«А Fish Called Wanda» (1988) – Чарльз Крихтонның қара комедиясы. Ұрлық, қорлық, махаббат! Фильмде Джон Клиз, Джейми Ли Кертис басты рөлдерде. Көруге асығыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Крайтонның 1988 жылғы фильмі
1988 film by Charles Crichton
«Ванда деп аталатын балық» – Чарльз Крайтонның режиссерлік еткен және Крайтон мен Джон Клиз жазған 1988 жылғы комедиялық ұрылық фильмі. Басты рөлдерде Клиз, Джейми Ли Кертис, Кевин Клайн және Майкл Пэйлин ойнайды. Фильм алмаз ұрлаушылар тобының басынан кешетін оқиғаны көрсетеді, олар ұрланған алмаздарды түрмеде отырған көшбасшысы жасырған жерден табу үшін бір-бірін алдайды. Оның адвокаты оқиғаның орталық тұлғасына айналады, әрі құмарлық пен қызғаныш оттай тұтанады, себебі әйел-құмар Ванда оны олжаны табуға сүйкімділікпен көндіреді. Фильм бүкіл әлем бойынша 188 миллион доллардан астам табыс әкелді, 1988 жылғы ең табысты фильмдердің жетіншісі болды. Ол 61-ші «Оскар» сыйлықтарына үш номинация алды: «Үздік режиссер», «Үздік түпнұсқа сценарий» және Клайн үшін «Ең үздік қосалқы актер» номинацияларын жеңіп алды. 1997 жылы «Қаһарлы жаратылыстар» атты осы фильмге рухани жақыны шықты. Британдық кино институты «Ванда деп аталатын балық» фильмін 20-шы ғасырдың ең ұлы британдық фильмдерінің 39-шы орынына қойды.
A Fish Called Wanda is a 1988 slapstick farce heist black comedy film directed by Charles Crichton and written by Crichton and John Cleese. It stars Cleese, Jamie Lee Curtis, Kevin Kline, and Michael Palin. The film follows a gang of diamond thieves who double cross one another to recover stolen diamonds hidden by their jailed leader. His barrister becomes a central figure – and jealousies rage – as femme fatale Wanda seduces him to locate the loot. The picture grossed over $188 million worldwide, becoming the seventh highest grossing film of 1988. It received three nominations at the 61st Academy Awards: Best Director, Best Original Screenplay, and Best Supporting Actor for Kline, which he would go on to win. A spiritual sequel, Fierce Creatures, was released in 1997. The British Film Institute ranked A Fish Called Wanda the 39th greatest British film of the 20th century.
Сюжет
Лондондық бандит Джордж Томассон оң қолы Кен Пайлмен бірге асыл тастарды ұрлауды жоспарлап отыр. Кен Пайл - жануарларды сүйетін, кекеш. Олар екі американдықты әкелді: алдап-арбаушы Ванда Гершвицті және қару-жарақ сарапшысы Отто Уэстті, ағылшынға жеккөрінішті. Ванда мен Отто ғашықтар, бірақ Ванда Кен мен Джорджқа өзінің құмарлығын түсіру үшін бауырлас болып жүр. Ұрық сәтті аяқталып, топ үлкен күміспен қашып кетеді. Уанда мен Отто Джорджты полицияға сатқызады, ол тұтқындалады. Олар олжаны жинауға оралады, Ванда Отоны да алдап, екі есе көтеруді жоспарлайды, бірақ ол жоғалып кетті: екі жақтылықтан күдіктеніп, Джордж оны сейфке жылжытып, Кенге кілтті берді. Ванда Кеннің оны аквариумға жасырып жатқанын көріп, ұрлап алады да, медальонға салып қояды. Қораптың қайда екенін білу үшін Ванда Джорджтың адвокаты Арчи Личті азғыруға шешім қабылдайды. Ол махаббатсыз некеде және тез оған ғашық болады, бірақ Оттоның қызғанышпен араласуы олардың қарым-қатынасының апатты түрде