Картадағы көрінеу жолдар және авторлық құқық қорғау
Trap street
Картографиядағы қақпақ көшелер – карта ұрлығын анықтау үшін картаға жасанды түрде қосылатын, жоқ көшелер немесе бұрмаланған географиялық элементтер. 🗺️🔍
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Картадағы ойдан шығарылған көше
Fictitious street on a map
Картографияда тұзақ көшесі – картаның номиналды аумағынан тыс жерде, картада қате көрсетілген көше түріндегі ойдан шығарылған жазу. Оның мақсаты – картаның әлеуетті плагиаттарын "ұстау", олар осындай "тұзақ көшенің" картаға қалай енгенін түсіндіре алмайды, бұл жағдай олардың кінәсіз екенін көрсете алмайды. Көшелерден басқа карталарда да басқа "тұзақ" элементтері (мысалы, жоқ қалалар немесе дұрыс биіктігі көрсетілмеген таулар) осы мақсат үшін қосылуы немесе өзгертілуі мүмкін. Тұзақ көшелері көбінесе жоқ көшелер болады; бірақ кейде картада мүлдем жоқ жерде көше көрсетудің орнына, картада көшенің сипаты бұрмаланып, авторлық құқықты бұзушыларды анықтауға болады, бірақ бұл навигацияға кедергі келтірмейді. Мысалы, картаға жоқ бұрылыстар қосылуы мүмкін, немесе маңызды көше тар жолақ ретінде көрсетілуі мүмкін, оның орналасуы мен басқа көшелермен байланысы өзгермейді, немесе тұзақ көшесі картаның шалқаятын, сілтеме жасау ықтималдығы төмен орнына орналастырылуы мүмкін. Тұзақ көшелерін баспагерлер сирек мойындайды. Белгілі бір жағдай – Грекияның Афина қаласы үшін шығарылған танымал жүргіштер атласы, оның алдыңғы жағында авторлық құқықты бұзушылар тұзақ көшелерге назар аудару керектігі туралы ескерту жазылған.
In cartography, a trap street is a fictitious entry in the form of a misrepresented street on a map, often outside the area the map nominally covers, for the purpose of "trapping" potential plagiarists of the map who, if caught, would be unable to explain the inclusion of the "trap street" on their map as innocent. On maps that are not of streets, other "trap" features (such as nonexistent towns, or mountains with the wrong elevations) may be inserted or altered for the same purpose. Trap streets are often nonexistent streets; but sometimes, rather than actually depicting a street where none exists, a map will misrepresent the nature of a street in a fashion that can still be used to detect copyright violators but is less likely to interfere with navigation. For instance, a map might add nonexistent bends to a street, or depict a major street as a narrow lane, without changing its location or its connections to other streets, or the trap street might be placed in an obscure location of a map that is unlikely to be referenced. Trap streets are rarely acknowledged by publishers. One known case is a popular driver's atlas for the city of Athens, Greece, which has a warning inside its front cover that potential copyright violators should beware of trap streets.
Мысалдар
BBC Two бағдарламасының "Карта шебері" (Map Man) бөлімі, алғаш рет 2005 жылғы 17 қазанда көрсетілгенде, Geographers' A Z Map Company компаниясының өкілі Лондонның A Z Street атласында "шамамен 100-ге жуық" тұзақ көше бар екенін мәлімдеді. Мұндай көшелердің бірі – "Бартлетт алаңы", бұл нағыз, бірақ қате атау берілген жол (Geographers’ A Z Map Company қызметкері Киран Бартлеттің құрметіне аталған). Бұл көше бағдарламада анықталды және болашақ басылымдарда оның нағыз аты – Бродвей жолы (Broadway Walk) деп көрсетіледі. Google Earth жаңа Каледониядағы Сэнди аралын тұзақ көшеге ұқсас географиялық нысан ретінде көрсеткені туралы пікірлер айтылды, алайда тарихи деректер бұл қате картаға түсірілу кезінде туындағандығын және Google осы қатені көшіргенін көрсетеді.
In an edition of the BBC Two programme Map Man, first broadcast 17 October 2005, a spokesperson for the Geographers' A Z Map Company claimed there are "about 100" trap streets included in the London A Z Street atlas. One such street, "Bartlett Place", a genuine but misnamed walkway (named after Kieran Bartlett, an employee at Geographers’ A Z Map Company), was identified in the programme and will appear in future editions under its real name, Broadway Walk. It has been suggested that Google Earth placed Sandy Island, New Caledonia, as the geographical analogue to a trap street, although historical evidence implies that it originated as a cartographical error and Google simply passed the error along.
