Кіріспе

1999 жылғы Энтони Мингелланың фильмі

"Талантты мистер Рипли" – 1999 жылғы американдық психологиялық триллер, сценарийін жазып, режиссерлік еткен Энтони Мингелла. Фильм Патрисия Хайсмиттің 1955 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген. 1950 жылдардағы оқиғаларға толы фильмде Мэтт Дэймон Том Рипли рөлінде ойнайды – ол Нью-Йорк қаласынан Италияға бай және әуескер Дикки Гринлифті үйіне қайтару үшін жіберілген алаяқ. Бірақ, әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін Рипли төтенше шараларға барады. Джуд Лоу, Гвинет Пэлтроу, Кейт Бланшетт және Филип Сеймур Хоффман да маңызды рөлдерде ойнаған. Фильм сыншылар тарапынан мақталып, коммерциялық сәттілікке де қол жеткізді, әлем бойынша 128 миллион долларлық табыс әкелді. Ол бес "Оскар" номинациясына ие болды, оның ішінде "Ең үздік бейімделген сценарий" және Лоу үшін "Ең үздік қосалқы актер" номинациялары бар.

Сюжет

1958 жылы Нью-Йорк қаласында Том Риплиге кеме жасау магнаты Герберт Гринлиф жүгінеді, ол Риплидің ұлы Дикимен бірге Принстон университетінде оқыған деп санайды. Гринлиф Риплиге Дики қоныстанған Италияға бару үшін мың доллар төлейді және оны АҚШ-қа қайтаруға көндіруді тапсырады. Бірінші класс океандық кемемен саяхат барысында Рипли Дики болып танысып, американдық әлеуметтік беделді әйел Мередит Логпен дос болады. Монгибелло теңіз жағалауындағы ауылда Рипли Дикимен және оның американдық қатыны Мардж Шервудпен бұрынғы Принстон сыныптасы екенін айтып, жақын қарым-қатынас орнатады. Ол Дикидің сәнді өмір салтын ұнатады және Дикиге деген құмарлығы күшейеді, бірақ Дикидің бай досы Фредди Майлз Риплиге сенімсіздікпен қарап, оны кемсіртеді. Римнен оралғаннан кейін Дики Риплидің өзінің киімдерін киіп, айнаның алдында билеп жатқанын көріп, қорқады. Дики жергілікті Сильвана есімді жас әйелді жүкті қылып, кейін оны тастап, әйел өзін-өзі суға батырып өлтіреді. Рипли оқиғаны білген соң, Дикиге оның өлімін құпия ұстауға уәде береді. Дикидің әкесі Риплиге саяхат ақшасын тоқтатқаннан кейін, Дики Венецияға сапарды күшін жойып, Риплиге жолдарының айырылысқанын айтады, бірақ Рипли Дикиді Сан-Ремоға соңғы сапарға көндіреді. Кішкентай қайықта Дики Риплиден шаршағанын және Марджға үйленетінін айтады, ал Рипли Дикинің бір-біріне деген сезімдерінен қорқатынын мәлімдейді. Пікір таласы жекпе-жекке айналып, Рипли Дикиді ескекпен өлтіреді. Рипли Дикидің барлық заттарын алып, қайықты суға батырады. Жергілікті тұрғындар оны жиі Дики деп жаңылыстыратынын білген Рипли Дикидің кімлігін қабылдайды. Ол Марджға Дикидің оны тастап, Римге көшкені туралы хат жазады. Рипли Дики әлі тірі деген ойын тудырады, бір қонақүйге Дики ретінде, екіншісіне өзі ретінде тіркеледі, содан кейін екеуінің арасындағы хат алмасуын жасақтайды. Алдау арқылы ол Дикидің қаражатын пайдаланып, сәнді өмір сүре алады. Римде Рипли Мередитпен кездеседі, ол оны Дики деп біледі және оның отбасымен операға қатысуға шақырады. Операда Мардж бен оның досы Питер Смит Кингслиге кездейсоқ соқтығысқанда оның айласы ашылып, қауіп туады. Рипли Мередитті операдан тез шығарып, оның ұсыныстарын қабылдамайды. Кейін Фредди Риплидің пәтеріне келіп, Дикиді іздейді. Пәтер иесі Риплиге Дики деп тіл қатқанда, Фредди алдануды түсінеді, сондықтан Рипли оны өлтіріп, денесінен құтылады. Дене табылып, полиция "Дикиді" сұраққа алу үшін пәтерге келеді. Рипли Фреддидің өліміне жауапты екенін мәлімдейтін Дикиге хат жазады. Рипли өзінің нағыз атымен Венецияға сапарлайды, онда ол Питермен тағы да кездеседі. Дикидің әкесі Италияға жеке детектив Элвин МакКарронмен бірге келеді. Рипли Дикидің жүзіктерін тапқаннан кейін Марджды өлтіруге асығады, бірақ Питер оларды бөліп тастайды. Гринлиф Марджтың күдіктерін жоққа шығарады, ал МакКаррон Риплиге полиция Дикидің зорлық-зомбылық тарихы бар екенін, Фреддиді өзін-өзі өлтіруге дейін өлтіргенін айтады. МакКаррон Риплиге Гринлиф Дикиге деген адалдығы үшін және оның үндемеуі үшін Дикидің сенім қорының үлкен бөлігін оған қалдыруға ниеттеніп отырғанын айтады. Қылмыстарынан ақталған және Дикидің өмір салтын өзі сияқты өмір сүруге мүмкіндік беретін табысқа ие болған Рипли Питермен бірге Грекияға кемемен кетеді. Олардың енді сүйіскендері болжанады. Кемеде Рипли Мередитке кездейсоқ соқтығысады. Рипли оны сүйіп, кейін сөйлесуге уәде береді. Питер Риплиге Мередитті сүйіскенін көргенін айтып, жауап талап етеді. Оған өтірік айтқаны үшін кешірім сұрағаннан кейін, жылап тұрған Рипли Питерді тұншықтырып, жалғыз кабинасына қайтады.