бұзылуына әкеледі. Ванда кездейсоқ Арчидің үйінде медальонды қалдырып кеткенде, оның әйелі Венди оны тауып алады және ол оны өзіне сыйлық деп санайды. Ванда Арчиден өзінің естелігін алуын талап етеді, бірақ Венди оны бермейді. Содан кейін ол үйінде тонауды жалғанға айналдырады. Ото оны да тоқтатып, бұзады. Арчи кейіннен медальонды алып, оны Вандаға қайтарып береді, бұл жолы бейкүнә кісінікілер оны бұзып тастайды. Ол қыздың сұрағандарының бәрін бере алмайтынын түсінеді; кейіннен ол оған телефонданғаннан кейін олардың қарым-қатынасын тоқтату үшін. Отто Арчидің үйіне келіп, өзінің әдепсіздігі үшін кешірім сұрайды, бірақ Венди олардың әңгімесін естіп, Арчидің қарым-қатынасын біледі. Джордж Кенден Корольдің қарақшылықтың жалғыз куәгері, қарт Айлин Коудиді жоюды сұрайды. Кен бірнеше рет тырысады, бірақ әр жолы оның үш кішкентай иті бірін өлтіреді, бұл оған үлкен қиындық туғызады. Соңғысының өліміне байланысты миссис Кодидің жүрегі қатып қалады. Куәгерлер болмағандықтан, Джордж босатылуға дайын. Ол Кенге нұсқаулар береді, ал алмаздардың орнын ашады. Отто Кеннің мұны білетінін білгенде, оны байлап, мұрын тесігіне және аузына әр түрлі тағамдарды салып, Кеннің сүйіктісін Ванданы соңғы болып қалдырып, күлкілі тропикалық балықтардың бәрін бірінен соң бірі жеп қояды. Кен алмаздардың Хитроу әуежайының маңында орналасқан Кэткарт Тауэрс қонақ үйінде екенін айтады, бірақ Ванданың кілті бар екенін білмейді. Отоның білімі мен Ванданың кілті болса да, екеуіне Джорджтың түрмеде қалуы керек. Сотта қорғаныс куәгері ретінде куәлік берген Ванда күтпеген жерден оны айыптайтын дәлелдер береді. Арчи оның мәлімдемелерінен таңғалады және оның сұрақтарына жауап бермейді, байқамай оны "құбағым" деп атайды. Кенеттен олардың некелері бұзылғанын жариялайды. Арчи Джорджға алмаздар туралы сұрайды және Ото мен Ванданың кінәлі екенін және Кен олардың орналасқан жерін білетінін біледі. Арчи Ванданың соттан қашып бара жатқанын көріп, оны өз көлігіне отырғызады. Арчи карьерасы мен некесі қирағаннан кейін, ол жоғалтуларды азайтып, оған қосылуға, олжаны ұрлап, бірге Оңтүстік Америкаға қашуға шешім қабылдайды. Олар Кеннің пәтеріне жүгіріп барады. Арчи оны тергеп жатқанда, Отто Арчидің көлігін ұрлап алады, онда Ванда бар. Арчи Кеннің қателесуінен сейфтің әуежайдағы қонақ үйде екенін біліп алады. Содан кейін олар Кеннің мопедімен Хитроу әуежайына жолға шықты. Отто мен Ванда алмаздарды тауып алады, бірақ Ванда оған екі есе қарсы шығып, Хитроудағы қорабында есінен танып қалады. Ол Рио-де-Жанейроға Арчисіз ұшаққа түседі. Отто қалпына келеді, ұшуға кіру картасын ұрлап, асфальтқа барады, онда Арчи онымен бетпе-бет келеді. Отто оны өлтіруде, бірақ Кен балық үшін кек алу үшін бу ролигінде жақындаған кезде тоқтап қалады. Отто ылғал бетонға тап болып, қозғала алмай қалған. Кен оны басып кетті. Арчи Уандамен бірге ұшаққа отырды. Отта олардың арасындағы қарым-қатынасты бұзғысы келеді. Ол бетонмен қапталған, ұшып көтерілген кезде ұшып кеткенше терезеден тығылып тұрады. Эпилогта Арчи мен Ванда Риода үйленіп, он жеті балалы болып, алапестер колониясын құрғаны; Кен SeaWorld-те рәсімдер шебері болды; ал Отто Оңтүстік Африканың Әділет министрі болды.