Құқықтық мәселелер
АҚШ федералды заңнамасына сәйкес, тұзақ көшелер авторлық құқықпен қорғалмайды. Nester's Map & Guide Corp. v. Hagstrom Map Co. (1992) ісінде АҚШ федералды соты авторлық құқық тұзақтарының өзі авторлық құқықпен қорғалмайтынын анықтады. Сотта былай делінген: «Нақты деректер арасында араластырылған және нақты деректер ретінде ұсынылған «жалған» деректерді көркемдік туынды деп қарастыру, ешкімнің нақты деректерді жалған деректі қайта өндіру немесе көшіру қаупіне ұшырамай, авторлық құқықты бұзу қаупіне ұшырамай көшіруіне немесе қайта өндіруіне болмайтын жағдайға әкелер еді. Егер заң осылай болса, ақпаратты көшіруге немесе кеңінен таратуға болмас еді». (Аталған, 733-бет)
Trap streets are not copyrightable under the federal law of the United States. In Nester's Map & Guide Corp. v. Hagstrom Map Co. (1992), a United States federal court found that copyright traps are not themselves protectable by copyright. There, the court stated: "[t]o treat 'false' facts interspersed among actual facts and represented as actual facts as fiction would mean that no one could ever reproduce or copy actual facts without risk of reproducing a false fact and thereby violating a copyright If such were the law, information could never be reproduced or widely disseminated." (Id. at 733)
2001 жылы болған бір істе Ұлыбританиядағы Автомобиль қауымдастығы Ordnance Survey карталарын көшіргені үшін ұсталғанда 20 000 000 фунт стерлингке өтемақы төлеуге келісті. Бұл жағдайда «саусақ іздері» қасақана жасалған қателіктер емес, жолдардың ені сияқты стильдік ерекшеліктер болды. Тағы бір жағдайда Сингапур жер басқармасы карталарды онлайн жариялаған Virtual Map компаниясын авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа берді. Сингапур жер басқармасы өз ісінде бірнеше жыл бұрын Virtual Map компаниясына берген карталарда қасақана қателер болғанын мәлімдеді. Virtual Map бұл мәлімдемені жоққа шығарып, өзіндік картографиялық жұмыстар жүргізгенін айтты.
In a 2001 case, The Automobile Association in the United Kingdom agreed to settle a case for £20,000,000 when it was caught copying Ordnance Survey maps. In this case, the identifying "fingerprints" were not deliberate errors but rather stylistic features such as the width of roads. In another case, the Singapore Land Authority sued Virtual Map, an online publisher of maps, for infringing on its copyright. The Singapore Land Authority stated in its case that there were deliberate errors in maps they had provided to Virtual Map years earlier. Virtual Map denied this and insisted that it had done its own cartography.
Мәдени сілтемелер
Фред Сберхагеннің 1979 жылғы «Соңғы жау» ғылыми-фантастикалық романына «Анкор Аперонның жойылуы» атты қысқа әңгіме кіреді, онда сатушы жаңа «Галактика энциклопедиясының» жобасын шетелдік соғыс машиналарын қолына түсіруге рұқсат береді. Бұл оларды шабуылға дайын жақын планета бар деген сенімге жеткізеді, бірақ планета шын мәнінде авторлық құқық тұзағы болып табылады және олар мекенделген әлемдерден алыстатылып, миллиондаған адамның өмірі сақталады. 2010 жылы Чайна Миэвиллдің «Кракен» романында Лондонның A-Z картасындағы тұзақ көшелер қаланың мистикалық тұрғындарының қалыпты адамдардың бұзылмай өмір сүре алатын орындары ретінде бейнеленген. 2013 жылғы «Трап-стрит» фильмі тұзақ көшенің дәстүрлі мағынасын кері қайтарады, ол картадан әдейі жасырылған немесе алынып тасталған нақты көшеге айналады, ал оны анықтауға тырысып, жұртқа жариялаған кез келген адам «тұзаққа» түседі. 2015 жылғы «Doctor Who» эпизоды «Face the Raven» шетелдік пана іздеушілердің баспана тапқан жасырын көшесін көрсетеді. Психикалық өріс байқаушыларды бейхабар қалдырады, сондықтан сырттан келгендер картада оны көргенде, оны тұзақ көшесі деп санайды. Бір көріністе Клара Освальд кейіпкері «тұзақ көше» анықтамасын талқылайды. Эпизодтың жұмыс атауы да «Трап-стрит» болды.
The 1979 science fiction novel The Ultimate Enemy by Fred Saberhagen includes the short story "The Annihilation of Angkor Apeiron" in which a salesman allows a draft of a new Encyclopedia Galactica to be captured by alien war machines. It leads them to believe there is a nearby planet ripe for attack, but the planet is actually a copyright trap and the aliens are led away from inhabited worlds, saving millions of lives. The 2010 novel Kraken by China Miéville features the trap streets of the London A Z being places where the magical denizens of the city can exist without risk of being disturbed by normal folk. A 2013 film, Trap Street, inverts the usual meaning of a trap street, becoming a real street which is deliberately obscured or removed from a map—and anyone who attempts to identify it by placing it on public record is then "trapped". The 2015 Doctor Who episode "Face the Raven" features a hidden street where alien asylum seekers have taken shelter. Due to a psychic field that subconsciously makes observers ignore it, outsiders consider it a trap street when they see it on maps. One scene involves the character Clara Oswald discussing the definition of "trap street". The episode's working title was also "Trap Street".