Кастинг

The Guardian басылымы Леонардо Ди Каприо рөлден бас тартқанын, ал рөл Деймонға берілгенін хабарлады. Мингелла Мэтт Дэймонды "Good Will Hunting" фильміндегі ойынынан кейін, актердің көрермендерді қызықтырып, Риплидің "қалай ойлайтынын және әрекет ететінін" түсінуге көмектесетін "сенімділік, жылылық және мейірімділік" қасиеттерінің керемет үйлесімі бар деп ойлағандықтан, таңдады.

Түсірілім

Нью-Йорктегі бастапқы сахналардан басқа, фильмнің барлық түсірілімдері Италияда өтті. Монгибелло қаласын бейнелеу үшін жартасты Позитано курорты және Неаполь маңындағы Ишия және Прочида аралдарындағы әртүрлі ауылдар пайдаланылды. Жиі және болжамсыз жаңбыр түсірілімдерге кедергі келтірді, Мингелла: «Біз осы ғажайып Жерорта теңізі әлемін, Оңтүстік Италияның сұлу әлемін көрсетуіміз керек еді, бірақ Италияны әдемі етудің жолын таба алмадық. Көбінесе сахналарды сөздерге бөліп, шығып, екі-үш сөзді түсіріп алғаннан кейін жаңбыр жауа бастап, қайтадан ішке қайтуға мәжбүр болатынбыз» деді. Сан-Ремодағы сахналар шындығында Римге жақын Анцио қаласында түсірілді. Римдегі Пьяцца Навона, Испан баспалдақтары мен Пьяцца ди Спанья, сондай-ақ Венециядағы Пьяцца Сан-Маркодағы Каффе Флориан сияқты танымал орындар қолданылды. Лоу кейіпкері үшін салмақ жинап, саксофонда ойнауды үйренді; сонымен қатар қайықтағы қылмыс сахнасын түсіру кезінде кері құлап, қабырғасын сындырды.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайтында фильм 138 пікірге негізделген 85% мақұлдау бағасын алады, орташа бағасы 7.3/10. Сайттың сыншыларының пікірінде: "Мэтт Деймонның қобалжытқан қойылымы Энтони Мингелланың жарқыраған режиссеріне қараңғы бұрмаланған қарсылық жасаса, Талантты мистер Рипли - бұл ұзаққа созылатын триллер". Metacritic, салмақты орташаны пайдаланады, фильмге 35 сыншыдан 100 баллдан 76-ны берді, бұл "жалпы алғанда жағымды" шолуларды білдіреді. CinemaScore сауалнамасына қатысқан көрермендер фильмге А+ мен F шкаласы бойынша орташа бағасын "C+" деп берді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың төртеуін берді, оны "ақылды триллер" деп атап, "Бізді Том Риплимен сәйкестендіруге итермелейтін жолмен қулықпен. Ол жәндік, бірақ біз онымен алысқа кетуін қалаймыз". The New York Times газетінде Джанет Маслин Лоудың рөлін мақтаған: "Бұл өте талантты ағылшын актері Джуд Лоу үшін жұлдызды рөл. Заң мырза Дикке өзінің сұлулығынан басқа, оны таныс әрбір еркек пен әйелдің қызу қызықтыратын маниакалды, әзілдеушілдік қабілетін береді". Entertainment Weekly фильмге "А" бағасын берді, ал Лиза Шварцбаум былай деп жазды: "Дэмон бірден бұл рөлге таңғажайып таңдау болып табылады және оның сүйкімді балалық мінезімен жұбатылған көрермендерге оңай сатылады. Фасад