London based gangster George Thomason plans a jewel heist with his right hand man, Ken Pile, an animal lover with a stutter. They bring in two Americans: con artist Wanda Gershwitz and weapons expert Otto West, a volatile anglophobe. Wanda and Otto are lovers, but pretend to be siblings so Wanda can work her charms on Ken and George. The heist succeeds and the gang escapes with a large sum in diamonds, which they hide. Wanda and Otto then betray George to the police and he is arrested. They return to collect the loot, with Wanda planning to double cross Otto as well, but it is gone: suspecting duplicity, George had moved it to a safe deposit box and given Ken the key. Wanda sees Ken hide it in his fish tank, steals it, and conceals it in her locket. To learn where the box is, Wanda decides to seduce George's barrister, Archie Leach. He is in a loveless marriage and quickly falls for her, but Otto's jealous interference causes their liaisons to go disastrously wrong. When Wanda accidentally leaves her locket at Archie's house his wife, Wendy, finds it and delightedly assumes it was a gift for her. Wanda demands that Archie retrieve her keepsake, but Wendy will not give it up. He then fakes a robbery at his home as a cover for its disappearance. It too is interrupted and foiled by Otto. Archie is later able to retrieve the locket, and returns it to Wanda at their next tryst, this time unraveled by innocent intruders. Realizing he will be unable to give her all she seeks; he subsequently telephones her to call off their affair. Otto arrives at Archie's house seeking to apologise for his rudeness's, but Wendy overhears their conversation and learns of Archie's liaison. George asks Ken to eliminate the Crown's only eyewitness to the robbery, the elderly Eileen Coady. Ken repeatedly tries, but each time accidentally kills one of her three small dogs instead, causing him great distress. Finally, the last's grisly death gives Mrs Coady a fatal heart attack. With no witness, George seems poised to be released. He gives instructions to Ken, revealing the location of the diamonds. When Otto learns that Ken knows this, he tortures him into revealing it by tying him up and putting various items of food up his nostrils and in his mouth before hilariously eating all of his pet tropical fish one by one, leaving Ken's favorite, named Wanda, until last. Ken divulges that the diamonds are at the Cathcart Towers Hotel near Heathrow Airport, but does not know that Wanda has the key. Even with Otto's knowledge and Wanda's key, the two still need George to remain in prison. Testifying as a defense witness at his trial, Wanda unexpectedly gives evidence incriminating him. Archie is stunned by her statements and flubs his questioning, inadvertently calling her "darling". Wendy, watching from the public gallery, declares their marriage dead. Promising less prison time, Archie asks George about the diamonds and learns of Otto and Wanda's complicity and that Ken knows their location. Archie sees Wanda fleeing the court and shunts her into his car. With his career and marriage ruined, Archie resolves to cut his losses, throw in with her, steal the loot, and flee to South America together. They race to Ken's flat. While Archie interrogates him, Otto steals Archie's car, with Wanda in it. Archie painstakingly draws out from an uncontrollably stuttering Ken that the safe deposit box is at an airport hotel. They then set out for Heathrow on Ken's moped. Otto and Wanda recover the diamonds, but Wanda double crosses him and saps him unconscious in a Heathrow broom cupboard. She reluctantly boards her flight to Rio de Janeiro without Archie. Otto recovers, steals a boarding pass, and makes his way to the tarmac, where he is confronted by Archie. Otto is about to kill him, but is stalled while Ken approaches on a steamroller, seeking vengeance for his fish. Otto finds he has stepped in wet concrete and cannot move. Ken runs him over. Archie joins Wanda aboard the plane. Improbably, Otto again appears seeking to derail things between them. Covered in encrusted cement, he clings outside their window until he is blown off during take off. An epilogue relates that Archie and Wanda were married in Rio, had seventeen children, and founded a leper colony; Ken became Master of ceremonies at SeaWorld; and Otto became the Minister of Justice for South Africa.
