworks кейін Morrowind болып аталған аяқталмаған жалғастыру бойынша жұмысты бастады. Сол сияқты Tribunal деп аталған жалғастырудың барлық Морроуинд провинциясында орын алуы жоспарланған. Бастапқы даму кезінде "қақтығыстар, кейіпкерлер және тақырыптар" пайда болды, олар кейін Трибунал кеңейтуінің дизайнында қолданылды, оның ішінде адамантий бронясының және гоблиндер мен личтер сияқты монстрлардың қолданылуы. Морроуинд шығарылғаннан кейін Трибунал кеңейтуінің дамуы басталды. Трибуналдың дамуы Конструкция жиынтығының (Construction Set) қосылуымен жеделдетілді, бұл әзірлеушілерге ойынға мазмұнды жылдам қосуға мүмкіндік берді. Трибуналдың алғашқы жұмысы Морроуиндтің даму циклынан туған шаршау және жетекші дизайнер Кен Ролстон мен жазушы Дуглас Гудолл арасындағы шығармашылық дауларға байланысты болды, нәтижесінде Гудолл студиядан кетіп қалды. Тодд Ховард кеңейтуді "қосымша емес, үстеме" деп сипаттап, "кәнсіз кез келген кейіпкер [Трибуналды] кез келген уақытта ойнай алады" деді. Трибуналдың оқиға орны – Моурнхолд, негізгі ойыннан бөлінді, бұл ойыншылардың екі орын арасында телепорттануын қажет етті. Әзірлеушілер бұл шешімді бастапқы ойынның мазмұнымен және мод жасаушылар қосымшаларымен қақтығыстардың қаупін азайту үшін қасақана қабылдағанын мәлімдеді. Тодд Ховардтың сөзіне сәйкес, кеңейту "Трибуналдың қалған екі мүшесінің тағдырын жалғастыруға бағытталған, олар туралы Морроуиндте жиі айтылады, бірақ оларға не болатыны туралы нақты шешім болған жоқ, сондықтан біз бұл оқиғаны зерттеуіміз керек деп ойладық". Tribunal Morrowind интерфейсіне өзгерістер енгізеді, соның ішінде сұрыпталатын тапсырмалар мен карта жазбалары бар. Бұл қосымшалар ойыншылардың пікірлеріне негізделген, әзірлеушілер бастапқы ойынның журнал жүйесіне қатысты негізгі шағымдарды талқылады. Даму тобы ойыншылар жасаған модификациялар арқылы енгізілген ойынға қосымшалар мен мүмкіндіктер арасындағы қайшылықтарды азайтуға тырысты. Солтүстік Америкада 2002 жылдың 6 қарашасында жарық көрді. Bethesda Softworks Tribunal Xbox платформасында шығарылмайды деген алдын ала мәлімдеме жасағанмен, кеңейту, Bloodmoon мұрагерімен бірге, 2003 жылдың 31 қазанында Morrowind: PC және Xbox үшін «Жыл ойыны» ретінде шығарылды. Трибуналдың дамуынан алынған сабақтар ойынның келесі кеңейтуі Bloodmoon-ның 2003 жылдың маусымында шығуына ықпал етті. Тодд Ховард сыншылар мен ойыншылар кеңейтудің күткеннен қиын болғанын, өйткені жаулардың деңгейі ойыншының деңгейіне сәйкес келмегенін, ал кеңейтудің дизайны жеткіліксіз ашық болғанын және жабайы жерлерді зерттеуге мүмкіндік бермегенін атап өтті. Сондай-ақ, қиындықты азайту үшін деңгейленген жауларды көбірек пайдалану қажет болды.

Пікірлер

Tribunal сыншылар тарапынан көбінесе жақсы қабылдады. Жалпы шолу сайттарының арасында Metacritic ойынның PC нұсқасын 100 балдық шкала бойынша 80 балмен, ал GameRankings ойынды 81 балмен бағалады. Сарапшылар интерфейс пен квест журналы жүйесіне енгізілген жаңартпаларды Morrowind механикасына қажетті өзгерістер ретінде жоғары бағалады. Hyper басылымынан Шакил Ахмед бұл кеңейтудің бастапқы ойынның "дүрмексіз" және шашыраңқы квест журналы жүйесіндегі мәселелерді шешкенін атап өтті. Computer Gaming World квест жүйесінің түпнұсқаға қарағанда жақсарғанын, бірақ квесттерді атау бойынша ұйымдастыру салдарынан қолжетімділік мәселелері сақталғанын мәлімдеді. Рецензенттер Tribunal ойынының қиындығын көбінесе құптады. Computer Gaming World ойынға қосылған жаңа монстрлардың "қарсыласуға лайық" екенін және жоғары деңгейдегі кейіпкерлер үшін қызығушылық тудыратынын айтты. Бірақ кейбір сыншылар кеңейтуді сәл қиын деп тапты, GameSpy-дан Уильям Абнер бұл "түпнұсқа ойынның ең күшті заттарымен де оңай емес" екенін мәлімдеді. Сыншылар негізгі квесттің дизайнын мақтады, бірақ кеңейтудегі Mournhold орналысының артықшылықтары туралы пікірлер екіұшты болды. PC Zone-нан Кит Пуллин кеңейтуді "салыстырмалы түрде сызықтық" деп сынға алды, ол түпнұсқа ойынның кеңдігін сезіндірмейді. Computer Gaming World да Mournhold дизайнын "адам аз" және "шешілген" деп сипаттады. Дегенмен, басқа рецензенттер оның назарлы құрылымын және әңгімесін жоғары бағалады. Computer Games-тен Мэтью Пекхэм Mournhold орналысын "үлкен" деп сипаттап, оны ойынның ірі қалаларымен салыстырды, сондай-ақ оның "алдампалық түрде қарапайым жолдары" мен "қиын сюжеттік бұрылыстарына" назар салды. PC Powerplay-ден Стив Полак кеңейтудің "нақтырақ бағытты ұсынуын" және түпнұсқа ойынның "ашық және құрылымсыз" дизайнына балама екенін айтты. IGN-ден Стив Баттс негізгі квестті көбірек назар аударумен және жақсы қарқынмен ұсынылғанын атап өтті, "Morrowind-тен айырмашылығы, сіз не істеп жатырсыз және не үшін істеп жатырсыз дегенді сирек ұмытасыз" деді. Кейбір рецензенттер кеңейтуде техникалық мәселелерге тап болды, IGN-ден Стив Баттс ойынның құлауына ұшырады, ал GameSpy-дан Уильям Абнер кеңейтудегі "қызық емес дыбыс проблемаларын" талқылады. Бірнеше рецензенттер серік пен жинақтаушының нашар жол табуын атап өтті. GameSpy-дан Уильям Абнер серіктермен саяхаттауды "азап" деп сипаттап, "жол табу және қақтығыс мәселелерінен" туындаған ыңғайсыздыққа назар салды. PC Powerplay-ден Стив Полак та NPC-нің жол табуы мен серіктердің мінез-құлқына наразылық білдірді.