таңқаларлықтай жақсы жұмыс істейді, өйткені Деймон сол жарқыраған күлімсіреуін бірнеше секундқа созылған, оның Игл Скаут көзі кез-келген кісі өлтірмейтін жас жігіттің тыныш қарауынан гөрі жай ғана көзін жұмып алды. Сол тұйық көріністе біз қорқынышты көреміз". Шарлотта О'Салливан Sight & Sound басылымынан "Тенжілі, алаңдататын триллер, тек қана қадамдастыру проблемаларымен (орталық бөлім сүйреп кетеді) және кейбір сенбейтін сипаттамалармен (Мередиттің Риплиге деген құмарлығы ешқашан сенбейтін), ол жан-жақты, бақытсыз өмірге толы". Time журналы оны жылдың ең үздік он фильмінің бірі деп атады және оны "Патриция Хайсмиттің қылмыс романына бұрмалы бұрылыс" деп атады. Джеймс Берардинелли фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді, оны "көрмеушінің назарын аударатын" "қатаң бейімделу" деп атады, бірақ "Дэмонның әлсіз өнер көрсетуін" және "15 минутқа созылған уақытты" сынға алды. Берардинелли фильмді алдыңғы адаптациямен, төрт жұлдызды "Пурпуровый полдень" фильммен салыстырды. Ол былай деп жазды: "Ремейк Патрисия Хайсмиттің "Талантты мистер Рипли" атты шығармасының бастапқы материалдарына қайтып оралды. Нәтижесінде, Highsmith кітабындағы оқиғаларға қарағанда, әлдеқайда төмен. "Пурпурлы түскі ас" секілді фильммен салыстырғанда, оның нашар екенін айту тым аз. Рене Клементтің 1960 жылғы кинофильмі 1999 жылғы Мингелланың нұсқасынан жоғары, кинематографиядан бастап актерлік шеберлікке дейін. Мэтт Дэймон сенімді Том Риплиге айналуы мүмкін, бірақ Ален Делонның рөлін ешқашан көрмегендер үшін ғана. Нью-Йорк обсерваторындағы шолуында Эндрю Саррис былай деп жазды: "Барлық жағынан алғанда, "Талантты мистер Рипли" өзінің соңғы бағытынан гөрі, сөзсіз, керемет сапары үшін көруге тұрарлық. Мүмкін, қабырғадан қабырғаға аморальдық пен жеңімпаз зұлымдық тіпті ең күрделі анти-Голливудтық дәмді де өте әшкере етеді ". Питер Брэдшоу The Guardian журналына жазған пікірінде: "Талантты мистер Рипли" әдемі адамдардың жасыратын нәрселері бар екендігі туралы үлкен шындықты тапқырлықпен баяндаудан басталады: атап айтқанда, олардың басқаларға толықтай арқа сүйеуі. Бұл фильмнің соңында жандырмасы жоқ, көңіл толқытпайтын, кейіпкерлердің кейіпкерлерін зерттейтін қызықты фильм шығады". The Village Voice журналына берген шолуында Эми Таубин Мингелланы "бокс-офиске көз тастамайтын, өзін осындай күрделілікке батырып алмайтын көркем фильмдердің режиссері" деп сынға алды. "Талантты мистер Рипли" фильмін туристерге арналған тұзаққа айналдырды. Бұл Адриатика теңізіне қарап тұрған кафеде National Enquirer газетін оқығандай әсер етеді". Режиссер Флориан Хенкель фон Доннерсмарк "Талантты мистер Рипли" фильмін өзінің барлық уақыттағы сүйікті фильмдерінің бірі деп атады.