Өндіріс
Клис пен Крайтон 1969 жылы бірге фильм түсіруге тырысты. Жоба ешқашан даму кезеңіне өтпегенімен, олар қайтадан ынтымақтасатындарын уәделесті. 1983 жылдың маусым айында екеуі «Ванда» фильмінің сценарийін жаза бастады және келесі екі жарым жыл бойы сценарийді жетілдіру үшін айына үш рет кездесті. Майкл Пейлиннің сөзінше, бастапқы атауы «Ванда есімді алтын балық» болған. Клиз бір сұхбатта кейіпкерін актер Кэри Гранттың нағыз аты – Арчи Лич деп атағанын айтты, себебі «Менің ойымша, бұл фильм менің Кэри Грантқа ең жақын болуыма мүмкіндік береді». Клиз баспасөз куәлігінде фильм режиссурасы туралы білімі жоқ екенін мойындады, ал MGM студиясының басшылары Крайтонның жасынан (сол кезде 78-де болған) қынжылғандықтан, ол Крайтонмен бірге режиссерлік жасады. Түсірілім алаңында Крайтон Клиздің сыйға берген футболкасын киді, онда «Жас пен хитролық әрқашан жастық пен дағдыны жеңеді» деп жазылған. Фильм АҚШ пен Канадада 62,5 миллион доллар, ал АҚШ-тан тыс елдерде (Ұлыбританияны қоса) 126,1 миллион доллар табыс етті, жалпы әлемдік табысы 188,6 миллион долларға жетті. 1989 жылы АҚШ-та бұл фильм ең көп жалға алынған видео болып танылды.
Cleese and Crichton had attempted to make a film together in 1969. Although the project never entered development, they promised each other that they would collaborate again. In June 1983, the two began writing the script for Wanda, and, for the next two and half years, they met three times a month to work on the script. According to Michael Palin, the original title was "A Goldfish Called Wanda". Cleese told an interviewer that he called his character Archie Leach, actor Cary Grant's real name, because "I feel this film is as near as I'll ever get to being Cary Grant." Cleese, admitting in press interviews that he had no knowledge of how to direct a film, served as co director, since the studio executives at MGM were worried about Crichton's age—he was 78 at the time. On the set, Crichton wore a T shirt presented to him by Cleese and inscribed "Age and treachery will always overcome youth and skill". It eventually grossed $62.5 million in the United States and Canada, Outside of the US (including the UK), it grossed $126.1 million, for a worldwide total of $188.6 million. It was the number one rental video in the US in 1989.
Тану
Клайн өзінің рөлі үшін "Оскар" сыйлығын "Ең үздік қосалқы актер" номинациясында жеңіп алды және "БАФТА" сыйлығына "Басты рөлдегі ең үздік актер" номинациясында ұсынылды. Клис пен Кричтон "Ең үздік түпнұсқа сценарий" номинациясына ие болды. Майкл Пэлин "БАФТА" сыйлығын "Ең үздік қосалқы рөлдегі актер" номинациясында жеңіп алды, ал Мария Эйткен "Ең үздік қосалқы рөлдегі актриса" номинациясына ұсынылды.
Kline won the Academy Award for Best Supporting Actor and a nomination for the BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role for his performance. Cleese and Crichton received an nomination for the Academy Award for Best Original Screenplay. Michael Palin won the BAFTA Award for Best Actor in a Supporting Role, while Maria Aitken received a nomination for the BAFTA Award for Best Actress in a Supporting Role.
