Кіріспе

Канадада туған американдық химик Уильям Фрэнсис Гиук (/dʒ/i/'/oʊ//k/; 12 мамыр 1895 – 28 наурыз 1982) – Канадада туған американдық химик және 1949 жылы абсолюттік нөлге жуық температурадағы материяның қасиеттерін зерттегені үшін Нобель сыйлығының лауреаты атанды. Ол өзінің барлық білім беру және кәсіби өмірін Калифорния университетінде, Берклиде өткізді.

Өмірбаян

Уильям Фрэнсис Гиаук 1895 жылдың 12 мамырында Онтарио штатының Ниагара шарлауында дүниеге келген. Оның әкесі Уильям Тэкумсе Гиаук америкалық азамат болғандықтан, Уильям Фрэнсис Гиаук Канадада туылғанына қарамастан америкалық азаматтыққа ие болды, бұл оған Мичиган штатындағы мемлекеттік бастауыш мектептерде оқуға мүмкіндік берді. 1908 жылы әкесі қайтыс болды, содан кейін ол орта білімін алу үшін Канадаға оралды. Ниагара Фоллс колледжінде екі жылдық бизнес курсын бітіргеннен кейін, ол электр инженерия саласында жұмыс іздеді және ақырында Нью-Йорк штатының Ниагара Фолс қаласындағы Хукер электрохимиялық компаниясында жұмысқа орналасты. Сол жердегі тәжірибесі арқылы ол химиялық инженер болуды шешті. 1940 жылы Америка философиялық қоғамының, ал 1950 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды.

Зерттеу

Университеттегі оқуын инженер болу ниетімен бастағанымен, профессор Гилберт Н. Льюис әсерінен зерттеулерге қызығушылығы оянып, көп ұзамай соған бейімделді. Оның студенттік өте жақсы көрсеткіштерінің арқасында 1922 жылы Берклиде химия пәнінен оқытушы болып жұмыс істеді, және профессорлық дәрежелерден өтіп, 1934 жылы химия профессоры атанды. 1962 жылы зейнетке шықты.

Абсолюттік нөл

Ол докторлық диссертациясы аясында профессор Джордж Эрнест Гибсонның жетекшілігімен глицерин кристалдары мен шынының салыстырмалы энтропияларын салыстырған тәжірибелік зерттеулері кезінде термодинамиканың үшінші заңына ғылыми қызығушылық танытты. Оның зерттеулерінің басты мақсаты – термодинамиканың үшінші заңының негізгі табиғат заңы екенін тиісті сынақтар арқылы көрсету болды. 1926 жылы ол 1 Кельвиннен (1 К – -457.87 °F немесе -272.15 °C) әлдеқайда төмен температураны бақылау әдісін ұсынды. 1933-1935 жылдар аралығында Д. П. Макдугаллмен бірлескен жұмысында бұл әдіс сәтті қолданылды. Осы нәтижеге қол жеткізу үшін ол өзі жасаған магниттік тоңазытқыш құрылғысын құрастырды, бұл көптеген ғалымдардың ойлағаннан да абсолютті нөлге жақындауға мүмкіндік берді. Бұл жаңалық ашу, табиғаттың негізгі заңдарының бірін дәлелдеуден бөлек, көптеген салаларда мықты болат, жақсы бензин және тиімдірек процестерге әкелді. Оның және оның студенттерінің зерттеулері, әсіресе конденсирленген газдардағы төмен температуралық өлшеулерден ентропияны анықтауды қамтыды. Көптеген газдардың энтропиясы және басқа термодинамикалық қасиеттері кванттық статистикадан және спектралды жолақтардан, сондай-ақ басқа да көздерден алынған молекулалық энергия деңгейлерінен анықталды. Геррик Л. Джонстонмен бірлескен оттегінің энтропиясын зерттеуі Жер атмосферасындағы 17 және 18 оттегі изотоптарын ашуға және физиктер мен химиктердің жылдар бойы атомдық салмақтың әртүрлі шкалаларын білмей пайдаланғанын көрсетуге әкелді.

Жеке өмір

1932 жылы Гиаук доктор Мюриэль Фрэнсис Эшлиге үйленді және олардың екі ұлы болды. Ол 1982 жылғы 28 наурызда Калифорния штатының Беркли қаласында қайтыс болды.