Марапаттар

Жыл Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Сілтеме 1999 ж. «Оскар» үздік қосымша рөлдегі актер Джуд Лоу Үздік бейімделген сценарий Энтони Мингелла Үздік түпнұсқа музыка Габриэль Яред Үздік көркемдік безендіру Рой Уокер, Бруно Чесари Үздік костюм дизайны Энн Рот, Гэри Джонс 2000 ж. «БАФТА» үздік фильм Уильям Хорберг, Том Стернберг Үздік режиссура Энтони Мингелла Үздік қосымша рөлдегі актер Джуд Лоу Үздік қосымша рөлдегі актриса Кейт Бланшетт Үздік бейімделген сценарий Энтони Мингелла Үздік операторлық Джон Сил Үздік фильм музыкасы Габриэль Яред 2000 ж. Берлин халықаралық кинофестивалі «Алтын аю» Энтони Мингелла 2000 ж. Киносыншылар қауымдастығының сыйлығы үздік фильм «Талантты мистер Рипли» Үздік композитор Габриэль Яред 2000 ж. Чикаго киносыншылар қауымдастығының сыйлығы үздік операторлық Джон Сил 2001 ж. «Империя» сыйлығы үздік британдық актер Джуд Лоу 2000 ж. «Алтын глобус» үздік драма фильмі «Талантты мистер Рипли» Үздік драма фильміндегі актер Мэтт Дэймон Үздік қосымша рөлдегі актер – драма фильмі Джуд Лоу Үздік режиссер Энтони Мингелла Үздік түпнұсқа музыка Габриэль Яред 2000 ж. Лас-Вегас киносыншылар қауымдастығының сыйлығы үздік фильм «Талантты мистер Рипли» Үздік режиссер Энтони Мингелла Үздік актер Мэтт Дэймон Үздік сценарий Энтони Мингелла Үздік музыка Габриэль Яред Үздік операторлық Джон Сил 2000 ж. Лондон киносыншылар шеңберінің сыйлығы жылдың британдық қосымша рөлдегі актёрі Джуд Лоу Жылдың британдық сценаристі Энтони Мингелла 2000 ж. «MTV» киносыйлығы үздік музыкалық сахна Мэтт Дэймон, Розарио Фиорелло, Джуд Лоу Үздік жаман жігіт Мэтт Дэймон 2000 ж. Ұлттық киносыншылар кеңесінің сыйлығы он үздік фильм «Талантты мистер Рипли» Үздік режиссер Энтони Мингелла Үздік қосымша рөлдегі актер Филип Сеймур Хоффман 2000 ж. Онлайн киносыншылар қауымдастығының сыйлығы үздік бейімделген сценарий Энтони Мингелла 1999 ж. «Спутник» сыйлығы үздік фильм «Талантты мистер Рипли» Үздік режиссер Энтони Мингелла Үздік қосымша рөлдегі актер – драма фильмі Джуд Лоу Үздік бейімделген сценарий Энтони Мингелла Үздік операторлық Джон Сил Үздік монтаж Уолтер Мерч 2000 ж. «Жас таңдау» сыйлығы таңдау бойынша фильмдегі актер Мэтт Дэймон Таңдау бойынша фильмдегі жаңа жұлдыз Джуд Лоу Таңдау бойынша фильмдегі драма «Талантты мистер Рипли» Таңдау бойынша фильмдегі жалғаншы Мэтт Дэймон 2000 ж. Америка жазушылар гильдиясының сыйлығы үздік бейімделген сценарий Энтони Мингелла

Бейімделулер

"Талантты мистер Рипли" – Риплидің "Пурпуровый полдень" (1960) және "Американдық дос" (1977) фильмдерінен кейінгі үшінші толық метражды бейімделуі. Одан кейін "Риплидің ойыны" (2002) және "Рипли жер астында" (2005) фильмдері түсірілді, бірақ ешқайсысы ресми түсірілім тізбегін құрамайды. 2024 жылдың сәуір айында Хайсмиттің 1955 жылғы романы бойынша түсірілген "Рипли" телесериалы жарық көрді.