Рейтингтер
2016 жылы Empire журналы «А Fish Called Wanda» фильмін 100 үздік британдық фильмдер тізіміне 35-ші орынға қойды. Олар оны «әр британдық комедия жанкүйері үшін міндетті түрде көруге тиіс» деп сипаттап, былай деді: «Бұл Ричард Кертистің кейінгі британдық комедиялық туындыларын жасауға мүмкіндік берді, өйткені британдық ерекшеліктерді сатуға болатынын көрсетті, Илинг комедияларына деген қызығушылықты қайта жақтандырды және Кэри Гранттың нақты атымен – Клийстің шатақ басқан заңгері Арчи Лич кейіпкеріне үлкен экранда қайта оянуға мүмкіндік берді». Фильм Bravo арнасының «100 ең күлкілі фильм» тізімінде 27-орында тұр. Ол сондай-ақ Reader's Digest журналының «100 ең күлкілі фильм» тізіміне де енді. 1999 жылы Британдық кино институты жасаған BFI Top 100 британдық фильмдер тізімінде 39-шы орынға ие болды. 2000 жылы Америка кино институты осы фильмін «100 жыл – 100 күлкі» тізіміне қосты, онда ол 21-орынды иеленді. 2003 жылы AFI Otto Westті осы фильмдегі жаман кейіпкер ретінде «100 жыл – 100 батыр және жамандар» тізіміне ұсынды. Джеймс Берардинелли ReelViews сайтында фильмге төрт жұлдыз берді, сонымен қатар ол «Ең жақсы 100 фильм» тізімінде 10-орында тұр. Rotten Tomatoes сайтында фильм 67 сынға негізделген 96% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 8.1/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: «Ақылды жазылған, шебер режиссураланған және жақсы актерлік құрамы бар «Ванда деп аталатын балық» – кең аудиторияға арналған ақыл-ойлы комедияның классикалық мысалы». Metacritic сайтында фильм 17 сыншының бағасы бойынша 100-ден 80 ұпай алды, бұл «жалпы алғанда жағымды пікірлер» дегенді білдіреді. CriticsTop10 мәліметтері бойынша «Ванда деп аталатын балық» 60-тан астам сыншының ондық тізіміне енген, бұл оны 1988 жылдың ең жоғары бағаланған бесінші фильміне айналдырды. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге 2020 жылдың шілде айына дейін A+ – F шкаласы бойынша орташа «A» бағасын берді.
In 2016, Empire magazine ranked A Fish Called Wanda 35th on their list of the 100 best British films, with their entry calling it "a must own for any British comedy fan", adding, "it made possible Richard Curtis's later Brit com oeuvre by establishing that British eccentricism can sell, revived the world's interest in Ealing comedies, and allowed a character with Cary Grant's real name – Cleese's bumbling lawyer Archie Leach – to live again on the big screen." The film is number 27 on Bravo's "100 Funniest Movies". It is also included in the Reader's Digest "100 Funniest Films" list. In 1999, it was voted 39th on the BFI Top 100 British films list compiled by the British Film Institute. Also in 2000, the American Film Institute placed the film on its 100 Years 100 Laughs list, where it was ranked number 21. Then in 2003, AFI nominated Otto West as a villain from this film for AFI's 100 Years 100 Heroes & Villains. James Berardinelli of ReelViews awarded the film four out of four stars in his review; it is also number 10 on his "Top 100" list. On Rotten Tomatoes, the film holds a 96% approval rating, based on 67 reviews, with an average rating of 8.1/10. The site's critical consensus reads, "Smartly written, smoothly directed, and solidly cast, A Fish Called Wanda offers a classic example of a brainy comedy with widespread appeal." On Metacritic, the film holds a score of 80 out of 100, based on 17 critics, indicating "generally favorable reviews". According to CriticsTop10, "A Fish Called Wanda" appeared on over 60 critics' top ten lists, making it the fifth most acclaimed film of 1988. Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "A" on an A+ to F scale as of July 2020.
Үндістанның бейімделулері
Малаялам фильмінің "Каккакуйил" (2002) фильмі осы фильмнен көп өзгерістермен шабыттанды. Телугу фильмі "Тәппу чеси паппу коду" (2002) "Каккакуйил" фильмінің қайта түсірілімі болды. Тамил фильмі "Лондон" (2005) "Каккакуйил" фильмінің қайта түсірілімі еді. Хинди фильмі "Падмашри Лаллу Прасад Ядав" (2005) осы фильмнің бос адаптациясы болды.
Malayalam film Kakkakuyil (2002) was inspired from this film with many changes. Telugu film Tappu Chesi Pappu Koodu (2002) was a remake of Kakkakuyil. Tamil film London (2005) was a remake of Kakkakuyil. Hindi film Padmashree Laloo Prasad Yadav (2005), was a loose adaptation of this film .